CIRCLE OF LIGHT / Perennial Sayings

CIRCLE OF LIGHT / Perennial Sayings
19. The Eternal Dance of Life, Existence, and Consciousness
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

ESOTERISM STUDIES YOUTUBE / THE INFINITE DEPTH OF BEING

ESOTERISM STUDIES YOUTUBE  / THE INFINITE DEPTH OF BEING
9. The Eternal Return: A Journey Beyond the Veil of Consciousness

ESOTERISM STUDIES YOUTUBE / ΤΟ ΑΠΕΙΡΟ ΒΑΘΟΣ ΤΗΣ ΥΠΑΡΞΗΣ

ESOTERISM STUDIES YOUTUBE / ΤΟ ΑΠΕΙΡΟ ΒΑΘΟΣ ΤΗΣ ΥΠΑΡΞΗΣ
9. Η Αιώνια Επιστροφή: Ένα Ταξίδι Πέρα από το Πέπλο της Συνείδησης

ESOTERISM STUDIES BOOKS

ESOTERISM STUDIES BOOKS
*BOOKS*
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

ESOTERISM ACADEMY NEW ARTICLE

ESOTERISM ACADEMY NEW ARTICLE
Suturday, 7 February, 2026

Thursday, January 23, 2025

Embracing Impermanence and Non-Attachment: Finding Peace in the Flow of Existence

Embracing Impermanence and Non-Attachment: Finding Peace in the Flow of Existence 

  

In the heart of Zen philosophy lies a profound truth, one that is as ancient as it is challenging to grasp: impermanence. In Buddhism, this concept is often referred to as anicca, a term that points to the truth that all things—our thoughts, bodies, relationships, seasons, stars, and every aspect of existence—are in a state of constant flux. By deeply understanding this principle, we are invited to release our attachments and to embrace each moment as it comes, fully and without resistance. 

  

Though life is often perceived as stable, safe, and within our control, the reality is that it is more like a river in constant motion. Zen invites us to accept this truth, and in doing so, to cultivate a state of non-attachment, which can release us from the sufferings of fear, expectation, and disappointment. Non-attachment does not mean apathy; rather, it is the ability to engage fully with the world, experiencing its beauty and depth without becoming entangled by it. This spiritual journey is one of paradoxes: learning to love without clinging, to experience without holding, and to appreciate without possessing. 

  

1. Impermanence: The Gateway to Wisdom 

  

Impermanence is more than an abstract philosophy; it is the underlying reality of our lives. We live in a world where everything—every moment, every emotion, every relationship—will eventually change and pass away. Yet, society often encourages us to seek permanence: stable careers, lasting relationships, financial security, and a sense of certainty in every area of life. We cling to these ideas and structures because we feel they provide safety and meaning, but when they inevitably begin to shift, we are left with feelings of fear, loss, and even despair. 

  

When we resist change, we resist life itself. But Zen teaches us that this resistance is the source of our suffering. By denying the reality of impermanence, we create a gap between our desires and the nature of the world. In that gap lies anxiety, disappointment, and frustration. Instead, Zen encourages us to look at impermanence not as a curse, but as a profound opportunity to live more fully. Each moment, each person we encounter, and each experience we have is unique and precious because it will never happen in exactly the same way again. 

  

The fleeting nature of life, rather than being a source of sadness, can become a wellspring of joy. Recognizing that life is a dance of shifting moments, we find the inspiration to cherish them. When we understand that we cannot hold onto anything forever, we paradoxically find the courage to hold it more lightly, which brings a deeper, more peaceful presence to each moment. 

  

2. Non-Attachment: Freedom from Suffering 

  

Non-attachment, or mushotoku in Zen, is a practice that frees us from the chains of desire, fear, and expectation. Non-attachment does not mean a withdrawal from life or a lack of care; rather, it is the cultivation of a mind that is spacious, open, and undisturbed by the ebbs and flows of the external world. When we practice non-attachment, we can experience everything fully without becoming entangled in it. 

  

Consider a beautiful sunset. We watch as the sky changes colors, knowing it will last only for a few minutes. There is no urge to capture it or make it stay; we are content to witness its beauty as it naturally fades into twilight. In the same way, we can approach all of life—with the understanding that everything we experience is like a sunset, transient and beyond our control. Non-attachment is a gentle willingness to let things unfold as they will, embracing life without gripping or controlling. 

  

Zen practice offers tools to cultivate non-attachment, such as meditation and mindfulness. By focusing on the present moment, we become aware of our tendency to cling—to people, possessions, achievements, and even our own beliefs. The more we observe, the more we realize that clinging brings tension, while letting go brings relaxation. Non-attachment gives us freedom, not by rejecting the world, but by freeing ourselves from needing it to be anything other than what it is. 

  

3. The Paradox of Surrender and Freedom 

  

Embracing impermanence and practicing non-attachment lead us to a paradox: by surrendering to the flow of life, we gain a profound sense of freedom. This is not the freedom to do whatever we want, but rather a deep inner freedom that arises when we are no longer bound by our desires and fears. Zen teaches that when we stop trying to control or hold onto life, we find ourselves in harmony with it. 

  

This freedom allows us to live with an open heart, able to give and receive love without fear. By understanding that everything we love will change, we can cherish it without the need to own or control it. This shift in perspective allows us to live more courageously, accepting that vulnerability and uncertainty are natural aspects of being human. When we no longer strive to protect ourselves from the impermanent nature of life, we become resilient, compassionate, and at ease. 

  

4. Practical Ways to Cultivate Non-Attachment and Embrace Impermanence 

  

While the concepts of impermanence and non-attachment are deeply philosophical, they can be practiced in simple, everyday ways. Here are a few suggestions: 

  

a. Mindful Meditation 

Meditation offers a space to observe our thoughts and feelings without judgment. By watching our thoughts, we realize how transient they are, much like passing clouds. Through meditation, we become familiar with our inner landscape, noticing how attachments and aversions arise and fade. Over time, this practice cultivates a deeper acceptance of the natural flow of life. 

  

b. Gratitude Practice 

By focusing on gratitude, we acknowledge the preciousness of each moment, each relationship, and each opportunity. A daily gratitude practice helps us appreciate what we have without needing to cling to it. In this way, gratitude becomes a doorway to non-attachment, allowing us to love fully without needing to possess. 

  

c. Letting Go of Expectations 

One of the greatest sources of suffering is our expectation that life should unfold according to our wishes. Practicing non-attachment means letting go of our rigid expectations and being open to what is, rather than what we think should be. This shift in perspective allows us to respond to life with more grace and adaptability. 

  

d. Embracing Change in Small Ways 

Start by embracing small changes in your life, such as taking a different route to work or trying a new activity. By consciously choosing to step out of our comfort zones, we practice the art of embracing change. Over time, this helps us build resilience for larger changes and prepares us to meet life’s impermanence with greater ease. 

  

5. The Ultimate Realization: An Open Heart 

In the Zen tradition, the ultimate goal is not merely a detachment from life but rather a complete openness to it. Zen does not advocate for ascetic withdrawal from the world, but for a full engagement with it, with an open heart. By embracing impermanence and practicing non-attachment, we free ourselves from the burdens of fear and desire, allowing us to experience life’s richness without hindrance. 

  

This openness extends to our relationships, our creativity, and our very understanding of who we are. We are no longer defined by what we have or what we achieve; instead, we rest in the simple, timeless awareness that flows through every experience. This awareness is like a vast sky, in which all emotions, thoughts, and experiences appear and dissolve. In the end, Zen teaches us that by surrendering to the natural flow of existence, we discover a peace and freedom that transcends the ordinary ups and downs of life. 

  

Conclusion: Living with an Open Heart in a Transient World 

  

In the embrace of impermanence and the practice of non-attachment lies a path to freedom, joy, and inner peace. As we learn to let go of our clinging, we discover that life is not something to control but something to appreciate, to experience, and to love fully in each passing moment. Zen reminds us that the greatest beauty of life lies in its transience, in the delicate, fleeting moments that make up our journey. 

  

With an open heart, we can face the world without fear, loving without holding, and engaging without expectation. Impermanence invites us to awaken to the present moment, to live courageously and compassionately, and to find a deep sense of meaning in the simple truth of existence itself. Through this journey, we come to realize that true freedom is not found in clinging to life but in embracing it fully and letting it flow through us like a river—ever-changing, yet ever-beautiful. 

... 

Αγκαλιάζοντας τη μονιμότητα και τη μη προσκόλληση: Βρίσκοντας την Ειρήνη στη Ροή της Ύπαρξης 

  

Στην καρδιά της φιλοσοφίας του Ζεν βρίσκεται μια βαθιά αλήθεια, μια αλήθεια που είναι τόσο αρχαία όσο και δύσκολο να κατανοηθεί: η παροδικότητα. Στον Βουδισμό, αυτή η έννοια αναφέρεται συχνά ως anicca, ένας όρος που δείχνει την αλήθεια ότι όλα τα πράγματα - οι σκέψεις, τα σώματα, οι σχέσεις, οι εποχές, τα αστέρια και κάθε πτυχή της ύπαρξης μας - βρίσκονται σε μια κατάσταση συνεχούς ροής. Κατανοώντας βαθιά αυτή την αρχή, καλούμαστε να απελευθερώσουμε τις προσκολλήσεις μας και να αγκαλιάσουμε κάθε στιγμή όπως έρχεται, πλήρως και χωρίς αντίσταση. 

  

Αν και η ζωή συχνά γίνεται αντιληπτή ως σταθερή, ασφαλής και υπό τον έλεγχό μας, η πραγματικότητα είναι ότι μοιάζει περισσότερο με ένα ποτάμι σε συνεχή κίνηση. Το Ζεν μας καλεί να αποδεχτούμε αυτή την αλήθεια, και κάνοντας αυτό, να καλλιεργήσουμε μια κατάσταση μη προσκόλλησης, η οποία μπορεί να μας απελευθερώσει από τα βάσανα του φόβου, της προσδοκίας και της απογοήτευσης. Η μη προσκόλληση δεν σημαίνει απάθεια. Μάλλον, είναι η ικανότητα να ασχολείσαι πλήρως με τον κόσμο, βιώνοντας την ομορφιά και το βάθος του χωρίς να μπλέκεσαι από αυτόν. Αυτό το πνευματικό ταξίδι είναι ένα από τα παράδοξα: να μάθεις να αγαπάς χωρίς να κολλάς, να βιώνεις χωρίς να κρατάς και να εκτιμάς χωρίς να κατέχεις. 

  

1. Παροδικότητα: Η Πύλη της Σοφίας 

  

Η παροδικότητα είναι κάτι περισσότερο από μια αφηρημένη φιλοσοφία. είναι η υποβόσκουσα πραγματικότητα της ζωής μας. Ζούμε σε έναν κόσμο όπου τα πάντα –κάθε στιγμή, κάθε συναίσθημα, κάθε σχέση– τελικά θα αλλάξουν και θα περάσουν. Ωστόσο, η κοινωνία συχνά μας ενθαρρύνει να αναζητήσουμε μονιμότητα: σταθερές σταδιοδρομίες, διαρκείς σχέσεις, οικονομική ασφάλεια και αίσθηση βεβαιότητας σε κάθε τομέα της ζωής. Προσκολλούμαστε σε αυτές τις ιδέες και δομές επειδή πιστεύουμε ότι παρέχουν ασφάλεια και νόημα, αλλά όταν αναπόφευκτα αρχίζουν να μετατοπίζονται, μας αφήνουν συναισθήματα φόβου, απώλειας, ακόμη και απόγνωσης. 

  

Όταν αντιστεκόμαστε στην αλλαγή, αντιστεκόμαστε στην ίδια τη ζωή. Αλλά το Ζεν μας διδάσκει ότι αυτή η αντίσταση είναι η πηγή του πόνου μας. Αρνούμενοι την πραγματικότητα της παροδικότητας, δημιουργούμε ένα χάσμα μεταξύ των επιθυμιών μας και της φύσης του κόσμου. Σε αυτό το κενό βρίσκεται το άγχος, η απογοήτευση και η απελπισία. Αντίθετα, το Ζεν μας ενθαρρύνει να δούμε τη μονιμότητα όχι ως κατάρα, αλλά ως μια βαθιά ευκαιρία να ζήσουμε πιο ολοκληρωμένα. Κάθε στιγμή, κάθε άτομο που συναντάμε και κάθε εμπειρία που έχουμε είναι μοναδική και πολύτιμη γιατί δεν θα συμβεί ποτέ ξανά με τον ίδιο ακριβώς τρόπο. 

  

Η φευγαλέα φύση της ζωής, αντί να είναι πηγή λύπης, μπορεί να γίνει πηγή χαράς. Αναγνωρίζοντας ότι η ζωή είναι ένας χορός μεταβαλλόμενων στιγμών, βρίσκουμε την έμπνευση να τις αγαπάμε. Όταν καταλαβαίνουμε ότι δεν μπορούμε να κρατήσουμε τίποτα για πάντα, βρίσκουμε παραδόξως το θάρρος να το κρατάμε πιο ελαφρά, κάτι που φέρνει μια βαθύτερη, πιο ειρηνική παρουσία σε κάθε στιγμή. 

  

2. Μη προσκόλληση: Ελευθερία από τα βάσανα 

  

Η μη προσκόλληση, ή mushotoku στο Ζεν, είναι μια πρακτική που μας απελευθερώνει από τις αλυσίδες της επιθυμίας, του φόβου και της προσδοκίας. Η μη προσκόλληση δεν σημαίνει απόσυρση από τη ζωή ή έλλειψη φροντίδας. Μάλλον, είναι η καλλιέργεια ενός νου που είναι ευρύχωρος, ανοιχτός και αδιατάρακτος από τις άμπωτες και τις ροές του εξωτερικού κόσμου. Όταν ασκούμε τη μη προσκόλληση, μπορούμε να βιώσουμε τα πάντα πλήρως χωρίς να μπλέξουμε σε αυτά. 

  

Σκεφτείτε ένα όμορφο ηλιοβασίλεμα. Παρακολουθούμε καθώς ο ουρανός αλλάζει χρώματα, γνωρίζοντας ότι θα διαρκέσει μόνο για λίγα λεπτά. Δεν υπάρχει καμία ανάγκη να το συλλάβετε ή να το κάνετε να μείνει. είμαστε ικανοποιημένοι να παρακολουθούμε την ομορφιά του καθώς φυσικά ξεθωριάζει στο λυκόφως. Με τον ίδιο τρόπο, μπορούμε να προσεγγίσουμε όλη τη ζωή—με την κατανόηση ότι ό,τι βιώνουμε είναι σαν ένα ηλιοβασίλεμα, παροδικό και πέρα από τον έλεγχό μας. Η μη προσκόλληση είναι μια ευγενική προθυμία να αφήσετε τα πράγματα να εξελιχθούν όπως θέλουν, αγκαλιάζοντας τη ζωή χωρίς να πιάνετε ή να ελέγξετε. 

  

Η πρακτική του Ζεν προσφέρει εργαλεία για την καλλιέργεια της μη προσκόλλησης, όπως ο διαλογισμός και η επίγνωση. Εστιάζοντας στην παρούσα στιγμή, συνειδητοποιούμε την τάση μας να κολλάμε—σε ανθρώπους, περιουσιακά στοιχεία, επιτεύγματα, ακόμη και τις δικές μας πεποιθήσεις. Όσο περισσότερο παρατηρούμε, τόσο περισσότερο συνειδητοποιούμε ότι η προσκόλληση φέρνει ένταση, ενώ η αφαίρεση φέρνει χαλάρωση. Η μη προσκόλληση μας δίνει ελευθερία, όχι απορρίπτοντας τον κόσμο, αλλά απελευθερώνοντας τον εαυτό μας από το να τον χρειαζόμαστε για να είμαστε οτιδήποτε άλλο από αυτό που είναι. 

  

3. Το παράδοξο της παράδοσης και της ελευθερίας 

  

Το να αγκαλιάζουμε την παροδικότητα και να ασκούμε τη μη προσκόλληση μάς οδηγούν σε ένα παράδοξο: με το να παραδοθούμε στη ροή της ζωής, αποκτάμε μια βαθιά αίσθηση ελευθερίας. Αυτή δεν είναι η ελευθερία να κάνουμε ό,τι θέλουμε, αλλά μια βαθιά εσωτερική ελευθερία που προκύπτει όταν δεν είμαστε πλέον δεσμευμένοι από τις επιθυμίες και τους φόβους μας. Το Ζεν διδάσκει ότι όταν σταματάμε να προσπαθούμε να ελέγξουμε ή να κρατήσουμε τη ζωή, βρισκόμαστε σε αρμονία με αυτήν. 

  

Αυτή η ελευθερία μας επιτρέπει να ζούμε με ανοιχτή καρδιά, ικανοί να δίνουμε και να λαμβάνουμε αγάπη χωρίς φόβο. Κατανοώντας ότι ό,τι αγαπάμε θα αλλάξει, μπορούμε να το αγαπάμε χωρίς να χρειάζεται να το κατέχουμε ή να το ελέγχουμε. Αυτή η αλλαγή προοπτικής μας επιτρέπει να ζούμε πιο θαρραλέα, αποδεχόμενοι ότι η ευαλωτότητα και η αβεβαιότητα είναι φυσικές πτυχές του ανθρώπου. Όταν δεν προσπαθούμε πλέον να προστατεύσουμε τους εαυτούς μας από την παροδική φύση της ζωής, γινόμαστε ανθεκτικοί, συμπονετικοί και άνετοι. 

  

4. Πρακτικοί τρόποι για να καλλιεργήσετε τη μη προσκόλληση και να αγκαλιάσετε τη μη μονιμότητα 

  

Ενώ οι έννοιες της παροδικότητας και της μη προσκόλλησης είναι βαθιά φιλοσοφικές, μπορούν να εξασκηθούν με απλούς, καθημερινούς τρόπους. Ακολουθούν μερικές προτάσεις: 

  

α. Ενσυνείδητος Διαλογισμός 

Ο διαλογισμός προσφέρει ένα χώρο για να παρατηρήσουμε τις σκέψεις και τα συναισθήματά μας χωρίς κρίση. Παρατηρώντας τις σκέψεις μας, συνειδητοποιούμε πόσο παροδικές είναι, σαν σύννεφα που περνούν. Μέσω του διαλογισμού, εξοικειωνόμαστε με το εσωτερικό μας τοπίο, παρατηρώντας πώς προκύπτουν και ξεθωριάζουν οι προσκολλήσεις και οι αποστροφές. Με την πάροδο του χρόνου, αυτή η πρακτική καλλιεργεί μια βαθύτερη αποδοχή της φυσικής ροής της ζωής. 

  

β. Πρακτική Ευγνωμοσύνης 

Εστιάζοντας στην ευγνωμοσύνη, αναγνωρίζουμε την πολύτιμη αξία κάθε στιγμής, κάθε σχέσης και κάθε ευκαιρίας. Μια καθημερινή πρακτική ευγνωμοσύνης μας βοηθά να εκτιμήσουμε αυτό που έχουμε χωρίς να χρειάζεται να προσκολληθούμε σε αυτό. Με αυτόν τον τρόπο, η ευγνωμοσύνη γίνεται μια πόρτα για τη μη προσκόλληση, επιτρέποντάς μας να αγαπάμε πλήρως χωρίς να χρειάζεται να κατέχουμε. 

  

γ. Αφήνοντας τις προσδοκίες 

Μία από τις μεγαλύτερες πηγές πόνου είναι η προσδοκία μας ότι η ζωή θα πρέπει να ξεδιπλωθεί σύμφωνα με τις επιθυμίες μας. Το να εξασκούμε τη μη προσκόλληση σημαίνει να εγκαταλείπουμε τις άκαμπτες προσδοκίες μας και να είμαστε ανοιχτοί σε αυτό που είναι, παρά σε αυτό που πιστεύουμε ότι πρέπει να είναι. Αυτή η αλλαγή προοπτικής μας επιτρέπει να ανταποκρινόμαστε στη ζωή με περισσότερη χάρη και προσαρμοστικότητα. 

  

δ. Αγκαλιάζοντας την αλλαγή με μικρούς τρόπους 

Ξεκινήστε αγκαλιάζοντας μικρές αλλαγές στη ζωή σας, όπως να ακολουθήσετε μια διαφορετική διαδρομή προς τη δουλειά ή να δοκιμάσετε μια νέα δραστηριότητα. Επιλέγοντας συνειδητά να βγούμε από τις ζώνες άνεσής μας, εξασκούμε την τέχνη του να αγκαλιάζουμε την αλλαγή. Με την πάροδο του χρόνου, αυτό μας βοηθά να χτίσουμε ανθεκτικότητα για μεγαλύτερες αλλαγές και μας προετοιμάζει να αντιμετωπίσουμε τη παροδικότητα της ζωής με μεγαλύτερη ευκολία. 

  

5. Η απόλυτη πραγματοποίηση: Μια ανοιχτή καρδιά 

Στην παράδοση του Ζεν, ο απώτερος στόχος δεν είναι απλώς μια απόσπαση από τη ζωή, αλλά μάλλον ένα πλήρες άνοιγμα σε αυτήν. Το Ζεν δεν πρεσβεύει την ασκητική απόσυρση από τον κόσμο, αλλά την πλήρη ενασχόληση με αυτόν, με ανοιχτή καρδιά. Αγκαλιάζοντας τη μονιμότητα και ασκώντας τη μη προσκόλληση, απελευθερώνουμε τον εαυτό μας από τα βάρη του φόβου και της επιθυμίας, επιτρέποντάς μας να βιώσουμε τον πλούτο της ζωής χωρίς εμπόδια. 

  

Αυτό το άνοιγμα επεκτείνεται στις σχέσεις μας, στη δημιουργικότητά μας και στην ίδια μας την κατανόηση του ποιοι είμαστε. Δεν καθοριζόμαστε πλέον από αυτά που έχουμε ή αυτά που πετυχαίνουμε. Αντίθετα, επαναπαυόμαστε στην απλή, διαχρονική επίγνωση που ρέει μέσα από κάθε εμπειρία. Αυτή η επίγνωση μοιάζει με έναν απέραντο ουρανό, στον οποίο όλα τα συναισθήματα, οι σκέψεις και οι εμπειρίες εμφανίζονται και διαλύονται. Στο τέλος, το Ζεν μας διδάσκει ότι με το να παραδοθούμε στη φυσική ροή της ύπαρξης, ανακαλύπτουμε μια γαλήνη και ελευθερία που ξεπερνά τα συνηθισμένα σκαμπανεβάσματα της ζωής. 

  

Συμπέρασμα: Ζώντας με ανοιχτή καρδιά σε έναν παροδικό κόσμο 

  

Στην αγκαλιά της παροδικότητας και της πρακτικής της μη προσκόλλησης βρίσκεται ένας δρόμος προς την ελευθερία, τη χαρά και την εσωτερική γαλήνη. Καθώς μαθαίνουμε να εγκαταλείπουμε την προσκόλληση μας, ανακαλύπτουμε ότι η ζωή δεν είναι κάτι που πρέπει να ελέγξουμε αλλά κάτι που πρέπει να εκτιμήσουμε, να βιώσουμε και να αγαπήσουμε πλήρως κάθε στιγμή που περνάει. Το Ζεν μας υπενθυμίζει ότι η μεγαλύτερη ομορφιά της ζωής βρίσκεται στην παροδικότητα της, στις λεπτές, φευγαλέες στιγμές που συνθέτουν το ταξίδι μας. 

  

Με ανοιχτή καρδιά, μπορούμε να αντιμετωπίσουμε τον κόσμο χωρίς φόβο, να αγαπάμε χωρίς να κρατάμε και να ασχολούμαστε χωρίς προσδοκίες. Η παροδικότητα μας καλεί να αφυπνιστούμε στην παρούσα στιγμή, να ζήσουμε θαρραλέα και συμπονετικά και να βρούμε μια βαθιά αίσθηση του νοήματος στην απλή αλήθεια της ίδιας της ύπαρξης. Μέσα από αυτό το ταξίδι, συνειδητοποιούμε ότι η αληθινή ελευθερία δεν βρίσκεται στο να κολλάμε στη ζωή, αλλά στο να την αγκαλιάζουμε πλήρως και να την αφήνουμε να κυλήσει μέσα μας σαν ένα ποτάμι – συνεχώς μεταβαλλόμενο, αλλά πάντα όμορφο. 

  

  

  

 

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

TAOΪSM / "Tao Te Ching" Commentaries

TAOΪSM / "Tao Te Ching" Commentaries
Chapter 19. The Sacred Return: A Mystical Journey to the Primordial Root
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

BUDDHISM /"Dammapada" Commentaries

BUDDHISM /"Dammapada" Commentaries
Chapter 19. The Just
Monday, 2 February, 2026

Chapter 19. The Just

 

(The Luminous Path: A Journey Beyond Violence into Sacred Justice)

 

The Temple of Inner Law

 

In the vast sanctuary of human existence, where shadows dance with light and the soul seeks its eternal moorings, there dwells a truth that cannot be grasped by force nor claimed through the violent conquest of hearts and minds. The seeker who would know justice must first understand that it is not a crown to be seized, but a garden to be cultivated in the secret chambers of consciousness.

 

Consider the one who moves through the world wielding power as a sword, who bends the will of others through coercion and the terrible weight of dominion. Such a person may command the outer forms of obedience, may gather to themselves the appearance of righteousness, yet they remain forever exiled from the inner sanctuary where true justice dwells. For justice, that most elusive and radiant of virtues, reveals itself only to those who have learned to distinguish the subtle gradations between right and wrong—not through the crude calculations of advantage, but through the refined perception that comes from dwelling long in contemplation.

 

The truly just soul is one who has become a living embodiment of law itself, not law as dead letters inscribed on tablets of stone, but law as a flowing river of wisdom that springs from the deepest aquifers of being. This person leads others not by the magnetism of force, but by the gentle gravitation of equity and understanding. They are guarded by an invisible shield—the law that they have internalized so completely that it has become indistinguishable from their own nature. Intelligence illuminates their every action, not the cleverness of cunning, but the radiant wisdom that sees through the veils of illusion into the heart of things.

 

The Silence Beyond Words

 

There exists a profound paradox at the center of human knowing: those who speak most voluminously are often those who comprehend least deeply. Words cascade from their lips like water over rocks, creating much sound and motion, yet leaving the essential landscape unchanged. The truly learned soul, by contrast, has discovered the secret geography of patience, has mapped the territories where hatred cannot take root and where fear dissolves like morning mist before the rising sun.

 

To be learned in the mystical sense is to have undergone a transformation far more radical than the mere accumulation of information. It is to have descended into the dark caverns of one's own being and emerged, phoenix-like, with something precious clutched in trembling hands—the pearl of wisdom that forms only under the pressure of genuine spiritual crisis and resolution.

 

The patient soul knows that understanding cannot be rushed, that the deepest truths reveal themselves only to those who have cultivated the capacity to wait, to listen, to dwell in the pregnant silence that precedes genuine insight. Such a person has learned to watch the movements of their own heart with the detached fascination of a naturalist observing the migrations of rare birds. When hatred begins to stir, they see it clearly and allow it to pass through the spacious sky of awareness without clutching or condemning. When fear rises like a tide, they do not build walls against it but remain steady, rooted in something vaster than any particular emotion.

 

The Living Embodiment

 

In the sacred texts and scriptures of every tradition, one encounters a curious phenomenon: those who merely speak about the law, who discourse eloquently upon its principles and parse its finest distinctions, often remain strangers to its essential reality. The true supporter of law is not one who has memorized its every clause, but one who has learned little perhaps, and yet *sees the law bodily*—an extraordinary phrase that points toward a mode of knowing that transcends intellectual comprehension.

 

To see the law bodily is to perceive it not as an abstract principle but as a living presence, to feel its weight and substance, to encounter it as one encounters another person. It is to have internalized the law so completely that one's very flesh and bones become instruments of its expression. Such a person never neglects the law, not because they fear punishment or seek reward, but because they have become incapable of separating themselves from it. The law flows through them as blood flows through veins, as breath flows through lungs—effortlessly, continuously, sustaining life itself.

 

The Illusion of Age

 

The turning of seasons marks the passing of time upon the body, etching lines upon the face and silvering the hair with frost. Yet this external evidence of years accumulated tells us nothing of the essential condition of the soul within. There are those whose heads shine white as winter snow, yet whose spirits remain as unformed and chaotic as those of children—old in years but void of the qualities that constitute genuine elderhood.

 

True elders are not manufactured by the mere passage of time. They emerge through a process of refinement and purification that may occur across decades or, for the spiritually gifted, in the space of a single transformative moment. The authentic elder is one in whom truth has taken up permanent residence, who has become a dwelling place for virtue in all its multifaceted expressions. Love flows from such a person not as sentiment but as a natural radiance, as light flows from the sun without effort or intention.

 

Restraint and moderation characterize their every movement—not the restraint born of repression, which creates inner violence, but the natural boundaries that emerge when one has seen through the illusions that drive compulsive behavior. They have undertaken the difficult work of purification, extracting from their being the impurities that cloud vision and distort judgment. Wisdom shines through them, not as something they possess but as something they have become transparent enough to reveal.

 

The Root of Respectability

 

The world perpetually confuses appearance with reality, mistaking the surface shimmer for the depths beneath. There are those who cultivate respectability as one cultivates a garden for display—carefully arranging the visible elements while allowing the hidden spaces to fill with weeds and thorns. They speak much, hoping that volume might substitute for substance. They attend to the beauty of complexion and form, imagining that external attractiveness might compensate for the ugliness that festers within.

 

Yet no amount of careful presentation can truly conceal a heart corrupted by envy, greed, and dishonesty. These qualities have a way of seeping through even the most carefully constructed facades, manifesting in subtle gestures, in the quality of one's gaze, in the undertones that haunt one's speech.

 

True respectability comes not from addition but from subtraction, not from accumulating virtues like ornaments but from removing, root and all, the poisonous growths that choke the garden of the soul. When envy is destroyed at its source, when greed is excavated completely, when dishonesty is burned away in the fire of honest self-examination—then, and only then, does genuine respectability emerge. It appears not as something constructed but as something revealed, as the natural beauty of a stone appears when the concealing mud is washed away. The person freed from hatred and illuminated by wisdom becomes respectable not through effort but through being, not through doing but through the radiant simplicity of their essential nature.

 

The Quiet Revolution

 

In the spiritual traditions of the East, there exists the figure of the Samana—one who has quieted the turbulent waters of existence, who has found the still point at the center of the turning world. Yet this quietude cannot be achieved through external markers alone. The shaving of the head, the adoption of robes, the performance of prescribed rituals—none of these create a true Samana if the inner landscape remains wild and unconquered.

 

How can one claim the title of "quiet one" while remaining captive to desire and greed, those twin tyrants that create such noise and chaos in the chambers of consciousness? These forces rage through the psyche like storms, drowning out the subtle music of the spirit, making stillness impossible.

 

The authentic Samana is one who has undertaken the heroic work of quieting evil at its source—not just the grand evils that attract public condemnation, but the small, subtle evils that creep through consciousness like thieves in the night. Each selfish impulse examined and released, each moment of cruelty caught and transformed, each seed of violence identified and removed before it can germinate—this is the patient, painstaking work that creates true quietude.

 

Beyond Good and Evil

 

The mendicant walks through the world with empty hands and an open bowl, depending upon the generosity of others for sustenance. Yet the outward form of begging no more creates a true Bhikshu than the outward form of studying creates a true scholar. The essence of the mendicant life lies not in economic dependence but in spiritual freedom—the freedom that comes from adopting the whole law, from integrating its every principle into the fabric of one's being.

 

Such a person dwells in a strange and exalted territory beyond the conventional categories of good and evil. This does not mean they are amoral or indifferent to ethical distinctions. Rather, they have transcended the dualistic thinking that traps most humans in endless cycles of judgment and counter-judgment. They have become chaste in the deepest sense—pure not just in body but in motive, desire, and intention.

 

Armed with knowledge that penetrates to the heart of reality, they pass through the world like light passing through clear water, present but uncontaminated, engaged but unentangled. They see the conventional categories of good and evil as necessary constructs for those still learning, but they themselves have moved beyond such frameworks into a more direct and immediate relationship with truth itself.

 

The Wisdom of Balance

 

There are those who imagine that silence itself confers wisdom, that merely ceasing to speak somehow transforms foolishness into understanding. They practice muteness as if it were a spiritual discipline, cultivating an empty quietude that conceals rather than reveals ignorance. Yet silence without wisdom is merely the absence of sound, no more meaningful than the silence of stones.

 

The true Muni—the sage, the silent one—is characterized not by the absence of speech but by the presence of discernment. Such a person moves through existence with the delicate precision of one walking a tightrope, constantly weighing and balancing, choosing the good while avoiding the evil, taking the balance and using it as both compass and guide.

 

This weighing is not the mechanical calculation of a merchant counting coins, but a subtle, intuitive process that draws upon sources of knowing deeper than rational thought. The Muni feels the weight of things, senses their moral gravity, perceives the hidden consequences that ripple outward from every choice. They navigate the world like a skilled sailor reading the winds and currents, adjusting their course moment by moment in response to conditions that others cannot even perceive.

 

The Sanctity of Life

 

In a world where violence is endemic, where the strong routinely prey upon the weak, where living creatures are destroyed casually and without thought, there emerges a figure of radical compassion—the Ariya, the noble one, who extends the circle of moral consideration to embrace all sentient beings.

 

Such a person cannot be called noble because they injure living creatures, cannot claim spiritual elevation while participating in the ancient cycle of violence that characterizes so much of existence. True nobility manifests in pity—not pity as condescension, but pity as deep fellow-feeling, as recognition of the essential kinship that binds all living things.

 

The noble one sees their own face reflected in every creature that draws breath. They feel the suffering of animals, insects, the entire community of life, as if it were their own suffering. This is not sentimentality but perception, not emotion but seeing—seeing clearly into the nature of existence and recognizing that all beings share the same fundamental desire to live, to avoid pain, to experience whatever measure of happiness their circumstances allow.

 

The Final Liberation

 

And yet, and yet... even nobility is not enough. Even discipline and vows, even deep learning, even the capacity to enter profound states of trance, even the austere practice of sleeping alone—none of these guarantee the ultimate prize, the happiness of release that worldlings can never know, the extinction of desires that marks the culmination of the spiritual path.

 

The seeker must not become confident prematurely, must not imagine that external practices alone will carry them to the goal. The extinction of desires is not achieved through mechanical adherence to rules, no matter how pure the intention. It requires something more radical, more total—a complete transformation of consciousness itself, a death and rebirth that leaves no aspect of the old self intact.

 

This final liberation cannot be earned through accumulation but only through relinquishment. It comes not to those who have gathered much but to those who have released everything, who have let fall even their grasp on the path itself. In that ultimate letting go, in that final release, consciousness discovers itself as it always was—vast, luminous, free, resting in a peace that has no opposite, dwelling in a joy that asks for nothing because it lacks nothing, complete in itself, the end and the beginning, the alpha and the omega of the spiritual journey.

 

The Pathless Path

 

Thus the mystical tradition reveals its essential teaching: that justice, wisdom, purity, and liberation cannot be grasped but only received; cannot be achieved but only realized; cannot be constructed but only uncovered like ancient treasures buried beneath layers of illusion and ignorance.

 

The path winds through strange territories, demanding everything and promising nothing, requiring the dissolution of the very self that seeks to walk it. And yet those who persist, who continue even when the way disappears and darkness falls, discover at last what has been present all along—not something new to be acquired but something ancient to be remembered, the original nature that was never truly lost, the luminous essence that shines quietly beneath the noise and chaos of existence, waiting patiently for recognition, calling softly to those who have learned, finally, to listen.

 

Ο Δίκαιος

 

(Η Φωτεινή Διαδρομή: Ένα Ταξίδι Πέρα από τη Βία προς την Ιερή Δικαιοσύνη)

 

Ο Ναός του Εσωτερικού Νόμου

 

Στο απέραντο ιερό της ανθρώπινης ύπαρξης, όπου οι σκιές χορεύουν με το φως και η ψυχή αναζητά τις αιώνιες αγκυροβολίες της, κατοικεί μια αλήθεια που δεν μπορεί να συλληφθεί με τη βία ούτε να διεκδικηθεί μέσω της βίαιης κατάκτησης καρδιών και νου. Ο αναζητητής που θέλει να γνωρίσει τη δικαιοσύνη πρέπει πρώτα να κατανοήσει ότι δεν είναι ένα στέμμα για να αρπαχθεί, αλλά ένας κήπος που καλλιεργείται στα μυστικά δωμάτια της συνείδησης.

 

Σκεφτείτε εκείνον που κινείται στον κόσμο κραδαίνοντας την εξουσία σαν σπαθί, που κάμπτει τη θέληση των άλλων μέσω καταναγκασμού και του τρομερού βάρους της κυριαρχίας. Ένα τέτοιο άτομο μπορεί να επιβάλλει τις εξωτερικές μορφές υπακοής, μπορεί να συγκεντρώσει γύρω του την εμφάνιση της δικαιοσύνης, ωστόσο παραμένει για πάντα εξόριστο από το εσωτερικό ιερό όπου κατοικεί η αληθινή δικαιοσύνη. Διότι η δικαιοσύνη, αυτή η πιο αόριστη και ακτινοβόλα από τις αρετές, αποκαλύπτεται μόνο σε εκείνους που έχουν μάθει να διακρίνουν τις λεπτές αποχρώσεις μεταξύ σωστού και λάθους — όχι μέσω των χονδροειδών υπολογισμών του συμφέροντος, αλλά μέσω της εκλεπτυσμένης αντίληψης που προέρχεται από τη μακρά παραμονή στην περισυλλογή.

 

Η πραγματικά δίκαιη ψυχή είναι εκείνη που έχει γίνει ζωντανή ενσάρκωση του ίδιου του νόμου, όχι νόμου ως νεκρά γράμματα χαραγμένα σε πλάκες από πέτρα, αλλά νόμου ως ρέοντος ποταμού σοφίας που πηγάζει από τα βαθύτερα υδροφόρα στρώματα της ύπαρξης. Αυτό το άτομο καθοδηγεί τους άλλους όχι με τον μαγνητισμό της δύναμης, αλλά με την ήπια βαρύτητα της ισότητας και της κατανόησης. Προστατεύεται από μια αόρατη ασπίδα — τον νόμο που έχει εσωτερικεύσει τόσο πλήρως ώστε έχει γίνει αδιαχώριστος από τη δική του φύση. Η νοημοσύνη φωτίζει κάθε πράξη του, όχι η πονηριά της πανουργίας, αλλά η ακτινοβόλα σοφία που βλέπει μέσα από τα πέπλα της ψευδαίσθησης στην καρδιά των πραγμάτων.

 

Η Σιωπή Πέρα από τις Λέξεις

 

Υπάρχει ένα βαθύ παράδοξο στο κέντρο της ανθρώπινης γνώσης: εκείνοι που μιλούν πιο ογκωδώς είναι συχνά εκείνοι που κατανοούν λιγότερο βαθιά. Οι λέξεις ξεχύνονται από τα χείλη τους σαν νερό πάνω σε βράχους, δημιουργώντας πολύ θόρυβο και κίνηση, ωστόσο αφήνοντας το ουσιαστικό τοπίο αμετάβλητο. Η πραγματικά μορφωμένη ψυχή, αντίθετα, έχει ανακαλύψει τη μυστική γεωγραφία της υπομονής, έχει χαρτογραφήσει τα εδάφη όπου το μίσος δεν μπορεί να ριζώσει και όπου ο φόβος διαλύεται σαν πρωινή ομίχλη μπροστά στον ανατέλλοντα ήλιο.

 

Το να είναι κανείς μορφωμένος με τη μυστική έννοια σημαίνει να έχει υποστεί μια μεταμόρφωση πολύ πιο ριζική από την απλή συσσώρευση πληροφοριών. Σημαίνει να έχει κατέβει στα σκοτεινά σπήλαια της ίδιας του της ύπαρξης και να έχει αναδυθεί, σαν φοίνικας, κρατώντας κάτι πολύτιμο σε τρεμάμενα χέρια — το μαργαριτάρι της σοφίας που σχηματίζεται μόνο κάτω από την πίεση γνήσιας πνευματικής κρίσης και επίλυσης.

 

Η υπομονετική ψυχή γνωρίζει ότι η κατανόηση δεν μπορεί να βιαστεί, ότι οι βαθύτερες αλήθειες αποκαλύπτονται μόνο σε εκείνους που έχουν καλλιεργήσει την ικανότητα να περιμένουν, να ακούν, να κατοικούν στην έγκυο σιωπή που προηγείται της γνήσιας διορατικότητας. Ένα τέτοιο άτομο έχει μάθει να παρατηρεί τις κινήσεις της ίδιας του της καρδιάς με την αποστασιοποιημένη γοητεία ενός φυσιοδίφη που παρατηρεί τις μεταναστεύσεις σπάνιων πουλιών. Όταν το μίσος αρχίζει να ξυπνά, το βλέπει καθαρά και το αφήνει να περάσει μέσα από τον ευρύχωρο ουρανό της επίγνωσης χωρίς να το αρπάζει ή να το καταδικάζει. Όταν ο φόβος ανεβαίνει σαν παλίρροια, δεν χτίζει τείχη εναντίον του αλλά παραμένει σταθερός, ριζωμένος σε κάτι ευρύτερο από οποιοδήποτε συγκεκριμένο συναίσθημα.

 

Η Ζωντανή Ενσάρκωση

 

Στα ιερά κείμενα και τις γραφές κάθε παράδοσης, συναντά κανείς ένα περίεργο φαινόμενο: εκείνοι που απλώς μιλούν για τον νόμο, που διαλέγονται εύγλωττα για τις αρχές του και αναλύουν τις λεπτότερες διακρίσεις του, συχνά παραμένουν ξένοι προς την ουσιαστική του πραγματικότητα. Ο αληθινός υποστηρικτής του νόμου δεν είναι εκείνος που έχει απομνημονεύσει κάθε ρήτρα του, αλλά εκείνος που ίσως έχει μάθει λίγα, και όμως «βλέπει τον νόμο σωματικά» — μια εξαιρετική φράση που υποδεικνύει έναν τρόπο γνώσης που υπερβαίνει την πνευματική κατανόηση.

 

Το να βλέπει κανείς τον νόμο σωματικά σημαίνει να τον αντιλαμβάνεται όχι ως αφηρημένη αρχή αλλά ως ζωντανή παρουσία, να νιώθει το βάρος και την ουσία του, να τον συναντά όπως συναντά έναν άλλο άνθρωπο. Σημαίνει να έχει εσωτερικεύσει τον νόμο τόσο πλήρως ώστε η ίδια η σάρκα και τα οστά του να γίνουν όργανα της έκφρασής του. Ένα τέτοιο άτομο ποτέ δεν παραμελεί τον νόμο, όχι επειδή φοβάται την τιμωρία ή επιδιώκει ανταμοιβή, αλλά επειδή έχει γίνει ανίκανο να διαχωρίσει τον εαυτό του από αυτόν. Ο νόμος ρέει μέσα του όπως το αίμα ρέει στις φλέβες, όπως η αναπνοή ρέει στους πνεύμονες — αβίαστα, συνεχώς, συντηρώντας την ίδια τη ζωή.

 

Η Ψευδαίσθηση της Ηλικίας

 

Η εναλλαγή των εποχών σημαδεύει την πάροδο του χρόνου πάνω στο σώμα, χαράσσοντας γραμμές στο πρόσωπο και ασημώνοντας τα μαλλιά με πάχνη. Ωστόσο αυτή η εξωτερική απόδειξη συσσωρευμένων ετών δεν μας λέει τίποτα για την ουσιαστική κατάσταση της ψυχής μέσα. Υπάρχουν εκείνοι των οποίων τα κεφάλια λάμπουν λευκά σαν χειμερινό χιόνι, ωστόσο τα πνεύματά τους παραμένουν τόσο άμορφα και χαοτικά όσο αυτά των παιδιών — γέροι σε χρόνια αλλά άδειοι από τις ιδιότητες που αποτελούν γνήσια γεροντική ηλικία.

 

Οι αληθινοί πρεσβύτεροι δεν κατασκευάζονται από την απλή πάροδο του χρόνου. Αναδύονται μέσα από μια διαδικασία εκλέπτυνσης και κάθαρσης που μπορεί να διαρκέσει δεκαετίες ή, για τους πνευματικά προικισμένους, σε μια μόνη μεταμορφωτική στιγμή. Ο αυθεντικός πρεσβύτερος είναι εκείνος στον οποίο η αλήθεια έχει εγκατασταθεί μόνιμα, που έχει γίνει κατοικία για την αρετή σε όλες τις πολυδιάστατες εκφράσεις της. Η αγάπη ρέει από ένα τέτοιο άτομο όχι ως συναίσθημα αλλά ως φυσική ακτινοβολία, όπως το φως ρέει από τον ήλιο χωρίς προσπάθεια ή πρόθεση.

 

Η εγκράτεια και η μετριοπάθεια χαρακτηρίζουν κάθε κίνησή τους — όχι η εγκράτεια που γεννιέται από την καταπίεση, η οποία δημιουργεί εσωτερική βία, αλλά τα φυσικά όρια που αναδύονται όταν κανείς έχει δει μέσα από τις ψευδαισθήσεις που οδηγούν σε καταναγκαστική συμπεριφορά. Έχουν αναλάβει το δύσκολο έργο της κάθαρσης, εξάγοντας από την ύπαρξή τους τις ακαθαρσίες που θολώνουν την όραση και διαστρεβλώνουν την κρίση. Η σοφία λάμπει μέσα από αυτούς, όχι ως κάτι που κατέχουν αλλά ως κάτι που έχουν γίνει αρκετά διαφανείς για να αποκαλύψουν.

 

Η Ρίζα της Σεβασμιότητας

 

Ο κόσμος διαρκώς συγχέει την εμφάνιση με την πραγματικότητα, μπερδεύοντας την επιφανειακή λάμψη με τα βάθη από κάτω. Υπάρχουν εκείνοι που καλλιεργούν τη σεβασμιότητα όπως καλλιεργεί κανείς έναν κήπο για επίδειξη — τακτοποιώντας προσεκτικά τα ορατά στοιχεία αλλά επιτρέποντας στους κρυφούς χώρους να γεμίσουν με ζιζάνια και αγκάθια. Μιλούν πολύ, ελπίζοντας ότι ο όγκος μπορεί να υποκαταστήσει την ουσία. Προσέχουν την ομορφιά της όψης και της μορφής, φανταζόμενοι ότι η εξωτερική ελκυστικότητα μπορεί να αντισταθμίσει την ασχήμια που σιγοκαίει μέσα.

 

Ωστόσο κανένα ποσό προσεκτικής παρουσίασης δεν μπορεί πραγματικά να κρύψει μια καρδιά διεφθαρμένη από φθόνο, πλεονεξία και ανεντιμότητα. Αυτές οι ιδιότητες έχουν τρόπο να διαρρέουν ακόμα και από τις πιο προσεκτικά κατασκευασμένες προσόψεις, και να εκδηλώνονται σε λεπτές χειρονομίες, στην ποιότητα του βλέμματος, στους υποτόνους που στοιχειώνουν την ομιλία.

 

Η αληθινή σεβασμιότητα προέρχεται όχι από πρόσθεση αλλά από αφαίρεση, όχι από τη συσσώρευση αρετών σαν στολιδιών αλλά από την αφαίρεση, ρίζα και όλα, των δηλητηριωδών αναπτύξεων που πνίγουν τον κήπο της ψυχής. Όταν ο φθόνος καταστρέφεται στη πηγή του, όταν η πλεονεξία εκσκαφεί πλήρως, όταν η ανεντιμότητα καεί στη φωτιά της ειλικρινούς αυτοεξέτασης — τότε, και μόνο τότε, αναδύεται η γνήσια σεβασμιότητα. Εμφανίζεται όχι ως κάτι κατασκευασμένο αλλά ως κάτι αποκαλυπτόμενο, όπως η φυσική ομορφιά μιας πέτρας εμφανίζεται όταν η λάσπη που την καλύπτει ξεπλένεται. Το άτομο που απελευθερώνεται από το μίσος και φωτίζεται από τη σοφία γίνεται σεβαστό όχι μέσω προσπάθειας αλλά μέσω της ύπαρξης, όχι μέσω του κάνειν αλλά μέσω της ακτινοβόλου απλότητας της ουσιαστικής του φύσης.

 

Η Ήσυχη Επανάσταση

 

Στις πνευματικές παραδόσεις της Ανατολής, υπάρχει η φιγούρα του Σαμάνου — εκείνου που έχει ησυχάσει τα ταραγμένα νερά της ύπαρξης, που έχει βρει το ακίνητο σημείο στο κέντρο του περιστρεφόμενου κόσμου. Ωστόσο αυτή η ησυχία δεν μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσω εξωτερικών σημαδιών. Το ξύρισμα του κεφαλιού, η υιοθέτηση ρομπών, η εκτέλεση καθορισμένων τελετουργιών — τίποτα από αυτά δεν δημιουργεί έναν αληθινό Σαμάνο αν το εσωτερικό τοπίο παραμένει άγριο και ακατάκτητο.

 

Πώς μπορεί κανείς να διεκδικεί τον τίτλο του «ήσυχου» ενώ παραμένει αιχμάλωτος της επιθυμίας και της πλεονεξίας, αυτών των δίδυμων τυράννων που δημιουργούν τόσο θόρυβο και χάος στα δωμάτια της συνείδησης; Αυτές οι δυνάμεις ορμούν μέσα στην ψυχή σαν καταιγίδες, πνίγοντας τη λεπτή μουσική του πνεύματος, κάνοντας την ακινησία αδύνατη.

 

Ο αυθεντικός Σαμάνος είναι εκείνος που έχει αναλάβει το ηρωικό έργο της ησύχασης του κακού στη πηγή του — όχι μόνο τα μεγάλα κακά που προσελκύουν δημόσια καταδίκη, αλλά τα μικρά, λεπτά κακά που σέρνονται μέσα στη συνείδηση σαν κλέφτες τη νύχτα. Κάθε εγωιστική παρόρμηση εξεταζόμενη και απελευθερωμένη, κάθε στιγμή σκληρότητας πιασμένη και μεταμορφωμένη, κάθε σπόρος βίας αναγνωρισμένος και αφαιρεθείς πριν βλαστήσει — αυτή είναι η υπομονετική, επίπονη εργασία που δημιουργεί αληθινή ησυχία.

 

Πέρα από το Καλό και το Κακό

 

Ο επαίτης περπατά στον κόσμο με άδεια χέρια και ανοιχτό μπολ, εξαρτώμενος από τη γενναιοδωρία των άλλων για τροφή. Ωστόσο η εξωτερική μορφή της επαιτείας δεν δημιουργεί έναν αληθινό Μπίκσου περισσότερο από ό,τι η εξωτερική μορφή της μελέτης δημιουργεί έναν αληθινό μελετητή. Η ουσία της ζωής του επαίτη δεν έγκειται στην οικονομική εξάρτηση αλλά στην πνευματική ελευθερία — την ελευθερία που προέρχεται από την υιοθέτηση όλου του νόμου, από την ενσωμάτωση κάθε αρχής του στο ύφασμα της ύπαρξής του.

 

Ένα τέτοιο άτομο κατοικεί σε μια παράξενη και υψηλή περιοχή πέρα από τις συμβατικές κατηγορίες του καλού και του κακού. Αυτό δεν σημαίνει ότι είναι ανήθικο ή αδιάφορο προς ηθικές διακρίσεις. Μάλλον, έχει υπερβεί τη δυϊστική σκέψη που παγιδεύει τους περισσότερους ανθρώπους σε ατελείωτους κύκλους κρίσης και αντικρίσης. Έχει γίνει αγνός με την βαθύτερη έννοια — καθαρός όχι μόνο στο σώμα αλλά στο κίνητρο, την επιθυμία και την πρόθεση.

 

Οπλισμένο με γνώση που διεισδύει στην καρδιά της πραγματικότητας, περνά μέσα από τον κόσμο σαν φως που διαπερνά καθαρό νερό, παρόν αλλά αμόλυντο, εμπλεκόμενο αλλά απελευθερωμένο. Βλέπει τις συμβατικές κατηγορίες του καλού και του κακού ως απαραίτητα κατασκευάσματα για εκείνους που ακόμα μαθαίνουν, αλλά ο ίδιος έχει προχωρήσει πέρα από τέτοια πλαίσια σε μια πιο άμεση και κατευθείαν σχέση με την ίδια την αλήθεια.

 

Η Σοφία της Ισορροπίας

 

Υπάρχουν εκείνοι που φαντάζονται ότι η σιωπή από μόνη της χαρίζει σοφία, ότι το απλό σταμάτημα της ομιλίας μεταμορφώνει με κάποιο τρόπο την ανοησία σε κατανόηση. Εξασκούν τη βουβαμάρα σαν να ήταν πνευματική πειθαρχία, καλλιεργώντας μια άδεια ησυχία που κρύβει παρά αποκαλύπτει την άγνοια. Ωστόσο η σιωπή χωρίς σοφία είναι απλώς η απουσία ήχου, όχι πιο σημαντική από τη σιωπή των λίθων.

 

Ο αληθινός Μούνι — ο σοφός, ο σιωπηλός — χαρακτηρίζεται όχι από την απουσία ομιλίας αλλά από την παρουσία διάκρισης. Ένα τέτοιο άτομο κινείται μέσα στην ύπαρξη με την λεπτή ακρίβεια εκείνου που περπατά σε τεντωμένο σχοινί, ζυγίζοντας και ισορροπώντας συνεχώς, επιλέγοντας το καλό ενώ αποφεύγει το κακό, παίρνοντας την ισορροπία και χρησιμοποιώντας την ως πυξίδα και οδηγό.

 

Αυτό το ζύγισμα δεν είναι ο μηχανικός υπολογισμός ενός εμπόρου που μετρά νομίσματα, αλλά μια λεπτή, διαισθητική διαδικασία που αντλεί από πηγές γνώσης βαθύτερες από τη λογική σκέψη. Ο Μούνι νιώθει το βάρος των πραγμάτων, αισθάνεται την ηθική τους βαρύτητα, αντιλαμβάνεται τις κρυφές συνέπειες που κυματίζουν προς τα έξω από κάθε επιλογή. Πλοηγείται στον κόσμο σαν έμπειρος ναυτικός που διαβάζει τους ανέμους και τα ρεύματα, προσαρμόζοντας την πορεία του στιγμή προς στιγμή σε συνθήκες που οι άλλοι ούτε καν αντιλαμβάνονται.

 

Η Ιερότητα της Ζωής

 

Σε έναν κόσμο όπου η βία είναι ενδημική, όπου οι ισχυροί πάγια θηρεύουν τους αδύναμους, όπου τα ζωντανά πλάσματα καταστρέφονται αδιάφορα και χωρίς σκέψη, αναδύεται μια φιγούρα ριζικής συμπόνιας — ο Αρίγια, ο ευγενής, που επεκτείνει τον κύκλο της ηθικής μέριμνας για να αγκαλιάσει όλα τα αισθανόμενα όντα.

 

Ένα τέτοιο άτομο δεν μπορεί να ονομαστεί ευγενές όταν τραυματίζει ζωντανά πλάσματα, δεν μπορεί να διεκδικεί πνευματική ανύψωση ενώ συμμετέχει στον αρχαίο κύκλο βίας που χαρακτηρίζει τόσο μεγάλο μέρος της ύπαρξης. Η αληθινή ευγένεια εκδηλώνεται σε οίκτο — όχι οίκτο ως συγκατάβαση, αλλά οίκτο ως βαθιά συμμετοχή, ως αναγνώριση της ουσιαστικής συγγένειας που δένει όλα τα ζωντανά πράγματα.

 

Ο ευγενής βλέπει το ίδιο του το πρόσωπο αντανακλώμενο σε κάθε πλάσμα που αναπνέει. Νιώθει τον πόνο των ζώων, των εντόμων, ολόκληρης της κοινότητας της ζωής, σαν να ήταν δικός του πόνος. Αυτό δεν είναι συναισθηματισμός αλλά αντίληψη, όχι συναίσθημα αλλά όραση — όραση καθαρή μέσα στη φύση της ύπαρξης και αναγνώριση ότι όλα τα όντα μοιράζονται την ίδια θεμελιώδη επιθυμία να ζουν, να αποφεύγουν τον πόνο, να βιώνουν όποιο μέτρο ευτυχίας επιτρέπουν οι συνθήκες τους.

 

Η Τελική Απελευθέρωση

 

Και όμως, και όμως... ακόμα και η ευγένεια δεν αρκεί. Ακόμα και η πειθαρχία και οι όρκοι, ακόμα και η βαθιά μάθηση, ακόμα και η ικανότητα να εισέρχεται σε βαθιές καταστάσεις έκστασης, ακόμα και η αυστηρή πρακτική του να κοιμάται μόνος — τίποτα από αυτά δεν εγγυάται το απόλυτο βραβείο, την ευτυχία της απελευθέρωσης που οι κοσμικοί ποτέ δεν γνωρίζουν, την εξάλειψη των επιθυμιών που σημαδεύει την κορύφωση της πνευματικής διαδρομής.

 

Ο αναζητητής δεν πρέπει να γίνει υπερβολικά σίγουρος πρόωρα, δεν πρέπει να φαντάζεται ότι οι εξωτερικές πρακτικές μόνες θα τον οδηγήσουν στον στόχο. Η εξάλειψη των επιθυμιών δεν επιτυγχάνεται μέσω μηχανικής τήρησης κανόνων, όσο αγνή και αν είναι η πρόθεση. Απαιτεί κάτι πιο ριζικό, πιο ολικό — μια πλήρη μεταμόρφωση της ίδιας της συνείδησης, έναν θάνατο και αναγέννηση που δεν αφήνει καμία άποψη του παλιού εαυτού άθικτη.

 

Αυτή η τελική απελευθέρωση δεν μπορεί να κερδηθεί μέσω συσσώρευσης αλλά μόνο μέσω παραίτησης. Έρχεται όχι σε εκείνους που έχουν συγκεντρώσει πολλά αλλά σε εκείνους που έχουν απελευθερώσει τα πάντα, που έχουν αφήσει να πέσει ακόμα και η λαβή τους στην ίδια τη διαδρομή. Σε αυτή την απόλυτη απελευθέρωση, σε αυτή την τελική παράδοση, η συνείδηση ανακαλύπτει τον εαυτό της όπως πάντα ήταν — απέραντη, φωτεινή, ελεύθερη, ξεκουραζόμενη σε μια ειρήνη που δεν έχει αντίθετο, κατοικώντας σε μια χαρά που δεν ζητά τίποτα επειδή δεν της λείπει τίποτα, πλήρης από μόνη της, το τέλος και η αρχή, το άλφα και το ωμέγα του πνευματικού ταξιδιού.

 

Η Διαδρομή Χωρίς Διαδρομή

 

Έτσι η μυστική παράδοση αποκαλύπτει την ουσιαστική της διδασκαλία: ότι η δικαιοσύνη, η σοφία, η αγνότητα και η απελευθέρωση δεν μπορούν να αρπαχθούν αλλά μόνο να ληφθούν· δεν μπορούν να επιτευχθούν αλλά μόνο να πραγματοποιηθούν· δεν μπορούν να κατασκευαστούν αλλά μόνο να αποκαλυφθούν σαν αρχαίοι θησαυροί θαμμένοι κάτω από στρώματα ψευδαίσθησης και άγνοιας.

 

Η διαδρομή στροβιλίζεται μέσα σε παράξενα εδάφη, απαιτώντας τα πάντα και μη υποσχόμενη τίποτα, απαιτώντας τη διάλυση του ίδιου του εαυτού που επιδιώκει να την βαδίσει. Και όμως εκείνοι που επιμένουν, που συνεχίζουν ακόμα και όταν η διαδρομή εξαφανίζεται και πέφτει το σκοτάδι, ανακαλύπτουν τελικά αυτό που ήταν παρόν από πάντα — όχι κάτι νέο να αποκτηθεί αλλά κάτι αρχαίο να θυμηθείς, η αρχική φύση που ποτέ δεν χάθηκε πραγματικά, η φωτεινή ουσία που λάμπει ήσυχα κάτω από τον θόρυβο και το χάος της ύπαρξης, περιμένοντας υπομονετικά την αναγνώριση, καλώντας απαλά εκείνους που έχουν μάθει, επιτέλους, να ακούν.


 

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

VEDANTA / "Viveka Chudamani, by Adi Sankaracharya" Commentaries

VEDANTA / "Viveka Chudamani, by Adi Sankaracharya" Commentaries
16-20 / 4. The Sacred Journey: Viveka and the Illuminated Path
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

jKRISHNAMURTI / "The Only Revolution" Commentaries

jKRISHNAMURTI / "The Only Revolution" Commentaries
California: 3. The Sacred Emptiness: A Journey Through the Living Silence
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

RELIGION / Religions Commentaries

RELIGION / Religions Commentaries
18. The Luminous Path: A Journey Toward the Absolute
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Quotes

Constantinos’s quotes


"A "Soul" that out of ignorance keeps making mistakes is like a wounded bird with helpless wings that cannot fly high in the sky."— Constantinos Prokopiou

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Copyright

Copyright © Esoterism Academy 2010-2026. All Rights Reserved .

Intellectual property rights


The entire content of our website, including, but not limited to, texts, news, graphics, photographs, diagrams, illustrations, services provided and generally any kind of files, is subject to intellectual property (copyright) and is governed by the national and international provisions on Intellectual Property, with the exception of the expressly recognized rights of third parties.
Therefore, it is expressly prohibited to reproduce, republish, copy, store, sell, transmit, distribute, publish, perform, "download", translate, modify in any way, in part or in summary, without the express prior written consent of the Foundation. It is known that in case the Foundation consents, the applicant is obliged to explicitly refer via links (hyperlinks) to the relevant content of the Foundation's website. This obligation of the applicant exists even if it is not explicitly stated in the written consent of the Foundation.
Exceptionally, it is permitted to individually store and copy parts of the content on a simple personal computer for strictly personal use (private study or research, educational purposes), without the intention of commercial or other exploitation and always under the condition of indicating the source of its origin, without this in any way implies a grant of intellectual property rights.
It is also permitted to republish material for purposes of promoting the events and activities of the Foundation, provided that the source is mentioned and that no intellectual property rights are infringed, no trademarks are modified, altered or deleted.
Everything else that is included on the electronic pages of our website and constitutes registered trademarks and intellectual property products of third parties is their own sphere of responsibility and has nothing to do with the website of the Foundation.

Δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας

Το σύνολο του περιεχομένου του Δικτυακού μας τόπου, συμπεριλαμβανομένων, ενδεικτικά αλλά όχι περιοριστικά, των κειμένων, ειδήσεων, γραφικών, φωτογραφιών, σχεδιαγραμμάτων, απεικονίσεων, παρεχόμενων υπηρεσιών και γενικά κάθε είδους αρχείων, αποτελεί αντικείμενο πνευματικής ιδιοκτησίας (copyright) και διέπεται από τις εθνικές και διεθνείς διατάξεις περί Πνευματικής Ιδιοκτησίας, με εξαίρεση τα ρητώς αναγνωρισμένα δικαιώματα τρίτων.

Συνεπώς, απαγορεύεται ρητά η αναπαραγωγή, αναδημοσίευση, αντιγραφή, αποθήκευση, πώληση, μετάδοση, διανομή, έκδοση, εκτέλεση, «λήψη» (download), μετάφραση, τροποποίηση με οποιονδήποτε τρόπο, τμηματικά η περιληπτικά χωρίς τη ρητή προηγούμενη έγγραφη συναίνεση του Ιδρύματος. Γίνεται γνωστό ότι σε περίπτωση κατά την οποία το Ίδρυμα συναινέσει, ο αιτών υποχρεούται για την ρητή παραπομπή μέσω συνδέσμων (hyperlinks) στο σχετικό περιεχόμενο του Δικτυακού τόπου του Ιδρύματος. Η υποχρέωση αυτή του αιτούντος υφίσταται ακόμα και αν δεν αναγραφεί ρητά στην έγγραφη συναίνεση του Ιδρύματος.

Κατ’ εξαίρεση, επιτρέπεται η μεμονωμένη αποθήκευση και αντιγραφή τμημάτων του περιεχομένου σε απλό προσωπικό υπολογιστή για αυστηρά προσωπική χρήση (ιδιωτική μελέτη ή έρευνα, εκπαιδευτικούς σκοπούς), χωρίς πρόθεση εμπορικής ή άλλης εκμετάλλευσης και πάντα υπό την προϋπόθεση της αναγραφής της πηγής προέλευσής του, χωρίς αυτό να σημαίνει καθ’ οιονδήποτε τρόπο παραχώρηση δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας.

Επίσης, επιτρέπεται η αναδημοσίευση υλικού για λόγους προβολής των γεγονότων και δραστηριοτήτων του Ιδρύματος, με την προϋπόθεση ότι θα αναφέρεται η πηγή και δεν θα θίγονται δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, δεν θα τροποποιούνται, αλλοιώνονται ή διαγράφονται εμπορικά σήματα.

Ό,τι άλλο περιλαμβάνεται στις ηλεκτρονικές σελίδες του Δικτυακού μας τόπου και αποτελεί κατοχυρωμένα σήματα και προϊόντα πνευματικής ιδιοκτησίας τρίτων ανάγεται στη δική τους σφαίρα ευθύνης και ουδόλως έχει να κάνει με τον Δικτυακό τόπο του Ιδρύματος.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~