CIRCLE OF LIGHT / Perennial Sayings

CIRCLE OF LIGHT / Perennial Sayings
19. The Eternal Dance of Life, Existence, and Consciousness
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

ESOTERISM STUDIES YOUTUBE / THE INFINITE DEPTH OF BEING

ESOTERISM STUDIES YOUTUBE  / THE INFINITE DEPTH OF BEING
9. The Eternal Return: A Journey Beyond the Veil of Consciousness

ESOTERISM STUDIES YOUTUBE / ΤΟ ΑΠΕΙΡΟ ΒΑΘΟΣ ΤΗΣ ΥΠΑΡΞΗΣ

ESOTERISM STUDIES YOUTUBE / ΤΟ ΑΠΕΙΡΟ ΒΑΘΟΣ ΤΗΣ ΥΠΑΡΞΗΣ
8. Το Φωτεινό Νήμα: Ένα Ταξίδι Μέσα από την Καρδιά Όλων των Θρησκειών

ESOTERISM STUDIES BOOKS

ESOTERISM STUDIES BOOKS
*BOOKS*
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

ESOTERISM ACADEMY NEW ARTICLE

ESOTERISM ACADEMY NEW ARTICLE
Suturday, 31 January, 2026

Saturday, July 4, 2015

The Platform Sutra of Hui-neng

The Platform Sutra of Hui-neng

By the time of the Hui- Neng, the Taoist Tradition was already more than a millennium old and had permeated the perception of the people who followed the Way. What did the Taoist Tradition teach? It taught that There Is One Nature, Self-Subsisting, Which Manifests Spontaneously, And Follows Its Course In A Natural Way, And Again Returns To The Beginning. This Nature Includes (in Its Reality) not only Its “Essence” but also Its Manifestations, all “Phenomena”...but it does not include distortions, “wrong perception”, wrong action...

Wisdom is Living in Harmony with This Nature, Following This Pure Nature (in What It Presents to You), and not interfering with Its Action. To follow it Everywhere, in its Action, in Phenomena, in perception, in thought, in life, in material existence, but without interfering (when, for example, the thought manifests itself, to leave it without "thinking" further...) . This Inner "Non-Participation", this Detachment from Phenomena, this Non-Action, is the Real Action, the Only True Action, that Leads to Full Understanding, to Freedom, to Life.

No Teaching, No Learning, No Practice, and No Special Activity Needed. We Just Live. We Live Consciously, Wholeheartedly. Nature Is From the Beginning and Forever Pure and Manifests Wisely, Peacefully, Naturally, and Completes Within Itself. We must Leave It Alone in Its Action. But the Lesson is to Let Nature Work (because it Must Work and Work Freely), and not the distortions we "impose". When we have already "perverted" Nature, to argue that we must let this "perverted" Nature run free is (consciously or unconsciously) perverting the Message. Obviously we have not understood anything, or we are consciously misinterpreting and advocating the wrong way.

So, what does it mean to Just Live, to Live Consciously, Wholeheartedly? We experience Life As It Manifests, and not only in the external phenomena but also on the internal levels, up to that of Absolute Identification with Our Nature. Every deviation, intervention, is an abandonment of the Path of Life. In reality the Path of Life is Effortless, a Natural, easy, and Peaceful Path. On the contrary, effort, energy, consumption of energy, is needed, the deviation from Nature. Living and Reacting Naturally, According to Nature, is the Minimum Effort. On the contrary, it takes effort and enormous energy to guide and change the course of Nature.

On the other hand, Buddhism (the Hui- Neng Era ) had recently been "introduced" to China. People steeped in the Taoist Tradition found it very easy to Understand Buddhism (the Message of Buddhism). In fact, the Religion that came from the "South" while Agreeing in Everything with the Taoist Tradition (Concept and Action), Complemented the Taoist Tradition and Clarified the Right Path even more. What did the Buddhist Tradition, which also spanned over a millennium, teach? He taught that Reality As It Is (the Assamskrita of the Buddha, the Sunyata , the Tathata, the Dharmakaya , of the other Masters), like the Tao , Simply Exists, is Experienced as Nature (or Inner Nature, for beings who experience the outer phenomena different from the Enlightened One), and since It is, like the Tao , Without Attributes, it cannot be grasped by perception, by thought. It is experienced but not analyzed, not located and not described by thought. When we do not Experience it, and we do not Understand This Reality, and try to grasp it with perception, to "realize" it, etc., we slip into the region of Ignorance, of confusion.

It is clear (or can be understood) that you cannot become "What You Already Are". You cannot come to "Where You Are Already". All this supposed movement to feel, to realize, to evolve, etc., is a movement of Imagination. Therefore, we need to reject precisely this distorting function of thought, this distorting process, to think, to interpret, to make images of things.

The wrong action is precisely the thought. The thought that we are "separate" from the Body of Truth, separate beings, moving "independently" that must evolve, realize, be enlightened, etc. This is all fantasy. And the enlightenment that is sought is a false enlightenment. And the enlightenment that takes place is a false enlightenment. Enlightenment can never become an "experience" of an "I".

Right Action is precisely the "non-development" of thought. This means that all phenomena are treated "as they are", in their own nature, and not through distorting thinking. Then everything is in its place, everything follows its peaceful course, and everything is Complete Every Moment.

In Understanding the First Masters of China, born in the Taoist Tradition and brought into contact with the Buddhist Tradition, it becomes clear that it is precisely the "mixing of thought" that creates the problems. Not the phenomena, which one way or another follow their way, but the "interpretation" that we do, the guidance of perception and action. All this interference of our own leads to the wrong life. The Life Outside the Path, the Samsara of the Buddhists, is not the life of phenomena but the misinterpretation of all that we experience...the phenomena unfold peacefully, only within our heads there is turmoil.

Thus Hui- Neng (the School of Hui- Neng) "established the absence of thought, as a doctrine" (according to him, Sutra , 17).

Here, however, some clarifications are needed, in order to remove precisely the misunderstandings created by the interpretation of the Text, and translation mistakes, both in English and (even more) in the Greek language. Only in this way will we be able to approach the True Spirit of Hui- Neng, the Spirit of Chan (which became Zen in Japan).

The Tao , Reality As It Is, Nature, Is Something Alive and Active. Nature Works and Continually Manifests All Phenomena. Perception, thought, attractions, repulsions, even what we (we) recognize as material phenomena are constantly emerging. "Non-interference" in the Process, Absence of thought, does not mean not recognizing the phenomena but not getting involved and blocking the flow of things. Absence of thought means absence of interference at the moment thought manifests itself, so that phenomena evolve by themselves.

This is not easy to understand (by our already "confused" minds) and to realize.

Nature Regulates Itself and Satisfies Its Needs (and they are all well-made). We interfere and maximize or distort some needs, and that's how all the problems are born. Nor does it mean "non-interference", when we have already interfered by distorting the Action of Nature, to claim that we (now) do not interfere and let "nature unfold". In this case we only let our "passions" manifest. Obviously this is a misinterpretation of the Tradition.

It therefore takes Attention, Vigilance, and Readiness, every Moment, to Listen to (and Follow) our True Nature and not follow our delusions. Perhaps we need to Honestly Face Ourselves, Identify our "distortions", our " deteriorations", our "passions", and Decide, to "Clean" ourselves from the "dirt", of life, of society, and what they have "taught" us up to now.

We need to Live Here, Now, in Real Time, in Reality, Remain Calm, Unperturbed, and not Interfere with the Work of Nature. We are Already in the Embrace of Reality. We have nowhere to go, nothing to be, nothing to do. Just Living Here, Now, Whole (Whole, not in the confusion or false security of our imaginations).

The Contemplation of These Natural Activities of Nature, the Absence of Interference the Moment Phenomena Manifest, is True Meditation.

Hui- Neng taught nothing else, (Sutra , 19). If we think this is a little, we obviously don't understand.

Ultimately, There Is Nothing To Accomplish, Nothing To Do. Imagining a False Nature, a False Enlightenment, is pointless activity. Wanting to control, to overcome, to enlighten ignorance, to save the ego, is also delusion. You cannot save something that has no real substance, a construct of thought, (Sutra , 18).

Ultimately, what does Hoo-Neng teach? As long as Everything is in place, and working, it teaches nothing. And since there is nothing to accomplish, there is no pursuit, for anything. No rush for anything, but no worries either. Everything Flows Peacefully. If We Let It, It Will Happen. Can We Live It? Nothing Else Is Needed… Hui- Neng Lived It… and helped many (still to this day) Live it.

If one is dreaming there is nothing to be done. Perhaps (and only if asked) what is happening will be indicated. But ultimately it doesn't matter. It is Nature that "dreams" and Nature will at some point, of its own accord, Awaken. Sooner or later Understanding will Dawn (for all beings who "dream" that they are a separate self). This, to understand like this, is neither indifference, nor a waste of time, or opportunity, to achieve "enlightenment", salvation. On the contrary, it is the Supreme Understanding, that Reality, Real Nature, has not changed, has not suffered anything, and that the dream is just a dream, that is, something without substance, meaning, and value, and is something completely transitory. Then? What's All The Fuss About?

Nature Moves Peacefully, and the World Flows Unhurriedly. Finally! Leave the World Alone, leave the people alone, they don't need saving. Above all, they do not need salvation by force. And all the would-be saviors of the world are common crooks, and they choose to play a dirty role in the world dream of people... but all roles, in the end, are dirty. The Real People have come down from the Stage, they are no longer interested in the Theater of life, they just Live... and they simply indicate to those who want to Live. They Are Just People, without a face, without a role, they are neither enlightened, nor saviors, nor anything else.

This is Supreme Compassion for "all" and "all" because it Restores Truth. On the contrary, it would be hypocritical for one to adopt the ignorance, the imagination of the beings, that this whole dream is true, and to assume the role of the teacher or the defender of the truth, or the savior of the beings, and to want to teach the truth, and save beings. All this theater of salvation shows neither kindness nor compassion. It shows ignorance, separation in perception, and exploitation of the most naive who take the dream as truth and the false teachers as true saviors.

"Good and learned friends, according to this method, to sit meditating is, after all, neither to look at the intellect nor to look at purity. Nor is it to say that there must be stillness. Suppose we say to look at the intellect. Intellect is, in the final analysis, false. Since something being false is the same as being illusory, there is nothing to look at. Suppose we say to look at purity. Man's nature is pure in the first place. False thoughts are what obscure the Absolute Reality. Our original nature is pure as long as it remains pure free from false thoughts. If one does not realize that his nature is pure in the first place and decides to look at purity, he creates a false purity. Purity this is no objective existence at all. So, we know that what we are looking at is false. Purity has neither material form nor character, but some people define characters of purity and say that these are the object of our work. People who hold this view obstruct their original nature and are bound by purity. If those who cultivate ataraxia are ignorant of the faults and defects of men, their nature would not be disturbed. Deluded people may not be physically disturbed themselves, but whenever they speak, they criticize others and thus violate the Way. Looking, therefore, either to the intellect or to purity, we cause an obstacle to the Way."

        

The Platform Sutra of Hui-neng, 18

…..

 

Η Σούτρα του Βάθρου του Χούι-Νεγκ

Την Εποχή του Χούι-Νεγκ η Ταοϊστική Παράδοση μετρούσε ήδη πάνω από μία χιλιετία κι είχε διαποτίσει την αντίληψη των ανθρώπων που Ακολουθούσαν τον Δρόμο. Τι δίδασκε η Ταοϊστική Παράδοση; Δίδασκε ότι Υπάρχει Μία Φύση, που Στηρίζεται στον Εαυτό Της, που Εκδηλώνεται Αυθόρμητα, κι Ακολουθεί τον Δρόμο της με Φυσικό Τρόπο, και Πάλι Επιστρέφει στην Αρχή. Αυτή η Φύση Περιλαμβάνει (στην Πραγματικότητά Της) όχι μόνο την «Ουσία» Της αλλά και τις Εκδηλώσεις Της, όλα τα «Φαινόμενα»… δεν περιλαμβάνει όμως τις διαστρεβλώσεις, την «λανθασμένη αντίληψη», την λανθασμένη δράση…

Σοφία είναι να Ζεις σε Αρμονία με Αυτή την Φύση, να Ακολουθείς Αυτή την Αγνή Φύση (σε Ό,τι σου Παρουσιάζει), και να μην παρεμβαίνεις στην Δράση Της. Να την Ακολουθείς Παντού, στην Δράση της, στα Φαινόμενα, στην αντίληψη, στην σκέψη, στην ζωή, στην υλική ύπαρξη, χωρίς όμως να παρεμβαίνεις (όταν, για παράδειγμα, εκδηλώνεται η σκέψη, να την αφήνεις χωρίς να «σκέφτεσαι» πρόσθετα…). Αυτή η Εσωτερική «Μη-Συμμετοχή», η Απόσπαση από τα Φαινόμενα, αυτή η Μη-Δράση, είναι η Πραγματική Δράση, η Μόνη Αληθινή Δράση, που Οδηγεί στην Πλήρη Κατανόηση, στην Ελευθερία, στην Ζωή.

Δεν χρειάζεται Καμία Διδασκαλία, καμία Διδαχή, Καμία Πρακτική, και Καμία Ειδική Δραστηριότητα. Απλά Ζούμε. Ζούμε Συνειδητά, Ολοκληρωμένα. Η Φύση Είναι Εξαρχής και για Πάντα Αγνή κι Εκδηλώνεται Σοφά, Ειρηνικά, Φυσικά, κι Ολοκληρώνεται Μέσα στον Εαυτό Της. Πρέπει να την Αφήνουμε Ήσυχη στην Δράση Της. Το Δίδαγμα όμως είναι να Αφήνουμε την Φύση να Λειτουργεί (γιατί Πρέπει να Λειτουργεί και να Λειτουργεί Ελεύθερα), κι όχι τις διαστρεβλώσεις που «επιβάλλουμε». Όταν έχουμε ήδη «διαστρεβλώσει» την Φύση, το να υποστηρίζουμε ότι πρέπει αυτή την «διαστρεβλωμένη» Φύση να την αφήνουμε να λειτουργεί ελεύθερα, κάνουμε (συνειδητά ή ασυνείδητα) μια διαστρέβλωση του Μηνύματος. Προφανώς δεν έχουμε κατανοήσει τίποτα, ή συνειδητά παρερμηνεύουμε κι υποστηρίζουμε τον λάθος δρόμο.

Τι σημαίνει λοιπόν Απλά να Ζούμε, να Ζούμε Συνειδητά, Ολοκληρωμένα; Βιώνουμε την Ζωή Όπως Εκδηλώνεται, κι όχι μόνο στα εξωτερικά φαινόμενα αλλά και στα εσωτερικά επίπεδα, μέχρι αυτό του Απόλυτου Ταυτισμού με την Φύση Μας. Κάθε λοξοδρόμηση, παρέμβαση, αποτελεί εγκατάλειψη του Δρόμου της Ζωής. Στην πραγματικότητα ο Δρόμος της Ζωής είναι Χωρίς Προσπάθεια, ένας Φυσικός, εύκολος, κι Ειρηνικός Δρόμος. Αντίθετα, προσπάθεια, ενέργεια, κατανάλωση ενέργειας, χρειάζεται, η παρεκτροπή από την Φύση. Το να Ζούμε και να Αντιδρούμε Φυσικά, Σύμφωνα με την Φύση, είναι η Ελάχιστη Προσπάθεια. Αντίθετα χρειάζεται προσπάθεια και τεράστια ενέργεια να καθοδηγήσουμε και να αλλάξουμε δρόμο στην Φύση.

Από την άλλη μεριά ο Βουδισμός (την Εποχή του Χούι-Νεγκ) είχε πρόσφατα «εισαχθεί» στην Κίνα. Οι άνθρωποι που είχαν ζυμωθεί μέσα στην Ταοϊστική Παράδοση ήταν πολύ εύκολο να Κατανοήσουν τον Βουδισμό (το Μήνυμα του Βουδισμού). Μάλιστα, η Θρησκεία που ερχόταν από τον «Νότο» ενώ Συμφωνούσε σε Όλα με την Ταοϊστική Παράδοση (Αντίληψη και Δράση), Συμπλήρωνε την Ταοϊστική Παράδοση και Διευκρίνιζε ακόμα περισσότερο τον Ορθό Δρόμο. Τι δίδασκε η Βουδιστική Παράδοση, που μετρούσε επίσης πάνω από μια χιλιετία; Δίδασκε ότι η Πραγματικότητα Ως Έχει (το Ασαμσκρίτα του Βούδα, το Σουνυάτα, το Ταθάτα, το Νταρμακάγια, των άλλων Δασκάλων), όπως και το Τάο, Απλά Υπάρχει, Βιώνεται σαν Φύση (ή Εσώτερη Φύση, για τα όντα που έχουν εμπειρία των εξωτερικών φαινομένων διαφορετική από του Φωτισμένου), κι εφόσον Είναι, όπως και το Τάο, Χωρίς Ιδιότητες, δεν μπορεί να συλληφθεί από την αντίληψη, από την σκέψη. Βιώνεται αλλά δεν αναλύεται, δεν εντοπίζεται και δεν περιγράφεται από την σκέψη. Όταν δεν το Βιώνουμε, και δεν Κατανοούμε Αυτή την Πραγματικότητα, και προσπαθούμε να την συλλάβουμε με την αντίληψη, να την «πραγματοποιήσουμε», κλπ., γλιστράμε στην περιοχή της Άγνοιας, της σύγχυσης.

Είναι Σαφές (ή μπορεί να Κατανοηθεί) ότι δεν μπορείς να γίνεις «Αυτό που Είσαι Ήδη». Δεν μπορείς να έρθεις στην «Θέση Όπου Είσαι Ήδη». Όλη αυτή η δήθεν κίνηση να νοιώσουμε, να πραγματοποιήσουμε, να εξελιχθούμε, κλπ., είναι μια κίνηση της Φαντασίας. Συνεπώς Χρειάζεται να απορρίψουμε ακριβώς αυτή την διαστρεβλωτική λειτουργία της σκέψης, αυτή την παραμορφωτική διαδικασία, να σκεφτόμαστε, να ερμηνεύουμε, να φτιάχνουμε εικόνες για τα πράγματα.

Η λάθος δράση είναι ακριβώς η σκέψη. Η σκέψη ότι είμαστε «διαχωρισμένοι» από το Σώμα της Αλήθειας, ξεχωριστά όντα, που κινούνται «ανεξάρτητα» που πρέπει να εξελιχθούν, να πραγματοποιήσουν, να φωτιστούν, κλπ. Όλα αυτά είναι φαντασία. Κι η φώτιση που επιδιώκεται είναι μια ψεύτικη φώτιση. Κι η φώτιση που πραγματοποιείται είναι μια ψεύτικη φώτιση. Η Φώτιση δεν μπορεί ποτέ να γίνει «εμπειρία» ενός «εγώ».

Η Ορθή Δράση είναι ακριβώς η «μη-ανάπτυξη» της σκέψης. Αυτό σημαίνει ότι όλα τα φαινόμενα αντιμετωπίζονται «ως έχουν», στην δική τους φύση, κι όχι μέσα από την διαστρεβλωτική σκέψη. Τότε όλα είναι στην θέση τους, όλα ακολουθούν την ειρηνική πορεία τους, κι όλα είναι Ολοκληρωμένα Κάθε Στιγμή.

Στην Κατανόηση των Πρώτων Δασκάλων της Κίνας, που γεννημένοι μέσα στην Ταοϊστική Παράδοση ήρθαν σε επαφή με την Βουδιστική Παράδοση, γίνεται Σαφές ότι είναι ακριβώς η «ανάμειξη της σκέψης» που δημιουργεί τα προβλήματα. Όχι τα φαινόμενα, που έτσι ή αλλιώς ακολουθούν τον δρόμο τους, αλλά η «ερμηνεία» που κάνουμε εμείς, η καθοδήγηση της αντίληψης και της δράσης. Όλη αυτή η δική μας παρέμβαση οδηγεί στην λάθος ζωή. Η Ζωή Έξω από τον Δρόμο, το Σαμσάρα των Βουδιστών, δεν είναι η ζωή των φαινομένων αλλά η λανθασμένη ερμηνεία, όλων αυτών που βιώνουμε… τα φαινόμενα εξελίσσονται ειρηνικά, μόνο μέσα στο κεφάλι μας υπάρχει ταραχή.

Έτσι ο Χούι-Νεγκ (η Σχολή του Χούι-Νεγκ) «θέσπισε την απουσία σκέψης, ως δοξασία» (κατά τα λεγόμενά του, Σούτρα, 17).

Εδώ όμως χρειάζονται κάποιες διευκρινήσεις, για να απομακρύνουμε ακριβώς τις παρεξηγήσεις, που δημιουργούνται από την ερμηνεία του Κειμένου, και τις μεταφραστικές αστοχίες, τόσο στην Αγγλική όσο (ακόμα περισσότερο) και στην Ελληνική γλώσσα. Μόνο έτσι θα μπορέσουμε να προσεγγίσουμε το Αληθινό Πνεύμα του Χούι-Νεγκ, το Πνεύμα του Τσαν (που έγινε Ζεν στην Ιαπωνία).

Το Τάο, η Πραγματικότητα Ως Έχει, η Φύση, Είναι Κάτι Ζωντανό και Δραστήριο. Η Φύση Λειτουργεί και Συνέχεια Εκδηλώνει Όλα τα Φαινόμενα. Αναδύονται Συνεχώς, αντίληψη, σκέψη, έλξεις, απώσεις, ακόμα κι αυτά που αναγνωρίζουμε (εμείς) σαν υλικά φαινόμενα. Η «Μη-ανάμειξη» στην Διαδικασία, η Απουσία σκέψης, δεν σημαίνει να μην αναγνωρίζουμε τα φαινόμενα αλλά να μην εμπλεκόμαστε και μπλοκάρουμε την ροή των πραγμάτων. Απουσία σκέψης σημαίνει απουσία ανάμειξης την στιγμή που εκδηλώνεται η σκέψη, έτσι ώστε τα φαινόμενα να εξελιχθούν μόνα τους.

Αυτό δεν είναι εύκολο να κατανοηθεί (από τα ήδη «μπερδεμένα» μυαλά μας) και να πραγματοποιηθεί.

Η Φύση Αυτορυθμίζεται και Ικανοποιεί τις Ανάγκες Της (κι είναι όλα καλώς καμωμένα). Εμείς παρεμβαίνουμε και μεγιστοποιούμε ή διαστρέφουμε κάποιες ανάγκες, κι έτσι γεννιούνται όλα τα προβλήματα. Ούτε σημαίνει «μη-ανάμειξη», την στιγμή που έχουμε ήδη παρέμβει διαστρέφοντας την Δράση της Φύσης, να υποστηρίζουμε ότι (τώρα) δεν αναμειγνυόμαστε κι αφήνουμε την «φύση να εκδηλωθεί». Σε αυτή την περίπτωση αφήνουμε μόνο τα «πάθη» μας να εκδηλωθούν. Προφανώς αυτή είναι μια λάθος ερμηνεία της Παράδοσης.

Χρειάζεται λοιπόν Προσοχή, Επαγρύπνηση, κι Ετοιμότητα, κάθε Στιγμή, για να Αφουγκραζόμαστε (και να Ακολουθούμε) την Αληθινή Φύση μας και να μην ακολουθούμε τις αυταπάτες μας. Χρειάζεται ίσως να Αντιμετωπίσουμε Ειλικρινά τον Εαυτό μας, να Εντοπίσουμε τις «παρεκτροπές» μας, τις «διαστρεβλώσεις» μας, τα «πάθη» μας, και να Αποφασίσουμε, να «Καθαρίσουμε» τον εαυτό μας από τις «βρωμιές», της ζωής, της κοινωνίας, κι όσων μας έχουν «διδάξει» μέχρι σήμερα.

Χρειάζεται να Ζούμε Εδώ, Τώρα, σε Πραγματικό Χρόνο, στην Πραγματικότητα, να Παραμένουμε Ήρεμοι, Ατάραχοι, και να μην Αναμειγνυόμαστε στο Έργο της Φύσης. Είμαστε Ήδη στην Αγκαλιά της Πραγματικότητας. Δεν έχουμε να πάμε πουθενά, δεν έχουμε να γίνουμε κάτι, δεν έχουμε να κάνουμε κάτι. Απλά να Ζούμε Εδώ, Τώρα, Ολοκληρωμένα (Ολοκληρωμένα, όχι μέσα στην σύγχυση ή στην ψεύτικη ασφάλεια της φαντασίας μας).

Η Ενατένιση Αυτής της Φυσικής Δραστηριότητες της Φύσης, η Απουσία Ανάμειξης την Στιγμή που Εκδηλώνονται τα Φαινόμενα, είναι ο Αληθινός Διαλογισμός.

Ο Χούι-Νεγκ δεν δίδαξε τίποτα άλλο, (Σούτρα, 19). Αν νομίζουμε ότι αυτό είναι λίγο προφανώς δεν κατανοούμε.

Τελικά Δεν Υπάρχει Τίποτα να Πραγματοποιήσουμε, Τίποτα να Κάνουμε. Να Φανταζόμαστε μια Ψεύτικη Φύση, μια Ψεύτικη Φώτιση, είναι άσκοπη δραστηριότητα. Το να θέλεις να ελέγξεις, να ξεπεράσεις, να φωτίσεις την άγνοια, να διασώσεις το εγώ, είναι επίσης αυταπάτη. Δεν μπορείς να σώσεις κάτι που δεν έχει πραγματική υπόσταση, μια κατασκευή της σκέψης, (Σούτρα, 18).

Σε τελευταία ανάλυση τι διδάσκει ο Χού-Νεγκ; Καθόσον Όλα Είναι στην Θέση τους, και Λειτουργούν, δεν διδάσκει τίποτα. Κι αφού δεν υπάρχει τίποτα να πραγματωθεί, δεν υπάρχει καμία επιδίωξη, για τίποτα. Καμία βιασύνη για τίποτα, αλλά και καμία ανησυχία. Όλα Ρέουν Ειρηνικά. Αν το Αφήσουμε, θα Γίνει. Μπορούμε να το Ζήσουμε; Δεν Χρειάζεται Τίποτα Άλλο… Ο Χούι-Νεγκ το Ζούσε… και βοήθησε κάμποσους (ακόμα μέχρι σήμερα) να το Ζήσουν.

Αν κάποιος ονειρεύεται δεν υπάρχει τίποτα να κάνεις. Ίσως (και μόνο αν ζητηθεί) να υποδειχθεί αυτό που συμβαίνει. Αλλά σε τελευταία ανάλυση είναι αδιάφορο. Είναι η Φύση που «ονειρεύεται» κι η Φύση κάποια στιγμή, από Μόνη Της, θα Αφυπνισθεί. Αργά ή γρήγορα θα Ανατείλει η Κατανόηση (για όλα τα όντα που «ονειρεύονται» ότι είναι ένα ξεχωριστό εγώ). Αυτό, το να κατανοούμε έτσι, δεν είναι ούτε αδιαφορία, ούτε χάσιμο χρόνου, ή ευκαιρίας, για να επιτευχθεί η «φώτιση», η σωτηρία. Αντίθετα είναι η Υπέρτατη Κατανόηση, ότι η Πραγματικότητα, η Πραγματική Φύση, δεν έχει αλλοιωθεί, δεν έχει υποστεί τίποτα, κι ότι το όνειρο είναι απλά όνειρο, δηλαδή κάτι χωρίς υπόσταση, σημασία, κι αξία, κι είναι κάτι απόλυτα παροδικό. Τότε; Προς Τι όλη η Φασαρία;

Η Φύση Πορεύεται Ειρηνικά, κι ο Κόσμος Κυλάει Χωρίς Βιασύνη. Επιτέλους! Αφήστε τον Κόσμο Ήσυχο, αφήστε τους ανθρώπους ήσυχους, δεν χρειάζονται σωτηρία. Προπάντων δεν χρειάζονται σωτηρία με το ζόρι. Κι όλοι οι επίδοξοι σωτήρες του κόσμου είναι κοινοί απατεώνες, και επιλέγουν να παίξουν ένα βρώμικο ρόλο στο παγκόσμιο όνειρο των ανθρώπων… αλλά όλοι οι ρόλοι, τελικά, βρώμικοι είναι. Οι Αληθινοί Άνθρωποι έχουν κατέβει από την Σκηνή, δεν τους ενδιαφέρει πια το Θέατρο της ζωής, Απλά Ζουν… κι απλά υποδεικνύουν σε όσους θέλουν, να Ζήσουν. Αυτοί Είναι Απλά Άνθρωποι, χωρίς πρόσωπο, χωρίς ρόλο, δεν είναι ούτε φωτισμένοι, ούτε σωτήρες, ούτε τίποτα άλλο.

Αυτή είναι η Υπέρτατη Συμπόνια για «όλους» και «όλα» γιατί Αποκαθιστά την Αλήθεια. Αντίθετα θα ήταν υποκριτικό να υιοθετεί κάποιος την άγνοια, την φαντασία των όντων, ότι όλο αυτό το όνειρο είναι αληθινό, και να αναλάβει τον ρόλο του δασκάλου ή του υπερασπιστή της αλήθειας, ή του σωτήρα των όντων, και να θέλει να διδάξει την αλήθεια, και να σώσει τα όντα. Όλο αυτό το θέατρο της σωτηρίας δεν δείχνει ούτε καλοσύνη ούτε συμπόνια. Δείχνει άγνοια, διαχωρισμό στην αντίληψη, κι εκμετάλλευση των πιο αφελών που εκλαμβάνουν το όνειρο σαν αλήθεια και τους ψευτοδιδασκάλους σαν αληθινούς σωτήρες.

"Καλοί και μορφωμένοι φίλοι, σύμφωνα με την μέθοδο αυτή, το να καθόμαστε διαλογιζόμενοι, δεν σημαίνει, τελικά, ούτε να κοιτούμε την διάνοια ούτε να κοιτούμε την αγνότητα. Ούτε και να λέμε πως πρέπει να υπάρχει αταραξία. Ας υποθέσουμε ότι λέμε να κοιτάξουμε την διάνοια. Η διάνοια είναι, σε τελευταία ανάλυση, ψευδής. Δεδομένου ότι το να είναι κάτι ψευδές είναι το ίδιο με το να είναι ψευδαισθητικό, δεν υπάρχει τίποτα να κοιτάξουμε. Ας υποθέσουμε ότι λέμε να κοιτάξουμε την αγνότητα. Η φύση του ανθρώπου εξαρχής αγνή. Οι ψευδείς σκέψεις είναι αυτές που συσκοτίζουν την Απόλυτη Πραγματικότητα. Η πρωτότυπη φύση μας είναι αγνή όσο μένει αγνή ελεύθερη από ψευδείς σκέψεις. Αν κάποιος δεν συνειδητοποιεί ότι η φύση του είναι εξαρχής αγνή και αποφασίσει να κοιτάξει την αγνότητα, δημιουργεί μια ψευδή αγνότητα. Η αγνότητα αυτή δεν είναι καθόλου αντικειμενική ύπαρξη. Γνωρίζουμε, λοιπόν, ότι αυτό που κοιτούμε είναι ψευδές. Η αγνότητα δεν έχει ούτε υλική μορφή ούτε χαρακτήρα, αλλά ορισμένοι άνθρωποι καθορίζουν χαρακτήρες αγνότητας και λένε ότι αυτοί αποτελούν το αντικείμενο του έργου μας. Οι άνθρωποι αυτοί που διατηρούν αυτή την άποψη παρακωλύουν την πρωτότυπη φύση τους και δεσμεύονται από την αγνότητα. Αν όσοι καλλιεργούν την αταραξία αγνοούν τα σφάλματα και τα ελαττώματα των ανθρώπων, η φύση τους δεν θα διαταρασσόταν. Οι παραπλανημένοι άνθρωποι μπορεί να μην ταράσσονται οι ίδιοι σωματικά, αλλά, όποτε μιλούν, επικρίνουν τους άλλους και παραβιάζουν έτσι την Οδό. Κοιτώντας, λοιπόν, είτε την διάνοια είτε την αγνότητα, προκαλούμε εμπόδιο στην Οδό".  

Η Σούτρα του Βάθρου, 18

 

 

 

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

TAOΪSM / "Tao Te Ching" Commentaries

TAOΪSM / "Tao Te Ching" Commentaries
Chapter 19. The Sacred Return: A Mystical Journey to the Primordial Root
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

BUDDHISM /"Dammapada" Commentaries

BUDDHISM /"Dammapada" Commentaries
Chapter 19. The Just
Monday, 2 February, 2026

Chapter 19. The Just

 

(The Luminous Path: A Journey Beyond Violence into Sacred Justice)

 

The Temple of Inner Law

 

In the vast sanctuary of human existence, where shadows dance with light and the soul seeks its eternal moorings, there dwells a truth that cannot be grasped by force nor claimed through the violent conquest of hearts and minds. The seeker who would know justice must first understand that it is not a crown to be seized, but a garden to be cultivated in the secret chambers of consciousness.

 

Consider the one who moves through the world wielding power as a sword, who bends the will of others through coercion and the terrible weight of dominion. Such a person may command the outer forms of obedience, may gather to themselves the appearance of righteousness, yet they remain forever exiled from the inner sanctuary where true justice dwells. For justice, that most elusive and radiant of virtues, reveals itself only to those who have learned to distinguish the subtle gradations between right and wrong—not through the crude calculations of advantage, but through the refined perception that comes from dwelling long in contemplation.

 

The truly just soul is one who has become a living embodiment of law itself, not law as dead letters inscribed on tablets of stone, but law as a flowing river of wisdom that springs from the deepest aquifers of being. This person leads others not by the magnetism of force, but by the gentle gravitation of equity and understanding. They are guarded by an invisible shield—the law that they have internalized so completely that it has become indistinguishable from their own nature. Intelligence illuminates their every action, not the cleverness of cunning, but the radiant wisdom that sees through the veils of illusion into the heart of things.

 

The Silence Beyond Words

 

There exists a profound paradox at the center of human knowing: those who speak most voluminously are often those who comprehend least deeply. Words cascade from their lips like water over rocks, creating much sound and motion, yet leaving the essential landscape unchanged. The truly learned soul, by contrast, has discovered the secret geography of patience, has mapped the territories where hatred cannot take root and where fear dissolves like morning mist before the rising sun.

 

To be learned in the mystical sense is to have undergone a transformation far more radical than the mere accumulation of information. It is to have descended into the dark caverns of one's own being and emerged, phoenix-like, with something precious clutched in trembling hands—the pearl of wisdom that forms only under the pressure of genuine spiritual crisis and resolution.

 

The patient soul knows that understanding cannot be rushed, that the deepest truths reveal themselves only to those who have cultivated the capacity to wait, to listen, to dwell in the pregnant silence that precedes genuine insight. Such a person has learned to watch the movements of their own heart with the detached fascination of a naturalist observing the migrations of rare birds. When hatred begins to stir, they see it clearly and allow it to pass through the spacious sky of awareness without clutching or condemning. When fear rises like a tide, they do not build walls against it but remain steady, rooted in something vaster than any particular emotion.

 

The Living Embodiment

 

In the sacred texts and scriptures of every tradition, one encounters a curious phenomenon: those who merely speak about the law, who discourse eloquently upon its principles and parse its finest distinctions, often remain strangers to its essential reality. The true supporter of law is not one who has memorized its every clause, but one who has learned little perhaps, and yet *sees the law bodily*—an extraordinary phrase that points toward a mode of knowing that transcends intellectual comprehension.

 

To see the law bodily is to perceive it not as an abstract principle but as a living presence, to feel its weight and substance, to encounter it as one encounters another person. It is to have internalized the law so completely that one's very flesh and bones become instruments of its expression. Such a person never neglects the law, not because they fear punishment or seek reward, but because they have become incapable of separating themselves from it. The law flows through them as blood flows through veins, as breath flows through lungs—effortlessly, continuously, sustaining life itself.

 

The Illusion of Age

 

The turning of seasons marks the passing of time upon the body, etching lines upon the face and silvering the hair with frost. Yet this external evidence of years accumulated tells us nothing of the essential condition of the soul within. There are those whose heads shine white as winter snow, yet whose spirits remain as unformed and chaotic as those of children—old in years but void of the qualities that constitute genuine elderhood.

 

True elders are not manufactured by the mere passage of time. They emerge through a process of refinement and purification that may occur across decades or, for the spiritually gifted, in the space of a single transformative moment. The authentic elder is one in whom truth has taken up permanent residence, who has become a dwelling place for virtue in all its multifaceted expressions. Love flows from such a person not as sentiment but as a natural radiance, as light flows from the sun without effort or intention.

 

Restraint and moderation characterize their every movement—not the restraint born of repression, which creates inner violence, but the natural boundaries that emerge when one has seen through the illusions that drive compulsive behavior. They have undertaken the difficult work of purification, extracting from their being the impurities that cloud vision and distort judgment. Wisdom shines through them, not as something they possess but as something they have become transparent enough to reveal.

 

The Root of Respectability

 

The world perpetually confuses appearance with reality, mistaking the surface shimmer for the depths beneath. There are those who cultivate respectability as one cultivates a garden for display—carefully arranging the visible elements while allowing the hidden spaces to fill with weeds and thorns. They speak much, hoping that volume might substitute for substance. They attend to the beauty of complexion and form, imagining that external attractiveness might compensate for the ugliness that festers within.

 

Yet no amount of careful presentation can truly conceal a heart corrupted by envy, greed, and dishonesty. These qualities have a way of seeping through even the most carefully constructed facades, manifesting in subtle gestures, in the quality of one's gaze, in the undertones that haunt one's speech.

 

True respectability comes not from addition but from subtraction, not from accumulating virtues like ornaments but from removing, root and all, the poisonous growths that choke the garden of the soul. When envy is destroyed at its source, when greed is excavated completely, when dishonesty is burned away in the fire of honest self-examination—then, and only then, does genuine respectability emerge. It appears not as something constructed but as something revealed, as the natural beauty of a stone appears when the concealing mud is washed away. The person freed from hatred and illuminated by wisdom becomes respectable not through effort but through being, not through doing but through the radiant simplicity of their essential nature.

 

The Quiet Revolution

 

In the spiritual traditions of the East, there exists the figure of the Samana—one who has quieted the turbulent waters of existence, who has found the still point at the center of the turning world. Yet this quietude cannot be achieved through external markers alone. The shaving of the head, the adoption of robes, the performance of prescribed rituals—none of these create a true Samana if the inner landscape remains wild and unconquered.

 

How can one claim the title of "quiet one" while remaining captive to desire and greed, those twin tyrants that create such noise and chaos in the chambers of consciousness? These forces rage through the psyche like storms, drowning out the subtle music of the spirit, making stillness impossible.

 

The authentic Samana is one who has undertaken the heroic work of quieting evil at its source—not just the grand evils that attract public condemnation, but the small, subtle evils that creep through consciousness like thieves in the night. Each selfish impulse examined and released, each moment of cruelty caught and transformed, each seed of violence identified and removed before it can germinate—this is the patient, painstaking work that creates true quietude.

 

Beyond Good and Evil

 

The mendicant walks through the world with empty hands and an open bowl, depending upon the generosity of others for sustenance. Yet the outward form of begging no more creates a true Bhikshu than the outward form of studying creates a true scholar. The essence of the mendicant life lies not in economic dependence but in spiritual freedom—the freedom that comes from adopting the whole law, from integrating its every principle into the fabric of one's being.

 

Such a person dwells in a strange and exalted territory beyond the conventional categories of good and evil. This does not mean they are amoral or indifferent to ethical distinctions. Rather, they have transcended the dualistic thinking that traps most humans in endless cycles of judgment and counter-judgment. They have become chaste in the deepest sense—pure not just in body but in motive, desire, and intention.

 

Armed with knowledge that penetrates to the heart of reality, they pass through the world like light passing through clear water, present but uncontaminated, engaged but unentangled. They see the conventional categories of good and evil as necessary constructs for those still learning, but they themselves have moved beyond such frameworks into a more direct and immediate relationship with truth itself.

 

The Wisdom of Balance

 

There are those who imagine that silence itself confers wisdom, that merely ceasing to speak somehow transforms foolishness into understanding. They practice muteness as if it were a spiritual discipline, cultivating an empty quietude that conceals rather than reveals ignorance. Yet silence without wisdom is merely the absence of sound, no more meaningful than the silence of stones.

 

The true Muni—the sage, the silent one—is characterized not by the absence of speech but by the presence of discernment. Such a person moves through existence with the delicate precision of one walking a tightrope, constantly weighing and balancing, choosing the good while avoiding the evil, taking the balance and using it as both compass and guide.

 

This weighing is not the mechanical calculation of a merchant counting coins, but a subtle, intuitive process that draws upon sources of knowing deeper than rational thought. The Muni feels the weight of things, senses their moral gravity, perceives the hidden consequences that ripple outward from every choice. They navigate the world like a skilled sailor reading the winds and currents, adjusting their course moment by moment in response to conditions that others cannot even perceive.

 

The Sanctity of Life

 

In a world where violence is endemic, where the strong routinely prey upon the weak, where living creatures are destroyed casually and without thought, there emerges a figure of radical compassion—the Ariya, the noble one, who extends the circle of moral consideration to embrace all sentient beings.

 

Such a person cannot be called noble because they injure living creatures, cannot claim spiritual elevation while participating in the ancient cycle of violence that characterizes so much of existence. True nobility manifests in pity—not pity as condescension, but pity as deep fellow-feeling, as recognition of the essential kinship that binds all living things.

 

The noble one sees their own face reflected in every creature that draws breath. They feel the suffering of animals, insects, the entire community of life, as if it were their own suffering. This is not sentimentality but perception, not emotion but seeing—seeing clearly into the nature of existence and recognizing that all beings share the same fundamental desire to live, to avoid pain, to experience whatever measure of happiness their circumstances allow.

 

The Final Liberation

 

And yet, and yet... even nobility is not enough. Even discipline and vows, even deep learning, even the capacity to enter profound states of trance, even the austere practice of sleeping alone—none of these guarantee the ultimate prize, the happiness of release that worldlings can never know, the extinction of desires that marks the culmination of the spiritual path.

 

The seeker must not become confident prematurely, must not imagine that external practices alone will carry them to the goal. The extinction of desires is not achieved through mechanical adherence to rules, no matter how pure the intention. It requires something more radical, more total—a complete transformation of consciousness itself, a death and rebirth that leaves no aspect of the old self intact.

 

This final liberation cannot be earned through accumulation but only through relinquishment. It comes not to those who have gathered much but to those who have released everything, who have let fall even their grasp on the path itself. In that ultimate letting go, in that final release, consciousness discovers itself as it always was—vast, luminous, free, resting in a peace that has no opposite, dwelling in a joy that asks for nothing because it lacks nothing, complete in itself, the end and the beginning, the alpha and the omega of the spiritual journey.

 

The Pathless Path

 

Thus the mystical tradition reveals its essential teaching: that justice, wisdom, purity, and liberation cannot be grasped but only received; cannot be achieved but only realized; cannot be constructed but only uncovered like ancient treasures buried beneath layers of illusion and ignorance.

 

The path winds through strange territories, demanding everything and promising nothing, requiring the dissolution of the very self that seeks to walk it. And yet those who persist, who continue even when the way disappears and darkness falls, discover at last what has been present all along—not something new to be acquired but something ancient to be remembered, the original nature that was never truly lost, the luminous essence that shines quietly beneath the noise and chaos of existence, waiting patiently for recognition, calling softly to those who have learned, finally, to listen.

 

Ο Δίκαιος

 

(Η Φωτεινή Διαδρομή: Ένα Ταξίδι Πέρα από τη Βία προς την Ιερή Δικαιοσύνη)

 

Ο Ναός του Εσωτερικού Νόμου

 

Στο απέραντο ιερό της ανθρώπινης ύπαρξης, όπου οι σκιές χορεύουν με το φως και η ψυχή αναζητά τις αιώνιες αγκυροβολίες της, κατοικεί μια αλήθεια που δεν μπορεί να συλληφθεί με τη βία ούτε να διεκδικηθεί μέσω της βίαιης κατάκτησης καρδιών και νου. Ο αναζητητής που θέλει να γνωρίσει τη δικαιοσύνη πρέπει πρώτα να κατανοήσει ότι δεν είναι ένα στέμμα για να αρπαχθεί, αλλά ένας κήπος που καλλιεργείται στα μυστικά δωμάτια της συνείδησης.

 

Σκεφτείτε εκείνον που κινείται στον κόσμο κραδαίνοντας την εξουσία σαν σπαθί, που κάμπτει τη θέληση των άλλων μέσω καταναγκασμού και του τρομερού βάρους της κυριαρχίας. Ένα τέτοιο άτομο μπορεί να επιβάλλει τις εξωτερικές μορφές υπακοής, μπορεί να συγκεντρώσει γύρω του την εμφάνιση της δικαιοσύνης, ωστόσο παραμένει για πάντα εξόριστο από το εσωτερικό ιερό όπου κατοικεί η αληθινή δικαιοσύνη. Διότι η δικαιοσύνη, αυτή η πιο αόριστη και ακτινοβόλα από τις αρετές, αποκαλύπτεται μόνο σε εκείνους που έχουν μάθει να διακρίνουν τις λεπτές αποχρώσεις μεταξύ σωστού και λάθους — όχι μέσω των χονδροειδών υπολογισμών του συμφέροντος, αλλά μέσω της εκλεπτυσμένης αντίληψης που προέρχεται από τη μακρά παραμονή στην περισυλλογή.

 

Η πραγματικά δίκαιη ψυχή είναι εκείνη που έχει γίνει ζωντανή ενσάρκωση του ίδιου του νόμου, όχι νόμου ως νεκρά γράμματα χαραγμένα σε πλάκες από πέτρα, αλλά νόμου ως ρέοντος ποταμού σοφίας που πηγάζει από τα βαθύτερα υδροφόρα στρώματα της ύπαρξης. Αυτό το άτομο καθοδηγεί τους άλλους όχι με τον μαγνητισμό της δύναμης, αλλά με την ήπια βαρύτητα της ισότητας και της κατανόησης. Προστατεύεται από μια αόρατη ασπίδα — τον νόμο που έχει εσωτερικεύσει τόσο πλήρως ώστε έχει γίνει αδιαχώριστος από τη δική του φύση. Η νοημοσύνη φωτίζει κάθε πράξη του, όχι η πονηριά της πανουργίας, αλλά η ακτινοβόλα σοφία που βλέπει μέσα από τα πέπλα της ψευδαίσθησης στην καρδιά των πραγμάτων.

 

Η Σιωπή Πέρα από τις Λέξεις

 

Υπάρχει ένα βαθύ παράδοξο στο κέντρο της ανθρώπινης γνώσης: εκείνοι που μιλούν πιο ογκωδώς είναι συχνά εκείνοι που κατανοούν λιγότερο βαθιά. Οι λέξεις ξεχύνονται από τα χείλη τους σαν νερό πάνω σε βράχους, δημιουργώντας πολύ θόρυβο και κίνηση, ωστόσο αφήνοντας το ουσιαστικό τοπίο αμετάβλητο. Η πραγματικά μορφωμένη ψυχή, αντίθετα, έχει ανακαλύψει τη μυστική γεωγραφία της υπομονής, έχει χαρτογραφήσει τα εδάφη όπου το μίσος δεν μπορεί να ριζώσει και όπου ο φόβος διαλύεται σαν πρωινή ομίχλη μπροστά στον ανατέλλοντα ήλιο.

 

Το να είναι κανείς μορφωμένος με τη μυστική έννοια σημαίνει να έχει υποστεί μια μεταμόρφωση πολύ πιο ριζική από την απλή συσσώρευση πληροφοριών. Σημαίνει να έχει κατέβει στα σκοτεινά σπήλαια της ίδιας του της ύπαρξης και να έχει αναδυθεί, σαν φοίνικας, κρατώντας κάτι πολύτιμο σε τρεμάμενα χέρια — το μαργαριτάρι της σοφίας που σχηματίζεται μόνο κάτω από την πίεση γνήσιας πνευματικής κρίσης και επίλυσης.

 

Η υπομονετική ψυχή γνωρίζει ότι η κατανόηση δεν μπορεί να βιαστεί, ότι οι βαθύτερες αλήθειες αποκαλύπτονται μόνο σε εκείνους που έχουν καλλιεργήσει την ικανότητα να περιμένουν, να ακούν, να κατοικούν στην έγκυο σιωπή που προηγείται της γνήσιας διορατικότητας. Ένα τέτοιο άτομο έχει μάθει να παρατηρεί τις κινήσεις της ίδιας του της καρδιάς με την αποστασιοποιημένη γοητεία ενός φυσιοδίφη που παρατηρεί τις μεταναστεύσεις σπάνιων πουλιών. Όταν το μίσος αρχίζει να ξυπνά, το βλέπει καθαρά και το αφήνει να περάσει μέσα από τον ευρύχωρο ουρανό της επίγνωσης χωρίς να το αρπάζει ή να το καταδικάζει. Όταν ο φόβος ανεβαίνει σαν παλίρροια, δεν χτίζει τείχη εναντίον του αλλά παραμένει σταθερός, ριζωμένος σε κάτι ευρύτερο από οποιοδήποτε συγκεκριμένο συναίσθημα.

 

Η Ζωντανή Ενσάρκωση

 

Στα ιερά κείμενα και τις γραφές κάθε παράδοσης, συναντά κανείς ένα περίεργο φαινόμενο: εκείνοι που απλώς μιλούν για τον νόμο, που διαλέγονται εύγλωττα για τις αρχές του και αναλύουν τις λεπτότερες διακρίσεις του, συχνά παραμένουν ξένοι προς την ουσιαστική του πραγματικότητα. Ο αληθινός υποστηρικτής του νόμου δεν είναι εκείνος που έχει απομνημονεύσει κάθε ρήτρα του, αλλά εκείνος που ίσως έχει μάθει λίγα, και όμως «βλέπει τον νόμο σωματικά» — μια εξαιρετική φράση που υποδεικνύει έναν τρόπο γνώσης που υπερβαίνει την πνευματική κατανόηση.

 

Το να βλέπει κανείς τον νόμο σωματικά σημαίνει να τον αντιλαμβάνεται όχι ως αφηρημένη αρχή αλλά ως ζωντανή παρουσία, να νιώθει το βάρος και την ουσία του, να τον συναντά όπως συναντά έναν άλλο άνθρωπο. Σημαίνει να έχει εσωτερικεύσει τον νόμο τόσο πλήρως ώστε η ίδια η σάρκα και τα οστά του να γίνουν όργανα της έκφρασής του. Ένα τέτοιο άτομο ποτέ δεν παραμελεί τον νόμο, όχι επειδή φοβάται την τιμωρία ή επιδιώκει ανταμοιβή, αλλά επειδή έχει γίνει ανίκανο να διαχωρίσει τον εαυτό του από αυτόν. Ο νόμος ρέει μέσα του όπως το αίμα ρέει στις φλέβες, όπως η αναπνοή ρέει στους πνεύμονες — αβίαστα, συνεχώς, συντηρώντας την ίδια τη ζωή.

 

Η Ψευδαίσθηση της Ηλικίας

 

Η εναλλαγή των εποχών σημαδεύει την πάροδο του χρόνου πάνω στο σώμα, χαράσσοντας γραμμές στο πρόσωπο και ασημώνοντας τα μαλλιά με πάχνη. Ωστόσο αυτή η εξωτερική απόδειξη συσσωρευμένων ετών δεν μας λέει τίποτα για την ουσιαστική κατάσταση της ψυχής μέσα. Υπάρχουν εκείνοι των οποίων τα κεφάλια λάμπουν λευκά σαν χειμερινό χιόνι, ωστόσο τα πνεύματά τους παραμένουν τόσο άμορφα και χαοτικά όσο αυτά των παιδιών — γέροι σε χρόνια αλλά άδειοι από τις ιδιότητες που αποτελούν γνήσια γεροντική ηλικία.

 

Οι αληθινοί πρεσβύτεροι δεν κατασκευάζονται από την απλή πάροδο του χρόνου. Αναδύονται μέσα από μια διαδικασία εκλέπτυνσης και κάθαρσης που μπορεί να διαρκέσει δεκαετίες ή, για τους πνευματικά προικισμένους, σε μια μόνη μεταμορφωτική στιγμή. Ο αυθεντικός πρεσβύτερος είναι εκείνος στον οποίο η αλήθεια έχει εγκατασταθεί μόνιμα, που έχει γίνει κατοικία για την αρετή σε όλες τις πολυδιάστατες εκφράσεις της. Η αγάπη ρέει από ένα τέτοιο άτομο όχι ως συναίσθημα αλλά ως φυσική ακτινοβολία, όπως το φως ρέει από τον ήλιο χωρίς προσπάθεια ή πρόθεση.

 

Η εγκράτεια και η μετριοπάθεια χαρακτηρίζουν κάθε κίνησή τους — όχι η εγκράτεια που γεννιέται από την καταπίεση, η οποία δημιουργεί εσωτερική βία, αλλά τα φυσικά όρια που αναδύονται όταν κανείς έχει δει μέσα από τις ψευδαισθήσεις που οδηγούν σε καταναγκαστική συμπεριφορά. Έχουν αναλάβει το δύσκολο έργο της κάθαρσης, εξάγοντας από την ύπαρξή τους τις ακαθαρσίες που θολώνουν την όραση και διαστρεβλώνουν την κρίση. Η σοφία λάμπει μέσα από αυτούς, όχι ως κάτι που κατέχουν αλλά ως κάτι που έχουν γίνει αρκετά διαφανείς για να αποκαλύψουν.

 

Η Ρίζα της Σεβασμιότητας

 

Ο κόσμος διαρκώς συγχέει την εμφάνιση με την πραγματικότητα, μπερδεύοντας την επιφανειακή λάμψη με τα βάθη από κάτω. Υπάρχουν εκείνοι που καλλιεργούν τη σεβασμιότητα όπως καλλιεργεί κανείς έναν κήπο για επίδειξη — τακτοποιώντας προσεκτικά τα ορατά στοιχεία αλλά επιτρέποντας στους κρυφούς χώρους να γεμίσουν με ζιζάνια και αγκάθια. Μιλούν πολύ, ελπίζοντας ότι ο όγκος μπορεί να υποκαταστήσει την ουσία. Προσέχουν την ομορφιά της όψης και της μορφής, φανταζόμενοι ότι η εξωτερική ελκυστικότητα μπορεί να αντισταθμίσει την ασχήμια που σιγοκαίει μέσα.

 

Ωστόσο κανένα ποσό προσεκτικής παρουσίασης δεν μπορεί πραγματικά να κρύψει μια καρδιά διεφθαρμένη από φθόνο, πλεονεξία και ανεντιμότητα. Αυτές οι ιδιότητες έχουν τρόπο να διαρρέουν ακόμα και από τις πιο προσεκτικά κατασκευασμένες προσόψεις, και να εκδηλώνονται σε λεπτές χειρονομίες, στην ποιότητα του βλέμματος, στους υποτόνους που στοιχειώνουν την ομιλία.

 

Η αληθινή σεβασμιότητα προέρχεται όχι από πρόσθεση αλλά από αφαίρεση, όχι από τη συσσώρευση αρετών σαν στολιδιών αλλά από την αφαίρεση, ρίζα και όλα, των δηλητηριωδών αναπτύξεων που πνίγουν τον κήπο της ψυχής. Όταν ο φθόνος καταστρέφεται στη πηγή του, όταν η πλεονεξία εκσκαφεί πλήρως, όταν η ανεντιμότητα καεί στη φωτιά της ειλικρινούς αυτοεξέτασης — τότε, και μόνο τότε, αναδύεται η γνήσια σεβασμιότητα. Εμφανίζεται όχι ως κάτι κατασκευασμένο αλλά ως κάτι αποκαλυπτόμενο, όπως η φυσική ομορφιά μιας πέτρας εμφανίζεται όταν η λάσπη που την καλύπτει ξεπλένεται. Το άτομο που απελευθερώνεται από το μίσος και φωτίζεται από τη σοφία γίνεται σεβαστό όχι μέσω προσπάθειας αλλά μέσω της ύπαρξης, όχι μέσω του κάνειν αλλά μέσω της ακτινοβόλου απλότητας της ουσιαστικής του φύσης.

 

Η Ήσυχη Επανάσταση

 

Στις πνευματικές παραδόσεις της Ανατολής, υπάρχει η φιγούρα του Σαμάνου — εκείνου που έχει ησυχάσει τα ταραγμένα νερά της ύπαρξης, που έχει βρει το ακίνητο σημείο στο κέντρο του περιστρεφόμενου κόσμου. Ωστόσο αυτή η ησυχία δεν μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσω εξωτερικών σημαδιών. Το ξύρισμα του κεφαλιού, η υιοθέτηση ρομπών, η εκτέλεση καθορισμένων τελετουργιών — τίποτα από αυτά δεν δημιουργεί έναν αληθινό Σαμάνο αν το εσωτερικό τοπίο παραμένει άγριο και ακατάκτητο.

 

Πώς μπορεί κανείς να διεκδικεί τον τίτλο του «ήσυχου» ενώ παραμένει αιχμάλωτος της επιθυμίας και της πλεονεξίας, αυτών των δίδυμων τυράννων που δημιουργούν τόσο θόρυβο και χάος στα δωμάτια της συνείδησης; Αυτές οι δυνάμεις ορμούν μέσα στην ψυχή σαν καταιγίδες, πνίγοντας τη λεπτή μουσική του πνεύματος, κάνοντας την ακινησία αδύνατη.

 

Ο αυθεντικός Σαμάνος είναι εκείνος που έχει αναλάβει το ηρωικό έργο της ησύχασης του κακού στη πηγή του — όχι μόνο τα μεγάλα κακά που προσελκύουν δημόσια καταδίκη, αλλά τα μικρά, λεπτά κακά που σέρνονται μέσα στη συνείδηση σαν κλέφτες τη νύχτα. Κάθε εγωιστική παρόρμηση εξεταζόμενη και απελευθερωμένη, κάθε στιγμή σκληρότητας πιασμένη και μεταμορφωμένη, κάθε σπόρος βίας αναγνωρισμένος και αφαιρεθείς πριν βλαστήσει — αυτή είναι η υπομονετική, επίπονη εργασία που δημιουργεί αληθινή ησυχία.

 

Πέρα από το Καλό και το Κακό

 

Ο επαίτης περπατά στον κόσμο με άδεια χέρια και ανοιχτό μπολ, εξαρτώμενος από τη γενναιοδωρία των άλλων για τροφή. Ωστόσο η εξωτερική μορφή της επαιτείας δεν δημιουργεί έναν αληθινό Μπίκσου περισσότερο από ό,τι η εξωτερική μορφή της μελέτης δημιουργεί έναν αληθινό μελετητή. Η ουσία της ζωής του επαίτη δεν έγκειται στην οικονομική εξάρτηση αλλά στην πνευματική ελευθερία — την ελευθερία που προέρχεται από την υιοθέτηση όλου του νόμου, από την ενσωμάτωση κάθε αρχής του στο ύφασμα της ύπαρξής του.

 

Ένα τέτοιο άτομο κατοικεί σε μια παράξενη και υψηλή περιοχή πέρα από τις συμβατικές κατηγορίες του καλού και του κακού. Αυτό δεν σημαίνει ότι είναι ανήθικο ή αδιάφορο προς ηθικές διακρίσεις. Μάλλον, έχει υπερβεί τη δυϊστική σκέψη που παγιδεύει τους περισσότερους ανθρώπους σε ατελείωτους κύκλους κρίσης και αντικρίσης. Έχει γίνει αγνός με την βαθύτερη έννοια — καθαρός όχι μόνο στο σώμα αλλά στο κίνητρο, την επιθυμία και την πρόθεση.

 

Οπλισμένο με γνώση που διεισδύει στην καρδιά της πραγματικότητας, περνά μέσα από τον κόσμο σαν φως που διαπερνά καθαρό νερό, παρόν αλλά αμόλυντο, εμπλεκόμενο αλλά απελευθερωμένο. Βλέπει τις συμβατικές κατηγορίες του καλού και του κακού ως απαραίτητα κατασκευάσματα για εκείνους που ακόμα μαθαίνουν, αλλά ο ίδιος έχει προχωρήσει πέρα από τέτοια πλαίσια σε μια πιο άμεση και κατευθείαν σχέση με την ίδια την αλήθεια.

 

Η Σοφία της Ισορροπίας

 

Υπάρχουν εκείνοι που φαντάζονται ότι η σιωπή από μόνη της χαρίζει σοφία, ότι το απλό σταμάτημα της ομιλίας μεταμορφώνει με κάποιο τρόπο την ανοησία σε κατανόηση. Εξασκούν τη βουβαμάρα σαν να ήταν πνευματική πειθαρχία, καλλιεργώντας μια άδεια ησυχία που κρύβει παρά αποκαλύπτει την άγνοια. Ωστόσο η σιωπή χωρίς σοφία είναι απλώς η απουσία ήχου, όχι πιο σημαντική από τη σιωπή των λίθων.

 

Ο αληθινός Μούνι — ο σοφός, ο σιωπηλός — χαρακτηρίζεται όχι από την απουσία ομιλίας αλλά από την παρουσία διάκρισης. Ένα τέτοιο άτομο κινείται μέσα στην ύπαρξη με την λεπτή ακρίβεια εκείνου που περπατά σε τεντωμένο σχοινί, ζυγίζοντας και ισορροπώντας συνεχώς, επιλέγοντας το καλό ενώ αποφεύγει το κακό, παίρνοντας την ισορροπία και χρησιμοποιώντας την ως πυξίδα και οδηγό.

 

Αυτό το ζύγισμα δεν είναι ο μηχανικός υπολογισμός ενός εμπόρου που μετρά νομίσματα, αλλά μια λεπτή, διαισθητική διαδικασία που αντλεί από πηγές γνώσης βαθύτερες από τη λογική σκέψη. Ο Μούνι νιώθει το βάρος των πραγμάτων, αισθάνεται την ηθική τους βαρύτητα, αντιλαμβάνεται τις κρυφές συνέπειες που κυματίζουν προς τα έξω από κάθε επιλογή. Πλοηγείται στον κόσμο σαν έμπειρος ναυτικός που διαβάζει τους ανέμους και τα ρεύματα, προσαρμόζοντας την πορεία του στιγμή προς στιγμή σε συνθήκες που οι άλλοι ούτε καν αντιλαμβάνονται.

 

Η Ιερότητα της Ζωής

 

Σε έναν κόσμο όπου η βία είναι ενδημική, όπου οι ισχυροί πάγια θηρεύουν τους αδύναμους, όπου τα ζωντανά πλάσματα καταστρέφονται αδιάφορα και χωρίς σκέψη, αναδύεται μια φιγούρα ριζικής συμπόνιας — ο Αρίγια, ο ευγενής, που επεκτείνει τον κύκλο της ηθικής μέριμνας για να αγκαλιάσει όλα τα αισθανόμενα όντα.

 

Ένα τέτοιο άτομο δεν μπορεί να ονομαστεί ευγενές όταν τραυματίζει ζωντανά πλάσματα, δεν μπορεί να διεκδικεί πνευματική ανύψωση ενώ συμμετέχει στον αρχαίο κύκλο βίας που χαρακτηρίζει τόσο μεγάλο μέρος της ύπαρξης. Η αληθινή ευγένεια εκδηλώνεται σε οίκτο — όχι οίκτο ως συγκατάβαση, αλλά οίκτο ως βαθιά συμμετοχή, ως αναγνώριση της ουσιαστικής συγγένειας που δένει όλα τα ζωντανά πράγματα.

 

Ο ευγενής βλέπει το ίδιο του το πρόσωπο αντανακλώμενο σε κάθε πλάσμα που αναπνέει. Νιώθει τον πόνο των ζώων, των εντόμων, ολόκληρης της κοινότητας της ζωής, σαν να ήταν δικός του πόνος. Αυτό δεν είναι συναισθηματισμός αλλά αντίληψη, όχι συναίσθημα αλλά όραση — όραση καθαρή μέσα στη φύση της ύπαρξης και αναγνώριση ότι όλα τα όντα μοιράζονται την ίδια θεμελιώδη επιθυμία να ζουν, να αποφεύγουν τον πόνο, να βιώνουν όποιο μέτρο ευτυχίας επιτρέπουν οι συνθήκες τους.

 

Η Τελική Απελευθέρωση

 

Και όμως, και όμως... ακόμα και η ευγένεια δεν αρκεί. Ακόμα και η πειθαρχία και οι όρκοι, ακόμα και η βαθιά μάθηση, ακόμα και η ικανότητα να εισέρχεται σε βαθιές καταστάσεις έκστασης, ακόμα και η αυστηρή πρακτική του να κοιμάται μόνος — τίποτα από αυτά δεν εγγυάται το απόλυτο βραβείο, την ευτυχία της απελευθέρωσης που οι κοσμικοί ποτέ δεν γνωρίζουν, την εξάλειψη των επιθυμιών που σημαδεύει την κορύφωση της πνευματικής διαδρομής.

 

Ο αναζητητής δεν πρέπει να γίνει υπερβολικά σίγουρος πρόωρα, δεν πρέπει να φαντάζεται ότι οι εξωτερικές πρακτικές μόνες θα τον οδηγήσουν στον στόχο. Η εξάλειψη των επιθυμιών δεν επιτυγχάνεται μέσω μηχανικής τήρησης κανόνων, όσο αγνή και αν είναι η πρόθεση. Απαιτεί κάτι πιο ριζικό, πιο ολικό — μια πλήρη μεταμόρφωση της ίδιας της συνείδησης, έναν θάνατο και αναγέννηση που δεν αφήνει καμία άποψη του παλιού εαυτού άθικτη.

 

Αυτή η τελική απελευθέρωση δεν μπορεί να κερδηθεί μέσω συσσώρευσης αλλά μόνο μέσω παραίτησης. Έρχεται όχι σε εκείνους που έχουν συγκεντρώσει πολλά αλλά σε εκείνους που έχουν απελευθερώσει τα πάντα, που έχουν αφήσει να πέσει ακόμα και η λαβή τους στην ίδια τη διαδρομή. Σε αυτή την απόλυτη απελευθέρωση, σε αυτή την τελική παράδοση, η συνείδηση ανακαλύπτει τον εαυτό της όπως πάντα ήταν — απέραντη, φωτεινή, ελεύθερη, ξεκουραζόμενη σε μια ειρήνη που δεν έχει αντίθετο, κατοικώντας σε μια χαρά που δεν ζητά τίποτα επειδή δεν της λείπει τίποτα, πλήρης από μόνη της, το τέλος και η αρχή, το άλφα και το ωμέγα του πνευματικού ταξιδιού.

 

Η Διαδρομή Χωρίς Διαδρομή

 

Έτσι η μυστική παράδοση αποκαλύπτει την ουσιαστική της διδασκαλία: ότι η δικαιοσύνη, η σοφία, η αγνότητα και η απελευθέρωση δεν μπορούν να αρπαχθούν αλλά μόνο να ληφθούν· δεν μπορούν να επιτευχθούν αλλά μόνο να πραγματοποιηθούν· δεν μπορούν να κατασκευαστούν αλλά μόνο να αποκαλυφθούν σαν αρχαίοι θησαυροί θαμμένοι κάτω από στρώματα ψευδαίσθησης και άγνοιας.

 

Η διαδρομή στροβιλίζεται μέσα σε παράξενα εδάφη, απαιτώντας τα πάντα και μη υποσχόμενη τίποτα, απαιτώντας τη διάλυση του ίδιου του εαυτού που επιδιώκει να την βαδίσει. Και όμως εκείνοι που επιμένουν, που συνεχίζουν ακόμα και όταν η διαδρομή εξαφανίζεται και πέφτει το σκοτάδι, ανακαλύπτουν τελικά αυτό που ήταν παρόν από πάντα — όχι κάτι νέο να αποκτηθεί αλλά κάτι αρχαίο να θυμηθείς, η αρχική φύση που ποτέ δεν χάθηκε πραγματικά, η φωτεινή ουσία που λάμπει ήσυχα κάτω από τον θόρυβο και το χάος της ύπαρξης, περιμένοντας υπομονετικά την αναγνώριση, καλώντας απαλά εκείνους που έχουν μάθει, επιτέλους, να ακούν.


 

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

VEDANTA / "Viveka Chudamani, by Adi Sankaracharya" Commentaries

VEDANTA / "Viveka Chudamani, by Adi Sankaracharya" Commentaries
16-20 / 4. The Sacred Journey: Viveka and the Illuminated Path
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

jKRISHNAMURTI / "The Only Revolution" Commentaries

jKRISHNAMURTI / "The Only Revolution" Commentaries
California: 3. The Sacred Emptiness: A Journey Through the Living Silence
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

RELIGION / Religions Commentaries

RELIGION / Religions Commentaries
18. The Luminous Path: A Journey Toward the Absolute
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Quotes

Constantinos’s quotes


"A "Soul" that out of ignorance keeps making mistakes is like a wounded bird with helpless wings that cannot fly high in the sky."— Constantinos Prokopiou

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Copyright

Copyright © Esoterism Academy 2010-2026. All Rights Reserved .

Intellectual property rights


The entire content of our website, including, but not limited to, texts, news, graphics, photographs, diagrams, illustrations, services provided and generally any kind of files, is subject to intellectual property (copyright) and is governed by the national and international provisions on Intellectual Property, with the exception of the expressly recognized rights of third parties.
Therefore, it is expressly prohibited to reproduce, republish, copy, store, sell, transmit, distribute, publish, perform, "download", translate, modify in any way, in part or in summary, without the express prior written consent of the Foundation. It is known that in case the Foundation consents, the applicant is obliged to explicitly refer via links (hyperlinks) to the relevant content of the Foundation's website. This obligation of the applicant exists even if it is not explicitly stated in the written consent of the Foundation.
Exceptionally, it is permitted to individually store and copy parts of the content on a simple personal computer for strictly personal use (private study or research, educational purposes), without the intention of commercial or other exploitation and always under the condition of indicating the source of its origin, without this in any way implies a grant of intellectual property rights.
It is also permitted to republish material for purposes of promoting the events and activities of the Foundation, provided that the source is mentioned and that no intellectual property rights are infringed, no trademarks are modified, altered or deleted.
Everything else that is included on the electronic pages of our website and constitutes registered trademarks and intellectual property products of third parties is their own sphere of responsibility and has nothing to do with the website of the Foundation.

Δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας

Το σύνολο του περιεχομένου του Δικτυακού μας τόπου, συμπεριλαμβανομένων, ενδεικτικά αλλά όχι περιοριστικά, των κειμένων, ειδήσεων, γραφικών, φωτογραφιών, σχεδιαγραμμάτων, απεικονίσεων, παρεχόμενων υπηρεσιών και γενικά κάθε είδους αρχείων, αποτελεί αντικείμενο πνευματικής ιδιοκτησίας (copyright) και διέπεται από τις εθνικές και διεθνείς διατάξεις περί Πνευματικής Ιδιοκτησίας, με εξαίρεση τα ρητώς αναγνωρισμένα δικαιώματα τρίτων.

Συνεπώς, απαγορεύεται ρητά η αναπαραγωγή, αναδημοσίευση, αντιγραφή, αποθήκευση, πώληση, μετάδοση, διανομή, έκδοση, εκτέλεση, «λήψη» (download), μετάφραση, τροποποίηση με οποιονδήποτε τρόπο, τμηματικά η περιληπτικά χωρίς τη ρητή προηγούμενη έγγραφη συναίνεση του Ιδρύματος. Γίνεται γνωστό ότι σε περίπτωση κατά την οποία το Ίδρυμα συναινέσει, ο αιτών υποχρεούται για την ρητή παραπομπή μέσω συνδέσμων (hyperlinks) στο σχετικό περιεχόμενο του Δικτυακού τόπου του Ιδρύματος. Η υποχρέωση αυτή του αιτούντος υφίσταται ακόμα και αν δεν αναγραφεί ρητά στην έγγραφη συναίνεση του Ιδρύματος.

Κατ’ εξαίρεση, επιτρέπεται η μεμονωμένη αποθήκευση και αντιγραφή τμημάτων του περιεχομένου σε απλό προσωπικό υπολογιστή για αυστηρά προσωπική χρήση (ιδιωτική μελέτη ή έρευνα, εκπαιδευτικούς σκοπούς), χωρίς πρόθεση εμπορικής ή άλλης εκμετάλλευσης και πάντα υπό την προϋπόθεση της αναγραφής της πηγής προέλευσής του, χωρίς αυτό να σημαίνει καθ’ οιονδήποτε τρόπο παραχώρηση δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας.

Επίσης, επιτρέπεται η αναδημοσίευση υλικού για λόγους προβολής των γεγονότων και δραστηριοτήτων του Ιδρύματος, με την προϋπόθεση ότι θα αναφέρεται η πηγή και δεν θα θίγονται δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, δεν θα τροποποιούνται, αλλοιώνονται ή διαγράφονται εμπορικά σήματα.

Ό,τι άλλο περιλαμβάνεται στις ηλεκτρονικές σελίδες του Δικτυακού μας τόπου και αποτελεί κατοχυρωμένα σήματα και προϊόντα πνευματικής ιδιοκτησίας τρίτων ανάγεται στη δική τους σφαίρα ευθύνης και ουδόλως έχει να κάνει με τον Δικτυακό τόπο του Ιδρύματος.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~