CIRCLE OF LIGHT / Perennial Sayings

CIRCLE OF LIGHT / Perennial Sayings
19. The Eternal Dance of Life, Existence, and Consciousness
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

ESOTERISM STUDIES YOUTUBE / The Way of the Real

ESOTERISM STUDIES YOUTUBE  / The Way of the Real
1. The True and the False: Navigating the Path to Eternal Truth

ESOTERISM STUDIES YOUTUBE / Η Οδός του Πραγματικού

ESOTERISM STUDIES YOUTUBE / Η Οδός του Πραγματικού
1. Το Αληθινό και το Ψεύτικο: Πλοήγηση στο Μονοπάτι προς την Αιώνια Αλήθεια

ESOTERISM STUDIES BOOKS

ESOTERISM STUDIES BOOKS
*BOOKS*
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

ESOTERISM ACADEMY NEW ARTICLE

ESOTERISM ACADEMY NEW ARTICLE
Suturday, 14 February, 2026

Thursday, January 9, 2025

The Paradoxical Gateway to Insight: Embracing the Mysteries of Zen Through Koans


The Paradoxical Gateway to Insight: Embracing the Mysteries of Zen Through Koans 

  

Zen Buddhism is a world steeped in mysticism and paradox, where the emphasis shifts from understanding through logic to a direct, intimate experience of truth. Unlike many spiritual or philosophical traditions that emphasize rational contemplation, Zen urges practitioners to surrender intellectual striving and plunge into the mysteries of existence with open hearts and minds. One of Zen's most potent tools for breaking free from the confines of ordinary thinking is the koan: a paradoxical question or statement crafted to challenge our preconceptions, trigger deep self-reflection, and transcend the limitations of language and reason. 

  

The Nature of Koans: More Than Riddles 

  

Koans are often enigmatic statements or questions that might seem, at first, like impenetrable riddles. They resist logical answers, nudging us toward a realm of understanding that goes beyond conventional thought. Some classic examples of koans include “What is the sound of one hand clapping?” or “What was your original face before you were born?” These phrases may seem nonsensical or impossible to answer rationally, but this is precisely their purpose. By perplexing the logical mind, koans serve as gateways to a higher kind of insight. 

  

Unlike traditional riddles that have answers grounded in reason, koans have no solutions in the typical sense. Their purpose isn’t to be solved but to be embodied, experienced, and ultimately transcended. Koans point us away from everyday thinking patterns and open the possibility of insight from a deeper, non-dualistic place within. In Zen, grappling with a koan is akin to wrestling with one’s own perception of reality—a process that can feel frustrating, disorienting, and even maddening, yet ultimately liberating. The frustration and tension built by the struggle are the very fuel for insight, urging the practitioner to abandon attachment to concepts and surrender to pure awareness. 

  

Breaking Down Barriers of Logic and Ego 

  

At the heart of Zen is a fundamental challenge to the ego, the self-centered sense of identity that perceives itself as separate from the world around it. The ego is deeply invested in logic, labels, and definitions, which create the illusion of separateness. A koan operates as a wedge to disrupt these cognitive patterns, forcing the practitioner to confront the limits of their understanding and the conditioned structures of their mind. It is not enough to analyze a koan; it must be felt and embodied. 

  

For example, consider the koan, “What is the sound of one hand clapping?” This phrase cannot be rationalized through intellectual deduction. By dwelling on the question, the practitioner is nudged into a space where habitual thought patterns break down. The koan becomes a mirror, reflecting the workings of the mind itself—its attachments, assumptions, and limitations. As a person’s mind grapples with the koan, they begin to shed the layers of ego and the illusion of control. In this way, a koan serves as a tool for dissolution, dissolving the boundary between self and other, between thought and experience. 

  

This dismantling process doesn’t mean erasing the self, but rather transforming it into something more expansive. As the practitioner lets go of needing to “solve” the koan logically, they start to experience reality without the lens of separation. The koan, once a confusing paradox, becomes a bridge to the unknown, allowing glimpses of an unfiltered reality. 

  

Kensho: Glimpsing One’s True Nature 

  

As the practitioner deepens in their work with a koan, they may experience what is known in Zen as kensho, or “seeing one’s true nature.” Kensho is a momentary but profound experience of awakening, a direct realization that penetrates to the core of existence. This insight reveals the interconnectedness of all things and transcends any notion of a fixed, separate self. It is a moment of liberation, where one perceives life as it truly is—without the distortions of ego and intellect. 

  

Kensho is sometimes described as the dawning realization that the boundaries between self and world are illusory, that consciousness itself is boundless. In this state, the practitioner sees that there is no divide between observer and observed, between question and answer. The true nature of reality, often veiled by thought and identification with the ego, is revealed as infinite and interconnected. Kensho, while sometimes brief, can provide a powerful taste of enlightenment and inspire a lifetime of further practice and exploration. 

  

Koans, then, are not random puzzles but carefully crafted questions that lead to kensho. They are not answers to be memorized but practices that encourage direct experience. This approach exemplifies the core of Zen, which values presence over intellectual understanding, unity over division, and experience over doctrine. 

  

Koans as Mirrors: Discovering the Depths of the Self 

  

In working with koans, practitioners may find that each paradox reflects back their own mental patterns, fears, and attachments. In this sense, the koan acts as a mirror, showing the practitioner aspects of themselves they might not otherwise encounter. For example, in facing the koan “What was your original face before you were born?” one might confront deep-seated assumptions about identity, existence, and the nature of the self. The koan does not answer these questions but allows them to be seen more clearly, encouraging the practitioner to release them over time. 

  

Each koan offers a unique insight. A teacher may select koans based on a student’s current stage in practice or personal struggles. While some koans emphasize understanding the impermanence of life, others might focus on compassion, unity, or emptiness. A koan’s significance changes with the practitioner’s life circumstances and mental state, revealing new layers of meaning over time. 

  

In this way, koans are both universal and deeply personal. They reflect the human condition yet respond individually to the practitioner’s inner landscape. The longer one engages with a koan, the more the koan itself becomes part of the person’s journey—transforming, deepening, and evolving along with them. 

  

The Art of Surrender: Letting Go of Intellectual Control 

  

For many, the most challenging aspect of working with koans is letting go of the need for answers. In the world outside Zen, questions demand answers; problems require solutions. Yet Zen invites the practitioner into a world where letting go of knowing is essential, where truth lies beyond the limits of language. The surrender required in koan practice is not a passive submission but an active, courageous release, a willingness to enter the unknown. 

  

By relinquishing control, the practitioner develops trust in the process and in their own inner wisdom. This trust is not born of certainty but of deep-seated openness—a readiness to embrace whatever arises without grasping. Koan practice invites a person to step into the unknown with faith, not in doctrines or theories, but in the experience itself. 

  

Living the Koan: Beyond the Meditation Cushion 

  

In Zen, the ultimate goal is not only to experience insights during meditation but to integrate them into everyday life. A koan, once fully experienced, doesn’t fade; it becomes a part of the practitioner, a living guide to action, perception, and being. With time, the insights from koans permeate daily interactions, infusing everything from relationships to work with greater compassion, presence, and wisdom. 

  

For example, one who has realized the interdependence of all beings might naturally respond to others with greater kindness and empathy, recognizing them as extensions of themselves. Similarly, the realization of emptiness—the understanding that all phenomena are temporary and interconnected—might allow someone to face loss and change with a more open heart, free from attachment and fear. 

  

Conclusion: The Mystical Path of Zen Koans 

  

The path of Zen, illuminated by the paradoxical light of koans, offers an invitation to see the world in a new way. Koans are the gatekeepers to a world beyond logic, where the ordinary becomes extraordinary, and the self dissolves into the unity of all things. Through the mystery of these questions, practitioners confront their deepest assumptions, embrace their vulnerabilities, and awaken to the boundless nature of existence. 

  

While koans cannot be understood in the traditional sense, they can be lived, embodied, and ultimately transcended. In the end, the true value of a koan is not found in an answer but in the profound transformation it inspires, allowing one to see beyond the veil of ordinary perception into the radiant mystery of life itself. Koans, as paradoxical gateways, remind us that enlightenment is not a destination but an ever-unfolding journey, where every moment, every question, and every experience is an invitation to awaken. 

... 

Η Παράδοξη Πύλη προς τη Διορατικότητα:  Αγκαλιάζοντας τα Μυστήρια του Ζεν μέσω των Κοάν 

  

Ο Βουδισμός Ζεν είναι ένας κόσμος βουτηγμένος στον μυστικισμό και το παράδοξο, όπου η έμφαση μετατοπίζεται από την κατανόηση μέσω της λογικής σε μια άμεση, οικεία εμπειρία της αλήθειας. Σε αντίθεση με πολλές πνευματικές ή φιλοσοφικές παραδόσεις που δίνουν έμφαση στον ορθολογικό στοχασμό, το Ζεν προτρέπει τους ασκούμενους να παραδώσουν τη διανοητική προσπάθεια και να βυθιστούν στα μυστήρια της ύπαρξης με ανοιχτές καρδιές και μυαλά. Ένα από τα πιο ισχυρά εργαλεία του Ζεν για να απελευθερωθεί από τα όρια της συνηθισμένης σκέψης είναι το κοάν: μια παράδοξη ερώτηση ή δήλωση που δημιουργήθηκε για να αμφισβητήσει τις προκαταλήψεις μας, να προκαλέσει βαθύ αυτοστοχασμό και να ξεπεράσει τους περιορισμούς της γλώσσας και της λογικής. 

  

Η φύση των Koans: Περισσότερα από γρίφους 

  

Τα Koans είναι συχνά αινιγματικές δηλώσεις ή ερωτήσεις που μπορεί να φαίνονται, στην αρχή, σαν αδιαπέραστα αινίγματα. Αντιστέκονται στις λογικές απαντήσεις, ωθώντας μας προς μια σφαίρα κατανόησης που υπερβαίνει τη συμβατική σκέψη. Μερικά κλασικά παραδείγματα κοάν περιλαμβάνουν το "Τι είναι ο ήχος του χτυπήματος του ενός χεριού;" ή «Ποιο ήταν το αρχικό σου πρόσωπο πριν γεννηθείς;» Αυτές οι φράσεις μπορεί να φαίνονται ανόητες ή αδύνατο να απαντηθούν ορθολογικά, αλλά αυτός είναι ακριβώς ο σκοπός τους. Προκαλώντας σύγχυση στο λογικό μυαλό, τα κοάν χρησιμεύουν ως πύλες για ένα ανώτερο είδος διορατικότητας. 

  

Σε αντίθεση με τους παραδοσιακούς γρίφους που έχουν απαντήσεις βασισμένες στη λογική, τα κοάν δεν έχουν λύσεις με την τυπική έννοια. Ο σκοπός τους δεν είναι να λυθούν, αλλά να ενσαρκωθούν, να βιωθούν και τελικά να ξεπεραστούν. Ο Koans μάς απομακρύνει από τα καθημερινά μοτίβα σκέψης και ανοίγει τη δυνατότητα της ενόρασης από ένα βαθύτερο, μη δυϊστικό μέρος μέσα μας. Στο Ζεν, το να παλεύεις με ένα κοάν μοιάζει με το να παλεύεις με τη δική σου αντίληψη για την πραγματικότητα - μια διαδικασία που μπορεί να αισθάνεται απογοητευτική, αποπροσανατολιστική και ακόμη και τρελή, αλλά τελικά απελευθερωτική. Η απογοήτευση και η ένταση που δημιουργούνται από τον αγώνα είναι το ίδιο το καύσιμο για διορατικότητα, προτρέποντας τον ασκούμενο να εγκαταλείψει την προσκόλληση στις έννοιες και να παραδοθεί στην καθαρή επίγνωση. 

  

Σπάζοντας τα εμπόδια της λογικής και του εγώ 

  

Στην καρδιά του Ζεν βρίσκεται μια θεμελιώδης πρόκληση για το εγώ, η εγωκεντρική αίσθηση ταυτότητας που αντιλαμβάνεται τον εαυτό του ως ξεχωριστό από τον κόσμο γύρω του. Το εγώ είναι βαθιά επενδυμένο στη λογική, τις ετικέτες και τους ορισμούς, που δημιουργούν την ψευδαίσθηση της χωριστικότητας. Ένα κοάν λειτουργεί ως σφήνα για να διαταράξει αυτά τα γνωστικά πρότυπα, αναγκάζοντας τον ασκούμενο να αντιμετωπίσει τα όρια της κατανόησής του και τις εξαρτημένες δομές του μυαλού του. Δεν αρκεί να αναλύσουμε ένα κοάν. πρέπει να γίνει αισθητό και ενσαρκωμένο. 

  

Για παράδειγμα, σκεφτείτε το κοάν, «Ποιος είναι ο ήχος του χτυπήματος του ενός χεριού;» Αυτή η φράση δεν μπορεί να εκλογικευτεί μέσω της πνευματικής συναγωγής. Παραμένοντας στην ερώτηση, ο ασκούμενος σπρώχνεται σε ένα χώρο όπου τα συνήθη μοτίβα σκέψης καταρρέουν. Το κοάν γίνεται καθρέφτης, που αντανακλά τη λειτουργία του ίδιου του μυαλού - τις προσκολλήσεις, τις υποθέσεις και τους περιορισμούς του. Καθώς το μυαλό ενός ατόμου παλεύει με το κοάν, αρχίζουν να ρίχνουν τα στρώματα του εγώ και την ψευδαίσθηση του ελέγχου. Με αυτόν τον τρόπο, ένα κοάν χρησιμεύει ως εργαλείο διάλυσης, διαλύοντας το όριο μεταξύ εαυτού και άλλου, μεταξύ σκέψης και εμπειρίας. 

  

Αυτή η διαδικασία αποσυναρμολόγησης δεν σημαίνει διαγραφή του εαυτού, αλλά μάλλον μετατροπή του σε κάτι πιο επεκτατικό. Καθώς ο ασκούμενος αφήνει την ανάγκη να «λύσει» λογικά το κοάν, αρχίζει να βιώνει την πραγματικότητα χωρίς τον φακό του διαχωρισμού. Το κοάν, κάποτε ένα μπερδεμένο παράδοξο, γίνεται γέφυρα προς το άγνωστο, επιτρέποντας ματιές μιας αφιλτράριστης πραγματικότητας. 

  

Kensho: Γνωρίζοντας την αληθινή φύση  

  

Καθώς ο ασκούμενος εμβαθύνει στη δουλειά του με ένα κοάν, μπορεί να βιώσει αυτό που στο Ζεν είναι γνωστό ως kensho, ή «βλέποντας την αληθινή του φύση». Το Kensho είναι μια στιγμιαία αλλά βαθιά εμπειρία αφύπνισης, μια άμεση συνειδητοποίηση που διεισδύει στον πυρήνα της ύπαρξης. Αυτή η ενόραση αποκαλύπτει τη διασύνδεση όλων των πραγμάτων και υπερβαίνει κάθε έννοια ενός σταθερού, ξεχωριστού εαυτού. Είναι μια στιγμή απελευθέρωσης, όπου κάποιος αντιλαμβάνεται τη ζωή όπως είναι στην πραγματικότητα — χωρίς τις στρεβλώσεις του εγώ και της νόησης. 

  

Το Kensho μερικές φορές περιγράφεται ως η αυγή συνειδητοποίησης ότι τα όρια μεταξύ εαυτού και κόσμου είναι απατηλά, ότι η ίδια η συνείδηση είναι απεριόριστη. Σε αυτή την κατάσταση, ο ασκούμενος βλέπει ότι δεν υπάρχει διαχωρισμός μεταξύ παρατηρητή και παρατηρούμενου, μεταξύ ερώτησης και απάντησης. Η αληθινή φύση της πραγματικότητας, που συχνά καλύπτεται από τη σκέψη και την ταύτιση με το εγώ, αποκαλύπτεται ως άπειρη και αλληλένδετη. Το Kensho, αν και μερικές φορές σύντομο, μπορεί να προσφέρει μια ισχυρή γεύση φώτισης και να εμπνεύσει μια ζωή περαιτέρω εξάσκησης και εξερεύνησης. 

  

Τα Koans, λοιπόν, δεν είναι τυχαία παζλ αλλά προσεκτικά δημιουργημένες ερωτήσεις που οδηγούν στο kensho. Δεν είναι απαντήσεις που πρέπει να απομνημονεύονται, αλλά πρακτικές που ενθαρρύνουν την άμεση εμπειρία. Αυτή η προσέγγιση αποτελεί παράδειγμα του πυρήνα του Ζεν, που εκτιμά την παρουσία έναντι της πνευματικής κατανόησης, την ενότητα έναντι της διαίρεσης και την εμπειρία έναντι του δόγματος. 

  

Koans ως καθρέφτες: Ανακαλύπτοντας τα βάθη του εαυτού 

  

Κατά την εργασία με κοάν, οι ασκούμενοι μπορεί να ανακαλύψουν ότι κάθε παράδοξο αντανακλά τα δικά τους νοητικά πρότυπα, φόβους και προσκολλήσεις. Με αυτή την έννοια, το κοάν λειτουργεί ως καθρέφτης, δείχνοντας στον ασκούμενο πτυχές του εαυτού τους που διαφορετικά δεν θα συναντούσαν. Για παράδειγμα, αντιμετωπίζοντας το κοάν «Ποιο ήταν το αρχικό σου πρόσωπο πριν γεννηθείς;» θα μπορούσε κανείς να αντιμετωπίσει βαθιά ριζωμένες υποθέσεις σχετικά με την ταυτότητα, την ύπαρξη και τη φύση του εαυτού. Το κοάν δεν απαντά σε αυτές τις ερωτήσεις, αλλά τις επιτρέπει να φαίνονται πιο καθαρά, ενθαρρύνοντας τον ασκούμενο να τις απελευθερώσει με την πάροδο του χρόνου. 

  

Κάθε κοάν προσφέρει μια μοναδική εικόνα. Ένας δάσκαλος μπορεί να επιλέξει koans με βάση το τρέχον στάδιο του μαθητή στην πράξη ή τους προσωπικούς αγώνες. Ενώ ορισμένα κοάν δίνουν έμφαση στην κατανόηση της παροδικότητας της ζωής, άλλα μπορεί να επικεντρωθούν στη συμπόνια, την ενότητα ή το κενό. Η σημασία του κοάν αλλάζει με τις συνθήκες ζωής και την ψυχική κατάσταση του ασκούμενου, αποκαλύπτοντας νέα στρώματα νοήματος με την πάροδο του χρόνου. 

  

Με αυτόν τον τρόπο, τα κοάν είναι και καθολικά και βαθιά προσωπικά. Αντικατοπτρίζουν την ανθρώπινη κατάσταση, αλλά ανταποκρίνονται μεμονωμένα στο εσωτερικό τοπίο του ασκούμενου. Όσο περισσότερο ασχολείται κανείς με ένα κοάν, τόσο περισσότερο το ίδιο το κοάν γίνεται μέρος του ταξιδιού του ατόμου – μεταμορφώνεται, εμβαθύνει και εξελίσσεται μαζί τους. 

  

Η Τέχνη της Παράδοσης:Αφήνοντας τον Πνευματικό Έλεγχο 

  

Για πολλούς, η πιο προκλητική πτυχή της συνεργασίας με τους koans είναι να εγκαταλείψουν την ανάγκη για απαντήσεις. Στον κόσμο έξω από το Ζεν, οι ερωτήσεις απαιτούν απαντήσεις. τα προβλήματα απαιτούν λύσεις. Ωστόσο, το Ζεν προσκαλεί τον ασκούμενο σε έναν κόσμο όπου το να αφήσει να γνωρίζει είναι απαραίτητο, όπου η αλήθεια βρίσκεται πέρα από τα όρια της γλώσσας. Η παράδοση που απαιτείται στην πρακτική του κοάν δεν είναι μια παθητική υποταγή, αλλά μια ενεργητική, θαρραλέα απελευθέρωση, μια προθυμία να μπεις στο άγνωστο. 

  

Εγκαταλείποντας τον έλεγχο, ο ασκούμενος αναπτύσσει εμπιστοσύνη στη διαδικασία και στη δική του εσωτερική σοφία. Αυτή η εμπιστοσύνη δεν γεννιέται από βεβαιότητα, αλλά από βαθιά ριζωμένη ανοιχτότητα - μια ετοιμότητα να αγκαλιάσεις οτιδήποτε προκύψει χωρίς να το καταλάβεις. Η πρακτική Koan προσκαλεί ένα άτομο να μπει στο άγνωστο με πίστη, όχι σε δόγματα ή θεωρίες, αλλά στην ίδια την εμπειρία. 

  

Ζώντας το Koan: Πέρα από το Μαξιλάρι Διαλογισμού 

  

Στο Ζεν, ο απώτερος στόχος δεν είναι μόνο να βιώσετε ιδέες κατά τη διάρκεια του διαλογισμού, αλλά να τις ενσωματώσετε στην καθημερινή ζωή. Ένα κοάν, αφού το βιώσει πλήρως, δεν ξεθωριάζει. γίνεται μέρος του ασκούμενου, ένας ζωντανός οδηγός δράσης, αντίληψης και ύπαρξης. Με την πάροδο του χρόνου, οι γνώσεις από τα κοάν διαπερνούν τις καθημερινές αλληλεπιδράσεις, εμποτίζοντας τα πάντα, από σχέσεις μέχρι εργασία, με μεγαλύτερη συμπόνια, παρουσία και σοφία. 

  

Για παράδειγμα, κάποιος που έχει συνειδητοποιήσει την αλληλεξάρτηση όλων των όντων μπορεί φυσικά να ανταποκριθεί στους άλλους με μεγαλύτερη καλοσύνη και ενσυναίσθηση, αναγνωρίζοντάς τους ως προεκτάσεις του εαυτού τους. Ομοίως, η συνειδητοποίηση του κενού - η κατανόηση ότι όλα τα φαινόμενα είναι προσωρινά και αλληλένδετα - μπορεί να επιτρέψει σε κάποιον να αντιμετωπίσει την απώλεια και να αλλάξει με μια πιο ανοιχτή καρδιά, απαλλαγμένη από προσκόλληση και φόβο. 

  

Συμπέρασμα: Το Μυστικό Μονοπάτι του Ζεν Κόανς 

  

Το μονοπάτι του Ζεν, που φωτίζεται από το παράδοξο φως των κοάν, προσφέρει μια πρόσκληση να δούμε τον κόσμο με έναν νέο τρόπο. Τα Koans είναι οι φύλακες σε έναν κόσμο πέρα από τη λογική, όπου το συνηθισμένο γίνεται εξαιρετικό και ο εαυτός διαλύεται στην ενότητα όλων των πραγμάτων. Μέσα από το μυστήριο αυτών των ερωτήσεων, οι ασκούμενοι αντιμετωπίζουν τις βαθύτερες υποθέσεις τους, αγκαλιάζουν τα τρωτά τους σημεία και αφυπνίζονται στην απεριόριστη φύση της ύπαρξης. 

  

Ενώ τα κοάν δεν μπορούν να γίνουν κατανοητά με την παραδοσιακή έννοια, μπορούν να βιωθούν, να ενσαρκωθούν και τελικά να ξεπεραστούν. Τελικά, η πραγματική αξία ενός κοάν δεν βρίσκεται σε μια απάντηση, αλλά στη βαθιά μεταμόρφωση που εμπνέει, επιτρέποντας σε κάποιον να δει πέρα από το πέπλο της συνηθισμένης αντίληψης στο ακτινοβόλο μυστήριο της ίδιας της ζωής. Τα Koans, ως παράδοξες πύλες, μας υπενθυμίζουν ότι η φώτιση δεν είναι ένας προορισμός αλλά ένα διαρκώς εξελισσόμενο ταξίδι, όπου κάθε στιγμή, κάθε ερώτηση και κάθε εμπειρία είναι μια πρόσκληση για αφύπνιση. 

 

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

TAOΪSM / "Tao Te Ching" Commentaries

TAOΪSM / "Tao Te Ching" Commentaries
Chapter 19. The Sacred Return: A Mystical Journey to the Primordial Root
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

BUDDHISM /"Dammapada" Commentaries

BUDDHISM /"Dammapada" Commentaries
Chapter 19. The Just
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

VEDANTA / "Viveka Chudamani, by Adi Sankaracharya" Commentaries

VEDANTA / "Viveka Chudamani, by Adi Sankaracharya" Commentaries
5. The Foundational Virtues on the Path to Brahman
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

jKRISHNAMURTI / "The Only Revolution" Commentaries

jKRISHNAMURTI / "The Only Revolution" Commentaries
California: 4. The Mystery Beyond Memory: A Journey Into Timeless Meditation
Monday, 16 February, 2026

4. The Mystery Beyond Memory: A Journey Into Timeless Meditation

 

(Meditation Without Memory, Possession, or Past)

 

The Sanctity of Darkness

 

In the great rhythm of existence, there is a sacred alternation that few truly comprehend. The seeker walks through daylight hours with eyes wide open, observing the endless procession of phenomena that parade before consciousness. Yet it is in the darkness, in the blessed surrender of sleep, that the deepest mysteries make themselves known. For the one who has learned to watch—truly watch—the movements of life with unwavering attention, the night becomes not an absence but a presence, not a void but a vessel.

 

Sleep, in its purest form, is not merely rest for the weary body. It is a threshold, a portal through which the soul may pass into territories unknown to the waking mind. When the daylight consciousness has been vigilant, when awareness has moved like a clear stream through the hours of activity, then something miraculous occurs as darkness falls. The mind does not collapse into unconsciousness but rather awakens into a different order of being altogether.

 

This awakening comes unbidden, like grace itself. No amount of striving can produce it, no technique can guarantee its arrival. It emerges from depths that have no name, rising from the stillness that lies beneath all thought, all memory, all the accumulated knowledge of a lifetime. It is meditation in its most authentic form—not the meditation of practice and discipline, though these have their place, but meditation as a gift, as benediction, as the spontaneous flowering of a consciousness that has been prepared without knowing it was being prepared.

 

The Enchantment That Cannot Be Summoned

 

There exists an enchantment that no human imagination can conjure, no flight of fancy can approximate. It belongs to a different order of reality entirely, one that exists outside the boundaries of thought, beyond the territories mapped by memory and expectation. This is the enchantment of true meditation, and it comes into being only when all invitations have ceased, when the mind has finally exhausted its endless efforts to capture, to hold, to possess.

 

The consciousness that has learned to be tranquil—not through suppression but through understanding, not through force but through clarity—becomes a silent witness to its own depths. And from somewhere beyond these depths, from a realm that is neither within consciousness nor separate from it, the mystery descends. It does not enter the mind; rather, the mind discovers itself already immersed in it, like a fish suddenly aware of the ocean.

 

This mystery dwells in a space that thought cannot reach. Thought, with all its brilliant capacity for analysis and categorization, finds itself powerless here. It is like trying to catch the wind in a net, trying to bottle starlight, trying to measure the infinite with finite instruments. The periphery of thought marks the boundary of the known world, but meditation lives in the vast unknown beyond those boundaries—not as an idea about the unknown, but as direct encounter with it.

 

The Impossibility of Remembrance

 

Here lies one of the great paradoxes of spiritual experience: that which is most profound leaves no trace in memory. Memory belongs to time, to the sequential unfolding of moments in which the past can be distinguished from the present. But meditation, in its deepest sense, belongs to the timeless. It cannot be stored, cannot be archived in the mind's vast library of experiences.

 

When one tries to remember meditation—to recall its qualities, to compare this experience with that one, to build a treasury of spiritual moments—the very act of remembering destroys the living reality. Remembrance is always a resurrection of what has died, an attempt to bring back to life something that has already passed into the realm of the finished, the completed, the gone. It is like pressing flowers in a book and calling them gardens.

 

True meditation is not a resurrection. It does not arise from the past, does not depend on accumulated experience or spiritual credentials. It comes from fullness—the fullness of the heart that has learned to be simple, to be present, to be available to the moment without the burden of yesterday. This fullness has nothing to do with intellectual capacity or the brightness of the analytical mind. One may be brilliant in thought and impoverished in meditation; one may be simple in intellect and rich beyond measure in spiritual depth.

 

The Blessing of Eternal Newness

 

For those who are blessed—and it is truly a blessing, not an achievement—meditation may arrive night after night, like a faithful friend who needs no announcement of arrival. Yet each visitation is utterly new. Not new in the sense that it differs from what came before, for such comparison would already introduce the old into the new. Rather, it is new in a way that has no relationship to the old at all. It is newness without precedent, without reference point, without the shadow of memory lurking in the background.

 

This newness expresses itself in infinite diversity. Each encounter with the mystery reveals different facets, different qualities, different depths. Yet within this ceaseless change lies something changeless—not the changelessness of stagnation, but the unchanging ground from which all authentic change emerges. It is change that does not accumulate, transformation that leaves no trace, movement that returns always to stillness.

 

To witness this is to stand before the great mystery of existence itself: that life can be simultaneously eternal and ever-fresh, that the divine presence can be both unchanging and infinitely creative, that the soul can experience something again and again and yet find it each time as if for the first time.

 

The Sacred Art of Sleep

 

Sleep itself becomes transformed when consciousness has learned the art of watchfulness. Not the sleep of exhaustion, when the body simply collapses under the weight of fatigue. Not the sleep induced by chemicals or substances that force the mind into unconsciousness. Not even the sleep that follows physical satisfaction, the heavy slumber of contentment. These forms of sleep are escapes, small deaths, temporary absences from awareness.

 

The sleep that serves meditation is different in kind. It is light as air, quick as intuition, delicate as the first breath of dawn. The body that enters this sleep is a sensitive instrument, finely tuned through the day's alertness. When awareness has moved through waking hours with precision and care, the body absorbs this quality. It becomes responsive rather than dull, alive rather than merely functional, capable of that exquisite sensitivity that allows the deepest mysteries to make themselves known.

 

This sensitivity is not cultivated through ascetic practices or harsh disciplines. It arises naturally from alertness itself—from the simple act of being present to life as it unfolds. When one watches the movements of thought, the arising of emotion, the interplay of desire and resistance, the body learns a different way of being. It relaxes not into torpor but into readiness, like a deer in a forest, simultaneously at ease and completely aware.

 

The Infinite Depths

 

Sometimes the meditation that comes in the night is light, barely perceptible—a whisper of presence, a subtle shift in the quality of consciousness, gentle as a breeze that moves through leaves so softly one can hardly be certain it was there at all. At such times, the mystery touches the soul with extraordinary delicacy, like the brush of a butterfly's wing against skin, leaving behind not an impression but a sense of having been blessed by something too subtle for words.

 

At other times, the depth is beyond all measure. The soul finds itself plunging into abysses that have no bottom, or rather, whose bottom is infinity itself. These are the moments when all concepts of depth and height, of inner and outer, of self and other dissolve completely. The individual consciousness discovers itself to be a drop that contains the ocean, a single point that encompasses all space, a momentary existence that touches eternity.

 

Such experiences cannot be compared, cannot be ranked on any scale of spiritual achievement. The light touch and the infinite depth are equally sacred, equally complete in themselves. To prefer one over the other, to desire the profound over the subtle or the gentle over the overwhelming, is already to miss the point. Each manifestation of the mystery is perfect as it is, complete in its own right, requiring nothing beyond itself.

 

The Danger of Possession

 

Here lies the great danger that awaits every seeker: the temptation to possess. The mind, by its very nature, wants to grasp, to hold, to accumulate. It wants to build a treasury of experiences, to say "I have meditated deeply" or "I have touched the infinite." This possessiveness, subtle as it is, destroys the very thing it seeks to preserve.

 

When the mind holds a spiritual experience as a remembrance, when it indulges in the memory of ecstasy, when it returns again and again to savor what once was, the living stream of meditation comes to an end. What remains is only a corpse, a dead thing that the mind keeps wrapped in the grave-clothes of memory, occasionally taking it out to examine and admire. But the living mystery has departed, leaving only its shadow.

 

The quality of possessiveness must be recognized for what it is: a barrier to the sacred, a wall between the seeker and the sought, a veil that obscures the very thing one most deeply desires. This does not mean one should try forcefully to become non-possessive, for such effort is itself a subtle form of possession. Rather, one must see clearly the mechanism of possession, must understand how the mind operates, how it grasps and clings and tries to make permanent what is by nature impermanent.

 

The Rootless Mystery

 

Meditation, in its truest sense, has no root. It is not grounded in any system of thought, does not grow from any seed of practice or technique. It has no substance that the mind can hold, no form that can be grasped, no essence that can be captured in words or concepts. It is like wind—present and powerful, yet without solidity. Like space—all-encompassing, yet empty of content. Like light—revealing everything, yet itself invisible.

 

This rootlessness is not a deficiency but the very nature of the mystery itself. Because it has no root, it cannot be cultivated in any ordinary sense. Because it has no substance, it cannot be possessed or stored. Because it belongs to the realm beyond thought, it cannot be understood through analysis or study.

 

Yet this does not mean meditation is unreachable or impossibly distant. On the contrary, it is closer than breath, more intimate than thought, more present than the sense of self. It is always already here, always already available. What is required is not the addition of something new but the removal of what obscures: the constant churning of thought, the grasping of desire, the weight of memory, the burden of the accumulated past.

 

The Eternal Present

 

In the end, what reveals itself to the one who has learned to be still is the simple, extraordinary fact of presence itself. Not presence as opposed to absence, not presence as one half of a duality, but presence as the ground of all experience—the unchanging awareness within which all change occurs, the silent witness that observes the entire drama of existence without ever being touched by it.

 

This presence has no history. It was not born and cannot die. It does not accumulate experiences or grow in wisdom or develop over time. It simply is, eternally and completely, the same yesterday, today, and forever. Yet within this changeless presence, all change becomes possible. Within this eternal now, all of time unfolds. Within this stillness, all movement arises.

 

To rest in this presence is to discover what one has always been, to come home to a place one never truly left, to awaken from a dream one never quite believed. It is the end of seeking and the beginning of simply being. It is meditation without meditation, awareness without an aware one, presence without anyone being present.

 

The Sacred Invitation

 

The mystery extends an invitation to every human soul—not an invitation that requires acceptance or rejection, for such choice already implies separation, but an invitation that is always already accepted by virtue of one's very existence. The question is not whether one will respond to this invitation but whether one will recognize that the response is already happening, has always been happening, in every breath, in every moment of awareness, in every fleeting instant of being.

 

To live with this recognition is to walk through the world as both pilgrim and destination, as both seeker and sought, as both question and answer. It is to discover that the sacred is not separate from the ordinary, that transcendence is not opposed to immanence, that the infinite dwells in every finite moment.

 

This is the gift of meditation without memory, the blessing of experience without possession, the grace of presence without past. It asks nothing of us except that we be what we already are, know what we already know, and rest in what has never left us. And in that simple rest, in that profound ease, the mystery reveals itself—not as something other than ourselves, but as our own deepest nature, always present, forever new, eternally complete.

 

4. Το Μυστήριο Πέρα από τη Μνήμη: Ένα Ταξίδι στο Διαχρονικό Διαλογισμό

 

(Διαλογισμός Χωρίς Μνήμη, Κατοχή ή Παρελθόν)

 

Η Ιερότητα του Σκότους

 

Στον μεγάλο ρυθμό της ύπαρξης, υπάρχει μια ιερή εναλλαγή που λίγοι κατανοούν πραγματικά. Ο αναζητητής περπατά στις ώρες της ημέρας με τα μάτια ορθάνοιχτα, παρατηρώντας την ατελείωτη παρέλαση των φαινομένων που παρελαύνουν μπροστά από τη συνείδηση. Ωστόσο, είναι στο σκότος, στην ευλογημένη παράδοση του ύπνου, που τα βαθύτερα μυστήρια αποκαλύπτονται. Για εκείνον που έχει μάθει να παρακολουθεί —πραγματικά να παρακολουθεί— τις κινήσεις της ζωής με αταλάντευτη προσοχή, η νύχτα γίνεται όχι απουσία αλλά παρουσία, όχι κενό αλλά δοχείο.

 

Ο ύπνος, στην καθαρότερη μορφή του, δεν είναι απλώς ανάπαυση για το κουρασμένο σώμα. Είναι ένα κατώφλι, μια πύλη από την οποία η ψυχή μπορεί να περάσει σε εδάφη άγνωστα στον ξύπνιο νου. Όταν η συνείδηση της ημέρας ήταν αφυπνισμένη, όταν η επίγνωση έχει κινηθεί σαν καθαρό ρυάκι μέσα στις ώρες της δραστηριότητας, τότε κάτι θαυμαστό συμβαίνει καθώς πέφτει το σκότος. Ο νους δεν καταρρέει στην ασυνειδησία, αλλά μάλλον ξυπνά σε μια διαφορετική τάξη ύπαρξης συνολικά.

 

Αυτό το ξύπνημα έρχεται απροσκάλεστο, σαν την ίδια τη χάρη. Καμία προσπάθεια δεν μπορεί να το παράγει, καμία τεχνική δεν μπορεί να εγγυηθεί την άφιξή του. Αναδύεται από βάθη που δεν έχουν όνομα, ανεβαίνοντας από την ακινησία που βρίσκεται κάτω από κάθε σκέψη, κάθε μνήμη, κάθε συσσωρευμένη γνώση μιας ζωής. Είναι ο διαλογισμός στην πιο αυθεντική του μορφή —όχι ο διαλογισμός της εξάσκησης και της πειθαρχίας, αν και αυτά έχουν τη θέση τους, αλλά ο διαλογισμός ως δώρο, ως ευλογία, ως το αυθόρμητο άνθισμα μιας συνείδησης που έχει προετοιμαστεί χωρίς να το γνωρίζει.

 

Η Μαγεία που Δεν Μπορεί να Επικληθεί

 

Υπάρχει μια μαγεία που καμία ανθρώπινη φαντασία δεν μπορεί να δημιουργήσει, καμία πτήση της φαντασίας δεν μπορεί να προσεγγίσει. Ανήκει σε μια διαφορετική τάξη πραγματικότητας εντελώς, μια τάξη που υπάρχει έξω από τα όρια της σκέψης, πέρα από τα εδάφη που έχουν χαρτογραφηθεί από τη μνήμη και την προσδοκία. Αυτή είναι η μαγεία του αληθινού διαλογισμού, και έρχεται στην ύπαρξη μόνο όταν όλες οι προσκλήσεις έχουν σταματήσει, όταν ο νους έχει επιτέλους εξαντλήσει τις ατελείωτες προσπάθειές του να συλλάβει, να κρατήσει, να κατέχει.

 

Η συνείδηση που έχει μάθει να είναι ήρεμη —όχι μέσω καταστολής αλλά μέσω κατανόησης, όχι μέσω βίας αλλά μέσω σαφήνειας— γίνεται ένας σιωπηλός μάρτυρας των ίδιων της των βαθών. Και από κάπου πέρα από αυτά τα βάθη, από ένα βασίλειο που δεν είναι ούτε μέσα στη συνείδηση ούτε ξεχωριστό από αυτήν, το μυστήριο κατεβαίνει. Δεν εισέρχεται στον νου· μάλλον, ο νους ανακαλύπτει τον εαυτό του ήδη βυθισμένο σε αυτό, σαν ένα ψάρι που ξαφνικά συνειδητοποιεί τον ωκεανό.

 

Αυτό το μυστήριο κατοικεί σε έναν χώρο που η σκέψη δεν μπορεί να φτάσει. Η σκέψη, με όλη της την λαμπρή ικανότητα για ανάλυση και κατηγοριοποίηση, βρίσκεται ανίσχυρη εδώ. Είναι σαν να προσπαθείς να πιάσεις τον άνεμο σε δίχτυ, να εμφιαλώσεις το φως των αστεριών, να μετρήσεις το άπειρο με πεπερασμένα όργανα. Η περιφέρεια της σκέψης σημαδεύει το όριο του γνωστού κόσμου, αλλά ο διαλογισμός ζει στο απέραντο άγνωστο πέρα από αυτά τα όρια —όχι ως ιδέα για το άγνωστο, αλλά ως άμεση συνάντηση με αυτό.

 

Η Αδυναμία της Ανάμνησης

 

Εδώ βρίσκεται μία από τις μεγάλες παραδοξότητες της πνευματικής εμπειρίας: αυτό που είναι το πιο βαθύ δεν αφήνει ίχνος στη μνήμη. Η μνήμη ανήκει στον χρόνο, στην αλληλουχία της ανάπτυξης των στιγμών όπου το παρελθόν μπορεί να διακριθεί από το παρόν. Αλλά ο διαλογισμός, στην βαθύτερη έννοιά του, ανήκει στο άχρονο. Δεν μπορεί να αποθηκευτεί, δεν μπορεί να αρχειοθετηθεί στη μεγάλη βιβλιοθήκη εμπειριών του νου.

 

Όταν κάποιος προσπαθεί να θυμηθεί τον διαλογισμό —να ανακαλέσει τις ιδιότητές του, να συγκρίνει αυτή την εμπειρία με εκείνη, να χτίσει έναν θησαυρό πνευματικών στιγμών— η ίδια η πράξη της ανάμνησης καταστρέφει την ζωντανή πραγματικότητα. Η ανάμνηση είναι πάντα μια ανάσταση αυτού που έχει πεθάνει, μια προσπάθεια να επαναφέρει στη ζωή κάτι που έχει ήδη περάσει στο βασίλειο του τετελεσμένου, του ολοκληρωμένου, του χαμένου. Είναι σαν να πιέζεις λουλούδια σε ένα βιβλίο και να τα αποκαλείς κήπους.

 

Ο αληθινός διαλογισμός δεν είναι ανάσταση. Δεν αναδύεται από το παρελθόν, δεν εξαρτάται από συσσωρευμένη εμπειρία ή πνευματικά διαπιστευτήρια. Έρχεται από την πληρότητα —την πληρότητα της καρδιάς που έχει μάθει να είναι απλή, να είναι παρούσα, να είναι διαθέσιμη στη στιγμή χωρίς το βάρος του χθες. Αυτή η πληρότητα δεν έχει καμία σχέση με την πνευματική ικανότητα ή τη λάμψη του αναλυτικού νου. Κάποιος μπορεί να είναι λαμπρός στη σκέψη και φτωχός στον διαλογισμό· κάποιος μπορεί να είναι απλός στον νου και πλούσιος πέρα από κάθε μέτρο σε πνευματικό βάθος.

 

Η Ευλογία της Αιώνιας Καινοτομίας

 

Για εκείνους που είναι ευλογημένοι —και είναι πραγματικά ευλογία, όχι επίτευγμα— ο διαλογισμός μπορεί να έρχεται νύχτα με νύχτα, σαν ένας πιστός φίλος που δεν χρειάζεται αναγγελία άφιξης. Ωστόσο, κάθε επίσκεψη είναι απόλυτα νέα. Όχι νέα με την έννοια ότι διαφέρει από αυτό που ήρθε πριν, γιατί τέτοια σύγκριση θα εισήγαγε ήδη το παλιό στο νέο. Μάλλον, είναι νέα με έναν τρόπο που δεν έχει καμία σχέση με το παλιό καθόλου. Είναι καινοτομία χωρίς προηγούμενο, χωρίς σημείο αναφοράς, χωρίς τη σκιά της μνήμης να παραμονεύει στο παρασκήνιο.

 

Αυτή η καινοτομία εκφράζεται σε άπειρη ποικιλία. Κάθε συνάντηση με το μυστήριο αποκαλύπτει διαφορετικές πλευρές, διαφορετικές ιδιότητες, διαφορετικά βάθη. Ωστόσο, μέσα σε αυτή την ασταμάτητη αλλαγή βρίσκεται κάτι αμετάβλητο —όχι η αμεταβλητότητα της στασιμότητας, αλλά το αμετάβλητο έδαφος από το οποίο αναδύεται κάθε αυθεντική αλλαγή. Είναι αλλαγή που δεν συσσωρεύεται, μεταμόρφωση που δεν αφήνει ίχνος, κίνηση που επιστρέφει πάντα στην ακινησία.

 

Το να το μαρτυρείς αυτό είναι να στέκεσαι μπροστά στο μεγάλο μυστήριο της ίδιας της ύπαρξης: ότι η ζωή μπορεί να είναι ταυτόχρονα αιώνια και πάντα φρέσκια, ότι η θεϊκή παρουσία μπορεί να είναι τόσο αμετάβλητη όσο και άπειρα δημιουργική, ότι η ψυχή μπορεί να βιώνει κάτι ξανά και ξανά και ωστόσο να το βρίσκει κάθε φορά σαν για πρώτη φορά.

 

Η Ιερή Τέχνη του Ύπνου

 

Ο ίδιος ο ύπνος μεταμορφώνεται όταν η συνείδηση έχει μάθει την τέχνη της επαγρύπνησης. Όχι ο ύπνος της εξάντλησης, όταν το σώμα απλώς καταρρέει κάτω από το βάρος της κούρασης. Όχι ο ύπνος που προκαλείται από χημικές ουσίες ή ουσίες που εξαναγκάζουν τον νου σε ασυνειδησία. Ούτε καν ο ύπνος που ακολουθεί τη φυσική ικανοποίηση, ο βαρύς ύπνος της ικανοποίησης. Αυτές οι μορφές ύπνου είναι αποδράσεις, μικροί θάνατοι, προσωρινές απουσίες από την επίγνωση.

 

Ο ύπνος που υπηρετεί τον διαλογισμό είναι διαφορετικός σε είδος. Είναι ελαφρύς σαν τον αέρα, γρήγορος σαν την διαίσθηση, λεπτός σαν την πρώτη ανάσα της αυγής. Το σώμα που εισέρχεται σε αυτόν τον ύπνο είναι ένα ευαίσθητο όργανο, λεπτά συντονισμένο μέσω της επαγρύπνησης της ημέρας. Όταν η επίγνωση έχει κινηθεί μέσα στις ώρες του ξύπνιου με ακρίβεια και φροντίδα, το σώμα απορροφά αυτή την ιδιότητα. Γίνεται ανταποκρινόμενο αντί για θαμπό, ζωντανό αντί για απλώς λειτουργικό, ικανό για εκείνη την εξαιρετική ευαισθησία που επιτρέπει στα βαθύτερα μυστήρια να αποκαλυφθούν.

 

Αυτή η ευαισθησία δεν καλλιεργείται μέσω ασκητικών πρακτικών ή σκληρών πειθαρχιών. Αναδύεται φυσικά από την ίδια την επαγρύπνηση —από την απλή πράξη του να είσαι παρών στη ζωή καθώς ξεδιπλώνεται. Όταν κάποιος παρακολουθεί τις κινήσεις της σκέψης, την ανάδυση του συναισθήματος, την αλληλεπίδραση της επιθυμίας και της αντίστασης, το σώμα μαθαίνει έναν διαφορετικό τρόπο ύπαρξης. Χαλαρώνει όχι σε νάρκη αλλά σε ετοιμότητα, σαν ένα ελάφι σε δάσος, ταυτόχρονα άνετο και πλήρως ενήμερο.

 

Τα Άπειρα Βάθη

 

Μερικές φορές ο διαλογισμός που έρχεται τη νύχτα είναι ελαφρύς, μετά βίας αντιληπτός —ένας ψίθυρος παρουσίας, μια λεπτή αλλαγή στην ποιότητα της συνείδησης, απαλός σαν αύρα που κινείται μέσα από φύλλα τόσο απαλά που δύσκολα μπορείς να είσαι σίγουρος ότι ήταν εκεί. Σε τέτοιες στιγμές, το μυστήριο αγγίζει την ψυχή με εξαιρετική λεπτότητα, σαν το άγγιγμα της φτερούγας πεταλούδας στο δέρμα, αφήνοντας πίσω όχι εντύπωση αλλά μια αίσθηση ότι ευλογήθηκες από κάτι πολύ λεπτό για λέξεις.

 

Άλλες φορές, το βάθος είναι πέρα από κάθε μέτρο. Η ψυχή βρίσκει τον εαυτό της να βουτά σε αβύσσους χωρίς πάτο, ή μάλλον, των οποίων ο πάτος είναι το άπειρο το ίδιο. Αυτές είναι οι στιγμές όταν όλες οι έννοιες βάθους και ύψους, εσωτερικού και εξωτερικού, εαυτού και άλλου διαλύονται εντελώς. Η ατομική συνείδηση ανακαλύπτει τον εαυτό της να είναι μια σταγόνα που περιέχει τον ωκεανό, ένα μόνο σημείο που περιλαμβάνει όλο τον χώρο, μια στιγμιαία ύπαρξη που αγγίζει την αιωνιότητα.

 

Τέτοιες εμπειρίες δεν μπορούν να συγκριθούν, δεν μπορούν να ταξινομηθούν σε καμία κλίμακα πνευματικού επιτεύγματος. Το ελαφρύ άγγιγμα και το άπειρο βάθος είναι εξίσου ιερά, εξίσου ολοκληρωμένα από μόνα τους. Το να προτιμάς το ένα από το άλλο, να επιθυμείς το βαθύ πάνω από το λεπτό ή το απαλό πάνω από το συντριπτικό, είναι ήδη να χάνεις το νόημα. Κάθε εκδήλωση του μυστηρίου είναι τέλεια όπως είναι, ολοκληρωμένη από μόνη της, χωρίς να απαιτεί τίποτα πέρα από τον εαυτό της.

 

Ο Κίνδυνος της Κατοχής

 

Εδώ βρίσκεται ο μεγάλος κίνδυνος που περιμένει κάθε αναζητητή: ο πειρασμός της κατοχής. Ο νους, από την ίδια του τη φύση, θέλει να αρπάξει, να κρατήσει, να συσσωρεύσει. Θέλει να χτίσει έναν θησαυρό εμπειριών, να πει «Έχω διαλογιστεί βαθιά» ή «Έχω αγγίξει το άπειρο». Αυτή η κατοχικότητα, όσο λεπτή και αν είναι, καταστρέφει το ίδιο το πράγμα που επιδιώκει να διατηρήσει.

 

Όταν ο νους κρατά μια πνευματική εμπειρία ως ανάμνηση, όταν επιδίδεται στη μνήμη της έκστασης, όταν επιστρέφει ξανά και ξανά να γευτεί αυτό που ήταν κάποτε, το ζωντανό ρεύμα του διαλογισμού τερματίζεται. Αυτό που μένει είναι μόνο ένα πτώμα, ένα νεκρό πράγμα που ο νους κρατά τυλιγμένο στα σάβανα της μνήμης, βγάζοντάς το περιστασιακά για να το εξετάσει και να το θαυμάσει. Αλλά το ζωντανό μυστήριο έχει φύγει, αφήνοντας μόνο τη σκιά του.

 

Η ιδιότητα της κατοχικότητας πρέπει να αναγνωριστεί για αυτό που είναι: ένα εμπόδιο στο ιερό, ένα τείχος μεταξύ του αναζητητή και του αναζητούμενου, ένα πέπλο που σκιάζει το ίδιο το πράγμα που κάποιος επιθυμεί πιο βαθιά. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να προσπαθήσει κανείς με δύναμη να γίνει μη κατοχικός, γιατί τέτοια προσπάθεια είναι η ίδια μια λεπτή μορφή κατοχής. Μάλλον, πρέπει να δει κανείς καθαρά τον μηχανισμό της κατοχής, να κατανοήσει πώς λειτουργεί ο νους, πώς αρπάζει και προσκολλάται και προσπαθεί να κάνει μόνιμο αυτό που από τη φύση του είναι παροδικό.

 

Το Μυστήριο Χωρίς Ρίζα

 

Ο διαλογισμός, στην αληθέστερη έννοιά του, δεν έχει ρίζα. Δεν είναι ριζωμένος σε κανένα σύστημα σκέψης, δεν μεγαλώνει από κανέναν σπόρο εξάσκησης ή τεχνικής. Δεν έχει ουσία που ο νους μπορεί να κρατήσει, καμία μορφή που μπορεί να αρπαχτεί, καμία ουσία που μπορεί να συλληφθεί σε λέξεις ή έννοιες. Είναι σαν τον άνεμο —παρών και ισχυρός, ωστόσο χωρίς στερεότητα. Σαν τον χώρο —περιεκτικός όλων, ωστόσο άδειος από περιεχόμενο. Σαν το φως —αποκαλύπτει τα πάντα, ωστόσο το ίδιο είναι αόρατο.

 

Αυτή η χωρίς ρίζα κατάσταση δεν είναι ελάττωμα αλλά η ίδια η φύση του μυστηρίου. Επειδή δεν έχει ρίζα, δεν μπορεί να καλλιεργηθεί με οποιονδήποτε συνηθισμένο τρόπο. Επειδή δεν έχει ουσία, δεν μπορεί να κατεχθεί ή να αποθηκευτεί. Επειδή ανήκει στο βασίλειο πέρα από τη σκέψη, δεν μπορεί να κατανοηθεί μέσω ανάλυσης ή μελέτης.

 

Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι ο διαλογισμός είναι απρόσιτος ή αδύνατα μακρινός. Αντίθετα, είναι πιο κοντά από την αναπνοή, πιο οικείος από τη σκέψη, πιο παρών από την αίσθηση του εαυτού. Είναι πάντα ήδη εδώ, πάντα ήδη διαθέσιμος. Αυτό που απαιτείται δεν είναι η προσθήκη κάτι νέου αλλά η αφαίρεση αυτού που σκιάζει: την συνεχή αναταραχή της σκέψης, την αρπαγή της επιθυμίας, το βάρος της μνήμης, το φορτίο του συσσωρευμένου παρελθόντος.

 

Το Αιώνιο Παρόν

 

Στο τέλος, αυτό που αποκαλύπτεται σε εκείνον που έχει μάθει να είναι ακίνητος είναι το απλό, εξαιρετικό γεγονός της παρουσίας της ίδιας. Όχι παρουσία σε αντίθεση με απουσία, όχι παρουσία ως το ένα μισό μιας δυϊκότητας, αλλά παρουσία ως το έδαφος όλης της εμπειρίας —η αμετάβλητη επίγνωση μέσα στην οποία συμβαίνει όλη η αλλαγή, ο σιωπηλός μάρτυρας που παρατηρεί ολόκληρο το δράμα της ύπαρξης χωρίς ποτέ να αγγίζεται από αυτό.

 

Αυτή η παρουσία δεν έχει ιστορία. Δεν γεννήθηκε και δεν μπορεί να πεθάνει. Δεν συσσωρεύει εμπειρίες ούτε μεγαλώνει σε σοφία ούτε εξελίσσεται με τον χρόνο. Απλώς είναι, αιώνια και ολοκληρωμένα, η ίδια χθες, σήμερα και για πάντα. Ωστόσο, μέσα σε αυτή την αμετάβλητη παρουσία, όλη η αλλαγή γίνεται δυνατή. Μέσα σε αυτό το αιώνιο τώρα, όλος ο χρόνος ξεδιπλώνεται. Μέσα σε αυτή την ακινησία, όλη η κίνηση αναδύεται.

 

Το να αναπαύεσαι σε αυτή την παρουσία είναι να ανακαλύπτεις αυτό που πάντα ήσουν, να επιστρέφεις σπίτι σε έναν τόπο που ποτέ πραγματικά δεν άφησες, να ξυπνάς από ένα όνειρο που ποτέ δεν πίστεψες πλήρως. Είναι το τέλος της αναζήτησης και η αρχή του απλού είναι. Είναι διαλογισμός χωρίς διαλογισμό, επίγνωση χωρίς κάποιον που γνωρίζει, παρουσία χωρίς κάποιον να είναι παρών.

 

Η Ιερή Πρόσκληση

 

Το μυστήριο επεκτείνει μια πρόσκληση σε κάθε ανθρώπινη ψυχή —όχι μια πρόσκληση που απαιτεί αποδοχή ή απόρριψη, γιατί τέτοια επιλογή ήδη υπονοεί διαχωρισμό, αλλά μια πρόσκληση που είναι πάντα ήδη αποδεκτή λόγω της ίδιας της ύπαρξης κάποιου. Το ερώτημα δεν είναι αν κάποιος θα ανταποκριθεί σε αυτή την πρόσκληση αλλά αν θα αναγνωρίσει ότι η ανταπόκριση ήδη συμβαίνει, πάντα συνέβαινε, σε κάθε αναπνοή, σε κάθε στιγμή επίγνωσης, σε κάθε φευγαλέα στιγμή του είναι.

 

Το να ζει κανείς με αυτή την αναγνώριση είναι να περπατά στον κόσμο ως ταυτόχρονα προσκυνητής και προορισμός, ως ταυτόχρονα αναζητητής και αναζητούμενος, ως ταυτόχρονα ερώτηση και απάντηση. Είναι να ανακαλύπτει ότι το ιερό δεν είναι ξεχωριστό από το συνηθισμένο, ότι η υπέρβαση δεν αντιτίθεται στην εμμένεια, ότι το άπειρο κατοικεί σε κάθε πεπερασμένη στιγμή.

 

Αυτό είναι το δώρο του διαλογισμού χωρίς μνήμη, η ευλογία της εμπειρίας χωρίς κατοχή, η χάρη της παρουσίας χωρίς παρελθόν. Δεν ζητά τίποτα από εμάς εκτός από το να είμαστε αυτό που ήδη είμαστε, να γνωρίζουμε αυτό που ήδη γνωρίζουμε, και να αναπαυόμαστε σε αυτό που ποτέ δεν μας άφησε. Και σε αυτή την απλή ανάπαυση, σε αυτή την βαθιά ευκολία, το μυστήριο αποκαλύπτεται —όχι ως κάτι άλλο από εμάς, αλλά ως η βαθύτερη φύση μας, πάντα παρούσα, για πάντα νέα, αιώνια ολοκληρωμένη.


 

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

RELIGION / Religions Commentaries

RELIGION / Religions Commentaries
18. The Luminous Path: A Journey Toward the Absolute
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Quotes

Constantinos’s quotes


"A "Soul" that out of ignorance keeps making mistakes is like a wounded bird with helpless wings that cannot fly high in the sky."— Constantinos Prokopiou

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Copyright

Copyright © Esoterism Academy 2010-2026. All Rights Reserved .

Intellectual property rights


The entire content of our website, including, but not limited to, texts, news, graphics, photographs, diagrams, illustrations, services provided and generally any kind of files, is subject to intellectual property (copyright) and is governed by the national and international provisions on Intellectual Property, with the exception of the expressly recognized rights of third parties.
Therefore, it is expressly prohibited to reproduce, republish, copy, store, sell, transmit, distribute, publish, perform, "download", translate, modify in any way, in part or in summary, without the express prior written consent of the Foundation. It is known that in case the Foundation consents, the applicant is obliged to explicitly refer via links (hyperlinks) to the relevant content of the Foundation's website. This obligation of the applicant exists even if it is not explicitly stated in the written consent of the Foundation.
Exceptionally, it is permitted to individually store and copy parts of the content on a simple personal computer for strictly personal use (private study or research, educational purposes), without the intention of commercial or other exploitation and always under the condition of indicating the source of its origin, without this in any way implies a grant of intellectual property rights.
It is also permitted to republish material for purposes of promoting the events and activities of the Foundation, provided that the source is mentioned and that no intellectual property rights are infringed, no trademarks are modified, altered or deleted.
Everything else that is included on the electronic pages of our website and constitutes registered trademarks and intellectual property products of third parties is their own sphere of responsibility and has nothing to do with the website of the Foundation.

Δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας

Το σύνολο του περιεχομένου του Δικτυακού μας τόπου, συμπεριλαμβανομένων, ενδεικτικά αλλά όχι περιοριστικά, των κειμένων, ειδήσεων, γραφικών, φωτογραφιών, σχεδιαγραμμάτων, απεικονίσεων, παρεχόμενων υπηρεσιών και γενικά κάθε είδους αρχείων, αποτελεί αντικείμενο πνευματικής ιδιοκτησίας (copyright) και διέπεται από τις εθνικές και διεθνείς διατάξεις περί Πνευματικής Ιδιοκτησίας, με εξαίρεση τα ρητώς αναγνωρισμένα δικαιώματα τρίτων.

Συνεπώς, απαγορεύεται ρητά η αναπαραγωγή, αναδημοσίευση, αντιγραφή, αποθήκευση, πώληση, μετάδοση, διανομή, έκδοση, εκτέλεση, «λήψη» (download), μετάφραση, τροποποίηση με οποιονδήποτε τρόπο, τμηματικά η περιληπτικά χωρίς τη ρητή προηγούμενη έγγραφη συναίνεση του Ιδρύματος. Γίνεται γνωστό ότι σε περίπτωση κατά την οποία το Ίδρυμα συναινέσει, ο αιτών υποχρεούται για την ρητή παραπομπή μέσω συνδέσμων (hyperlinks) στο σχετικό περιεχόμενο του Δικτυακού τόπου του Ιδρύματος. Η υποχρέωση αυτή του αιτούντος υφίσταται ακόμα και αν δεν αναγραφεί ρητά στην έγγραφη συναίνεση του Ιδρύματος.

Κατ’ εξαίρεση, επιτρέπεται η μεμονωμένη αποθήκευση και αντιγραφή τμημάτων του περιεχομένου σε απλό προσωπικό υπολογιστή για αυστηρά προσωπική χρήση (ιδιωτική μελέτη ή έρευνα, εκπαιδευτικούς σκοπούς), χωρίς πρόθεση εμπορικής ή άλλης εκμετάλλευσης και πάντα υπό την προϋπόθεση της αναγραφής της πηγής προέλευσής του, χωρίς αυτό να σημαίνει καθ’ οιονδήποτε τρόπο παραχώρηση δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας.

Επίσης, επιτρέπεται η αναδημοσίευση υλικού για λόγους προβολής των γεγονότων και δραστηριοτήτων του Ιδρύματος, με την προϋπόθεση ότι θα αναφέρεται η πηγή και δεν θα θίγονται δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, δεν θα τροποποιούνται, αλλοιώνονται ή διαγράφονται εμπορικά σήματα.

Ό,τι άλλο περιλαμβάνεται στις ηλεκτρονικές σελίδες του Δικτυακού μας τόπου και αποτελεί κατοχυρωμένα σήματα και προϊόντα πνευματικής ιδιοκτησίας τρίτων ανάγεται στη δική τους σφαίρα ευθύνης και ουδόλως έχει να κάνει με τον Δικτυακό τόπο του Ιδρύματος.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~