CIRCLE OF LIGHT / Perennial Sayings

CIRCLE OF LIGHT / Perennial Sayings
19. The Eternal Dance of Life, Existence, and Consciousness
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

ESOTERISM STUDIES YOUTUBE / The Way of the Real

ESOTERISM STUDIES YOUTUBE  / The Way of the Real
5. The Warrior of Virtue: A Mystical Journey

ESOTERISM STUDIES YOUTUBE / Η Οδός του Πραγματικού

ESOTERISM STUDIES YOUTUBE / Η Οδός του Πραγματικού
5. Ο Πολεμιστής της Αρετής: Ένα Μυστικιστικό Ταξίδι

ESOTERISM STUDIES BOOKS

ESOTERISM STUDIES BOOKS
*BOOKS*
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

ESOTERISM ACADEMY NEW ARTICLE

ESOTERISM ACADEMY NEW ARTICLE
Suturday, 7 March, 2026

Sunday, October 6, 2019

Τα Μυστικά της Μύησης στην Ελευσίνα, Α'

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΚΕΨΗ

Όταν κάποιος μελετά σοβαρά την Αρχαιοελληνική Παράδοση, την Θρησκευτική Σκέψη, τον Φιλοσοφικό Στοχασμό, των Αρχαίων Ελλήνων, διαπιστώνει κάποια πράγματα που δεν πέφτουν εύκολα στην αντίληψη του εξωτερικού, επιφανειακού μελετητή. Αυτή η μελέτη μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνο σε Εσωτερικές Σχολές ή κοντά σε ανθρώπους που όντως έχουν διερευνήσει την Αρχαιοελληνική Παράδοση. Στα εξωτερικά σχολεία και στα επίσημα πανεπιστήμια επικρατεί σκοταδισμός.
Το πρώτο πράγμα που αντιλαμβάνεται κάποιος είναι ότι η Ελληνική Παράδοση πηγαίνει πολλές χιλιετηρίδες πίσω και χάνεται στην προϊστορία. Το δεύτερο πράγμα που κατανοεί κάποιος είναι ότι μολονότι η Ελληνική Σκέψη έχει συνέχεια διαφοροποιείται στην διάρκεια των χιλιετηρίδων, των αιώνων. Έτσι οι θρησκευτικές αντιλήψεις και οι φιλοσοφικές συλλήψεις αλλάζουν, η πραγματικότητα περιγράφεται με διαφορετικό τρόπο και με νέους θεολογικούς ή φιλοσοφικούς όρους αλλά το εσωτερικό περιεχόμενο παραμένει το ίδιο μέσα στον χρόνο. Το τρίτο πράγμα που παρατηρούμε είναι ότι μολονότι η Ελληνική Σκέψη έχει κάποιες βασικές αρχές κι έχει συνέχεια μπορεί να περιγραφεί σε σαφώς διακριτές φάσεις της εξέλιξής της.
Στην πολύ παλιά εποχή η Σκέψη είναι Μαγική Μυθολογική, όπως σε όλους τους λαούς άλλωστε. Η Πραγματικότητα περιγράφεται σαν το Άγνωστο, το Απλησίαστο, το Χάος που είναι στην Αρχή. Επίσης περιγράφεται σαν η Φύση που γεννά τα πάντα. Είναι η Μεγάλη Ψυχή από την οποία εκπορεύονται όλα και στην Οποία όλα βρίσκουν τον προορισμό τους. 
Σε μια μεταγενέστερη φάση η Σκέψη γίνεται Ιερατική Τελετουργική. Μιλάμε για το τέλος της Δεύτερης Χιλιετηρίδας π.Χ. και για την αρχή της Πρώτης Χιλιετηρίδας π.Χ. Τότε δημιουργούνται διάφορα θρησκευτικά συστήματα που θα διασωθούν στους Ιερατικούς ορφικούς Ύμνους, στο Σύστημα του Ησιόδου και στις θρησκευτικές αντιλήψεις του Ομήρου.
Τον 8ο αιώνα π.Χ. με τον Ορφέα η Σκέψη Μετουσιώνεται πραγματικά σε Θεολογική Μυστηριακή και δίνεται μια Βαθύτερη Βιωματική Ερμηνεία της Πραγματικότητας. Ο Ορφέας ανοίγει τον δρόμο στον Πυθαγόρα, τον Παρμενίδη και τον Ηράκλειτο, τον Πλάτωνα και τους άλλους μεγάλους φιλοσόφους της Ελλάδας. Στον 7ο, 6ο, 5ο, αιώνα κυριαρχούν στον Ελληνικό Στοχασμό η Ορφική Αντίληψη που αποκρυσταλλώνεται στις ιερές πράξεις στους Ορφικούς Θιάσους, στην Ελευσίνια Μύηση και στην Δελφική Λατρεία. 
Παράλληλα την εποχή της Μεγάλης Ακμής οι Μεγάλοι Φιλόσοφοι εγκαταλείπουν της Μυστηριακή Θεολογική Σκέψη και χρησιμοποιούν όρους φιλοσοφικούς, ψυχολογικούς κι ανθρωπολογικούς για να περιγράψουν την Πραγματικότητα. Έχοντας πίσω του την Ορφική Παράδοση και τα Μυστήρια, τον Παρμενίδη και τον Ηράκλειτο ο Πλάτωνας μεταφέρει την παλιά αντίληψη σε σύγχρονους όρους, όπως, το Είναι, ο Νους, η Ψυχή. Αυτό το έργο της Θεμελίωσης της Φιλοσοφικής Ψυχολογικής Σκέψης θα συνεχιστεί με τους άλλους φιλοσόφους, τον Αριστοτέλη, τον Επίκουρο, τους Στωικούς μέχρι την χριστιανική εποχή.
Λίγο πριν την χριστιανική εποχή αναπτύσσεται η Γνωστική Σκέψη που ολοκληρώνεται τους μεταχριστιανικούς αιώνες στην Ερμητική Αντίληψη. Είναι η Εποχή όπου η Ελληνική Σκέψη γίνεται Αντικειμενική και Παγκόσμια. Ο Ερμητισμός δεν αποτελεί απλά την Τελείωση (την Πλήρη Ανάπτυξη) της Ελληνικής Σκέψης, είναι η μετουσίωση της Αντίληψης σε Αντικειμενική Αλήθεια και Βίωμα. Η Ελληνική Σκέψη μέσω του Ερμητισμού θα περάσει μυστικά στην Δυτική Παράδοση και στην χριστιανική θεολογική σκέψη (ακόμα κι αν οι εκπρόσωποί του δεν το αντιλαμβάνονται).
Αυτό που πρέπει να γίνει κατανοητό (και για αυτό αναφερθήκαμε στην εξέλιξη της Ελληνικής Σκέψης) είναι ότι, από την προϊστορική εποχή μέχρι τους μεταχριστιανικούς αιώνες η Ελληνική Σκέψη αποτελεί μια συνέχεια. Έτσι βλέπουμε αρχαίους Μυθολογικούς ή Ιερατικούς ή Θεολογικούς Μυστηριακούς όρους να χρησιμοποιούνται παράλληλα με Φιλοσοφικούς Ψυχολογικούς ή Αντικειμενικούς όρους ή να χρησιμοποιούνται σαν συνώνυμα. Το Χάος, η Φύση, ο Θεός (ο Δίας), το Αληθινό Είναι, η Μεγάλη Ψυχή, η Πραγματικότητα, δείχνουν το ίδιο πράγμα. Έτσι όταν μιλάμε για μια εποχή, όπως ο 6ος, ο 5ος, ο 4ος αιώνας π.Χ. χρησιμοποιούμε Ιερατικούς ή Μυστηριακούς, ή Φιλοσοφικούς όρους. Έχοντας ακριβώς υπόψη μας την εξέλιξη της Ελληνικής Σκέψης αυτό δεν θα πρέπει να μας ξενίζει ή να μας μπερδεύει.

Η ΟΥΣΙΑ

Ο Ωκεανός της Ουσίας

Η Πρώτη Αρχή Περιγράφεται στην Ελληνική Σκέψη σαν Χάος, Αρχέγονος Ουρανός, Φύση, Θεός, Ψυχή, Είναι, Αλήθεια, Πραγματικότητα. Αυτό δεν είναι μια νοητική σύλληψη, μια γενική έννοια που συλλαμβάνει ο ανθρώπινος περιορισμένος νους. Για τους Μύστες της Ελληνικής Σκέψης είναι μια Βιωματική Πραγματικότητα που Συλλαμβάνεται στο Εσώτερο Είναι του Όντος σαν το Άνοιγμα προς την Απεραντοσύνη και την Ελευθερία. Μέσα σε αυτό το Μυστικό Μυστηριακό Βίωμα, η Αρχή, το Όλον, η Πραγματικότητα είναι Ουσία, η Αληθινή Ουσία που Αποτελεί το Βάθρο των Πάντων, την Εσωτερική Πραγματικότητα των Όντων, το Όριο Κάθε Εξέλιξης. Τι είναι Αυτή η Ουσία που Προσεγγίζεται Εσωτερικά, Μέσα μας; Είναι Ένας Ωκεανός από Κάτι που δεν Έχει Ιδιότητες αλλά είναι Παρουσία, είναι Επίγνωση της Ύπαρξης του και είναι Ζωντανό, Άπειρο και Πλήρες. Στην πραγματικότητα δεν υπάρχει εδώ ούτε Αντίληψη, ούτε Χώρος, ούτε Χρόνος. Αυτά είναι περιορισμένες αντιλήψεις που αναφέρονται σε μια άλλη πραγματικότητα. Αυτή η Ουσία που δεν έχει Όρια είναι Μία αλλά και Μέρος και Ελάχιστο. Και ακόμα το Όλον, το Μέρος και το Ελάχιστο έχουν τις Ίδιες Ιδιότητες (ή Μη ιδιότητες). Είναι Μια Ολογραφική Πραγματικότητα. Τι Είναι Αυτό; Από Που και Πως Υπάρχει; Αυτά τα ερωτήματα δεν έχουν νόημα. Υπάρχει. Τι θα πει Υπάρχει;. Ότι Είναι Εδώ. Εκδηλώνεται. Ζει.


Η Δημιουργία στο Επίπεδο της Αντίληψης, τα Επίπεδα της Δημιουργίας με την Επιλογή

Ό,τι αντιλαμβάνονται τα όντα σαν Δημιουργία δεν είναι ούτε Μετασχηματισμός της Ουσίας σε κάτι άλλο, κάτι διαφορετικό, ούτε απορροή, ούτε δημιουργία εκ του μηδενός κάποιου πράγματος που δεν υπήρχε και τώρα υπάρχει. Όλες αυτές είναι περιορισμένες αντιλήψεις και επιφανειακές ερμηνείες. Ό,τι Φαίνεται να Υπάρχει είναι μόνο Αντίληψη. Τι Είναι Αντίληψη; Είναι Δραστηριότητα της Ουσίας, είναι η Σύλληψη της Ουσίας σαν Κάτι Αντικειμενικό. Είναι κάτι τελείως διαφορετικό η Αυτεπίγνωση της Ουσίας και η Αντίληψη της Ουσίας σαν κάτι Αντικειμενικό. Στην πραγματικότητα η Αντίληψη είναι μιας άλλης τάξης πραγματικότητα, (έτσι το αντιλαμβανόμαστε). Είναι Δραστηριότητα, Λειτουργία, μια κατασκευασμένη πραγματικότητα. Τώρα, τι Σχέση υπάρχει πραγματικά ανάμεσα στην Δραστηριότητα της Ουσίας και την Αντίληψη είναι ένα Μυστικό που αποκαλύπτεται μόνο στους Μύστες. Αυτό που μπορεί να γίνει κατανοητό είναι ότι η Αντίληψη διαβαθμίζεται, έχει διάφορα επίπεδα. Υπάρχει Αντίληψη του Όλου, του Μέρους, του Ελάχιστου. Έτσι η Δημιουργία, η Πραγματικότητα των Φαινομένων έχει διάφορα επίπεδα, που είναι Μη Χώρος, Χώρος, Δυαδική Πραγματικότητα (ή Ύπαρξη μέσα στον Χώρο, Εμπειρία του Χρόνου). Επειδή στην Ελληνική Σκέψη, Πραγματικότητα, Φύση, Ύπαρξη, Ψυχή, περιγράφουν την Μία Πραγματικότητα γίνεται κατανοητό ότι Περιγράφοντας την Λειτουργία της Αντίληψης, τα Διάφορα Κοσμικά Επίπεδα της Αντίληψης, περιγράφουμε ταυτόχρονα και τις Λειτουργίες της Ψυχής και τα Επίπεδα της Υπαρξιακής Εμπειρίας.


Η Αντίληψη του Όλου και του Μέρους

Η Αντίληψη δεν είναι παρά Δραστηριότητα της Ουσίας. Πως ακριβώς λειτουργεί και τι δραστηριοποιείται στην Ουσία και προκύπτει Αντίληψη του Όλου, του Μέρους ή του Ελαχίστου κατανοείται μονάχα από το ον που βιώνει αυτή την εμπειρία, (στην πράξη). Η Αντίληψη αντιλαμβάνεται την Ουσία σαν Χώρο, σαν Υποκειμενικό Χώρο που Αντικειμενοποιείται. Σε Αυτές τις Ανώτερες Εσωτερικές Καταστάσεις η Αντίληψη Είναι ο Χώρος ή Πληροί τον Χώρο (όταν Αντικειμενοποιείται). Η Μετάβαση από την Μια Κατάσταση στην Άλλη είναι Εδώ Εσωτερική, «Αντιληπτική».
Όταν η Αντίληψη περιορίζεται στο Ελάχιστο λειτουργεί σαν ατομικότητα, υπαρξιακός νοητικός πυρήνας που βιώνει την εμπειρία της ύπαρξης σε ένα αντικειμενικό εξωτερικό κόσμο. Είναι η Κατάσταση της Δυαδικότητας. Περιγράφονται διάφορα επίπεδα ύπαρξης, κόσμοι, νοητικός, ψυχοδυναμικός, φυσικός, υλικός. Η μετάβαση σε αυτούς τους κόσμους κι η αποχώρηση γίνεται με την πρόσληψη ή την απόρριψη του ανάλογου (με το επίπεδο) φορέα. Είναι το φαινόμενο της γέννησης και του θανάτου.
Το πως η Ανώτερη Οντότητα συνδέεται και λειτουργεί μέσα σε ένα κατώτερο φορέα δεν είναι πάντα συνειδητό κι αντιληπτό από τα όντα, επειδή, συνήθως, τα όντα ταυτίζονται με τον φορέα τους. Κι εδώ είναι απαραίτητη η καθοδήγηση για να κατανοήσει κάποιος τον μηχανισμό της ζωής. Αλλιώς πρέπει να το ερευνήσει και να το ανακαλύψει μόνος του (μέσα σε αντίξοες συνθήκες).


Η Αντίληψη της Ύπαρξης σαν Ουσίας, σαν Ύπαρξης, σαν Χώρου και σαν Δραστηριότητας

Γίνεται κατανοητό ότι το Μόνο που Υπάρχει Πραγματικά είναι Ουσία. Όλα τα άλλα είναι Δραστηριότητες και φαινόμενα κι εμπειρίες ύπαρξης περιορισμένες και παροδικές. Και γίνεται ακόμα κατανοητό ότι το Βίωμα της Ουσίας (σαν του Βαθύτερου Υπαρξιακού Πυρήνα των όντων) είναι η Μόνη Αληθινή Ύπαρξη και Ζωή. Όλες οι άλλες εμπειρίες έχουν αρχή και τέλος. Η Ύπαρξη στον Απέραντο Αντικειμενικό Χώρο μολονότι μπορεί να έχει Απεριόριστη Διάρκεια παραμένει όμως περιορισμένη και φαινομενική ζωή. Η εμπειρία στις κατώτερες καταστάσεις είναι ακόμα πιο περιορισμένη και μικρότερης διάρκειας κι επαναλαμβάνεται (με την μετενσωμάτωση ή μετενσάρκωση) μέχρι την τελική απελευθέρωση.
Όταν η Ανώτερη Οντότητα συνδέεται με τον φορέα στον υλικό κόσμο συνδέεται σε ορισμένο σημείο του φορέα κι από εδώ δραστηριοποιείται και λειτουργεί και διαχειρίζεται τον φορέα και την εξωτερική δράση. Η «Σύνδεση» είναι σύνδεση της Αντίληψης («αντιληπτική»), δεν υπάρχει καμία ουσία που συνδέεται με τον φορέα. Ούτε υπάρχει διάχυση της Αντίληψης στο σώμα, ούτε «ένωση» με το σώμα σε μια ψυχοσωματική οντότητα (όπως λανθασμένα πιστεύουν κάποιοι δυτικοί θεολόγοι). Η «Σχέση» με το σώμα είναι άλλη, κι αυτό αποκαλύπτεται στην Μύηση.


Η ΦΥΣΗ-ΨΥΧΗ, ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΦΥΣΕΙΣ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ

Η Ουσία, Η Φύση σαν Αντίληψη του Όλου, Η Ψυχή σαν Αντίληψη του Μέρους

Για την Ελληνική Σκέψη, Ουσία, Φύση, Ψυχή, είναι αντιλήψεις-έννοιες που μιλούν για το ίδιο πράγμα που παρατηρείται από διαφορετικές θέσεις. Είναι έννοιες ταυτόχρονα ταυτόσημες και διαφορετικές. Η Ουσία Υπάρχει, Είναι. Η Φύση Λειτουργεί. Η Ψυχή βιώνεται σαν διαφορετικές υπαρξιακές καταστάσεις.
Μιλώντας για την Ψυχή  (με διάφορους όρους) οι άνθρωποι, εδώ και χιλιάδες χρόνια μιλούν για την Αληθινή Ουσία, την Βαθύτερη Φύση, τον Αληθινό Εαυτό, που είναι ταυτόχρονα υπερβατικός και εγκόσμιος. Η Ψυχή είναι η Ανώτερη Οντότητα, που είναι πέρα από τον Χώρο και τον Χρόνο και ταυτόχρονα έχει εμπειρία του Χώρου αλλά και της περιορισμένης ύπαρξης μέσα στον Χώρο και μέσα στον Χρόνο. Η Ψυχή είναι ταυτόχρονα η Μυστηριώδης Ουσία αλλά και οι Δραστηριότητες που συλλαμβάνουν τον Χώρο και βιώνουν την ύπαρξη μέσα στον Χώρο και τον Χρόνο. Η Ψυχή , σαν Ύπαρξη βιώνει τρεις καταστάσεις, την Αληθινή Ουσία, τον Απεριόριστο Χώρο και την περιορισμένη ύπαρξη μέσα στον Χώρο, μέσα στον Χρόνο. Η Ψυχή έχει λοιπόν τρεις Φύσεις. Είναι Ουσία, είναι (Αντιληπτικός) Χώρος κι είναι (Ύπαρξη) Δραστηριότητα που εκδηλώνεται μέσα σε κάποιο φορέα και μέσω αυτού δραστηριοποιείται στον εξωτερικό κόσμο.
Όταν το ον είναι ενσωματωμένο, και λειτουργεί μέσα από κάποιο φορέα αυτό που συνήθως αντιλαμβάνεται είναι όχι η Αληθινή Ουσία ή ο Εσωτερικός Απεριόριστος Χώρος αλλά η Παρουσία μέσα στον φορέα, οι δραστηριότητες (η νόηση, ο ψυχοδυναμισμός, οι αισθήσεις), το σώμα σαν προέκταση του εαυτού, σαν εαυτός. Είναι δύσκολο για τον συνηθισμένο άνθρωπο να νοιώσει και να κατανοήσει πως συνδέεται με το σώμα και ποια σχέση ακριβώς έχει με το σώμα. Κι από εδώ πηγάζουν όλα τα προβλήματα, η σύγχυση κι η έλλειψη ορθού προσανατολισμού στην ζωή. Κι η στροφή των ανθρώπων στην Εσωτερική Παράδοση, στα Μυστήρια έχει αυτό τον σκοπό, να φωτίσει το Μυστήριο της Ζωής και να διορθώσει τις στρεβλώσεις της όποιας κοινωνικής διαπαιδαγώγησης.
Συνήθως μιλάμε για Ουσία όταν αναφερόμαστε στην Αληθινή Ύπαρξη. Από την άλλη μεριά η Φύση υπονοεί το Όλον, την Αντίληψη του Όλου. Η Ψυχή σαν αντιληπτική έννοια, σαν θρησκευτικός και φιλοσοφικός όρος χρησιμοποιείται για το Ον, για το Μέρος που βιώνει τις διάφορες υπαρξιακές καταστάσεις, το Όλον της Ουσίας, το Μέρος της Δημιουργημένης Φύσης και το Ελάχιστο της Περιορισμένης Ύπαρξης μέσα στον Χώρο και τον Χρόνο. Με άλλα λόγια η Ουσία είναι Αφηρημένος Αντικειμενικός Όρος, η Φύση είναι Φιλοσοφικός και Φυσικός Όρος, ενώ η Ψυχή είναι κυρίως Ανθρωπολογικός Όρος.


Το Υπόβαθρο

Υπάρχει Μία Μοναδική Ουσία που Αποτελεί το Υπόβαθρο Κάθε Αντίληψης, Δημιουργίας, Ύπαρξης, Κάθε Κατάστασης, Όλων των όντων και των φαινομένων. Αυτό που διαφοροποιεί καταστάσεις, όντα, φαινόμενα είναι η  διαφορετική Δραστηριότητα της Ουσίας. Πως και Γιατί συμβαίνει αυτό κανείς δεν γνωρίζει. Κι η ακριβής διαδικασία μπορεί να βιωθεί. Δύσκολα κατανοείται κι ακόμα πιο δύσκολα περιγράφεται. Ελάχιστοι γνωρίζουν και μπορούν να μυήσουν τους άλλους στο Μυστήριο της Δημιουργίας. Όμως η κατανόηση του γεγονότος (που έτσι συμβαίνει) αποτελεί το Κλειδί της Πνευματικής Εξέλιξης και την Πύλη που Οδηγεί στην Απελευθέρωση των όντων που ζουν περιορισμένα. Αυτό που χρειάζεται να αλλάξει είναι η Δραστηριότητα, η Δράση μας, για να μπορέσουμε να βιώσουμε το Βάθος της Ύπαρξης, την Αληθινή Ουσία, την Πραγματική Ζωή. Κι αυτό ακριβώς το Μυστικό αποκαλύπτεται στην Μύηση στα Μυστήρια, Βαθμιαία, ανάλογα με το επίπεδο ύπαρξης, δραστηριοποίησης και ζωής που βιώνουμε. Η Υπέρτατη Πραγματικότητα δεν μπορεί να Βιωθεί αν δεν βιώσουμε την Εσώτερη Φύση της Ψυχής (που είναι Απεριόριστος Χώρος) κι αυτό με την σειρά του δεν είναι εφικτό αν η Ψυχή δεν ανυψωθεί πάνω από τις εξωτερικές δραστηριότητες που την προσανατολίζουν και την κρατούν δέσμια στον «εξωτερικό» κόσμο και στον χρόνο. Έτσι εκ των πραγμάτων η Μύηση (τυπολογικά) περιγράφεται σε Τρεις Βαθμίδες, η Ύστατη Μύηση, η Μεγάλη Μύηση κι η Μικρή Μύηση.


Η Ψυχή σαν Χώρος

Η Ψυχή, πέρα από το ότι Είναι Ουσία, Χωρίς Ιδιότητες, πέρα από Χώρο και Χρόνο Βιώνεται στην Εσωτερική Εμπειρία σαν Αντικειμενικός Απεριόριστος Χώρος που Βαθμιαία Αποκαλύπτει την Φύση του και την Προέλευσή του από την Ουσία. Για να βιώσει όμως κάποιος την Αληθινή Εσωτερική Απεριόριστη Φύση του, τον Αληθινό Ανώτερο Εαυτό, πρέπει να αναδυθεί πάνω από την περιορισμένη ατομικότητα που τον κρατά μέσα στην Δυαδικότητα και στην αυταπάτη μιας ξεχωριστής ζωής μέσα σε ένα «αντικειμενικό» «εξωτερικό» κόσμο. Πριν αποκαλυφθούν τα Μεγάλα Εσωτερικά Μυστήρια πρέπει να Μυηθούμε στα Μικρά Μυστήρια που θα μας οδηγήσουν πέρα από τις εξωτερικές δραστηριότητες και την ψεύτικη ζωή στους κατώτερους κόσμους, στην Αληθινή Ανώτερη Εσωτερική Ζωή των Ηλυσίων Πεδίων.


Η Ψυχή σαν Δραστηριότητα

Κι εδώ ερχόμαστε στην ουσία της ανθρώπινης ζωής, στον αληθινό προορισμό της γήινης ζωής μας. Σύμφωνα με την Ορφική Αντίληψη για την ζωή, που υιοθέτησαν όχι μόνο οι Μεγάλοι Φιλόσοφοι αλλά και οι περισσότεροι Έλληνες τους αιώνες της μεγάλης ακμής, η γήινη ζωή δεν είναι ο τελικός προορισμός του ανθρώπου. Ο άνθρωπος προορίζεται να ζήσει σε ανώτερους κόσμους στους οποίους θα φτάσει ακολουθώντας τον Εσωτερικό Δρόμο. Αυτό ήταν το βαθύτερο νόημα της Ορφικής Διδασκαλίας και ο πραγματικός σκοπός των Μυστηρίων. Η Απελευθέρωση της Ψυχής από τα δεσμά του ψεύτικου κόσμου κι η Ανύψωση στην Αληθινή Γη, στην Αληθινή Ζωή. 
Η Ψυχή όταν συνδέεται με το σώμα, ούτε ενώνεται ούτε αναμιγνύεται με την ύλη, απλά την χρησιμοποιεί προσωρινά. Κατανοώντας την αληθινή σχέση με το σώμα, αλλάζοντας προσανατολισμό κι ελέγχοντας την δράση μας μπορούμε να λύσουμε τα δεσμά, να απελευθερωθούμε. Απλά πρέπει να γίνει κατανοητό ότι η αντίληψη της ξεχωριστής ύπαρξης, η σκέψη, ο ψυχοδυναμισμός, οι αισθήσεις, η σωματική δράση δεν είναι ο εαυτός, αυτό που είμαστε, είναι απλά κάτι που κάνουμε. Είναι δράση. Αλλάζοντας την δράση αλλάζουν τα πάντα.
Τα Μυστήρια δεν είχαν άλλον σκοπό από αυτόν, να δείξουν πρακτικά πως να ζούμε, τι να κάνουμε, για να αναδυθούμε στην Πραγματικότητα.


Η ΜΥΗΣΗ ΣΤΟ ΠΛΟΥΤΩΝΙΟ (Η ΨΥΧΗ ΣΑΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ)

Η Ψυχή στο Σώμα, Θέση, Άμεση Δράση, Δραστηριότητες, Ταύτιση

Η Μύηση στο Πλουτώνιο ασφαλώς και δεν ήταν μια απλή είσοδος στον Ιερό Χώρο ή μια ξενάγηση στους διάφορους χώρους της Ιερής Σπηλιάς, ούτε ακόμα ένα πέρασμα που οδηγούσε, μετά από κάποιες διακριτές  συμβολικές «στάσεις» στον σκοτεινό χώρο, στον Φωτισμένο Χώρο του Ναού της Θεάς. Το Πλουτώνιο είχε μια Κοσμική Διάσταση (είναι ο Κατώτερος Κοσμικός Χώρος της Σκιάς), είχε μια συγκεκριμένη φυσική υπόσταση (ένας χώρος), στον Ιερό Τόπο της Ελευσίνας, αλλά, ακόμα, είχε και ένα βαθύ ανθρωπολογικό συμβολισμό. Το Πλουτώνιο δεν είναι απλά ο Χώρος των Μυστηρίων όπου δίνονταν η Κατώτερη Μύηση. Το Πλουτώνιο είναι ακόμα το ανθρώπινο σώμα. Όπως ο άνθρωπος υπάρχει και βιώνει την ζωή στον Κοσμικό Χώρο, όπως ο μύστης εισέρχεται στον Ιερό Χώρο του Πλουτωνίου, με τον ίδιο τρόπο η Ψυχή έχει βυθιστεί στον σκοτεινό κόσμο της υλικής ύπαρξης, στο σώμα. Η Μύηση δεν αποκαλύπτει απλά (και θεωρητικά) τις αναλογίες. Αποκαλύπτει τον τρόπο σύνδεσης της Ψυχής με το σώμα, την δραστηριότητα της Ψυχής (και τις λειτουργίες) μέσα στο σώμα, με την δραστηριοποίηση της σκέψης, της δύναμης, της αίσθησης και της κίνησης του σώματος. Αυτό όμως που αποκαλυπτόταν, πέρα από όλα αυτά ήταν η πραγματική σχέση με το σώμα, ή αλλιώς το τι ακριβώς είναι το σώμα. Αυτή η κατανόηση έδειχνε τον δρόμο πως να απελευθερωθούμε από το σώμα.
Η Ψυχή συνδέεται με συγκεκριμένο κέντρο, σημείο, περιοχή του σώματος κι επειδή έχει άμεση (κυριολεκτικά άμεση) αντίληψη έχει παρουσία σε όλο το σώμα. Αυτό μπορεί και τελικά οδηγεί στην σύγχυση και στην ταύτιση της Ψυχής με το σώμα. Στην πραγματικότητα, Ψυχή Λειτουργίες και σώμα, δεν είναι απλά διαφορετικά πράγματα ανήκουν σε διαφορετικές οντολογικές περιοχές. Η Ψυχή Είναι (Ουσία, Παρουσία, Συνείδηση). Οι Δραστηριότητες (η σκέψη, ο δυναμισμός, η αίσθηση, η κίνηση του σώματος) είναι πράγματα που κάνουμε. Το σώμα είναι κάτι εντελώς εξωτερικό («ξένο»).
 Η προσεκτική παρατήρηση αποκαλύπτει την αληθινή φύση των πραγμάτων. Δεν είναι απλά λάθος να συγχέουμε διαφορετικά πράγματα, είναι λογικό σφάλμα, κι αυτό οδηγεί στην ψεύτικη ζωή (με λάθος αντιλήψεις, λάθος προσανατολισμό, λάθος δράση και ζωή).


Η Λύσις της Ψυχής από την Γη

Η Μύηση στην Αληθινή Φύση της Ψυχής και της σχέσης της με το σώμα, η κατανόηση (με την Μύηση και την πρακτική δράση) ότι το σώμα είναι κάτι διαφορετικό και ξένο, οδηγεί στην Βαθιά Αίσθηση ότι είμαστε Ψυχή, Ουσία κι Αιωνιότητα, πέρα από τον Χώρο, τον Χρόνο και το σώμα. Έτσι είναι πιο εύκολη η Λύσις της Ψυχής από το σώμα. Η εγκατάλειψη του σώματος μέσα στην ακινησία δεν είναι απλά μια άσκηση προετοιμασίας, είναι το σπάσιμο των δεσμών που οδηγεί στον έλεγχο των Ανώτερων δυνάμεων-λειτουργιών της Ψυχής.


Ανύψωση πάνω από το Νερό, τον Αέρα, το Πυρ

Οι Ανώτερες (από το σώμα) λειτουργίες της Ψυχής, οι δραστηριότητες μέσα στο σώμα συμβολίζονται με τα διάφορα στοιχεία της Φύσης, που δεν είναι τα γνωστά υλικά στοιχεία αλλά οντολογικές και κοσμολογικές αρχές και ανθρωπολογικές λειτουργίες. Η Αίσθηση κι η Κίνηση του σώματος συμβολίζεται με το Νερό. Υπάρχει Άμεση Σύνδεση ανάμεσα στην Κοσμολογική Περιοχή του Φυσικού Λεπτού Κόσμου, την συγκεκριμένη δράση κατά την Μύηση και αυτό που συμβαίνει μέσα στον άνθρωπο όταν ελέγχει την  ενέργεια που ηρεμεί και σταματά να διοχετεύεται προς τα έξω. Ο Ψυχοδυναμισμός συμβολίζεται με τον Αέρα κι υπάρχει αντιστοιχία ανάμεσα στον Αστρικό Κόσμο, την Μύηση και τον έλεγχο του ψυχοδυναμισμού, (του συναισθήματος και της επιθυμίας) που οδηγεί στην απάθεια της Ψυχής. Η Νοητική Δράση είναι το Πυρ, η Μύηση στον νοητικό έλεγχο και η νοητική ησυχία, η σιωπή της σκέψης. Η «εγκατάλειψη» των εξωτερικών δραστηριοτήτων οδηγεί στον πλήρη έλεγχό τους και στην κατά βούληση ορθή χρήση τους, μέσα στον Χώρο και τον Χρόνο, στην Ορθή Ζωή.


Η Απελευθέρωση στην Αιθέρια Μη Δυαδική Συνείδηση, στον Αληθινό Εαυτό

Όταν εγκαταλείπονται οι εξωτερικές δραστηριότητες, η Ψυχή, στην διάρκεια, της Μύησης, της Άσκησης ή της Ορθής Ζωής, βιώνει την Αληθινή Ζωή κι αυτό σημαίνει ότι ο μύστης βιώνει την ακινησία του σώματος, την ηρεμία της ζωτικής δύναμης, την απάθεια του ψυχοδυναμικού, την νοητική ησυχία. Η Ψυχή δεν «κρατιέται» πουθενά. Εγκαταλείποντας την περιορισμένη αντίληψη μιας ξεχωριστής ατομικότητας απλώνεται κι αγκαλιάζει μέσα στην επίγνωσή της τα πάντα. Δεν υπάρχει αντίληψη «χωριστικότητας» από οτιδήποτε εισέρχεται στο επίπεδο της αντίληψης. Αυτή είναι η Εμπειρία της Μη Δυαδικής Συνείδησης κι αυτή είναι η ολοκλήρωση της Κατώτερης Μύησης. Μόνο τότε ο μύστης μπορεί να αφήσει το Πλουτώνιο των Κατώτερων Μυστηρίων και να εισέλθει στον Ιερό Ναό του Εσωτερικού Ανώτερου Χώρου, όπου μέσα από την Ανώτερη Μύηση θα του Αποκαλυφτούν τα Μυστήρια του Απεριόριστου Ουράνιου Χώρου, του Αληθινού Φωτός.
Η Μη Δυαδική Συνείδηση του Ανώτερου Εαυτού, μολονότι αποτελεί μια Επίτευξη όμως μας κρατά ακόμα μέσα στον κόσμο, σε επαφή με τον εξωτερικό κόσμο. Από εδώ και πέρα εγκαταλείπουμε τον εξωτερικό κόσμο για να Εισέλθουμε στην Εσωτερική Απεραντοσύνη. Από το Ατομικό (το περιορισμένο μέσα σε ένα «εξωτερικό» κόσμο και την εμπειρία της δυαδικότητας) βυθιζόμαστε στο Παγκόσμιο Αντικειμενικό που είναι ο Ίδιος ο Εαυτός (κι όχι κάτι ξένο). Πέρα από το περιορισμένο (στην δυαδικότητα) υποκείμενο, υπάρχει το Αληθινό Ανώτερο Υποκείμενο (που χαρακτηρίζεται Αντικειμενικό από την δυαδική συνείδηση γιατί είναι μη-εγώ).
Η Ανώτερη Μύηση δεν έχει σχέση με την ύπαρξή μας μέσα στον κόσμο και την δράση μας για να απελευθερωθούμε. Η Ανώτερη Μύηση σχετίζεται με την Συνειδητοποίηση της Αληθινής Εσωτερικής Φύσης της Ψυχής, της Εσωτερικής Φύσης μας.


Στο Επόμενο Άρθρο μας

(Τα Μυστικά της Μύησης στην Ελευσίνα, Β')

Η ΜΥΗΣΗ ΣΤΟΝ ΝΑΟ (Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ)
Απόσπαση από το σώμα
Αιώριση, Προσανατολισμός, Έξοδος στα Κατώτερα Επίπεδα ( Δεν συνιστάται, γι’ αυτό κι η προετοιμασία), Έξοδος στον Αντικειμενικό Χώρο
Η Εμπειρία του Εσωτερικού Χώρου
Σφαιρική Αντίληψη
Άπλωσις
Πληρότητα


Η ΨΥΧΗ ΣΑΝ ΧΩΡΟΣ
Εμπειρία του  Ανώτερου Παγκόσμιου Εαυτού
Η Εμπειρία της Μοναδικής Ουσίας
Η Εμπειρία του  Ηλιακού  Λόγου, η Αντίληψη του Όλου σαν Βάσης των Φαινομένων


ΕΞΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ
Η Εμπειρία της Νύχτας, του Μαύρου Φωτός, της Αντίληψης του Όλου


Η ΜΥΗΣΗ ΣΤΟ ΑΔΥΤΟ (Η ΘΕΪΚΗ ΥΠΟΣΤΑΣΗ)
Η Εμπειρία του Πραγματικού Εαυτού





~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

TAOΪSM / "Tao Te Ching" Commentaries

TAOΪSM / "Tao Te Ching" Commentaries
Chapter 19. The Sacred Return: A Mystical Journey to the Primordial Root
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

BUDDHISM /"Dammapada" Commentaries

BUDDHISM /"Dammapada" Commentaries
Chapter 19. The Just
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

VEDANTA / "Viveka Chudamani, by Adi Sankaracharya" Commentaries

VEDANTA / "Viveka Chudamani, by Adi Sankaracharya" Commentaries
5. The Foundational Virtues on the Path to Brahman
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

KRISHNA (9ος, 8ος αιώνας π.Χ.) / "Bhagavad Gita" Commentaries

KRISHNA (9ος, 8ος αιώνας π.Χ.) / "Bhagavad Gita" Commentaries
1.2. The Sacred Threshold: A Mystical Contemplation on the Despondency of Arjuna: Chapter II — The Trembling of the Bow
Monday, 9 March, 2026

1.2. The Sacred Threshold: A Mystical Contemplation on the Despondency of Arjuna

 

Chapter II — The Trembling of the Bow

 

"My limbs fail and my mouth is parched, my body quivers and my hair stands on end."

— Bhagavad Gita, 1.29

I. The Warrior at the Edge

When Arjuna stands in that divine chariot, poised between the two assembled armies at Kurukshetra, he stands not merely in a geographic or military position — he stands at the precise center of a cosmic drama that has been unfolding since consciousness first became aware of itself. He is the archer supreme, the wielder of Gandiva, that celestial bow gifted by Agni himself and capable of devastating entire armies with the speed of the wind. He is the third Pandava, beloved of the gods, trained in the celestial weapons by Indra himself. He is, by every outward measure, the embodiment of what a warrior is and must be. And yet it is precisely here, in this moment of supreme readiness, that the warrior becomes something else — something the epic's outer narrative does not know how to name, something the mystical reading alone can fully honor.

He asks Krishna to drive the chariot between the two armies. The request seems tactical at first — the warrior surveying the field before battle, the archer measuring the range between himself and his targets. But the mystic hears a different resonance in this request. It is the soul asking to be brought to the threshold, asking to see clearly and completely the full weight of what it is about to do. There is in this a quality of courage that is rarely acknowledged — the courage not to act, but to look. To stand, fully present, in the terrible clarity of what one's choices actually mean.

II. What the Eyes Reveal

And so he looks. And what he sees undoes him entirely.

The armies arrayed before him are not strangers. They are not the faceless masses of an enemy host. They are — and this is the heart of the mystery — his people. On the side of the Kauravas, he sees Bheeshma, the grand patriarch, the man whose silver beard is the color of all the winters Arjuna has ever lived through, whose blessing has been the shelter over his entire boyhood. He sees Drona, the teacher, the man in whose eyes the young Arjuna first saw the reflection of his own potential, who drew out of that gifted child the warrior the world has come to know. He sees Kripa and Salya and Jayadratha and a hundred others — cousins, uncles, kinsmen, companions — all arrayed now in the terrible symmetry of war, all prepared to die or to kill, and he, Arjuna, is the instrument by which so many of them will be struck down.

The Gita tells us that in this moment, Arjuna is overwhelmed by compassion — the Sanskrit word is karuna, which carries within it overtones of sorrow, tenderness, and the ache of a heart that cannot bear the weight of what it perceives. This karuna is not sentimentality. It is not cowardice dressed in the language of feeling. It is the natural response of a soul that has not yet been taught to see through the surfaces of things to the eternal truth beneath. It is the grief of a consciousness still operating within the framework of attachment — the belief that what we love can be lost, that what we are is bound up with the forms in which we find our beloveds, that the end of a body is the end of a soul.

III. The Physiology of Transformation

What follows is one of the most remarkable passages in all of world literature, remarkable not for its philosophy — that comes later — but for its extraordinary physical honesty. Arjuna does not maintain the composed dignity of a hero confronting an impossible situation. He falls apart. His body becomes the language of his interior crisis, and the Gita records this dissolution with a fidelity that feels less like epic convention and more like a direct transcript of spiritual emergency.

His limbs tremble. The great bow Gandiva — that magnificent instrument of his glory and identity, the physical emblem of everything he has been and done — slips from his fingers. His skin burns as though with fever. His hair stands on end. His mouth dries. His body will not obey him. He who has faced demon-kings and celestial opponents without flinching finds himself helpless before the faces of his own beloved.

The mystical traditions have long understood that the body is not separate from the soul's journey — it is the soul's journey made flesh, made palpable, made visible to the world. When the inner ground shifts, the body knows it first. The yogic traditions speak of kriyas — spontaneous physical responses to the movement of spiritual energy — trembling, heat, altered breathing, the sensation of electricity moving through the limbs. The Christian mystical tradition records in its saints the stigmata, the raptures, the levitations — all ways in which the body testifies to what the soul is undergoing. What Arjuna experiences in this moment is no less than this: the body bearing witness to the soul's collision with a reality larger than it has been equipped to hold.

The bow slipping from his hands is perhaps the most symbolically potent detail in the entire first chapter. Gandiva is not merely a weapon — it is Arjuna's identity. The warrior is the one who draws the bow. When the bow falls, the warrior falls. The self that has organized its entire existence around a particular function — around being the best, being the instrument of dharmic victory, being the one who can do what no one else can — finds that self suddenly impossible to sustain. The hands that have held the bow through ten thousand trials cannot hold it now. Not because the hands have weakened, but because something deeper than the hands has given way.

IV. The Sacred Dissolution of Identity

In the language of mystical theology, what Arjuna undergoes in this moment is the beginning of what the great medieval Christian mystic Meister Eckhart called Abgeschiedenheit — detachment, or more precisely, the stripping away of all that is not the essential self. The Sufi traditions speak of fana, annihilation, the necessary dissolution of the ego-constructed self as a precondition for the encounter with the divine. The Hindu tradition knows this process as the burning away of the impurities of ego in the fire of tapas, spiritual discipline, or — as here — in the equally purifying fire of overwhelming crisis.

The identity that Arjuna has built over a lifetime is extraordinarily robust. He is not a man of small self-conception. He is a hero in the full mythological sense — a figure whose excellence partakes of the divine, whose deeds have altered the shape of the world. And yet it is precisely the magnitude of his constructed self, the height and glory of the Arjuna-identity, that makes its dissolution so seismic. Small selves fall quietly. The collapse of a great soul shakes the earth.

When he sinks onto the seat of his chariot, unable to stand, unable to fight, unwilling to act — this sinking is a form of truth-telling that his previous life has never required of him. The warrior's life is organized around forward motion, decisive action, the conquest of opposition. Now, for the first time, Arjuna moves in a different direction entirely: inward. Downward. Into the darkness that has always been there, beneath the gleaming surface of his heroic identity, waiting for exactly this moment of extremity to make itself known.

V. The Question That Cannot Be Avoided

Arjuna speaks to Krishna, and his words cascade in a great torrent of despair and confusion. He speaks of kinsmen, of traditions, of the women left behind when warriors die, of the disruption of family rites and ancestral prayers. He speaks — and here the contemporary reader must listen with particular care — of the pollution of kingdoms and the destruction of families, by which he means something far deeper than social convention. He means the dissolution of the web of relationship and meaning that gives human existence its context, its purpose, its sense of being held within something larger than the isolated individual.

But beneath all these specific arguments, beneath the careful enumeration of social and religious consequences, there throbs a single question — the question that has been present in every human consciousness that has ever grown honest enough to ask it: What is this for? What is any of this for? If I must destroy what I love in order to preserve what I love, what exactly is it that I am preserving? If victory means the death of teachers and grandfathers and beloved cousins, what precisely has been won?

This is not a question born of weakness or confusion, though it arises in a moment of crisis. It is the most serious question a human soul can ask. It is the question that stands behind every great spiritual tradition's central teaching — the question that Buddhism answers with the teaching of impermanence and non-attachment, that Christianity answers with the paradox of losing life to find it, that Vedanta answers with the revelation that the self one fears to lose was never the real self to begin with. Arjuna, in his despondency, has stumbled to the very threshold of the tradition's deepest wisdom — and he has arrived there not through study or discipline but through the irresistible pressure of lived experience pressing him, at last, to his knees.

VI. The Mercy Hidden in Collapse

There is a teaching in the Zen tradition that speaks of the great doubt — the moment when the practitioner's ordinary understanding finally and completely fails, when the frameworks by which the mind has organized reality are revealed as insufficient, when the student realizes, in the full weight of that word, that they do not know. This great doubt is not a problem to be solved. It is a threshold to be crossed. It is the necessary preliminary to genuine understanding — not the understanding that is constructed from concepts and accumulated over years of study, but the understanding that arises when the conceptual mind has exhausted itself and something older and deeper becomes audible.

Arjuna, at this moment, has arrived at his great doubt. The bow — that instrument of certainty, of directed power, of knowing exactly what one is doing and why — has fallen. And in the silence that opens in the wake of its falling, something is made possible that was impossible before. Not immediately — the teaching of the Gita is not given in a single instant of shock, but over the long patient unfolding of eighteen chapters, through which Krishna meets Arjuna exactly where he is and leads him, by graduated degrees, from collapse to comprehension. But the collapse is the condition of the comprehension. The silence created by the fallen bow is the silence into which the divine voice can finally speak and be heard.

The mystic sees in this collapse not a failure but a gift — and moreover, a gift that Arjuna did not choose, could not have chosen, but received by the sheer grace of his own humanity, his own capacity for love. It is his love for Bheeshma that breaks him open. It is his love for Drona, for his cousins, for the intricate human tapestry of his world, that strips from his hands the instrument of his power. Love, in the mystical vision, is always the agent of transformation — not the comfortable, confirming love that says yes to all we already are, but the costly, shattering love that cracks the shell of the self and lets the light in.

And so when the Gita's opening chapter is read with full attention, it reveals itself not as a prelude to something greater but as a complete spiritual event in its own right — a full and sufficient account of the soul's first surrender. Every subsequent teaching of the Gita is present, in seed form, in this single image: the warrior, the fallen bow, the grief that is also love, the chariot poised between two worlds, and, quietly present at the center, the divine companion who holds the reins and waits for the question to become complete.

VII. Between the Armies, Between Two Selves

The two armies facing each other across the field of Kurukshetra have, by the time Arjuna's bow falls, become something more than military formations. They have become the two aspects of a divided self — the self that knows its duty and the self that cannot perform it; the self that understands the eternal and the self that is entangled in the temporal; the self that, as Krishna will later teach, is immortal and indestructible, and the self that identifies with the body and clings to the forms it loves.

Arjuna stands in the chariot between these armies as the contemplative stands in meditation between the thinking mind and the witnessing awareness — caught in that liminal space where the ordinary self has been suspended but the deeper self has not yet fully declared itself. It is the bardo of human consciousness, the transitional state between one mode of being and another. And as in all genuine liminal states, it is characterized by disorientation, by the loss of familiar coordinates, by the dissolution of the certainties that have until now made coherent action possible.

This is why the mystic has always found in Arjuna's despondency not an embarrassment to be explained away but a mirror to be contemplated. Every soul that has ever pursued genuine transformation has known this moment — this specific quality of darkness, this exact species of grief that cannot be consoled because it is not asking for consolation. It is asking for truth. It is asking, from the deepest place in a human being that is capable of asking anything, for the one answer that the world's consolations cannot provide.

And in the sacred economy of the Gita, the answer is already present. It has been present from the beginning. It rides in the chariot beside the grief, holds the reins with patient hands, and waits — as the divine always waits, with a patience that encompasses all of time — for the silence that follows the last argument, the stillness that follows the exhaustion of all strategies, the open and empty moment when the soul, having at last relinquished its bow, turns to the one who has always been beside it and asks: Teach me. I do not know. I am yours. Teach me what is real.

 

Το Ιερό Κατώφλι: Μια Μυστική Στοχαστική Προσέγγιση στην Απελπισία του Αρτζούνα

 

Κεφάλαιο ΙΙ — Το Τρέμουλο του Τόξου

 

«Τα μέλη μου λυγίζουν και το στόμα μου στεγνώνει, το σώμα μου τρέμει και οι τρίχες μου ορθώνονται.»

— Μπαγκαβάτ Γκίτα, 1.29

 

I. Ο Πολεμιστής στο Χείλος

 

Όταν ο Αρτζούνα στέκεται σε εκείνο το θεϊκό άρμα, έτοιμος ανάμεσα στους δύο παραταγμένους στρατούς στο Κουρουκσέτρα, δεν βρίσκεται απλώς σε μια γεωγραφική ή στρατιωτική θέση — στέκεται ακριβώς στο κέντρο ενός κοσμικού δράματος που ξετυλίγεται από τότε που η συνείδηση έγινε για πρώτη φορά ενήμερη του εαυτού της. Είναι ο υπέρτατος τοξότης, ο κάτοχος του Γκάντιβα, εκείνου του ουράνιου τόξου που του δόθηκε από τον ίδιο τον Αγνί και μπορεί να καταστρέψει ολόκληρους στρατούς με την ταχύτητα του ανέμου. Είναι ο τρίτος Πάνταβα, αγαπημένος των θεών, εκπαιδευμένος στα ουράνια όπλα από τον ίδιο τον Ίντρα. Είναι, με κάθε εξωτερικό μέτρο, η ενσάρκωση αυτού που πρέπει να είναι ένας πολεμιστής. Και όμως, ακριβώς εδώ, σε αυτή τη στιγμή της απόλυτης ετοιμότητας, ο πολεμιστής γίνεται κάτι άλλο — κάτι που η εξωτερική αφήγηση του έπους δεν ξέρει πώς να ονομάσει, κάτι που μόνο η μυστική ανάγνωση μπορεί να τιμήσει πλήρως.

 

Ζητάει από τον Κρίσνα να οδηγήσει το άρμα ανάμεσα στους δύο στρατούς. Το αίτημα φαίνεται τακτικό στην αρχή — ο πολεμιστής εξετάζει το πεδίο πριν τη μάχη, ο τοξότης μετράει την απόσταση ανάμεσα σε αυτόν και τους στόχους του. Όμως ο μύστης ακούει μια διαφορετική αντήχηση σε αυτό το αίτημα. Είναι η ψυχή που ζητά να οδηγηθεί στο κατώφλι, που ζητά να δει καθαρά και ολοκληρωμένα όλο το βάρος αυτού που πρόκειται να κάνει. Υπάρχει εδώ μια ποιότητα θάρρους που σπάνια αναγνωρίζεται — το θάρρος όχι να δράσει, αλλά να κοιτάξει. Να σταθεί, πλήρως παρών, στη φοβερή διαύγεια του τι σημαίνουν πραγματικά οι επιλογές του.

 

II. Τι Αποκαλύπτουν τα Μάτια

 

Και έτσι κοιτάζει. Και αυτό που βλέπει τον αποσυνθέτει ολοκληρωτικά.

 

Οι στρατοί που παρατάσσονται μπροστά του δεν είναι ξένοι. Δεν είναι άβουλες μάζες ενός εχθρικού στρατού. Είναι — και αυτό είναι η καρδιά του μυστηρίου — ο δικός του λαός. Από την πλευρά των Καουράβα, βλέπει τον Μπχίσμα, τον μεγάλο πατριάρχη, τον άνδρα του οποίου η ασημένια γενειάδα έχει το χρώμα όλων των χειμώνων που έχει ζήσει ποτέ ο Αρτζούνα, του οποίου η ευλογία υπήρξε η στέγη σε όλη την παιδική του ηλικία. Βλέπει τον Ντρόνα, τον δάσκαλο, τον άνδρα στα μάτια του οποίου ο νεαρός Αρτζούνα είδε για πρώτη φορά την αντανάκλαση του δικού του δυναμικού, που έβγαλε από εκείνο το προικισμένο παιδί τον πολεμιστή που γνώρισε ο κόσμος. Βλέπει τον Κρίπα και τον Σάλια και τον Τζαγιαντράθα και εκατό άλλους — ξαδέρφους, θείους, συγγενείς, συντρόφους — όλους παρατεταγμένους τώρα στη φοβερή συμμετρία του πολέμου, όλους έτοιμους να πεθάνουν ή να σκοτώσουν, και αυτός, ο Αρτζούνα, είναι το όργανο με το οποίο τόσοι από αυτούς θα χτυπηθούν.

 

Η Γκίτα μας λέει ότι σε αυτή τη στιγμή ο Αρτζούνα κατακλύζεται από συμπόνια — η σανσκριτική λέξη είναι καρούνα, που φέρει μέσα της αποχρώσεις θλίψης, τρυφερότητας και του πόνου μιας καρδιάς που δεν μπορεί να αντέξει το βάρος αυτού που αντιλαμβάνεται. Αυτή η καρούνα δεν είναι συναισθηματισμός. Δεν είναι δειλία ντυμένη με τη γλώσσα του συναισθήματος. Είναι η φυσική απόκριση μιας ψυχής που δεν έχει ακόμα διδαχθεί να βλέπει πέρα από τις επιφάνειες των πραγμάτων στην αιώνια αλήθεια από κάτω. Είναι η θλίψη μιας συνείδησης που λειτουργεί ακόμα μέσα στο πλαίσιο της προσκόλλησης — την πίστη ότι ό,τι αγαπάμε μπορεί να χαθεί, ότι αυτό που είμαστε συνδέεται με τις μορφές στις οποίες βρίσκουμε τους αγαπημένους μας, ότι το τέλος ενός σώματος είναι το τέλος μιας ψυχής.

 

III. Η Φυσιολογία της Μεταμόρφωσης

 

Αυτό που ακολουθεί είναι ένα από τα πιο αξιοσημείωτα αποσπάσματα σε όλη την παγκόσμια λογοτεχνία, αξιοσημείωτο όχι για τη φιλοσοφία του — αυτή έρχεται αργότερα — αλλά για την εξαιρετική φυσική του ειλικρίνεια. Ο Αρτζούνα δεν διατηρεί την ήρεμη αξιοπρέπεια ενός ήρωα που αντιμετωπίζει μια αδύνατη κατάσταση. Διαλύεται. Το σώμα του γίνεται η γλώσσα της εσωτερικής του κρίσης, και η Γκίτα καταγράφει αυτή τη διάλυση με μια πιστότητα που μοιάζει λιγότερο με επική σύμβαση και περισσότερο με άμεση μεταγραφή πνευματικής έκτακτης ανάγκης.

 

Τα μέλη του τρέμουν. Το μεγάλο τόξο Γκάντιβα — εκείνο το μεγαλοπρεπές όργανο της δόξας και της ταυτότητάς του, το φυσικό έμβλημα όλων όσων υπήρξε και έκανε — γλιστράει από τα δάχτυλά του. Το δέρμα του καίει σαν να έχει πυρετό. Οι τρίχες του ορθώνονται. Το στόμα του στεγνώνει. Το σώμα του δεν υπακούει. Αυτός που αντιμετώπισε βασιλιάδες-δαίμονες και ουράνιους αντιπάλους χωρίς να διστάσει, βρίσκεται τώρα ανήμπορος μπροστά στα πρόσωπα των δικών του αγαπημένων.

 

Οι μυστικές παραδόσεις έχουν από καιρό κατανοήσει ότι το σώμα δεν είναι ξεχωριστό από το ταξίδι της ψυχής — είναι το ταξίδι της ψυχής που γίνεται σάρκα, που γίνεται αισθητό, ορατό στον κόσμο. Όταν το εσωτερικό έδαφος μετατοπίζεται, το σώμα το γνωρίζει πρώτο. Οι γιόγκικες παραδόσεις μιλούν για κρίγια — αυθόρμητες σωματικές αντιδράσεις στην κίνηση της πνευματικής ενέργειας — τρέμουλο, θερμότητα, αλλαγμένη αναπνοή, αίσθηση ηλεκτρισμού που διαπερνά τα μέλη. Η χριστιανική μυστική παράδοση καταγράφει στους αγίους της τα στίγματα, τις εκστάσεις, τις αναλήψεις — όλα τρόποι με τους οποίους το σώμα μαρτυρεί αυτό που υφίσταται η ψυχή. Αυτό που βιώνει ο Αρτζούνα σε αυτή τη στιγμή δεν είναι λιγότερο από αυτό: το σώμα να γίνεται μάρτυρας της σύγκρουσης της ψυχής με μια πραγματικότητα μεγαλύτερη από αυτήν που ήταν εξοπλισμένη να συγκρατήσει.

 

Το τόξο που γλιστράει από τα χέρια του είναι ίσως η πιο συμβολικά δυνατή λεπτομέρεια σε ολόκληρο το πρώτο κεφάλαιο. Το Γκάντιβα δεν είναι απλώς ένα όπλο — είναι η ταυτότητα του Αρτζούνα. Ο πολεμιστής είναι αυτός που τεντώνει το τόξο. Όταν το τόξο πέφτει, ο πολεμιστής πέφτει. Ο εαυτός που οργάνωσε όλη του την ύπαρξη γύρω από μια συγκεκριμένη λειτουργία — γύρω από το να είναι ο καλύτερος, το όργανο της νίκης του ντάρμα, αυτός που μπορεί να κάνει αυτό που κανείς άλλος δεν μπορεί — βρίσκει ξαφνικά αυτόν τον εαυτό αδύνατο να διατηρηθεί. Τα χέρια που κράτησαν το τόξο σε δέκα χιλιάδες δοκιμασίες δεν μπορούν να το κρατήσουν τώρα. Όχι επειδή τα χέρια αδυνάτισαν, αλλά επειδή κάτι βαθύτερο από τα χέρια έσπασε.

 

IV. Η Ιερή Διάλυση της Ταυτότητας

 

Στη γλώσσα της μυστικής θεολογίας, αυτό που υφίσταται ο Αρτζούνα αυτή τη στιγμή είναι η αρχή αυτού που ο μεγάλος μεσαιωνικός χριστιανός μύστης Μάιστερ Έκχαρτ ονόμασε Abgeschiedenheit — απομάκρυνση, ή πιο ακριβώς, η απογύμνωση από όλα όσα δεν αποτελούν το ουσιώδες Εαυτό. Οι σουφικές παραδόσεις μιλούν για fana, την αφανισμό, την αναγκαία διάλυση του εγω-κτισμένου εαυτού ως προϋπόθεση για τη συνάντηση με το θείο. Η ινδουιστική παράδοση γνωρίζει αυτή τη διαδικασία ως το κάψιμο των ακαθαρσιών του εγώ στη φωτιά του tapas, της πνευματικής πειθαρχίας, ή —όπως εδώ— στην εξίσου εξαγνιστική φωτιά της συντριπτικής κρίσης.

 

Η ταυτότητα που έχει χτίσει ο Αρτζούνα σε όλη του τη ζωή είναι εξαιρετικά στιβαρή. Δεν είναι άνθρωπος μικρής αυτοαντίληψης. Είναι ήρωας με την πλήρη μυθολογική έννοια — μια μορφή της οποίας η αριστεία μετέχει του θείου, των οποίων οι πράξεις έχουν αλλάξει το σχήμα του κόσμου. Και όμως, ακριβώς το μέγεθος του κτισμένου του εαυτού, το ύψος και η δόξα της ταυτότητας-Αρτζούνα, κάνει τη διάλυσή της τόσο σεισμική. Οι μικροί εαυτοί πέφτουν ήσυχα. Η κατάρρευση μιας μεγάλης ψυχής σείει τη γη.

 

Όταν βυθίζεται στο κάθισμα του άρματός του, ανίκανος να σταθεί, ανίκανος να πολεμήσει, απρόθυμος να δράσει — αυτή η βύθιση είναι μια μορφή αλήθειας που η προηγούμενη ζωή του ποτέ δεν του είχε ζητήσει. Η ζωή του πολεμιστή οργανώνεται γύρω από την κίνηση προς τα εμπρός, την αποφασιστική δράση, την κατάκτηση της αντίστασης. Τώρα, για πρώτη φορά, ο Αρτζούνα κινείται προς εντελώς διαφορετική κατεύθυνση: προς τα μέσα. Προς τα κάτω. Στο σκοτάδι που υπήρχε πάντα εκεί, κάτω από την αστραφτερή επιφάνεια της ηρωικής του ταυτότητας, περιμένοντας ακριβώς αυτή τη στιγμή ακρότητας για να αποκαλυφθεί.

 

V. Η Ερώτηση που Δεν Μπορεί να Αποφευχθεί

 

Ο Αρτζούνα μιλάει στον Κρίσνα, και τα λόγια του ξεχύνονται σαν μεγάλος χείμαρρος απόγνωσης και σύγχυσης. Μιλάει για συγγενείς, για παραδόσεις, για τις γυναίκες που μένουν πίσω όταν πεθαίνουν οι πολεμιστές, για τη διατάραξη των οικογενειακών τελετουργιών και των προγονικών προσευχών. Μιλάει — και εδώ ο σύγχρονος αναγνώστης πρέπει να ακούσει με ιδιαίτερη προσοχή — για τη μόλυνση των βασιλείων και την καταστροφή των οικογενειών, με την οποία εννοεί κάτι πολύ βαθύτερο από κοινωνικές συμβάσεις. Εννοεί τη διάλυση του ιστού των σχέσεων και του νοήματος που δίνει στην ανθρώπινη ύπαρξη το πλαίσιο, τον σκοπό, την αίσθηση ότι κρατιέται μέσα σε κάτι μεγαλύτερο από το απομονωμένο άτομο.

 

Όμως κάτω από όλα αυτά τα συγκεκριμένα επιχειρήματα, κάτω από την προσεκτική απαρίθμηση των κοινωνικών και θρησκευτικών συνεπειών, πάλλεται μια μοναδική ερώτηση — η ερώτηση που έχει υπάρξει σε κάθε ανθρώπινη συνείδηση που έγινε ποτέ αρκετά ειλικρινής για να τη θέσει: Για τι είναι όλα αυτά; Για τι είναι οτιδήποτε από αυτά; Αν πρέπει να καταστρέψω αυτό που αγαπώ για να διατηρήσω αυτό που αγαπώ, τι ακριβώς είναι αυτό που διατηρώ; Αν η νίκη σημαίνει τον θάνατο δασκάλων και παππούδων και αγαπημένων ξαδέρφων, τι ακριβώς έχει κερδηθεί;

 

Αυτή δεν είναι ερώτηση που γεννιέται από αδυναμία ή σύγχυση, παρόλο που αναδύεται σε στιγμή κρίσης. Είναι η πιο σοβαρή ερώτηση που μπορεί να θέσει μια ανθρώπινη ψυχή. Είναι η ερώτηση που στέκεται πίσω από την κεντρική διδασκαλία κάθε μεγάλης πνευματικής παράδοσης — η ερώτηση που ο Βουδισμός απαντά με τη διδασκαλία της ατέλειας και της μη-προσκόλλησης, που ο Χριστιανισμός απαντά με το παράδοξο του να χάνεις τη ζωή για να τη βρεις, που η Βεδάντα απαντά με την αποκάλυψη ότι ο εαυτός που φοβάσαι να χάσεις ποτέ δεν ήταν ο πραγματικός εαυτός εξαρχής. Ο Αρτζούνα, στην απελπισία του, έχει φτάσει στο ίδιο το κατώφλι της βαθύτερης σοφίας της παράδοσης — και έφτασε εκεί όχι μέσω μελέτης ή πειθαρχίας αλλά μέσω της ακαταμάχητης πίεσης της βιωμένης εμπειρίας που τον πιέζει, επιτέλους, στα γόνατα.

 

VI. Το Έλεος που Κρύβεται στην Κατάρρευση

 

Υπάρχει μια διδασκαλία στη Ζεν παράδοση που μιλάει για τη μεγάλη αμφιβολία — τη στιγμή που η συνηθισμένη κατανόηση του ασκούμενου αποτυγχάνει τελικά και ολοκληρωτικά, όταν τα πλαίσια με τα οποία ο νους οργάνωνε την πραγματικότητα αποκαλύπτονται ανεπαρκή, όταν ο μαθητής συνειδητοποιεί, με όλο το βάρος αυτής της λέξης, ότι δεν γνωρίζει. Αυτή η μεγάλη αμφιβολία δεν είναι πρόβλημα προς επίλυση. Είναι κατώφλι προς διάβαση. Είναι η αναγκαία προκαταρκτική φάση για την γνήσια κατανόηση — όχι την κατανόηση που κατασκευάζεται από έννοιες και συσσωρεύεται επί χρόνια μελέτης, αλλά την κατανόηση που αναδύεται όταν ο εννοιολογικός νους έχει εξαντληθεί και κάτι παλαιότερο και βαθύτερο γίνεται ακουστό.

 

Ο Αρτζούνα, αυτή τη στιγμή, έχει φτάσει στη δική του μεγάλη αμφιβολία. Το τόξο — εκείνο το όργανο της βεβαιότητας, της κατευθυνόμενης δύναμης, της ακριβούς γνώσης του τι κάνει και γιατί — έχει πέσει. Και στη σιωπή που ανοίγει μετά την πτώση του, γίνεται δυνατό κάτι που πριν ήταν αδύνατο. Όχι αμέσως — η διδασκαλία της Γκίτα δεν δίνεται σε μια μοναδική στιγμή σοκ, αλλά μέσα από την μακρά υπομονετική ξετύλιξη δεκαοκτώ κεφαλαίων, μέσα από τα οποία ο Κρίσνα συναντά τον Αρτζούνα ακριβώς εκεί που βρίσκεται και τον οδηγεί, βαθμίδα-βαθμίδα, από την κατάρρευση στην κατανόηση. Όμως η κατάρρευση είναι η προϋπόθεση της κατανόησης. Η σιωπή που δημιουργείται από το πεσμένο τόξο είναι η σιωπή μέσα στην οποία η θεϊκή φωνή μπορεί επιτέλους να μιλήσει και να ακουστεί.

 

Ο μύστης βλέπει σε αυτή την κατάρρευση όχι αποτυχία αλλά δώρο — και μάλιστα δώρο που ο Αρτζούνα δεν το επέλεξε, δεν μπορούσε να το επιλέξει, αλλά το έλαβε χάρη στη δική του ανθρωπιά, στη δική του ικανότητα για αγάπη. Είναι η αγάπη του για τον Μπχίσμα που τον σπάει. Είναι η αγάπη του για τον Ντρόνα, για τους ξαδέρφους του, για τον περίπλοκο ανθρώπινο ιστό του κόσμου του, που του αφαιρεί από τα χέρια το όργανο της δύναμής του. Η αγάπη, στη μυστική όραση, είναι πάντα ο παράγοντας της μεταμόρφωσης — όχι η άνετη, επιβεβαιωτική αγάπη που λέει ναι σε όλα όσα ήδη είμαστε, αλλά η δαπανηρή, συντριπτική αγάπη που σπάει το κέλυφος του εαυτού και αφήνει το φως να μπει.

 

VII. Ανάμεσα στους Στρατούς, Ανάμεσα σε Δύο Εαυτούς

 

Οι δύο στρατοί που αντιμετωπίζονται πέρα από το πεδίο του Κουρουκσέτρα έχουν, τη στιγμή που πέφτει το τόξο του Αρτζούνα, γίνει κάτι περισσότερο από στρατιωτικές παρατάξεις. Έχουν γίνει οι δύο όψεις ενός διχασμένου εαυτού — ο εαυτός που γνωρίζει το καθήκον του και ο εαυτός που δεν μπορεί να το εκτελέσει· ο εαυτός που κατανοεί το αιώνιο και ο εαυτός που είναι μπλεγμένος στο χρονικό· ο εαυτός που, όπως θα διδάξει αργότερα ο Κρίσνα, είναι αθάνατος και άφθαρτος, και ο εαυτός που ταυτίζεται με το σώμα και προσκολλάται στις μορφές που αγαπά.

 

Ο Αρτζούνα στέκεται στο άρμα ανάμεσα σε αυτούς τους στρατούς όπως ο στοχαστής στέκεται στη διαλογιστική κατάσταση ανάμεσα στη σκεπτόμενη διάνοια και στη μαρτυρούσα επίγνωση — παγιδευμένος σε αυτόν τον λιμινικό χώρο όπου ο συνηθισμένος εαυτός έχει ανασταλεί αλλά ο βαθύτερος εαυτός δεν έχει ακόμα πλήρως δηλωθεί. Είναι το bardo της ανθρώπινης συνείδησης, η μεταβατική κατάσταση ανάμεσα σε έναν τρόπο ύπαρξης και σε έναν άλλο. Και όπως σε όλες τις γνήσιες λιμινικές καταστάσεις, χαρακτηρίζεται από αποπροσανατολισμό, από την απώλεια των οικείων συντεταγμένων, από τη διάλυση των βεβαιοτήτων που μέχρι τώρα έκαναν δυνατή τη συνεκτική δράση.

 

Αυτός είναι ο λόγος που ο μύστης έχει πάντα βρει στην απελπισία του Αρτζούνα όχι μια ντροπή που πρέπει να εξηγηθεί μακριά, αλλά έναν καθρέφτη προς στοχασμό. Κάθε ψυχή που έχει ποτέ επιδιώξει γνήσια μεταμόρφωση έχει γνωρίσει αυτή τη στιγμή — αυτή την ειδική ποιότητα σκοταδιού, αυτό το ακριβές είδος θλίψης που δεν μπορεί να παρηγορηθεί επειδή δεν ζητά παρηγοριά. Ζητά αλήθεια. Ζητά, από τον βαθύτερο τόπο ενός ανθρώπινου όντος που είναι ικανός να ζητήσει οτιδήποτε, την μία απάντηση που οι παρηγοριές του κόσμου δεν μπορούν να δώσουν.

 

Και στην ιερή οικονομία της Γκίτα, η απάντηση είναι ήδη παρούσα. Ήταν παρούσα από την αρχή. Ταξιδεύει στο άρμα δίπλα στη θλίψη, κρατά τα ηνία με υπομονετικά χέρια και περιμένει — όπως πάντα περιμένει το θείο, με μια υπομονή που περιλαμβάνει όλο τον χρόνο — τη σιωπή που ακολουθεί το τελευταίο επιχείρημα, την ηρεμία που ακολουθεί την εξάντληση όλων των στρατηγικών, την ανοιχτή και κενή στιγμή όταν η ψυχή, έχοντας επιτέλους αφήσει το τόξο της, στρέφεται προς αυτόν που πάντα ήταν δίπλα της και ρωτά: Δίδαξέ με. Δεν γνωρίζω. Είμαι δικός σου. Δίδαξέ με τι είναι πραγματικό.


 

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

jKRISHNAMURTI / "The Only Revolution" Commentaries

jKRISHNAMURTI / "The Only Revolution" Commentaries
California: 4. The Mystery Beyond Memory: A Journey Into Timeless Meditation
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

RELIGION / Religions Commentaries

RELIGION / Religions Commentaries
19. The Mirror of Eternity: A Meditation on Enlightenment as Unbounded Perception
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Quotes

Constantinos’s quotes


"A "Soul" that out of ignorance keeps making mistakes is like a wounded bird with helpless wings that cannot fly high in the sky."— Constantinos Prokopiou

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Copyright

Copyright © Esoterism Academy 2010-2026. All Rights Reserved .

Intellectual property rights


The entire content of our website, including, but not limited to, texts, news, graphics, photographs, diagrams, illustrations, services provided and generally any kind of files, is subject to intellectual property (copyright) and is governed by the national and international provisions on Intellectual Property, with the exception of the expressly recognized rights of third parties.
Therefore, it is expressly prohibited to reproduce, republish, copy, store, sell, transmit, distribute, publish, perform, "download", translate, modify in any way, in part or in summary, without the express prior written consent of the Foundation. It is known that in case the Foundation consents, the applicant is obliged to explicitly refer via links (hyperlinks) to the relevant content of the Foundation's website. This obligation of the applicant exists even if it is not explicitly stated in the written consent of the Foundation.
Exceptionally, it is permitted to individually store and copy parts of the content on a simple personal computer for strictly personal use (private study or research, educational purposes), without the intention of commercial or other exploitation and always under the condition of indicating the source of its origin, without this in any way implies a grant of intellectual property rights.
It is also permitted to republish material for purposes of promoting the events and activities of the Foundation, provided that the source is mentioned and that no intellectual property rights are infringed, no trademarks are modified, altered or deleted.
Everything else that is included on the electronic pages of our website and constitutes registered trademarks and intellectual property products of third parties is their own sphere of responsibility and has nothing to do with the website of the Foundation.

Δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας

Το σύνολο του περιεχομένου του Δικτυακού μας τόπου, συμπεριλαμβανομένων, ενδεικτικά αλλά όχι περιοριστικά, των κειμένων, ειδήσεων, γραφικών, φωτογραφιών, σχεδιαγραμμάτων, απεικονίσεων, παρεχόμενων υπηρεσιών και γενικά κάθε είδους αρχείων, αποτελεί αντικείμενο πνευματικής ιδιοκτησίας (copyright) και διέπεται από τις εθνικές και διεθνείς διατάξεις περί Πνευματικής Ιδιοκτησίας, με εξαίρεση τα ρητώς αναγνωρισμένα δικαιώματα τρίτων.

Συνεπώς, απαγορεύεται ρητά η αναπαραγωγή, αναδημοσίευση, αντιγραφή, αποθήκευση, πώληση, μετάδοση, διανομή, έκδοση, εκτέλεση, «λήψη» (download), μετάφραση, τροποποίηση με οποιονδήποτε τρόπο, τμηματικά η περιληπτικά χωρίς τη ρητή προηγούμενη έγγραφη συναίνεση του Ιδρύματος. Γίνεται γνωστό ότι σε περίπτωση κατά την οποία το Ίδρυμα συναινέσει, ο αιτών υποχρεούται για την ρητή παραπομπή μέσω συνδέσμων (hyperlinks) στο σχετικό περιεχόμενο του Δικτυακού τόπου του Ιδρύματος. Η υποχρέωση αυτή του αιτούντος υφίσταται ακόμα και αν δεν αναγραφεί ρητά στην έγγραφη συναίνεση του Ιδρύματος.

Κατ’ εξαίρεση, επιτρέπεται η μεμονωμένη αποθήκευση και αντιγραφή τμημάτων του περιεχομένου σε απλό προσωπικό υπολογιστή για αυστηρά προσωπική χρήση (ιδιωτική μελέτη ή έρευνα, εκπαιδευτικούς σκοπούς), χωρίς πρόθεση εμπορικής ή άλλης εκμετάλλευσης και πάντα υπό την προϋπόθεση της αναγραφής της πηγής προέλευσής του, χωρίς αυτό να σημαίνει καθ’ οιονδήποτε τρόπο παραχώρηση δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας.

Επίσης, επιτρέπεται η αναδημοσίευση υλικού για λόγους προβολής των γεγονότων και δραστηριοτήτων του Ιδρύματος, με την προϋπόθεση ότι θα αναφέρεται η πηγή και δεν θα θίγονται δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, δεν θα τροποποιούνται, αλλοιώνονται ή διαγράφονται εμπορικά σήματα.

Ό,τι άλλο περιλαμβάνεται στις ηλεκτρονικές σελίδες του Δικτυακού μας τόπου και αποτελεί κατοχυρωμένα σήματα και προϊόντα πνευματικής ιδιοκτησίας τρίτων ανάγεται στη δική τους σφαίρα ευθύνης και ουδόλως έχει να κάνει με τον Δικτυακό τόπο του Ιδρύματος.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~