CIRCLE OF LIGHT / Perennial Sayings

CIRCLE OF LIGHT / Perennial Sayings
19. The Eternal Dance of Life, Existence, and Consciousness
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

ESOTERISM STUDIES YOUTUBE / The Way of the Real

ESOTERISM STUDIES YOUTUBE  / The Way of the Real
3. The Man Who Walks the Way: A Mystical Journey

ESOTERISM STUDIES YOUTUBE / Η Οδός του Πραγματικού

ESOTERISM STUDIES YOUTUBE / Η Οδός του Πραγματικού
3. Ο Άνθρωπος που Βαδίζει τον Δρόμο: Ένα Μυστικό Ταξίδι

ESOTERISM STUDIES BOOKS

ESOTERISM STUDIES BOOKS
*BOOKS*
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

ESOTERISM ACADEMY NEW ARTICLE

ESOTERISM ACADEMY NEW ARTICLE
Suturday, 21 February, 2026

Sunday, October 20, 2019

ΔΕΛΦΙΚΗ ΛΑΤΡΕΙΑ Α'


Η Εσωτερική Παράδοση, (η Εσωτερική Πληροφόρηση)

Πρέπει να το πούμε από την αρχή, για να γίνουν κατανοητά και με ορθό τρόπο όλα αυτά που θα εκθέσουμε στην συνέχεια πρέπει να έχουμε υπόψη μας κάποια πράγματα, που οι περισσότεροι άνθρωποι δεν σκέπτονται ή δεν υποψιάζονται καν. Η αντίληψη που σχηματίζουμε για «κάτι» εξαρτάται από την «θέση» που το βλέπουμε και από το πλήθος των πληροφοριών που έχουμε στην διάθεσή μας. Με άλλα λόγια, εξαρτάται από το Βάθος της Κατανόησής μας και την Ευρύτητα της Αντίληψής μας από την μια μεριά και από την άλλη μεριά από τις «πληροφορίες» που έχουμε.
Στην προκειμένη περίπτωση τι γνωρίζουν οι άνθρωποι (οι Έλληνες πρώτα από όλα και μετά οι υπόλοιποι) για τους Δελφούς, την Δελφική Λατρεία, τον Διόνυσο και τον Απόλλωνα, τους Οσίους, την Δελφική Αμφικτυονία, την Λειτουργία του Ναού, το Μαντείο, την Κασταλία Πηγή, τους Ιερούς Πολέμους, την ιστορία και τα γεγονότα; Οι περισσότεροι Έλληνες (κι οι κάτοικοι αυτού του Τόπου) δεν γνωρίζουν καν που είναι οι Δελφοί ή τι ήταν, τι είναι οι Δελφοί. Ακόμα και ειδικοί επιστήμονες που σχετίζονται με το θέμα, θρησκειολόγοι, αρχαιολόγοι, φιλόλογοι, κλπ. έχουν μόνο σκόρπιες και συγκεχυμένες, ακόμα και λάθος πληροφορίες και δεν μπορούν να έχουν μια πλήρη και συγκροτημένη αντίληψη για το θέμα.
Από την άλλη μεριά όσοι έχουν την Ευλογία να εντάσσονται στην Εσωτερική Παράδοση προσεγγίζουν αυτά τα θέματα σε ένα πιο βαθύ επίπεδο και με βιωματικό τρόπο. Έχοντας αφομοιώσει την Παγκόσμια Θρησκευτική Εμπειρία και ζώντας την ουσία των πραγμάτων και έχοντας στην διάθεσή τους πληροφορίες που είναι μυστικές και προστατευμένες από τους βέβηλους, σχηματίζουν μια τελείως διαφορετική εικόνα για τους Δελφούς και την Δελφική Λατρεία από αυτήν που έχουν οι άνθρωποι της εξωτερικής γνώσης. Στους Εσωτερικούς Κύκλους οι Δελφοί ήταν το Μυστικό Ανώτερο Μυητικό Κέντρο της Ελλάδας και του Ευρύτερου Αρχαίου Κόσμου. Η Ελευσίνα σε σύγκριση με τους Δελφούς ήταν ένα Εξωτερικό Θρησκευτικό Κέντρο μολονότι είχε Βαθιές Θεολογικές Παραδόσεις και Παρείχε, πέρα από τα Μυστήρια, Ανώτερες Μυητικές Εμπειρίες. Θα τα εξηγήσουμε όλα αυτά στην συνέχεια, (χωρίς να παραβιάσουμε τους Κανόνες Μυστικότητας που Ισχύουν στην Εσωτερική Κοινότητα).


Δελφική Λατρεία


Δελφοί, ο Ιερός Χώρος, τo «Κέντρο του Κόσμου», ο «Ομφαλός» της Γης

Στην Νότια Πλευρά του Παρνασσού, που βλέπει στον Κόλπο της Ιτέας υπήρχαν από πάντα δύο απόκρημνοι βράχοι, οι Φαιδριάδες Πέτρες. Φαίνεται σαν να ενώνονται ή σαν να χωρίζονται από μια βαθιά σχισμή που γεωλογικά θα πρέπει να πηγαίνει σε μεγάλο βάθος. Από την Καρδιά του Βουνού, αναθυμιάσεις και νερό εμπλουτισμένο με μέταλλα και στοιχεία που αναβλύζει από πάντα, έδιναν πάντα μια αλλόκοτη ατμόσφαιρα στο τοπίο. Ο Χώρος είχε πάντα μια Ιδιαίτερη Δυναμική κι η σχετική έλλειψη υγρασίας έκανε το φως της ατμόσφαιρας πιο δυνατό συμβάλλοντας στην ιερή αλλοίωση του τοπίου. Λίγο πιο Δυτικά ήταν χτισμένος ο Ναός όπου λατρευόταν ο Ηλιακός Λόγος σαν Διόνυσος-Απόλλωνας, ήδη από τον 8ο αιώνα π.Χ. (κι είναι λάθος να ονομάζεται ο Ναός απλά Ναός του Απόλλωνα). Γιατί τότε; Γιατί εδώ; Και από ποιους χτίστηκε ο Ναός;




Στην πραγματικότητα ο Χώρος ήταν Ιερός από πάντα. Σε ένα γειτονικό σπήλαιο, το Κωρύκειο Άντρο, βρέθηκαν ίχνη λατρείας που χρονολογούνται πριν 6000 χρόνια. Εκ των υστέρων δόθηκαν νέες και βαθύτερες ερμηνείες για τον χώρο, την επιλογή του και την ιστορία του.
Σύμφωνα με τον Μύθο (ή την Μυθική Αιτιολογική Σκέψη) και την «ιστορία», ο Δίας άφησε δυο  αετούς, έναν στην Ανατολή, έναν στην Δύση κι οι αετοί, αναζητώντας τον τόπο τους, το σπίτι τους, πέταξαν κι ήρθαν και συναντήθηκαν εδώ, στην Νότια Πλαγιά του Παρνασσού, στην ρίζα των Φαιδριάδων Βράχων. Έτσι οι Δελφοί αναδείχθηκαν σε Κέντρο του Κόσμου.
Τι σημαίνει όμως στην Αντίληψη του Ανθρώπου «Κέντρο», «Κέντρο του κόσμου»; Εδώ και χιλιάδες χρόνια, από τότε που ο άνθρωπος απέκτησε Αυτοσυνείδηση, η Αντίληψη λειτουργεί με τον ίδιο τρόπο. Ακόμα και κάθε φορά, κάθε πρωί, που ο άνθρωπος έρχεται στην εγρήγορση από τον ύπνο, η αντίληψη λειτουργεί με τον ίδιο τρόπο. Όταν η αντίληψη ξεκινά να λειτουργεί, αναγνωρίζει πρώτα το περιβάλλον, τον εξωτερικό κόσμο. Κι όταν «συμπληρωθεί» η εικόνα του χώρου ύπαρξης ξεκινά ο «προσανατολισμός» κι οργανώνονται οι δραστηριότητές μας. Επειδή όλα αυτά γίνονται σχεδόν αμέσως δεν αντιλαμβανόμαστε την διαδικασία. Μπαίνουμε κατευθείαν στην εμπειρία της ζωής. Έτσι ο πρωτόγονος άνθρωπος συνειδητοποιώντας τον εαυτό του βρίσκεται εξαρχής στο «κέντρο του κόσμου» τον οποίο αντιλαμβάνεται να επεκτείνεται γύρω του. Ό,τι μπαίνει στην άμεση επίγνωση του ανθρώπου είναι ο γνωστός κόσμος, εδώ που ζει, το σπίτι του. Πέρα από αυτό που αντιλαμβάνεται άμεσα απλώνεται ο Άγνωστος Χώρος. Ο Άγνωστος Χώρος, Αφιλόξενος στην αρχή, όταν γίνεται «οικείος» είναι Αυτό που μας περιβάλει, η Πηγή των Πάντων. Σιγά-σιγά ο άνθρωπος αρχίζει να διακρίνει στον Περιβάλλοντα Χώρο, τον Άγνωστο Χώρο, Ψηλά, Μακριά, Πέρα, που γίνεται ο Ουρανός, ο Εξώκοσμος, ο Θεός και τον γνωστό χώρο της επίγνωσής του, εδώ, στην γη, στην Μάνα Γη που γεννά και τρέφει τα πάντα. Βλέποντας ακόμα την Γονιμότητα της Γης από την οποία φυτρώνουν τα πάντα, πιστεύει ότι προέρχεται από την γη και στην γη επιστρέφει. Από εδώ πηγάζουν οι ταφικές συνήθειες των ανθρώπων που τοποθετούσαν τους νεκρούς τους στην γη. Με την πάροδο του χρόνου κι όσο ο άνθρωπος συνειδητοποιούσε ότι είναι Ψυχή-Δύναμη που λειτουργεί μέσα στο σώμα άρχισε να νοιώθει ότι έχει (σαν Ψυχή)  Ουράνια Προέλευση κι απλά κατοικεί μέσα στο σώμα που του δίνει η Μάνα Γη. Έτσι ο άνθρωπος, εδώ που βρίσκεται νοιώθει ότι είναι στο κέντρο του κόσμου. Απάνω απλώνεται ο Ουρανός, ο Χώρος Προέλευσής μας, Εδώ είναι η Γη, το Σπίτι μας και Κάτω ο κόσμος των νεκρών (κατάλοιπο αντίληψης από τότε που πίστευαν οι άνθρωποι ότι προέρχονταν από την γη και έθαβαν τους νεκρούς τους στην γη). Όσο όμως η Αντίληψη του Ανθρώπου διευρύνεται σαν χώρος, στον χώρο, ενώ νοιώθει ότι σαν ύπαρξη είναι το κέντρο του κόσμου δεν μπορεί να νοιώσει το κέντρο στον αντικειμενικό χώρο που διευρύνεται όλο και πιο πολύ. Έτσι δημιουργείται η ανάγκη της καθιέρωσης ενός συγκεκριμένου τόπου μέσα στον κόσμο σαν Κέντρου, Ιερού Χώρου όπου ο άνθρωπος μπορεί να νοιώσει την Ενότητα του Ουρανού, της Γης, του Κάτω Κόσμου. Έτσι καθιερώθηκε ο Ιερός Χώρος, ο Ναός. Εδώ, στον Ιερό Χώρο, στον Ιερό Ναό, το Σύμπαν, ο Ιερός Χώρος, ο Άνθρωπος (το σώμα), όλα ταυτίζονται.
Έτσι, με αυτή την έννοια, αυτοί που ήρθαν εδώ, στους Δελφούς, τον 8ο αιώνα π.Χ. και ίδρυσαν το Ιερό του Ηλιακού λόγου,  (του Διονύσου-Απόλλωνα), θεωρούσαν τον Τόπο Κέντρο του Κόσμου, «Ομφαλό» της Γης. Ποιοι ήταν αυτοί; Ήταν «Θεσσαλοί», από τους πρόποδες του Ολύμπου, μυημένοι στην Μυστηριακή Θρησκεία του Ορφέα. Από αυτούς τους ανθρώπους οι εκλεκτοί, οι άξιοι, αυτοί που μπορούσαν, αποτελούσαν την Τάξη των Οσίων. Οι άλλοι (υπό την καθοδήγηση των Οσίων) ήταν ταγμένοι στην Διαχείριση του Ναού, των Εργασιών και των Τελετουργιών, ενώ συμμετείχαν ενεργά στην Ιερή Αμφικτυονία. Ήταν ακόμα υπεύθυνοι για την Λειτουργεία του Μαντείου και για τις Γιορτές και της άλλες εργασίες του Ιερού Χώρου.
Οι Όσιοι ήταν Πέντε. Γιατί Πέντε;  Στοχαστείτε το. Ο αριθμός συνδεόταν με τις Βαθμίδες της Μύησης, αν και δεν γνωρίζουμε το ακριβές έργο του καθενός τους. Είχαν σαν κυρίως έργο τους την Διαφύλαξη της Ορφικής Θεολογίας και την Μύηση στην Ύστατη Πραγματικότητα. Οι Ιερείς ήταν αυτοί που εφάρμοζαν την Θεολογία στην πράξη, στις εργασίες του Ναού. Και ακόμα είχαν την εποπτεία και την καθοδήγηση των Ιερειών, από τις οποίες αυτή που κάθε φορά επιφορτιζόταν με την αναγγελία των χρησμών, η Πρωθιέρεια, ονομαζόταν Πυθία. Το Μαντείο στην πραγματικότητα δεν ήταν παρά ένα υποδεέστερο έργο της Δελφικής Αδελφότητας.
Επειδή το Μαντείο προσέλκυε πλήθη κόσμου είχαν δημιουργηθεί γύρω από αυτό, την Μαντική, τους χρησμούς, μια πληθώρα μύθων. Υπάρχει σύγχυση για την ακριβή λειτουργεία του Μαντείου. Πιστεύουν ότι η Πυθία εισέρχονταν στο Άδυτο του Ναού για να δώσει τους χρησμούς υπό την επήρεια των φυσικών αναθυμιάσεων από τα έγκατα της γης μέσα από κάποιο χάσμα ή αναθυμιάσεων από φύλλα ροδοδάφνης ή δάφνης που μασούσε. Στην πραγματικότητα το Άδυτο του Ναού προοριζόταν για πιο σοβαρές χρήσεις. Μετά το Άδυτο ήταν πάνω σε συμπαγή βράχο. Το πιθανότερο είναι πως το άδυτο όπου εισέρχονταν η Πυθία ήταν σε κάποιο άλλο σημείο όπου όντως υπήρχε ένα χάσμα στην γη από όπου έβγαιναν ατμοί από την γη. Όμως η Έκσταση της Πυθίας οφείλονταν στην Περισυλλογή στην οποία καθοδηγούνταν η Πρωθιέρεια από τους Οσίους κι όχι μια προκαλούμενη από ψυχότροπες αναθυμιάσεις ανεξέλεγκτη έκσταση με κραυγές και ασυνάρτητα λόγια. Οι σοφοί μελετητές δεν θέλουν καθόλου να σκέπτονται αυτή την εκδοχή, αλλά στην πραγματικότητα έτσι συνέβαινε.
Όμως τι ήταν και τι πίστευαν πραγματικά οι Όσιοι, πέρα από τις εξωτερικές πληροφορίες που έχουμε για αυτούς; Ήταν Μυημένοι στην Ανώτερη Μύηση κι είχαν Ανώτερη Εμπειρία, ήταν η Ανώτατη Τάξη των Μυστών, οι Ιεροφάντες. Της ίδιας τάξης άνθρωποι Επόπτευαν και στην Ελευσίνα. Αυτοί οι άνθρωποι ήταν οι πιο Γνήσιοι Εκφραστές της Ορφικής Διδασκαλίας και της Μυστικής Εμπειρίας.


 Ο Ιερός Χρόνος, το Ιερό Έτος

Ο Αληθινός Χρόνος είναι το Τώρα, η Αιώνια Στιγμή που κυλάει Χωρίς Μεταβολή, που Διαιωνίζεται, Μια Αιωνιότητα που Ρέει Χωρίς αλλαγή, Πέρα από τις Δραστηριότητες, τις Μεταβολές, τα Φαινόμενα, Πέρα από την Δημιουργία. Κάθε Μεταβολή, κάθε Φαινόμενο, κάθε Δημιουργία εκδηλώνεται μέσα στην Απόλυτη Απουσία, στο Απόλυτο Κενό, στην Κοσμική Νύχτα. Η Δημιουργία, οι Κόσμοι, οι Καταστάσεις της Ύπαρξης, η Ζωή, η Εξέλιξη όλα υφίστανται στον Ασχημάτιστο Κόσμο του Ερέβους κι εκεί διαλύονται πάλι. Η Δημιουργία είναι Φως, Σχήματα του Φωτός. Αλλά το Φως δημιουργεί παράλληλα Σκιές κι αυτός είναι ο Χώρος των Ταρτάρων.
Ό,τι αντιλαμβάνεται η Αντίληψη, τα όντα, οι άνθρωποι, σαν Χρόνο είναι η Αιωνιότητα του Ολόλαμπρου Φωτός κι οι Μεταβολές του στον Κόσμο της Σκιάς. Ο Χρόνος είναι συνυφασμένος με την Μεταβολή, είναι η Ουσία της Αλλαγής. Ο άνθρωπος από την αρχή συνειδητοποιεί ότι ζει στον Κόσμο της Αλλαγής, στον  Χρόνο. Ακόμα κι αν νομίζει ότι τα πράγματα «διαρκούν» η ίδια η ζωή τον διαψεύδει. Και μετά υπάρχει ο θάνατος.
Όλα λοιπόν Ξεκινούν από τους Κόλπους της Νύχτας κι αφού Εκδηλωθούν σε όλη την Έκταση της Δημιουργίας, στους Κόσμους, στα γεγονότα, στην ζωή, στην εξέλιξη, Ξαναγυρίζουν Πίσω, στην Ασχημάτιστη Σιωπή. Αυτός είναι ο Κύκλος της Δημιουργίας. Το Μεγάλο Έτος. Κι όλα μέσα στην Δημιουργία ακολουθούν τον Κύκλο της Γέννησης της Εξέλιξης και της Φθοράς. Τον ίδιο κύκλο ακολουθούν τα αστέρια κι οι πλανήτες, όχι μόνο στην εξέλιξή τους αλλά και στην κίνησή τους. Κι η ζωή στην γη ακολουθεί τον Ετήσιο Κύκλο. Κι ο άνθρωπος, στην ζωή του ακολουθεί τον κύκλο του ημερονυκτίου, της εγρήγορσης και του ύπνου. Έτσι ο άνθρωπος ακολουθεί τον Κύκλο της Δημιουργίας, τον Κύκλο των Εποχών, τον Κύκλο του ημερονυκτίου.
Το Έτος Αποτυπώνει την Μεγάλη Αλήθεια της Εξέλιξης αλλά και την ανθρώπινη ζωή. Με την εναλλαγή των Εποχών θυμίζει διαρκώς στον άνθρωπο πως όλα ξεκινούν από την Παγωνιά του Χειμώνα, ανθίζουν και καρποφορούν, μαραίνονται και πεθαίνουν, ξαναγυρίζουν στην Σιωπή του Χειμώνα. Έτσι ο Χρόνος, το Έτος καθίσταται Ιερό γιατί φανερώνει την Αλήθεια της Εξέλιξης. Όμως η Εξέλιξη δεν αρχίζει και τελειώνει απλά στην Αρχή, περνά από φάσεις και στιγμές που είναι σημαντικές. Η Γέννηση της Αντίληψης, ο Προσανατολισμός, η Ορθή Επιλογή και Δράση, η Ολοκλήρωση κι η Τελείωση της ύπαρξης είναι σημαντικές στιγμές που βρίσκουν την αντιστοιχία τους στον Ετήσιο Κύκλο. Έτσι καθιερώνονται οι Ιερές Γιορτές, Επαναλήψεις Στάσεων και Δράσεων, που Οδηγούν την Ύπαρξη προς την Τελείωσή της. Στην Διάρκεια του Έτους Ηλιοστάσια κι Ισημερίες, Εποχές και Συνθήκες χρησιμεύουν να μας καθοδηγήσουν προς την Ολοκλήρωση.


Δελφική Λατρεία, το Κέντρο, το Μυστικό Λίκνο, το Μυστήριο της Παλιγγενεσίας

Ακολουθώντας την Ορφική Διδασκαλία, αυτοί που «έφτασαν» στους Δελφούς είχαν όχι μόνο σαφή αντίληψη του Κύκλου της Δημιουργίας αλλά γνώριζαν κι ακολουθούσαν τις Αντιστοιχίες στον Ετήσιο Κύκλο και Ρύθμιζαν την ζωή τους με Γνώμονα την Ολοκλήρωσή τους. Ακολουθούσαν τους Ιερούς Κανόνες και συντονίζονταν με την Ορθή Δράση μέσα στον Χρόνο, τις Γιορτές, τις δραστηριότητες, τις εργασίες για να υπερβούν τον Κόσμο των Φαινομένων και να φτάσουν, πέρα από την Δημιουργία, στον Άχρονο Χρόνο, στην Αιωνιότητα.
Γνώριζαν ότι ο Χώρος ήταν πάντα Ιερός, γιατί κι άλλοι άνθρωποι, εδώ και χιλιάδες χρόνια είχαν εδώ θρησκευτικές δραστηριότητες. Κι αν άφηναν τους μύθους για τον τόπο να λέγονται (ή και τους καλλιεργούσαν) δεν ήταν γιατί τους έδιναν περισσότερη σημασία από ό,τι σε ένα σύμβολο, αλλά γιατί κατανοούσαν βαθιά ότι Εδώ όχι μόνο μπορούσαν να βιώσουν την Ενότητα των Κόσμων, να Αισθανθούν το Υπερβατικό αλλά και ότι μέσα από την Ορθή Ζωή, την Μύηση, την Απόσπαση, την Περισυλλογή, μπορούσαν να Υπερβούν τον Χρόνο και την ζωή των φαινομένων και να Ανυψωθούν στους κόσμους του Φωτός και στην Ίδια την Ουσία του Όντος, στην Θεία Σφαίρα. Εδώ ο Χώρος ήταν πραγματικά Ιερός κι ο Χρόνος οδηγούσε στο Άχρονο.
Βέβαια όλα αυτά τα Βίωναν και τα γνώριζαν οι Όσιοι κι όσοι ακολουθούσαν την Διδασκαλία, κι από τους Ιερείς και τις ιέρειες αλλά και άλλους ανθρώπους, σοφούς και μη, που προσέρχονταν από μακριά.
Έτσι στην Θεολογική Αντίληψη αυτών των ανθρώπων η Αρχή της Δημιουργίας αντιστοιχούσε στο Ετήσιο Χειμερινό Ηλιοστάσιο και γιορτάζοντας τις Γιορτές της Αλλαγής του χρόνου και του Νέου Έτους δεν βίωναν απλά μια ιερή επανάληψη της Δημιουργίας αλλά και μια Στιγμή Ολοκλήρωσης της Φύσης και του εαυτού τους. Κατανοούσαν ότι ζουν σε μια από τις Πολλές Δημιουργίες γιατί τους είχε αποκαλυφθεί το Μυστικό της Παλιγγενεσίας κι είχαν την ευκαιρία να διατρέξουν συμβολικά και το νέο έτος όλη την εξέλιξη της Δημιουργίας. Αυτοί που είχαν φτάσει στην Ανώτατη Μύηση απλά αντιλαμβάνονταν τον Κύκλο των Φαινομένων. Όσοι όμως βρίσκονταν ακόμα σε εξελικτική πορεία είχαν την ευκαιρία, μέσα από τις ετήσιες δραστηριότητες, τις Γιορτές, την Ορθή ζωή και την προσωπική εργασία να Αναδυθούν στην Πραγματικότητα.
Έτσι, Συμβολικά και Μυστικά, ο Ιερός Τόπος των Δελφών, μέσα στην Τελετουργική Υποδοχή του Νέου Έτους γινόταν στο Χειμερινό Ηλιοστάσιο το Λίκνο της Δημιουργίας, το Σημείο από το Οποίο Γεννιούνται όλα και στο Οποίο Έρχονται όλα και ταυτόχρονα η Άχρονη Στιγμή που Δημιουργεί τον Χρόνο, την Δημιουργία την Εξέλιξη.
Στην πραγματικότητα τέτοιου είδους Εμπειρίες και Μυστικά Βιώματα, απρόσιτα στους πολλούς και τους βέβηλους δεν είχαν σημασία για όσους δεν τα γνώριζαν ή δεν μπορούσαν να τα βιώσουν. Τότε; Τι ακριβώς έκαναν οι Όσιοι κι όσοι τους ακολουθούσαν; Απλά Διατηρούσαν το Φως της Ζωής Ζωντανό, ενέπνεαν και καθοδηγούσαν τους άλλους σε μια Φωτεινή ζωή. Αυτή η Παράδοση δεν έσβησε ποτέ, αν και πέρασε σε άλλες μορφές και καταστάσεις.


Χάος, Νύχτα, Έρεβος, Τάρταρα, οι Κοσμικές περιοχές

Σύμφωνα με την Ορφική Αντίληψη υπάρχει Μία Μοναδική Πραγματικότητα που Περικλείνει Μέσα της και την Δραστηριότητα, την Δημιουργία, τον Κόσμο των Φαινομένων. Η Δημιουργία Έχει Τρεις Οντολογικές Περιοχές, τον κόσμο της Ακινησίας της Νύχτας, τον Κόσμο του Ερέβους που Φωτίζεται από το Φως κι είναι η Ανώτερη Περιοχή της Δημιουργίας και τον Κόσμο της Σκιάς στα Τάρταρα όπου ανήκουν οι Κατώτεροι Κόσμοι της Μορφής.
Αυτές οι Καταστάσεις της Ύπαρξης, η Ουσία κι οι οντολογικές περιοχές είναι επίσης Καταστάσεις της Ψυχής. Η Ψυχή Βιώνει την Ουσία ή έχει Εμπειρία της Ύπαρξης στους διάφορους Κόσμους.
Επίσης όλες αυτές οι Καταστάσεις έχουν αντιστοιχία στο ανθρώπινο σώμα μέσα στο οποίο κατοικεί η Ψυχή. Κι αυτό εξηγείται επαρκώς στην διαδικασία της Μύησης.
Ακόμα αυτές οι Καταστάσεις είναι η ουσία και το περιεχόμενο των διαφόρων βαθμίδων της Περισυλλογής για όσους βιώνουν πραγματική την διαδικασία.


Γέννηση του Όντος (Ψυχής), ο Ζαγρέας, η Διάσπαση κι η Ενότητα, το Λίκνο Κάνιστρο

Όταν μιλάμε για Γέννηση του Όντος ή της Ψυχής (που είναι το ίδιο) δεν μιλάμε για γέννηση κάποιας ουσίας ή εξέλιξη κάποιας ουσίας, μιλάμε για Εκδήλωση της Ουσίας (του Όντος, της Ψυχής) στον Χώρο της Αντίληψης (για Δραστηριότητα δηλαδή). Μιλάμε για Αντίληψη, για Δραστηριότητα που είναι Αναγνώριση και Γνώση και Επίγνωση των Καταστάσεων της Αντίληψης (που Βιώνει η Αντίληψη).
Η Πρωταρχική Αντίληψη που Αναδύεται (κι Αντανακλά στην Αντίληψη την Πραγματικότητα) είναι Αυτή της Ενότητας που Παραμένει Όποιες Μεταβολές κι αν ακολουθήσουν, σαν Υπόβαθρο και σαν Αληθινή Κατάσταση. Είναι ο Πρωτόγονος, ο Ζαγρέας των Μυστηρίων, ο Αρχικός Διόνυσος. Εκδηλώνεται σαν Φως, Φως που Φανερώνει κι ονομάζεται Φάνης. Είναι ο Ολόλαμπρος Ηλιακός Λόγος,  ο Ήλιος του Μεσονυκτίου στο Απόγειό του, ο Απόλλωνας της Μυστικής Λατρείας.
Από Αυτή την Πρωταρχική κατάσταση θα προκύψουν όλες οι Διαφοροποιήσεις, η Διάσπαση Υποκειμένου Αντικειμένου, το Παγκόσμιο Εγώ, που είναι το Πρόσωπο  Πρότυπο της Ατομικότητας στους Κατώτερους Κόσμους, των πολλών εγώ της πολλαπλότητας (ή αλλιώς των «προσωπείων του Θεού).
Σε κάθε Πρωτοχρονιά, που γιορτάζεται τις μέρες του Χειμερινού Ηλιοστασίου, ο Ζαγρέας γεννιέται σαν Διόνυσος Λικνίτης, σαν Ιερό Βρέφος μέσα σε ένα τελετουργικό Λίκνο-κάνιστρο. Το Λίκνο-κάνιστρο δεν είναι απλά ένα όργανο της Τελετουργίας του Νέου Έτους. Έχει Μυστική Σημασία και Μυστηριακό Περιεχόμενο.  Είναι το Λιχνιστήρι του Θεού που περισυλλέγει τα προσωπεία του,  που λιχνίζει και ξεχωρίζει τους όσιους από τους βέβηλους. Είναι  ακόμα το Λιχνιστήρι με το οποίο ο μύστης λιχνίζει τις πράξεις του για να οδηγηθεί στην Ορθή ζωή. Είναι στην πραγματικότητα το Πεδίο της Ζωής κι η εμπειρία της ζωής.


Απόλλων, το Φως και το Σκοτάδι, ο Πύθων, (η Επανάληψη της νίκης του Απόλλωνα με την τελετουργική επανάληψη και την μνήμη)

Το Πρώτο λοιπόν που Αναδύεται από την Νύχτα και την Απουσία κι Εκδηλώνεται σε μια άλλη οντολογική περιοχή, στην Περιοχή του Ερέβους είναι το Φως. Το Απολλώνιο Φως είναι η Αντίληψη που έχει Επίγνωση της Παρουσίας. Μιας Παρουσίας Καθαρής, Χωρίς Ιδιότητες, Εκτυφλωτικά Κενής.
Είναι ακριβώς το Φως της Επίγνωσης που Διαφοροποιείται κι Αποκτά, σαν Υποκείμενο, Επίγνωση του Εαυτού σαν Αντικειμένου. Συμβολικά είναι ο Δημιουργός Διόνυσος, Αυτός από τον Οποίο θα Ξεδιπλωθεί όλη η Δημιουργία. Είναι ακόμα ο Βάκχος των Μυστηρίων που Οδηγεί την Ψυχή από την πολλαπλότητα στην Ενότητα. Στον ετήσιο Κύκλο ο Διόνυσος κυριαρχεί την εποχή της Εαρινής Ισημερίας, σαν Θεός της Άνοιξης και της Δημιουργίας. Ο Βάκχος είναι ο Θεός που κυριαρχεί στην Φθινοπωρινή Ισημερία, κι ευνοεί την Απόσπαση από την ζωή, την Απόσυρση και την Περισυλλογή.
Όταν το Υποκείμενο Διαχωρίζεται από τον Χώρο της Δραστηριότητάς του, από τον Χώρο, μετουσιώνεται σε Φως που Διαχέεται Παντού. Αυτός είναι ο Φανερός Απόλλωνας που σαν Φωτεινή Ουσία, Φωτεινή Παρουσία, είναι η Βαθύτερη Ουσία των όντων, το Θείο Πρόσωπο Πρότυπο των όντων. Ο Απόλλωνας είναι ο Λαμπρός Θεός της Καλοκαιρίας, της αποθέωσης της δημιουργίας, του Θερινού Ηλιοστασίου αλλά και ο Μυσταγωγός Θεός που με την Λογική Διάκριση Προσανατολίζει προς το Αληθινό.
Στην πραγματικότητα ο Απόλλωνας είναι το Φως της Επίγνωσης που διαλύει τα σκοτάδια και φωτίζει τον Χώρο. Διηγούνταν από παλιά τον μύθο με τον Πύθωνα, το μυθικό φίδι που κυριαρχούσε στον Χώρο (στον Κόσμο, που ταυτίζεται με τον Ιερό Χώρο των Δελφών), για λογαριασμό της Γαίας και που σκότωσε ο Απόλλωνας για να κυριαρχήσει στον Χώρο. Στην πραγματικότητα, σύμφωνα με την ερμηνεία των Οσίων και των Ιερέων των Δελφών ο Πύθωνας δεν είναι παρά ο Ίδιος ο Απόλλωνας που Διευρύνει την Επίγνωσή του στις σκοτεινές περιοχές της δραστηριότητάς του, ή Αλλιώς ο Πύθωνας είναι οι σκοτεινές περιοχές στις οποίες επεκτείνεται το Φως.
Ο Απόλλωνας είναι το Θεϊκό Πρόσωπο, η Φωτεινή Ουσία του Όντος, των όντων, των ανθρώπων, το Παγκόσμιο Εγώ. Με αυτή την έννοια ο Απόλλωνας είναι ο Θεός που κυριαρχεί στους Κατώτερους Κόσμους σαν Καθοδηγητής των ανθρώπων στον Φωτεινό Δρόμο της Αρετής και της Αλήθειας.
Η Τελετουργική Αναπαράσταση της Νίκης του Απόλλωνα, δεν υπενθυμίζει απλά μια μεταφυσική πραγματικότητα αλλά επιβεβαιώνει και την φυσική (εκ φύσεως) δυνατότητα του ανθρώπου να βρει τον Δρόμο της Απελευθέρωσης στον Φωτεινό Ουρανό και την Πρακτική Οδό για να βιώσει αυτή την εμπειρία.


Οι Κατώτεροι Κόσμοι (στα Τάρταρα)

Η δημιουργία των Κατώτερων Κόσμων και της πτώσης του Όντος από την Ενότητα (του Παγκόσμιου Εγώ) στην Πολλαπλότητα (των πολλών ατομικοτήτων) περιγράφεται στον Ιερό Μύθο του Διασπαραγμού του Θεού (Ζαγρέα) από τους Τιτάνες. Ο Μύθος ήταν γνωστός στον Ευρύτερο Χώρο της Μεσογείου, στην Κρήτη, στην Θράκη, στην Ανατολή και στην Δύση και χρησιμοποιήθηκε από τον Ορφέα και τους Ορφικούς για να ερμηνεύσει το Μυστήριο της Μιας Ψυχής που Γίνεται Πολλά, το Μυστήριο της ατομικής ψυχής που στο Εσώτερο Βάθος της Είναι η Μία Ψυχή.
Στην πραγματικότητα ο Μύθος του Διασπαραγμού του Θεού, που είναι ένα σύμβολο, δεν περιγράφει μια «εγκληματική» ενέργεια, αλλά μια Τελετουργία, μια Ιερή Διαδικασία που είναι Φυσική κι αποδεκτή αλλά οδηγεί το Ον σε περιορισμένες καταστάσεις. Περιγράφει στην ουσία την Κάθοδο της Ελεύθερης Ψυχής στην περιορισμένη ατομικότητα που εκδηλώνεται μέσα από ένα υλικό φορέα (μιας νοητικής, αστρικής, αιθερικής ή «υλικής» ύλης).
Οι Όσιοι του Απόλλωνα γνώριζαν και μια άλλη εκδοχή ή περιγραφή αυτής της «κατώτερης δημιουργίας». Ο Απόλλων είναι η Φωτεινή Ψυχή, η Φωτεινή Ουσία, το Αληθινό Φως του Όντος που φωτίζει (με Ουσία) όλα τα όντα, όπως ο Ήλιος φωτίζει με τις ακτίνες του όλο τον κόσμο. Το Ον, τα όντα, οι άνθρωποι, ο άνθρωπος, όταν αναζητά στο Βάθος της Ύπαρξής του την Ουσία βιώνει το Θείο Φως του Απόλλωνα
Στην πραγματικότητα δεν έχει σημασία πως θα περιγράψουμε ένα οντολογικό γεγονός ή μια κατάσταση της ύπαρξης. Η πραγματικότητα δεν αλλάζει. Ο Άνθρωπος είναι ο Θεός, ο Ζαγρέας, ο Απόλλωνας, η Θεία Ψυχή που περιορίζεται και γίνεται Δέσμια Ψυχή, ατομική ψυχή και σκλαβώνεται σε ένα σώμα τυφλωμένη από την φαντασμαγορία των αισθήσεων και των εμπειριών ενός «εξωτερικού» κόσμου. Όλα αυτά που βιώνει ο άνθρωπος στους κατώτερους κόσμους είναι αληθινά όσο συμβαίνουν, αλλά είναι παροδικά. Κι είναι μια εξωτερική εμπειρία κι όχι μια Μόνιμη Αίσθηση Ύπαρξης. Η Ψυχή Είναι. Αλλά η εξωτερική εμπειρία είναι εμπειρία της μεταβολής, του γίγνεσθαι. Άλλο πράγμα είναι η Μόνιμη Αίσθηση της Αληθινής Ουσίας κι άλλο πράγμα η εξωτερική παροδική εμπειρία που δεν αφήνει ίχνη παρά μόνο στην μνήμη. Κι είναι ακριβώς αυτή η εμμονή της Ψυχής στην μνήμη, στις μνήμες και τις εξωτερικές εμπειρίες που την αλυσοδένει στην εξωτερική εμπειρία, στην ζωή στον εξωτερικό κόσμο και στην συνεχή επαναγέννηση, ξανά και ξανά.
Το Μυητικό Έργο, και στους Δελφούς, και στην Ελευσίνα και σε όλα τα Ιερά της Ελλάδας είχε ακριβώς αυτόν τον σκοπό. Να μας αποσπάσει από τον κόσμο των φαινομένων και να μας Δείξει πως να Βιώσουμε την Φωτεινή Ουσία Μέσα μας.


Τα Ιερά και τα Όσια, το βέβηλο, το κοσμικό

Στην αντίληψη των Απολλώνιων, των Οσίων και των άλλων που ακολουθούσαν τον Δρόμο του Φωτός, υπήρχε μια σαφής διάκριση ανάμεσα στο Ιερό, το Όσιο και το βέβηλο.
Ιερό είναι η Πραγματικότητα, η Αίσθηση της Ενότητας, το Φως (κι οι Φωτεινοί Κόσμοι) που Βιώνουμε Μέσα μας, με την Μύηση, την Περισυλλογή κι όταν εγκαταλείπουμε (μυημένοι στην Αλήθεια) τους κατώτερους κόσμους.
Ζώντας στους κατώτερους κόσμους και στην γη Όσιο είναι ό,τι οδηγεί στο Φως, η Αλήθεια (που Αποκαλύπτεται στην Μύηση), η Ορθή Ζωή, η Τήρηση έμπρακτα του Ιερού Έτους, (των Περισυλλογών, των Γιορτών, των Τελετουργιών), η θρησκευτική ζωή. Οι Όσιοι κι όσοι τους ακολουθούσαν (μια ιερή κοινότητα) είχαν φτάσει να ζουν μια ιερή ζωή, που δεν είχε καμία σχέση με την ζωή του κόσμου.
Γίνεται λοιπόν κατανοητό ότι η Δελφική Κοινότητα (που μέσω της Ιερής Αμφικτυονίας) επηρέαζε τον ευρύτερο μεσογειακό χώρο είχε άλλο προορισμό κι άλλες εργασίες κι όχι την συντήρηση απλά ενός Μαντείου. Η εικόνα που σχηματίζουν οι απληροφόρητοι για τους Δελφούς είναι τελείως διαστρεβλωμένη. Το έργο των Απολλώνιων Οσίων ήταν τελείως Εσωτερικό, και Μυστικό και δεν είχε να κάνει τίποτα με την εξωτερική ζωή και τις εξωτερικές δραστηριότητες του Δελφικού Ιερού, της Αμφικτυονίας, των ιερών πολέμων κι όλα αυτά που έβλεπαν οι άνθρωποι να συμβαίνουν εξωτερικά. Οι Όσιοι απλά καθοδηγούσαν κι ήταν οι Κατώτεροι Ιερείς που ασχολούνταν με όλα αυτά. Αλλά και πάλι, συχνά, δεν εισακούονταν καθώς ήταν σε σχέση με βέβηλους, αμαθείς κι ανθρώπους της εξουσίας που είχαν άλλα συμφέροντα.
Θέλουμε να πούμε ότι η πραγματικότητα είναι αρκετά πολύπλοκη και περίπλοκη και εκτείνεται σε πολλά επίπεδα. Καθένας, ανάλογα με το πόσο κατανοεί, ή τι πληροφορίες έχει, ή τι πληροφορίες επιλέγει βγάζει τα συμπεράσματα που θέλει. Αν κάποιος θέλει να δει τι ήταν πραγματικά η Δελφική Λατρεία πρέπει να δει Εσωτερικά, την Εσωτερική Δραστηριότητα, κι όχι τις εξωτερικές πράξεις. Καθένας καταλαβαίνει ό,τι θέλει.


Ο Άχρονος Χρόνος (Α&Ω)

Οι Απολλώνιοι Λάτρες του Φωτός, της Φωτεινής Ουσίας του Παντός ζούσαν μια Ιερή Ζωή όχι γιατί γνώριζαν όσα γνώριζαν, ή πίστευαν όσα πίστευαν ή τηρούσαν τους Ιερούς Κανόνες και τις Ιερές Τελετουργίες στην διάρκεια του Ιερού Έτους, αλλά κυρίως επειδή αυτοί οι ίδιοι, εσωτερικά, απέσυραν τις δυνάμεις της Ψυχής από τον κόσμο των φαινομένων και Βίωναν Εσωτερικά το Φως, την Ενότητα, την Ελευθερία των Ουρανών, την Αλήθεια. Το πόσο Βαθιά είχαν φτάσει ή πόσο Βαθιά μπορεί να φτάσει ο καθένας είναι ένα άλλο θέμα. Αλλά σίγουρα, με την Ευλογία του Φωτεινού Θεού και την Καθοδήγηση του Ιερού Ορφέα που ήταν Παρών με την Διδασκαλία του, κάποιοι ανάμεσα σε αυτούς τους ανθρώπους είχαν φτάσει να Βιώσουν την Εμπειρία της Προκοσμικής Νύχτας κι ίσως πέρα από αυτή την Εμπειρία να είχαν Αισθανθεί το Ιερό Δέος του Πραγματικού Εαυτού μέσα στην Απεραντοσύνη του. Ποιος ξέρει; Ποιος μπορεί να ξέρει;
Στην πραγματικότητα η Ιερή Παράδοση δεν διακόπηκε ποτέ κι όλες τις εποχές μέχρι σήμερα υπήρχαν άνθρωποι που κρατούσαν το Φως του Απόλλωνα Αναμμένο. Κι αυτά που λέμε εδώ, με κάποιες επιφυλάξεις, είναι ελάχιστα μπροστά σε αυτά που μας έχουν αποκαλυφθεί. Επιτέλους, οι άνθρωποι πρέπει να ξυπνήσουν. Αλήθεια δεν είναι ό,τι σας παρουσιάζουν σαν αλήθεια. Την Αλήθεια πρέπει να την ανακαλύψει κάποιος μόνος του, βιώνοντας προσωπικά την πραγματικότητα κι όχι ονειρευόμενος τα όνειρα άλλων. Στοχαστείτε λίγο.
Το γεγονός είναι ένα, όπως και να έχει. Όλα Ξεκινούν από Εδώ, από το Σημείο Χωρίς Διαστάσεις κι όλα καταλήγουν Εδώ, κι Όλη η Δημιουργία, όλη η Εξέλιξη, όλος ο Χρόνος, διαλύεται μέσα στο Άχρονο. Όλα είναι Φαινόμενα. Το Α και το Ω Συμβαίνουν Τώρα, Πέρα από τον Χώρο, πέρα από τον Χρόνο.



Τα Υπέρτατα Μυστήρια στους Δελφούς
Η Διάταξη των Μυστηρίων στο Έτος. Ηλιοστάσια και Ισημερίες.
Τα Φανερά Μικρά Μυστήρια της Άνοιξης
Οι Μυστικές Τελετές του Θέρους
Τα Απόκρυφα Μυστήρια του Φθινοπώρου
Η Υπέρτατη Μύηση του Χειμερινού Ηλιοστασίου

Η Τελική Μύηση
Ο Ιερός Βίος, Πνευματική Αποχή, Περισυλλογή, Αποθέωση
Οι Πλήρως Μυημένοι, Οι Όσιοι με τους Λευκούς Χιτώνες.

Η Παράδοση
Η Εσωτερική Παράδοση έξω από την γραμμή της ιστορίας, μέχρι σήμερα.


~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

TAOΪSM / "Tao Te Ching" Commentaries

TAOΪSM / "Tao Te Ching" Commentaries
Chapter 19. The Sacred Return: A Mystical Journey to the Primordial Root
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

BUDDHISM /"Dammapada" Commentaries

BUDDHISM /"Dammapada" Commentaries
Chapter 19. The Just
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

VEDANTA / "Viveka Chudamani, by Adi Sankaracharya" Commentaries

VEDANTA / "Viveka Chudamani, by Adi Sankaracharya" Commentaries
5. The Foundational Virtues on the Path to Brahman
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

jKRISHNAMURTI / "The Only Revolution" Commentaries

jKRISHNAMURTI / "The Only Revolution" Commentaries
California: 4. The Mystery Beyond Memory: A Journey Into Timeless Meditation
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

RELIGION / Religions Commentaries

RELIGION / Religions Commentaries
19. The Mirror of Eternity: A Meditation on Enlightenment as Unbounded Perception
Monday, 23 February, 2026

19. The Mirror of Eternity: A Meditation on Enlightenment as Unbounded Perception

 

The Threshold of the Ineffable

 

There exists a state of consciousness that the mystics of ages past have sought with the fervor of lovers seeking the Beloved—a condition of the soul so luminous, so unbounded, that language itself trembles at its threshold and falls silent. This state, which spiritual traditions across the span of human history have called enlightenment, awakening, or gnosis, stands as both the destination of the seeker's journey and the eternal present that has never been absent. It is not a prize to be grasped by the ambitious mind, nor a trophy to be displayed before the world. Rather, it reveals itself as what has always been: the original face of reality, unmarred by the veils that the separate self has drawn across perception.

 

To speak of enlightenment is to attempt the impossible—to capture in words what flows beyond all conceptual boundaries, to map in the language of the finite what belongs to the infinite. Yet the mystic must speak, for silence alone, though it contains all truth, cannot guide those who still wander in the labyrinth of their own thinking. And so, with the humility of one who knows that all descriptions fall short of the reality they attempt to describe, we may approach this mystery not as scholars dissecting a specimen, but as pilgrims standing before a threshold, aware that what lies beyond can only be entered, never fully explained.

 

The essential nature of enlightenment transcends the personal drama of individual experience. It is not what the ego envisions in its moments of spiritual ambition, nor what it claims when it wraps itself in the garments of attainment. The separate self, that persistent illusion of an isolated "I" standing apart from the flowing river of existence, cannot possess enlightenment any more than a wave can possess the ocean. For enlightenment is not an experience belonging to someone; it is the disappearance of the one who would experience, leaving only the pure activity of perception itself—unowned, unobstructed, free.

 

The Sea of Stillness

 

Consider the sea in its perfect stillness, when not even the breath of wind disturbs its surface. In such moments, the water becomes a flawless mirror, reflecting the vastness of the sky with such fidelity that the boundary between above and below dissolves into a seamless unity. This is the nature of enlightened perception—a consciousness so clear, so free from the ripples of egoic disturbance, that it reflects reality exactly as it is, without addition or subtraction, without interpretation or distortion.

 

But let the smallest breeze touch that surface, and immediately the reflection fragments into a thousand dancing shards of light. The sky is still there, the sea is still there, but now what appears on the surface bears only a broken resemblance to what is. This is the condition of the ordinary mind, perpetually agitated by the winds of desire and aversion, hope and fear, memory and anticipation. Not grossly disturbed, perhaps—for the analogy holds that there is no "more or less" in this clouding—but disturbed nonetheless, and therefore incapable of that perfect mirroring which is enlightenment.

 

The mystical traditions have long understood this truth: perception is either clear or it is clouded. There exists no intermediate state, no partial enlightenment in which one sees reality "somewhat" accurately. Like the mirror that either reflects truly or distorts, consciousness either rests in its natural clarity or dances with the shadows cast by the self-sense. A single thought claiming "I perceive" already introduces the wrinkle that breaks the surface, that transforms the mirror into something less than a perfect reflection.

 

This is why the ancient sages spoke of enlightenment not as an acquisition but as a revelation of what already is. The sky has never stopped being the sky; the ocean has never ceased being the ocean. What changes is only the condition of the surface—whether it remains still enough to reflect the truth that has been present all along. And this stillness is not achieved through effort, for effort itself is a form of disturbance. Rather, it emerges naturally when the winds of egoic activity cease to blow, when the separate self relaxes its grip on experience and allows reality to be exactly as it is.

 

The Dissolution of Boundaries

 

In the state of enlightened awareness, the conventional boundaries that seem to separate self from world, subject from object, perceiver from perceived, dissolve like morning mist before the rising sun. This is not a matter of philosophical understanding or intellectual conviction, but of direct perception. The mystic does not believe that all is one; the mystic sees it, tastes it, lives it in every moment. The apparent divisions that structure ordinary experience are recognized as conceptual overlays, useful perhaps for navigating the practical demands of daily life, but ultimately no more real than the lines of latitude and longitude that we draw across the face of the earth.

 

What remains when these boundaries dissolve? Not a blank emptiness, not a void of non-existence, but a fullness beyond description—a single, seamless field of being-consciousness-activity in which all things arise and pass away like waves upon that primordial sea. The enlightened one does not stand apart from this field, observing it from some transcendent vantage point. Rather, the enlightened one is this field, aware of itself in the pure immediacy of each moment, free from the distorting lens of self-centered perception.

 

This realization carries with it a profound sense of interconnectedness, a direct knowing that one's true nature is not confined to the envelope of skin, not limited to the stream of thoughts and sensations that parade through awareness. The essence of what one is extends infinitely outward, sharing the same fundamental nature as the stars wheeling through space, the ancient mountains wearing away grain by grain, the stranger passing on the street, the blade of grass bending beneath the weight of morning dew. All things participate in the same vast Being, all things emerge from the same mysterious Source, all things dance the same divine dance.

 

The mystics have given many names to this recognition. They have called it the realization of the Self, the discovery of Buddha-nature, union with God, cosmic consciousness, the recognition of Tao. But names are mere fingers pointing at the moon, and the reality they indicate surpasses all designation. It is at once the most intimate of truths—closer to us than our own breath—and the most transcendent—vaster than the universe itself. It is what we have always been, yet it seems like a revelation because for so long we mistook ourselves for something infinitely smaller, infinitely more separate.

 

The Harmony of Action

 

Enlightenment is not merely a passive state of perception, a condition of serene witnessing disconnected from the world of action. Rather, it encompasses an activity-dimension in which doing flows naturally and spontaneously from being, in which action arises not from the calculated intentions of the separate self but from the deep intelligence of reality itself. When perception is clear, when the mirror reflects without distortion, action too becomes clear—aligned with the natural order, harmonious with the flow of existence.

 

This is what the Taoist sages called wu-wei, action through non-action, the effortless activity that arises when one ceases to impose one's will upon reality and instead allows oneself to be moved by the Tao. It is what the Hindu scriptures describe as nishkama karma, action without attachment to results, performed not for personal gain but as an expression of one's dharma, one's alignment with the cosmic order. In the Christian mystical tradition, it appears as surrender to the will of God, the abandonment of self-will in favor of divine purpose.

 

In all these formulations, we find the same essential insight: when the illusion of separation dissolves, when the ego no longer occupies the throne of consciousness, what emerges is a way of being in the world that is simultaneously fully engaged and completely free. The enlightened one acts, but there is no one acting—or more precisely, it is reality acting through the form that appears as an individual person. Decisions are made, words are spoken, movements occur, but all of this happens spontaneously, naturally, without the overlay of egoic deliberation and self-concern.

 

This does not mean that the enlightened one becomes passive or mechanical, a puppet with no autonomy. Quite the opposite: freed from the prison of self-centered thinking, action becomes more creative, more responsive, more perfectly attuned to the needs of each moment. Like water flowing downhill, finding the path of least resistance yet powerful enough to carve canyons through solid rock, the activity that arises from enlightened awareness is both gentle and inexorable, both yielding and transformative.

 

There is no conflict in such action, no resistance, no internal division between what one wants to do and what one feels compelled to do. The enlightened one does not act against reality but as reality, moving in harmony with the great current of existence. And in this harmony, there is a joy that needs no external justification, a peace that depends on no particular outcome, a love that flows freely toward all beings because the recognition of unity leaves no one outside the circle of compassion.

 

Beyond the Realm of Thought

 

The mind that seeks enlightenment through thinking can never find it, for thought itself is the veil that obscures what is sought. Every concept, every belief, every mental image of what enlightenment might be—these are obstacles rather than aids, shadows rather than light. The distinction between enlightenment and ordinary life exists only in the thinking of minds that have not yet awakened to their true nature. In reality, there is no such distinction, for enlightenment is simply life as it actually is when perceived without the distorting filter of self-centered thought.

 

This is perhaps the most paradoxical aspect of the mystical path: the goal cannot be reached by the means that the ego finds most natural and comfortable—analysis, planning, conceptualization, achievement. These tools of the rational mind, so useful in navigating the practical affairs of the world, become shackles when applied to the spiritual dimension. One cannot think oneself into enlightenment any more than one can lift oneself off the ground by pulling on one's own bootstraps.

 

Yet this does not mean that enlightenment is irrational or anti-intellectual. Rather, it is trans-rational, beyond the domain where discursive thought holds sway. It involves a different kind of knowing, a direct apprehension that precedes and transcends the mediation of concepts. The mystic does not reject logic or reason, but recognizes their proper place and their inherent limitations. Logic can point the way, can clear away false notions and conceptual confusion, but it cannot deliver the direct experience that is the essence of awakening.

 

What is required instead is a kind of surrender—not the passive resignation of defeat, but the active letting-go of the one who would control and possess experience. This is why spiritual traditions speak of dying to the self, of losing one's life to find it, of the dark night of the soul that precedes the dawn of illumination. The ego must release its grip, must consent to its own dissolution, must step aside so that what has always been present can reveal itself.

 

This surrender is not a one-time event but a continuous practice, a moment-by-moment letting-go of the tendency to grasp, to judge, to compare, to seek. In each instant, the invitation is the same: to release the overlay of thought and open to the naked immediacy of what is. To see without the seer, to hear without the hearer, to exist without the one who exists—this is the gateless gate through which one passes into the kingdom of enlightened awareness.

 

The Sacred Mystery

 

At the heart of enlightenment lies a mystery that cannot be dispelled by any amount of explanation or description. It is sacred in the deepest sense—set apart from the ordinary, pointing toward a dimension of reality that exceeds all categories and defies all attempts at conceptual capture. To encounter this mystery directly is to stand before the Absolute, the Ground of Being, the Source from which all things emerge and to which all things return.

 

Different traditions have given different names to this ultimate reality. Some call it God, speaking in the language of theism and devotion. Others call it the Void or Emptiness, emphasizing its transcendence of all attributes and qualities. Still others speak of it as Consciousness itself, the light in which all experience appears. Yet all these names, however exalted, remain fingers pointing at the moon—useful as indicators, but not to be confused with the reality they indicate.

 

The sacred mystery that reveals itself in enlightenment is at once completely transcendent and utterly immanent. It is beyond the world yet not separate from it, infinite yet present in each finite thing, eternal yet fully expressed in each passing moment. It cannot be grasped by the mind yet is closer to us than our own thoughts. It is the deepest silence and the fullest expression, the darkest darkness and the brightest light, the most absolute stillness and the most dynamic activity.

 

To touch this mystery, even for a moment, is to be forever changed. One can never again believe fully in the solidity of the separate self, never again accept without question the assumption that reality consists of fundamentally isolated objects bumping against each other in space and time. The veil has been lifted, if only briefly, and though it may fall again, though ordinary consciousness may reassert itself, the memory of what was glimpsed remains, calling one back toward that infinite openness, that boundless freedom.

 

The Return to Simplicity

 

Paradoxically, the ultimate fruit of the spiritual journey is a return to a kind of simplicity that was present all along but went unrecognized. After all the seeking, all the practice, all the striving and struggle, what emerges is the discovery that what was sought was never lost, that the treasure was buried in one's own backyard, that enlightenment is nothing other than ordinary reality perceived without the distortion of egoic thought.

 

This is why the Zen masters say that before one studies Zen, mountains are mountains and rivers are rivers. During the study of Zen, mountains are no longer mountains and rivers are no longer rivers. But after enlightenment, mountains are once again mountains and rivers are once again rivers. Everything appears the same, yet everything is utterly transformed. The world has not changed, but the perceiver has awakened to what was always true.

 

In this awakening, there is a deep peace—not the peace of escape or withdrawal, but the peace of complete acceptance, of full embrace of reality as it is. There is no longer any need to make experience different, to improve upon what is, to flee from the difficult or grasp at the pleasant. All of life, with its inevitable mixture of joy and sorrow, gain and loss, birth and death, is welcomed equally, for all of it is seen as the play of that one infinite reality expressing itself in endless forms.

 

This peace does not depend on external circumstances remaining favorable. It is not a fragile equilibrium that must be carefully maintained through control and management. Rather, it is the unshakeable peace of one who has seen through the illusion of separation, who knows directly that no circumstance can touch what one truly is. Like the depths of the ocean that remain calm even when storms rage on the surface, the enlightened consciousness abides in a tranquility that the vicissitudes of life cannot disturb.

 

The Eternal Present

 

Enlightenment can be experienced at any moment when one surrenders to reality as it presents itself. This is perhaps the most liberating truth that the mystical traditions convey: awakening is not reserved for some distant future after years of arduous practice, not the special province of saints and sages, not dependent on achieving any particular state or condition. It is available now, in this very instant, for anyone who has the courage and willingness to let go of their attachments to self-image and preconception.

 

The separate self lives in time, always reaching toward a future that never arrives or dwelling on a past that no longer exists. But enlightenment exists only in the eternal present, in the timeless now that is the only moment that ever is. When one fully surrenders to this moment, accepting it completely without the overlay of desire for it to be different, the door to enlightenment stands open. Not as a dramatic event, not as a special experience, but as the simple recognition of what has always been true.

 

This does not mean that practice and preparation are useless. The spiritual disciplines—meditation, prayer, contemplation, ethical living—all have their place in clearing away the obscurations that prevent this recognition, in cultivating the qualities of mind and heart that make surrender possible. But ultimately, no amount of preparation can guarantee enlightenment, for enlightenment is not an achievement but a grace, not a result of effort but a gift of reality revealing itself when the conditions are right.

 

And when it does reveal itself, what is discovered is not something new but something ancient beyond reckoning, not something acquired but something remembered, not something that begins at that moment but something that has been present throughout all moments, waiting patiently for the recognition that brings it into conscious awareness.

 

The Mirror Never Clouded

 

And so we return to where we began, to the image of the mirror and the sea, to the fundamental metaphor that captures the essence of enlightenment as unbounded, unobstructed perception. The mirror of consciousness has never truly been clouded; it only appeared so because we mistook the passing images reflected on its surface for its essential nature. The sea has never ceased to be capable of perfect stillness; the winds that disturbed it were the winds of our own egoic agitation.

 

Enlightenment, then, is not something to be created but something to be allowed, not a distant destination but the ground on which we have always stood. It requires no special gifts, no exceptional abilities, only the willingness to see clearly, to let reality be as it is, to release the death grip of self-centered thinking and open to the infinite expanse of what simply is.

 

For those with the courage to undertake this surrender, for those willing to let go of the familiar prison of separate selfhood and step into the vast unknown of their true nature, enlightenment waits—not in some far-off spiritual realm, but in the ordinary miracle of this present moment, in the next breath, in the sound of rain on the roof, in the feeling of feet touching the ground. It is always here, always now, always available to those who have eyes to see and hearts to receive it.

 

May all beings awaken to their true nature. May all beings know the peace that passes understanding. May the mirror remain clear, the sea remain still, and reality shine forth in its naked splendor, undistorted by the dreams of separation that have haunted humanity for so long. This is the prayer of the mystic, the aspiration of the sage, the hope that guides all spiritual seeking—that the light of enlightenment might dawn in every heart, revealing the unity that has never been broken, the wholeness that has never been fragmented, the love that has never been absent.

 

In the end, enlightenment is simply this: the recognition that nothing needs to be added and nothing needs to be taken away, that reality as it is in this very moment is already complete, already perfect, already the fulfillment of all seeking. To know this directly, beyond thought and belief, is to be free. And this freedom is the birthright of every conscious being, waiting patiently to be claimed.

 

Ο Καθρέφτης της Αιωνιότητας: Ένας Διαλογισμός στον Διαφωτισμό ως Απεριόριστη Αντίληψη

 

Το Κατώφλι του Ανεκφράστου

 

Υπάρχει μια κατάσταση συνείδησης που οι μυστικοί των περασμένων αιώνων αναζήτησαν με το πάθος εραστών που ψάχνουν τον Αγαπημένο — μια κατάσταση της ψυχής τόσο φωτεινή, τόσο απεριόριστη, ώστε η ίδια η γλώσσα τρέμει στο κατώφλι της και σωπαίνει. Αυτή η κατάσταση, την οποία οι πνευματικές παραδόσεις σε όλη την έκταση της ανθρώπινης ιστορίας έχουν ονομάσει «διαφωτισμό», «αφύπνιση» ή «γνώση», στέκεται ταυτόχρονα ως ο προορισμός του ταξιδιού του αναζητητή και ως το αιώνιο παρόν που ποτέ δεν έλειψε. Δεν είναι βραβείο που αρπάζει ο φιλόδοξος νους, ούτε τρόπαιο για να επιδειχθεί στον κόσμο. Αντίθετα, αποκαλύπτεται ως αυτό που πάντα υπήρχε: το πρωτότυπο πρόσωπο της πραγματικότητας, αμόλυντο από τα πέπλα που ο ξεχωριστός εαυτός έχει ρίξει πάνω στην αντίληψη.

 

Το να μιλάμε για τον διαφωτισμό είναι να επιχειρούμε το αδύνατο — να αιχμαλωτίσουμε με λέξεις αυτό που ρέει πέρα από κάθε εννοιολογικό όριο, να χαρτογραφήσουμε με τη γλώσσα του πεπερασμένου αυτό που ανήκει στο άπειρο. Ωστόσο, ο μυστικός πρέπει να μιλήσει, διότι η σιωπή μόνη, παρόλο που περιέχει όλη την αλήθεια, δεν μπορεί να καθοδηγήσει όσους ακόμα περιπλανώνται στον λαβύρινθο της δικής τους σκέψης. Και έτσι, με την ταπείνωση εκείνου που γνωρίζει ότι όλες οι περιγραφές υπολείπονται της πραγματικότητας που προσπαθούν να περιγράψουν, μπορούμε να προσεγγίσουμε αυτό το μυστήριο όχι ως λόγιοι που ανατέμνουν ένα δείγμα, αλλά ως προσκυνητές που στέκονται μπροστά σε ένα κατώφλι, συνειδητοί ότι αυτό που βρίσκεται πέρα μπορεί μόνο να εισαχθεί, ποτέ να εξηγηθεί πλήρως.

 

Η ουσιαστική φύση του διαφωτισμού υπερβαίνει το προσωπικό δράμα της ατομικής εμπειρίας. Δεν είναι αυτό που ο εγωισμός φαντάζεται στις στιγμές της πνευματικής του φιλοδοξίας, ούτε αυτό που ισχυρίζεται όταν τυλίγεται με τα ενδύματα της επίτευξης. Ο ξεχωριστός εαυτός, αυτή η επίμονη ψευδαίσθηση ενός απομονωμένου «εγώ» που στέκεται χωριστά από το ρέον ποτάμι της ύπαρξης, δεν μπορεί να κατέχει τον διαφωτισμό περισσότερο από ό,τι ένα κύμα μπορεί να κατέχει τον ωκεανό. Διότι ο διαφωτισμός δεν είναι εμπειρία που ανήκει σε κάποιον· είναι η εξαφάνιση εκείνου που θα εμπειριζόταν, αφήνοντας μόνο την καθαρή δραστηριότητα της ίδιας της αντίληψης — αδέσποτη, ανεμπόδιστη, ελεύθερη.

 

Η Θάλασσα της Νηνεμίας

 

Σκεφτείτε τη θάλασσα στην τέλεια νηνεμία της, όταν ούτε μια πνοή ανέμου δεν διαταράσσει την επιφάνειά της. Σε τέτοιες στιγμές, το νερό γίνεται ένας άψογος καθρέφτης, αντανακλώντας την απεραντοσύνη του ουρανού με τέτοια πιστότητα που το όριο μεταξύ πάνω και κάτω διαλύεται σε μια απρόσκοπτη ενότητα. Αυτή είναι η φύση της διαφωτισμένης αντίληψης — μια συνείδηση τόσο διαυγής, τόσο ελεύθερη από τα κύματα της εγωικής διαταραχής, ώστε αντανακλά την πραγματικότητα ακριβώς όπως είναι, χωρίς προσθήκη ή αφαίρεση, χωρίς ερμηνεία ή παραμόρφωση.

 

Αλλά ας αγγίξει την επιφάνεια η μικρότερη αύρα, και αμέσως η αντανάκλαση θρυμματίζεται σε χίλια χορευτικά θραύσματα φωτός. Ο ουρανός είναι ακόμα εκεί, η θάλασσα είναι ακόμα εκεί, αλλά τώρα αυτό που εμφανίζεται στην επιφάνεια μοιάζει μόνο σπασμένα με αυτό που είναι. Αυτή είναι η κατάσταση του συνηθισμένου νου, αέναα ταραγμένου από τους ανέμους της επιθυμίας και της αποστροφής, της ελπίδας και του φόβου, της μνήμης και της προσδοκίας. Όχι χονδροειδώς διαταραγμένου, ίσως — διότι η αναλογία ισχύει ότι δεν υπάρχει «περισσότερο ή λιγότερο» σε αυτή τη θόλωση — αλλά διαταραγμένου παρ' όλα αυτά, και επομένως ανίκανος για εκείνη την τέλεια αντανάκλαση που είναι ο διαφωτισμός.

 

Οι μυστικές παραδόσεις έχουν από καιρό κατανοήσει αυτή την αλήθεια: η αντίληψη είναι είτε διαυγής είτε θολή. Δεν υπάρχει ενδιάμεση κατάσταση, κανένας μερικός διαφωτισμός στον οποίο βλέπει κανείς την πραγματικότητα «κάπως» ακριβώς. Όπως ο καθρέφτης που είτε αντανακλά αληθινά είτε παραμορφώνει, η συνείδηση είτε αναπαύεται στη φυσική της διαύγεια είτε χορεύει με τις σκιές που ρίχνει η αίσθηση του εαυτού. Μια μόνη σκέψη που ισχυρίζεται «εγώ αντιλαμβάνομαι» εισάγει ήδη τη ρυτίδα που σπάει την επιφάνεια, που μετατρέπει τον καθρέφτη σε κάτι λιγότερο από τέλεια αντανάκλαση.

 

Γι' αυτό οι αρχαίοι σοφοί μιλούσαν για τον διαφωτισμό όχι ως απόκτηση αλλά ως αποκάλυψη αυτού που ήδη είναι. Ο ουρανός ποτέ δεν έπαψε να είναι ουρανός· ο ωκεανός ποτέ δεν έπαψε να είναι ωκεανός. Αυτό που αλλάζει είναι μόνο η κατάσταση της επιφάνειας — αν παραμένει αρκετά ήρεμη για να αντανακλά την αλήθεια που ήταν πάντα παρούσα. Και αυτή η νηνεμία δεν επιτυγχάνεται με προσπάθεια, διότι η προσπάθεια η ίδια είναι μια μορφή διαταραχής. Αντίθετα, αναδύεται φυσικά όταν οι άνεμοι της εγωικής δραστηριότητας παύουν να πνέουν, όταν ο ξεχωριστός εαυτός χαλαρώνει τη λαβή του στην εμπειρία και επιτρέπει στην πραγματικότητα να είναι ακριβώς όπως είναι.

 

Η Διάλυση των Ορίων

 

Στην κατάσταση της διαφωτισμένης επίγνωσης, τα συμβατικά όρια που φαίνονται να χωρίζουν τον εαυτό από τον κόσμο, το υποκείμενο από το αντικείμενο, τον αντιληπτό από το αντιλαμβανόμενο, διαλύονται σαν πρωινή ομίχλη μπροστά στον ανατέλλοντα ήλιο. Αυτό δεν είναι ζήτημα φιλοσοφικής κατανόησης ή διανοητικής πεποίθησης, αλλά άμεσης αντίληψης. Ο μυστικός δεν πιστεύει ότι όλα είναι ένα· ο μυστικός το βλέπει, το γεύεται, το ζει σε κάθε στιγμή. Οι φαινομενικές διαιρέσεις που δομούν τη συνηθισμένη εμπειρία αναγνωρίζονται ως εννοιολογικές επικαλύψεις, χρήσιμες ίσως για την πλοήγηση στις πρακτικές απαιτήσεις της καθημερινής ζωής, αλλά τελικά όχι πιο πραγματικές από τις γραμμές γεωγραφικού πλάτους και μήκους που χαράσσουμε στο πρόσωπο της γης.

 

Τι απομένει όταν αυτά τα όρια διαλυθούν; Όχι ένα κενό άδειο, όχι ένα κενό μη-ύπαρξης, αλλά μια πληρότητα πέρα από περιγραφή — ένα ενιαίο, απρόσκοπτο πεδίο ύπαρξης-συνείδησης-δραστηριότητας στο οποίο όλα τα πράγματα αναδύονται και παρέρχονται σαν κύματα πάνω σε εκείνη την πρωταρχική θάλασσα. Ο διαφωτισμένος δεν στέκεται χωριστά από αυτό το πεδίο, παρατηρώντας το από κάποιο υπερβατικό πλεονεκτικό σημείο. Αντίθετα, ο διαφωτισμένος είναι αυτό το πεδίο, επίγνωρο του εαυτού του στην καθαρή αμεσότητα κάθε στιγμής, ελεύθερο από τον παραμορφωτικό φακό της εγωκεντρικής αντίληψης.

 

Αυτή η συνειδητοποίηση φέρει μαζί της μια βαθιά αίσθηση διασυνδεδεμενότητας, μια άμεση γνώση ότι η αληθινή φύση κάποιου δεν περιορίζεται στο περίβλημα του δέρματος, δεν περιορίζεται στη ροή σκέψεων και αισθήσεων που παρελαύνουν μέσα από την επίγνωση. Η ουσία αυτού που είναι κανείς εκτείνεται άπειρα προς τα έξω, μοιραζόμενη την ίδια θεμελιώδη φύση με τα άστρα που περιστρέφονται στο διάστημα, τα αρχαία βουνά που φθείρονται κόκκο τον κόκκο, τον ξένο που περνά στο δρόμο, το λεπίδι του χόρτου που λυγίζει κάτω από το βάρος της πρωινής δροσιάς. Όλα τα πράγματα συμμετέχουν στην ίδια απέραντη Ύπαρξη, όλα τα πράγματα αναδύονται από την ίδια μυστηριώδη Πηγή, όλα τα πράγματα χορεύουν τον ίδιο θεϊκό χορό.

 

Οι μυστικοί έχουν δώσει πολλά ονόματα σε αυτή την αναγνώριση. Την έχουν αποκαλέσει συνειδητοποίηση του Εαυτού, ανακάλυψη της φύσης του Βούδα, ένωση με τον Θεό, κοσμική συνείδηση, αναγνώριση του Τάο. Αλλά τα ονόματα είναι απλά δάχτυλα που δείχνουν το φεγγάρι, και η πραγματικότητα που υποδεικνύουν υπερβαίνει κάθε ονομασία. Είναι ταυτόχρονα η πιο οικεία αλήθεια — πιο κοντινή σε εμάς από την ίδια μας την αναπνοή — και η πιο υπερβατική — απέραντη από το σύμπαν το ίδιο. Είναι αυτό που πάντα ήμασταν, ωστόσο φαίνεται σαν αποκάλυψη επειδή για τόσο καιρό νομίζαμε ότι είμασταν κάτι άπειρα μικρότερο, άπειρα πιο ξεχωριστό.

 

Η Αρμονία της Δράσης

 

Ο διαφωτισμός δεν είναι απλώς μια παθητική κατάσταση αντίληψης, μια κατάσταση γαλήνιας μαρτυρίας αποκομμένη από τον κόσμο της δράσης. Αντίθετα, περιλαμβάνει μια διάσταση δραστηριότητας στην οποία η πράξη ρέει φυσικά και αυθόρμητα από την ύπαρξη, στην οποία η δράση αναδύεται όχι από τους υπολογισμένους σκοπούς του ξεχωριστού εαυτού αλλά από την βαθιά νοημοσύνη της ίδιας της πραγματικότητας. Όταν η αντίληψη είναι διαυγής, όταν ο καθρέφτης αντανακλά χωρίς παραμόρφωση, η δράση επίσης γίνεται διαυγής — ευθυγραμμισμένη με τη φυσική τάξη, αρμονική με τη ροή της ύπαρξης.

 

Αυτό είναι που οι Ταοϊστές σοφοί αποκαλούσαν «wu-wei», δράση μέσω μη-δράσης, η αβίαστη δραστηριότητα που αναδύεται όταν παύει κανείς να επιβάλλει τη θέλησή του στην πραγματικότητα και αντίθετα επιτρέπει να κινηθεί από το Τάο. Είναι αυτό που οι Ινδουιστικές γραφές περιγράφουν ως «nishkama karma», δράση χωρίς προσκόλληση στα αποτελέσματα, εκτελούμενη όχι για προσωπικό όφελος αλλά ως έκφραση του «dharma» κάποιου, της ευθυγράμμισής του με την κοσμική τάξη. Στην χριστιανική μυστική παράδοση, εμφανίζεται ως παράδοση στη θέληση του Θεού, η εγκατάλειψη της αυτο-θέλησης υπέρ του θεϊκού σκοπού.

 

Σε όλες αυτές τις διατυπώσεις, βρίσκουμε την ίδια ουσιαστική διορατικότητα: όταν η ψευδαίσθηση της χωριστότητας διαλύεται, όταν ο εγωισμός δεν καταλαμβάνει πλέον τον θρόνο της συνείδησης, αυτό που αναδύεται είναι ένας τρόπος ύπαρξης στον κόσμο που είναι ταυτόχρονα πλήρως εμπλεγμένος και εντελώς ελεύθερος. Ο διαφωτισμένος πράττει, αλλά δεν υπάρχει κανείς που πράττει — ή πιο ακριβώς, είναι η πραγματικότητα που πράττει μέσω της μορφής που εμφανίζεται ως ατομικό πρόσωπο. Αποφάσεις λαμβάνονται, λόγια λέγονται, κινήσεις συμβαίνουν, αλλά όλα αυτά γίνονται αυθόρμητα, φυσικά, χωρίς την επικάλυψη εγωικής σκέψης και αυτο-ανησυχίας.

 

Αυτό δεν σημαίνει ότι ο διαφωτισμένος γίνεται παθητικός ή μηχανικός, μια μαριονέτα χωρίς αυτονομία. Ίσα ίσα: ελεύθερος από τη φυλακή της εγωκεντρικής σκέψης, η δράση γίνεται πιο δημιουργική, πιο αποκριτική, πιο τέλεια συντονισμένη με τις ανάγκες κάθε στιγμής. Σαν το νερό που ρέει προς τα κάτω, βρίσκοντας τον δρόμο της μικρότερης αντίστασης ωστόσο αρκετά ισχυρό για να χαράξει φαράγγια μέσα σε στερεό βράχο, η δραστηριότητα που αναδύεται από τη διαφωτισμένη επίγνωση είναι ταυτόχρονα ήπια και ακαταμάχητη, ταυτόχρονα υποχωρητική και μεταμορφωτική.

 

Δεν υπάρχει σύγκρουση σε τέτοια δράση, καμία αντίσταση, καμία εσωτερική διαίρεση μεταξύ αυτού που θέλει κανείς να κάνει και αυτού που νιώθει υποχρεωμένος να κάνει. Ο διαφωτισμένος δεν πράττει ενάντια στην πραγματικότητα αλλά ως πραγματικότητα, κινούμενος σε αρμονία με το μεγάλο ρεύμα της ύπαρξης. Και σε αυτή την αρμονία, υπάρχει μια χαρά που δεν χρειάζεται εξωτερική δικαιολογία, μια ειρήνη που δεν εξαρτάται από κανένα συγκεκριμένο αποτέλεσμα, μια αγάπη που ρέει ελεύθερα προς όλα τα όντα επειδή η αναγνώριση της ενότητας δεν αφήνει κανέναν έξω από τον κύκλο της συμπόνιας.

 

Πέρα από το Βασίλειο της Σκέψης

 

Ο νους που αναζητά τον διαφωτισμό μέσω της σκέψης δεν μπορεί ποτέ να τον βρει, διότι η σκέψη η ίδια είναι το πέπλο που κρύβει αυτό που αναζητείται. Κάθε έννοια, κάθε πεποίθηση, κάθε νοητική εικόνα για το τι μπορεί να είναι ο διαφωτισμός — αυτά είναι εμπόδια μάλλον παρά βοηθήματα, σκιές μάλλον παρά φως. Η διάκριση μεταξύ διαφωτισμού και συνηθισμένης ζωής υπάρχει μόνο στη σκέψη νου που δεν έχει ακόμα αφυπνιστεί στη αληθινή του φύση. Στην πραγματικότητα, δεν υπάρχει τέτοια διάκριση, διότι ο διαφωτισμός είναι απλώς η ζωή όπως πραγματικά είναι όταν αντιλαμβάνεται χωρίς το παραμορφωτικό φίλτρο της εγωκεντρικής σκέψης.

 

Αυτή είναι ίσως η πιο παράδοξη πτυχή του μυστικού μονοπατιού: ο στόχος δεν μπορεί να επιτευχθεί με τα μέσα που ο εγωισμός βρίσκει πιο φυσικά και άνετα — ανάλυση, σχεδιασμός, εννοιοποίηση, επίτευξη. Αυτά τα εργαλεία του ορθολογικού νου, τόσο χρήσιμα στην πλοήγηση των πρακτικών υποθέσεων του κόσμου, γίνονται δεσμά όταν εφαρμόζονται στην πνευματική διάσταση. Κανείς δεν μπορεί να σκεφτεί τον εαυτό του στον διαφωτισμό περισσότερο από ό,τι μπορεί να σηκώσει τον εαυτό του από το έδαφος τραβώντας τις δικές του μπότες.

 

Ωστόσο αυτό δεν σημαίνει ότι ο διαφωτισμός είναι παράλογος ή αντι-διανοητικός. Αντίθετα, είναι υπερ-ορθολογικός, πέρα από την περιοχή όπου κυριαρχεί η παρεκβατική σκέψη. Περιλαμβάνει ένα διαφορετικό είδος γνώσης, μια άμεση κατανόηση που προηγείται και υπερβαίνει τη μεσολάβηση των εννοιών. Ο μυστικός δεν απορρίπτει τη λογική ή τον ορθό λόγο, αλλά αναγνωρίζει την κατάλληλη θέση τους και τους εγγενείς περιορισμούς τους. Η λογική μπορεί να δείξει τον δρόμο, μπορεί να καθαρίσει ψευδείς ιδέες και εννοιολογική σύγχυση, αλλά δεν μπορεί να παραδώσει την άμεση εμπειρία που είναι η ουσία της αφύπνισης.

 

Αυτό που απαιτείται αντίθετα είναι ένα είδος παράδοσης — όχι η παθητική παραίτηση της ήττας, αλλά η ενεργητική απελευθέρωση εκείνου που θα ελέγχει και θα κατέχει την εμπειρία. Γι' αυτό οι πνευματικές παραδόσεις μιλούν για θάνατο στον εαυτό, για απώλεια της ζωής κάποιου για να την βρει, για τη σκοτεινή νύχτα της ψυχής που προηγείται της αυγής του φωτισμού. Ο εγωισμός πρέπει να απελευθερώσει τη λαβή του, πρέπει να συναινέσει στη δική του διάλυση, πρέπει να κάνει στην άκρη ώστε αυτό που πάντα ήταν παρόν να αποκαλυφθεί.

 

Αυτή η παράδοση δεν είναι ένα εφάπαξ γεγονός αλλά μια συνεχής πρακτική, μια στιγμή-προς-στιγμή απελευθέρωση της τάσης να αρπάζουμε, να κρίνουμε, να συγκρίνουμε, να αναζητούμε. Σε κάθε στιγμή, η πρόσκληση είναι η ίδια: να απελευθερώσουμε την επικάλυψη της σκέψης και να ανοίξουμε στην γυμνή αμεσότητα αυτού που είναι. Να βλέπουμε χωρίς τον βλέποντα, να ακούμε χωρίς τον ακροατή, να υπάρχουμε χωρίς εκείνον που υπάρχει — αυτή είναι η πύλη χωρίς πύλη από την οποία περνά κανείς στο βασίλειο της διαφωτισμένης επίγνωσης.

 

Το Ιερό Μυστήριο

 

Στην καρδιά του διαφωτισμού βρίσκεται ένα μυστήριο που δεν μπορεί να διαλυθεί με κανένα ποσό εξήγησης ή περιγραφής. Είναι ιερό με την βαθύτερη έννοια — ξεχωριστό από το συνηθισμένο, δείχνοντας προς μια διάσταση της πραγματικότητας που υπερβαίνει όλες τις κατηγορίες και αψηφά όλες τις προσπάθειες εννοιολογικής αιχμαλωσίας. Να συναντήσει κανείς αυτό το μυστήριο άμεσα είναι να σταθεί μπροστά στο Απόλυτο, το Έδαφος της Ύπαρξης, την Πηγή από την οποία όλα τα πράγματα αναδύονται και στην οποία όλα επιστρέφουν.

 

Διαφορετικές παραδόσεις έχουν δώσει διαφορετικά ονόματα σε αυτή την υπέρτατη πραγματικότητα. Κάποιοι την αποκαλούν Θεό, μιλώντας στη γλώσσα του θεϊσμού και της αφοσίωσης. Άλλοι την αποκαλούν Κενό ή Κενότητα, τονίζοντας την υπέρβασή της από όλα τα χαρακτηριστικά και ιδιότητες. Άλλοι ακόμα μιλούν γι' αυτήν ως Συνείδηση την ίδια, το φως στο οποίο εμφανίζεται όλη η εμπειρία. Ωστόσο όλα αυτά τα ονόματα, όσο εξυψωμένα, παραμένουν δάχτυλα που δείχνουν το φεγγάρι — χρήσιμα ως ενδείξεις, αλλά όχι να συγχέονται με την πραγματικότητα που υποδεικνύουν.

 

Το ιερό μυστήριο που αποκαλύπτεται στον διαφωτισμό είναι ταυτόχρονα πλήρως υπερβατικό και απόλυτα εγγενές. Είναι πέρα από τον κόσμο ωστόσο όχι ξεχωριστό από αυτόν, άπειρο ωστόσο παρόν σε κάθε πεπερασμένο πράγμα, αιώνιο ωστόσο πλήρως εκφρασμένο σε κάθε παρερχόμενη στιγμή. Δεν μπορεί να αρπαχθεί από τον νου ωστόσο είναι πιο κοντινό σε εμάς από τις ίδιες μας τις σκέψεις. Είναι η βαθύτερη σιωπή και η πληρέστερη έκφραση, το σκοτεινότερο σκοτάδι και το λαμπρότερο φως, η πιο απόλυτη νηνεμία και η πιο δυναμική δραστηριότητα.

 

Να αγγίξει κανείς αυτό το μυστήριο, έστω και για μια στιγμή, είναι να αλλάξει για πάντα. Κανείς δεν μπορεί πια να πιστέψει πλήρως στην στερεότητα του ξεχωριστού εαυτού, ποτέ ξανά να δεχτεί χωρίς ερώτηση την υπόθεση ότι η πραγματικότητα αποτελείται από θεμελιωδώς απομονωμένα αντικείμενα που συγκρούονται μεταξύ τους στο χώρο και τον χρόνο. Το πέπλο έχει σηκωθεί, έστω και σύντομα, και παρόλο που μπορεί να πέσει ξανά, παρόλο που η συνηθισμένη συνείδηση μπορεί να επανεπιβληθεί, η μνήμη αυτού που ανεγνώρισε παραμένει, καλώντας κανείς πίσω προς εκείνη την άπειρη ανοιχτότητα, εκείνη την απεριόριστη ελευθερία.

 

Η Επιστροφή στην Απλότητα

 

Παραδόξως, ο υπέρτατος καρπός του πνευματικού ταξιδιού είναι μια επιστροφή σε μια απλότητα που ήταν παρούσα από πάντα αλλά δεν αναγνωρίστηκε. Μετά από όλη την αναζήτηση, όλη την πρακτική, όλη την προσπάθεια και τον αγώνα, αυτό που αναδύεται είναι η ανακάλυψη ότι αυτό που αναζητούνταν ποτέ δεν χάθηκε, ότι ο θησαυρός ήταν θαμμένος στην ίδια μας την αυλή, ότι ο διαφωτισμός δεν είναι τίποτε άλλο από τη συνηθισμένη πραγματικότητα αντιληπτή χωρίς την παραμόρφωση της εγωικής σκέψης.

 

Γι' αυτό οι δάσκαλοι του Ζεν λένε ότι πριν κανείς σπουδάσει Ζεν, τα βουνά είναι βουνά και τα ποτάμια είναι ποτάμια. Κατά τη σπουδή του Ζεν, τα βουνά δεν είναι πια βουνά και τα ποτάμια δεν είναι πια ποτάμια. Αλλά μετά τον διαφωτισμό, τα βουνά είναι ξανά βουνά και τα ποτάμια είναι ξανά ποτάμια. Όλα εμφανίζονται τα ίδια, ωστόσο όλα είναι πλήρως μεταμορφωμένα. Ο κόσμος δεν έχει αλλάξει, αλλά ο αντιληπτής έχει αφυπνιστεί σε αυτό που πάντα ήταν αληθινό.

 

Σε αυτή την αφύπνιση, υπάρχει μια βαθιά ειρήνη — όχι η ειρήνη της απόδρασης ή της απόσυρσης, αλλά η ειρήνη της πλήρους αποδοχής, της πλήρους αγκαλιάς της πραγματικότητας όπως είναι. Δεν υπάρχει πια ανάγκη να κάνει κανείς την εμπειρία διαφορετική, να βελτιώσει αυτό που είναι, να φύγει από το δύσκολο ή να αρπάξει το ευχάριστο. Όλη η ζωή, με το αναπόφευκτο μείγμα χαράς και λύπης, κέρδους και απώλειας, γέννησης και θανάτου, καλωσορίζεται εξίσου, διότι όλα βλέπονται ως το παιχνίδι εκείνης της μιας άπειρης πραγματικότητας που εκφράζει τον εαυτό της σε ατέλειωτες μορφές.

 

Αυτή η ειρήνη δεν εξαρτάται από εξωτερικές συνθήκες που παραμένουν ευνοϊκές. Δεν είναι μια εύθραυστη ισορροπία που πρέπει να διατηρείται προσεκτικά μέσω ελέγχου και διαχείρισης. Αντίθετα, είναι η ακλόνητη ειρήνη εκείνου που έχει δει μέσα από την ψευδαίσθηση της χωριστότητας, που γνωρίζει άμεσα ότι καμία συνθήκη δεν μπορεί να αγγίξει αυτό που πραγματικά είναι. Σαν τα βάθη του ωκεανού που παραμένουν ήρεμα ακόμα και όταν καταιγίδες μαίνονται στην επιφάνεια, η διαφωτισμένη συνείδηση μένει σε μια γαλήνη που οι περιπέτειες της ζωής δεν μπορούν να διαταράξουν.

 

Το Αιώνιο Παρόν

 

Ο διαφωτισμός μπορεί να βιωθεί σε οποιαδήποτε στιγμή όταν κανείς παραδοθεί στην πραγματικότητα όπως παρουσιάζεται. Αυτή είναι ίσως η πιο απελευθερωτική αλήθεια που μεταδίδουν οι μυστικές παραδόσεις: η αφύπνιση δεν είναι κρατημένη για κάποιο μακρινό μέλλον μετά από χρόνια επίπονης πρακτικής, όχι η ειδική επαρχία αγίων και σοφών, όχι εξαρτώμενη από την επίτευξη κάποιας συγκεκριμένης κατάστασης ή συνθήκης. Είναι διαθέσιμη τώρα, σε αυτή ακριβώς τη στιγμή, για οποιονδήποτε έχει το θάρρος και την προθυμία να απελευθερώσει τις προσκολλήσεις του στην εικόνα εαυτού και στην προκατάληψη.

 

Ο ξεχωριστός εαυτός ζει στο χρόνο, πάντα φτάνοντας προς ένα μέλλον που ποτέ δεν φτάνει ή μένοντας σε ένα παρελθόν που δεν υπάρχει πια. Αλλά ο διαφωτισμός υπάρχει μόνο στο αιώνιο παρόν, στο άχρονο τώρα που είναι η μόνη στιγμή που ποτέ υπάρχει. Όταν κανείς παραδοθεί πλήρως σε αυτή τη στιγμή, αποδεχόμενος την εντελώς χωρίς την επικάλυψη της επιθυμίας να είναι διαφορετική, η πόρτα στον διαφωτισμό στέκεται ανοιχτή. Όχι ως δραματικό γεγονός, όχι ως ειδική εμπειρία, αλλά ως η απλή αναγνώριση αυτού που πάντα ήταν αληθινό.

 

Αυτό δεν σημαίνει ότι η πρακτική και η προετοιμασία είναι άχρηστες. Οι πνευματικές πειθαρχίες — διαλογισμός, προσευχή, θεώρηση, ηθική ζωή — όλες έχουν τη θέση τους στο να καθαρίζουν τις αποκρύψεις που εμποδίζουν αυτή την αναγνώριση, στο να καλλιεργούν τις ιδιότητες του νου και της καρδιάς που κάνουν την παράδοση δυνατή. Αλλά τελικά, κανένα ποσό προετοιμασίας δεν μπορεί να εγγυηθεί τον διαφωτισμό, διότι ο διαφωτισμός δεν είναι επίτευγμα αλλά χάρη, όχι αποτέλεσμα προσπάθειας αλλά δώρο της πραγματικότητας που αποκαλύπτει τον εαυτό της όταν οι συνθήκες είναι σωστές.

 

Και όταν αποκαλυφθεί, αυτό που ανακαλύπτεται δεν είναι κάτι νέο αλλά κάτι αρχαίο πέρα από μέτρημα, όχι κάτι αποκτημένο αλλά κάτι θυμημένο, όχι κάτι που αρχίζει εκείνη τη στιγμή αλλά κάτι που ήταν παρόν σε όλες τις στιγμές, περιμένοντας υπομονετικά την αναγνώριση που το φέρνει σε συνειδητή επίγνωση.

 

Ο Καθρέφτης Ποτέ Δεν Θόλωσε

 

Και έτσι επιστρέφουμε εκεί που ξεκινήσαμε, στην εικόνα του καθρέφτη και της θάλασσας, στη θεμελιώδη μεταφορά που αιχμαλωτίζει την ουσία του διαφωτισμού ως απεριόριστη, ανεμπόδιστη αντίληψη. Ο καθρέφτης της συνείδησης ποτέ δεν θόλωσε πραγματικά· μόνο φαινόταν έτσι επειδή νομίσαμε τις παρερχόμενες εικόνες που αντανακλώνται στην επιφάνειά του για την ουσιαστική του φύση. Η θάλασσα ποτέ δεν έπαψε να είναι ικανή για τέλεια νηνεμία· οι άνεμοι που την διατάραξαν ήταν οι άνεμοι της δικής μας εγωικής ταραχής.

 

Ο διαφωτισμός, λοιπόν, δεν είναι κάτι να δημιουργηθεί αλλά κάτι να επιτραπεί, όχι μακρινός προορισμός αλλά το έδαφος στο οποίο πάντα στεκόμασταν. Δεν απαιτεί ειδικά χαρίσματα, καμία εξαιρετική ικανότητα, μόνο την προθυμία να βλέπει κανείς διαυγώς, να επιτρέπει στην πραγματικότητα να είναι όπως είναι, να απελευθερώνει τη θανατηφόρα λαβή της εγωκεντρικής σκέψης και να ανοίγει στην άπειρη έκταση αυτού που απλώς είναι.

 

Για όσους έχουν το θάρρος να αναλάβουν αυτή την παράδοση, για όσους είναι πρόθυμοι να αφήσουν τη γνώριμη φυλακή της ξεχωριστής εαυτότητας και να βγουν στο απέραντο άγνωστο της αληθινής τους φύσης, ο διαφωτισμός περιμένει — όχι σε κάποιο μακρινό πνευματικό βασίλειο, αλλά στο συνηθισμένο θαύμα αυτής της παρούσας στιγμής, στην επόμενη αναπνοή, στον ήχο της βροχής στη στέγη, στην αίσθηση των ποδιών που αγγίζουν το έδαφος. Είναι πάντα εδώ, πάντα τώρα, πάντα διαθέσιμος σε όσους έχουν μάτια να δουν και καρδιές να δεχτούν.

 

Είθε όλα τα όντα να αφυπνιστούν στην αληθινή τους φύση. Είθε όλα τα όντα να γνωρίσουν την ειρήνη που υπερβαίνει την κατανόηση. Είθε ο καθρέφτης να παραμείνει διαυγής, η θάλασσα να παραμείνει ήρεμη, και η πραγματικότητα να λάμψει στην γυμνή της μεγαλοπρέπεια, αδιαμόρφωτη από τα όνειρα της χωριστότητας που στοιχειώνουν την ανθρωπότητα εδώ και τόσο καιρό. Αυτή είναι η προσευχή του μυστικού, η φιλοδοξία του σοφού, η ελπίδα που καθοδηγεί όλη την πνευματική αναζήτηση — ότι το φως του διαφωτισμού μπορεί να ανατείλει σε κάθε καρδιά, αποκαλύπτοντας την ενότητα που ποτέ δεν σπάστηκε, την ολότητα που ποτέ δεν θρυμματίστηκε, την αγάπη που ποτέ δεν έλειψε.

 

Στο τέλος, ο διαφωτισμός είναι απλώς αυτό: η αναγνώριση ότι τίποτα δεν χρειάζεται να προστεθεί και τίποτα δεν χρειάζεται να αφαιρεθεί, ότι η πραγματικότητα όπως είναι σε αυτή ακριβώς τη στιγμή είναι ήδη πλήρης, ήδη τέλεια, ήδη η εκπλήρωση όλης της αναζήτησης. Να γνωρίζει κανείς αυτό άμεσα, πέρα από σκέψη και πεποίθηση, είναι να είναι ελεύθερος. Και αυτή η ελευθερία είναι το δικαίωμα γέννησης κάθε συνειδητού όντος, περιμένοντας υπομονετικά να διεκδικηθεί.

 

 

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Quotes

Constantinos’s quotes


"A "Soul" that out of ignorance keeps making mistakes is like a wounded bird with helpless wings that cannot fly high in the sky."— Constantinos Prokopiou

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Copyright

Copyright © Esoterism Academy 2010-2026. All Rights Reserved .

Intellectual property rights


The entire content of our website, including, but not limited to, texts, news, graphics, photographs, diagrams, illustrations, services provided and generally any kind of files, is subject to intellectual property (copyright) and is governed by the national and international provisions on Intellectual Property, with the exception of the expressly recognized rights of third parties.
Therefore, it is expressly prohibited to reproduce, republish, copy, store, sell, transmit, distribute, publish, perform, "download", translate, modify in any way, in part or in summary, without the express prior written consent of the Foundation. It is known that in case the Foundation consents, the applicant is obliged to explicitly refer via links (hyperlinks) to the relevant content of the Foundation's website. This obligation of the applicant exists even if it is not explicitly stated in the written consent of the Foundation.
Exceptionally, it is permitted to individually store and copy parts of the content on a simple personal computer for strictly personal use (private study or research, educational purposes), without the intention of commercial or other exploitation and always under the condition of indicating the source of its origin, without this in any way implies a grant of intellectual property rights.
It is also permitted to republish material for purposes of promoting the events and activities of the Foundation, provided that the source is mentioned and that no intellectual property rights are infringed, no trademarks are modified, altered or deleted.
Everything else that is included on the electronic pages of our website and constitutes registered trademarks and intellectual property products of third parties is their own sphere of responsibility and has nothing to do with the website of the Foundation.

Δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας

Το σύνολο του περιεχομένου του Δικτυακού μας τόπου, συμπεριλαμβανομένων, ενδεικτικά αλλά όχι περιοριστικά, των κειμένων, ειδήσεων, γραφικών, φωτογραφιών, σχεδιαγραμμάτων, απεικονίσεων, παρεχόμενων υπηρεσιών και γενικά κάθε είδους αρχείων, αποτελεί αντικείμενο πνευματικής ιδιοκτησίας (copyright) και διέπεται από τις εθνικές και διεθνείς διατάξεις περί Πνευματικής Ιδιοκτησίας, με εξαίρεση τα ρητώς αναγνωρισμένα δικαιώματα τρίτων.

Συνεπώς, απαγορεύεται ρητά η αναπαραγωγή, αναδημοσίευση, αντιγραφή, αποθήκευση, πώληση, μετάδοση, διανομή, έκδοση, εκτέλεση, «λήψη» (download), μετάφραση, τροποποίηση με οποιονδήποτε τρόπο, τμηματικά η περιληπτικά χωρίς τη ρητή προηγούμενη έγγραφη συναίνεση του Ιδρύματος. Γίνεται γνωστό ότι σε περίπτωση κατά την οποία το Ίδρυμα συναινέσει, ο αιτών υποχρεούται για την ρητή παραπομπή μέσω συνδέσμων (hyperlinks) στο σχετικό περιεχόμενο του Δικτυακού τόπου του Ιδρύματος. Η υποχρέωση αυτή του αιτούντος υφίσταται ακόμα και αν δεν αναγραφεί ρητά στην έγγραφη συναίνεση του Ιδρύματος.

Κατ’ εξαίρεση, επιτρέπεται η μεμονωμένη αποθήκευση και αντιγραφή τμημάτων του περιεχομένου σε απλό προσωπικό υπολογιστή για αυστηρά προσωπική χρήση (ιδιωτική μελέτη ή έρευνα, εκπαιδευτικούς σκοπούς), χωρίς πρόθεση εμπορικής ή άλλης εκμετάλλευσης και πάντα υπό την προϋπόθεση της αναγραφής της πηγής προέλευσής του, χωρίς αυτό να σημαίνει καθ’ οιονδήποτε τρόπο παραχώρηση δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας.

Επίσης, επιτρέπεται η αναδημοσίευση υλικού για λόγους προβολής των γεγονότων και δραστηριοτήτων του Ιδρύματος, με την προϋπόθεση ότι θα αναφέρεται η πηγή και δεν θα θίγονται δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, δεν θα τροποποιούνται, αλλοιώνονται ή διαγράφονται εμπορικά σήματα.

Ό,τι άλλο περιλαμβάνεται στις ηλεκτρονικές σελίδες του Δικτυακού μας τόπου και αποτελεί κατοχυρωμένα σήματα και προϊόντα πνευματικής ιδιοκτησίας τρίτων ανάγεται στη δική τους σφαίρα ευθύνης και ουδόλως έχει να κάνει με τον Δικτυακό τόπο του Ιδρύματος.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~