Esoterism Academy: October 2015

SUNDAY, 15 March, 2026

20. The Non-Path of True Enlightenment

A Mystical Inquiry into the Silence Beyond All Seeking

Chapter I: The Seeker and the Mirage

There is a moment — known to every sincere soul who has walked the corridors of spiritual longing — when the seeker pauses upon the road and feels, with sudden and inexplicable clarity, that something is profoundly wrong. Not wrong in the way that a map may err, sending the traveler down a lane that winds back upon itself. Wrong in a deeper, more unsettling sense: wrong in the way that the very act of walking may itself be the obstacle. Wrong in the way that the eye, straining to see, has always been that which prevents true seeing.

This moment of sacred disorientation is not a failure. It is, perhaps, the first honest encounter the seeker has ever had with Reality.

For centuries, in every corner of the human world, the spiritual traditions have offered roads. They have drawn their maps with great care and devotion — maps of ascending consciousness, of purified will, of accumulated virtue, of disciplined breath and concentrated mind. The mystics of the East described ladders of light rising through chakras and subtle bodies toward a radiant summit. The contemplatives of the West spoke of a purgative way, an illuminative way, a unitive way, a staircase carved into the very mountain of the Divine. Shamans described journeys through layered worlds; philosophers charted degrees of Being; initiates spoke in hushed reverence of thresholds, of veils, of gates that opened only to those who had proven themselves worthy of passage.

And yet. And yet.

There is a silence that waits at the end of every one of these roads. Not the silence of arrival. Not the silence of a destination finally reached after long and weary travel. But a silence of an entirely different order — a silence that whispers, with the gentleness of wind passing through the hollow of an ancient tree: you were never on a path at all.

Chapter II: The Deification of the Little Self

To understand what true enlightenment is not, one must first look honestly at what the human mind calls enlightenment — and recognize in it, beneath all its luminous language, the unmistakable signature of the self.

The human path toward what it names as spiritual awakening is, in most of its expressions, a project of the ego dressed in celestial garments. It speaks the language of transcendence, yet it is rooted in acquisition. It promises liberation, yet it is driven by the deepest of all human impulses: the desire to become more, to rise higher, to transform the limited self into something greater, something worthy, something luminous and enduring.

There is a particular and seductive beauty to this aspiration. It elevates the human being above the merely animal, above the merely instinctual. It inspires great art, great sacrifice, great acts of compassion and renunciation. One does not dismiss it lightly, and one does not mock the sincerity of those who have walked its paths with genuine devotion and trembling heart.

But let the thing be named for what it is: it is the apotheosis of the little self. It is the self that decides it shall become awakened, that disciplines itself toward awakening, that measures its progress toward awakening, that arrives — or believes it arrives — at awakening, and then knows itself to be awakened. At every stage of this journey, the self remains the central actor, the protagonist of its own spiritual drama. It has merely exchanged coarser clothing for finer. It has traded the robes of desire for the robes of renunciation, the ambitions of the world for the ambitions of heaven. But the one who wears the robes — that persistent, watchful, self-referencing one — has not dissolved. It has, in a sense, never been more fully itself than in the moment it proclaims: I am awakened.

This is not enlightenment. This is illuminated self-regard. This is the dream dreaming itself in more translucent colors.

Chapter III: The Road That Leads to a Wall

Every road, by its very nature, implies a destination. And every destination implies a traveler who has not yet arrived — a traveler defined, in the most fundamental sense, by the distance between where they stand and where they are going. The spiritual path, in this sense, is built upon and perpetually reinforces the very separation it claims to heal.

Those who preach of salvation, who offer systems of attainment, who describe the stages of illumination with confident and authoritative precision — they are, regardless of their sincerity, cartographers of a country that does not exist. They have taken the inexpressible and given it coordinates. They have taken the boundless and marked it with a flag. They hand the seeker a map and say: here is where you are; here is where you must go. And the seeker, grateful for the orientation, sets off — deeper into the dream, deeper into the magnificent, self-sustaining fantasy of spiritual time.

Spiritual time is perhaps the most refined of all illusions. It is the sense that something must happen, that a process must unfold, that a before must give way to an after — that now, this very moment, is somehow insufficient, somehow preliminary, somehow a step toward a later moment when the real thing shall finally arrive. The road exists in time. The road is time. And as long as the seeker walks the road, they are living proof that they have not yet understood what they are seeking.

For what is sought has never been ahead. It has never been at the end of any road. It is not a destination that one approaches through effort, through practice, through the accumulation of spiritual merit or the refinement of inner character. The moment of recognition — if it comes at all — is not the end of a journey. It is the sudden and total collapse of the very idea that there was ever a journey to complete.

Chapter IV: The Silence That Is Not an Absence

True Enlightenment — if that phrase can still be used without immediately betraying what it attempts to point toward — is not the destination to which all paths converge. It is what remains when the very activity of path-following ceases. Not ceases through exhaustion, not ceases through achieved arrival, but ceases in the way that a wave ceases: not by stopping, but by recognizing that it was always water.

This is the Silence. Not the silence of a room in which no one speaks. Not the silence of a mind temporarily quieted through meditation. Those are silences still defined by their contrast with sound, still held within the architecture of time and change. The Silence that is meant here is something altogether more radical — a Silence that does not oppose noise, that does not follow thought, that is not achieved by any practice whatsoever. It is the silence of that which never began, which cannot end, which has no location in the landscape of experience and yet is more intimate than experience itself.

The mystics who have touched this — and they are few, for to touch it one must, in some sense, cease to be a mystic — have spoken of it in fragments, in broken language, in the poetry of negation. The great Meister Eckhart murmured of the desert of the Godhead, where no image can enter. The Upanishads described Brahman as neti, neti — not this, not this. The Tao that can be named is not the eternal Tao. The finger points at the moon, but the finger is not the moon, and those who study the finger will miss the heavenly glory.

These negations are not defeats. They are the most precise language available for pointing toward that which exists beyond all description, beyond all predication, beyond all the categories that the human mind constructs to make experience navigable and communicable. They are gestures toward what one might call the Dark Existence of the Vast — the immeasurable ground of Being that is not darkness in the sense of blindness, but darkness in the sense of the primordial, in the sense of that which existed before light divided from shadow, before the first word was spoken, before the universe folded itself out of silence into form.

Chapter V: Beyond Space, Beyond the Architecture of the Known

Reality — not the reality of tables and thoughts and temporal events, but Reality in its naked and unmediated nature — does not reside within the coordinates of space. Space is a structure imposed by the perceiving mind upon the seamless wholeness of what is. And within space, all things have edges. All things are defined by what they are not. All things carry within them the fundamental loneliness of the separate, the grief of the bounded thing reaching across the distance toward another bounded thing.

But the Dark Existence of the Vast knows no edges. It is not large in the way that a galaxy is large. It is not vast in the way that an ocean is vast. Those are merely extensions of scale, still measured against the human body, still registered within the human sense of dimension. The Vastness that is meant here is prior to dimension. It is the space in which space itself arises. It is the ground of grounds, the depth beneath all depths, the one thing that cannot be made into an object of knowledge because it is that within which all knowing occurs.

To encounter this — and the word "encounter" is already too bilateral, too suggestive of two things meeting across a space — is to dissolve the conviction that one is a separate entity navigating a world of other separate entities. Not to dissolve it as a philosophical position adopted after careful argumentation. But to dissolve it the way morning dissolves a dream: not by refuting the dream's contents one by one, but by the simple, overwhelming fact of waking.

This waking is not dramatic. It does not come with radiant light, with the sensation of expansion, with bliss washing over a still-present self. Those experiences — and they are real, and they are precious — belong still to the experiencer. They are gifts, but they are gifts given to someone. The recognition that is being pointed toward here is not given to anyone, because in it, the one who would receive has quietly, gently, absolutely ceased to be the center around which everything arranges itself.

What remains is not nothing. What remains is everything — but without the anxious, grasping quality of a self that needs everything to be otherwise than it is.

Chapter VI: The Stillness at the End of All Movement

The contemplative soul, sitting with all of this, may feel a particular and beautiful species of vertigo. It is the vertigo of a question that begins to dissolve the questioner. If there is no path, where does one place the feet? If there is no movement toward enlightenment, what becomes of all the longing, all the seeking, all the genuine and heartfelt aspiration that has driven the spiritual life from its very beginning?

These questions deserve neither dismissal nor easy resolution. They are to be held, as one holds a flame — close enough to see by, not so close that one is consumed before the seeing is complete.

The answer, insofar as there is one, is this: the longing was never wrong. The seeking was never wrong. Even the roads, even the maps, even the teachers who handed down their carefully charted paths — none of it was wrong, in the sense of being evil or deluded or deserving of contempt. All of it was the dream dreaming itself toward its own awakening. All of it was the river, finding its way by every available channel, toward the ocean it had always been.

But the ocean does not reward the river for its journey. The ocean simply receives the river — and in receiving it, reveals that there was never a river and an ocean. There was only water, moving through different shapes, at different speeds, wearing different names, until the movement slowed, and the shapes dissolved, and the names fell into the Silence that was always waiting beneath them.

This Silence is not death. It is not emptiness in the nihilistic sense. It is the fullness that precedes all form — the pregnant dark from which all light is born, to which all light returns, and which is itself neither born nor returning, but simply, timelessly, immovably, impossibly: is.

Chapter VII: The Non-Path as the Only True Arriving

And so the soul that has wandered long — through the labyrinthine corridors of doctrine and practice, through the high passes of mystical experience and the dry valleys of spiritual doubt, through the libraries of sacred scripture and the inner chambers of solitary contemplation — this soul arrives, at last, at the place it never left.

There is nothing here to claim. There is no certificate of attainment, no inner light that announces itself as proof, no voice from the depths that says: you have done it, you are here. There is only the utter simplicity of what is — the breath moving in and out of a body that no longer needs to be anything other than what it is, the sounds of the world arising and passing without commentary, the sense of existing that requires no justification, no improvement, no continuation into a future in which it will finally be more fully itself.

True Enlightenment is this: the ending of the project of becoming. Not the ending achieved through effort, but the ending that reveals itself when the effort is seen, clearly and completely, for what it always was — the dream of a separate self trying to escape its own separateness by becoming spiritual enough to merge with the whole. When that dream is seen, not criticized but simply seen — it does not shatter dramatically. It dissolves. As naturally as mist dissolves before the morning sun that was never, in truth, its enemy.

What the soul sought at the end of every path was never at the end of any path. It was here, at the very place the seeking began — beneath the seeker, before the seeking, indifferent to the journey and yet containing it entirely. It was always the Ground. It was always the Silence. It was always this Dark, Vast, Timeless Existence, looking out through every pair of human eyes that ever wept in longing for it — not knowing that the longing and the Longed-For had never, for a single moment, been two things separated by the distance of a road.

The road ends here. The road ends before it begins.

And in this ending — which is no ending — there is only the Silence.

The Silence that was always already Home.

"True Enlightenment has no Path. It is the pathless ground upon which all paths arise, walk themselves out, and return — like waves upon an ocean that was never anything but still."

…

Η Μη-Οδός της Αληθινής Φώτισης

Μια Μυστική Έρευνα στη Σιωπή Πέρα από Κάθε Αναζήτηση

Κεφάλαιο Ι: Ο Αναζητητής και το Είδωλο

Υπάρχει μια στιγμή — γνωστή σε κάθε ειλικρινή ψυχή που έχει περπατήσει στους διαδρόμους της πνευματικής λαχτάρας — όταν ο αναζητητής σταματά στον δρόμο και αισθάνεται, με ξαφνική και ανεξήγητη διαύγεια, ότι κάτι είναι βαθιά λάθος. Όχι λάθος με την έννοια που ένας χάρτης μπορεί να κάνει λάθος, στέλνοντας τον ταξιδιώτη σε έναν δρόμο που γυρίζει πίσω στον εαυτό του. Λάθος με έναν βαθύτερο, πιο ανησυχητικό τρόπο: λάθος με την έννοια ότι η ίδια η πράξη του περπατήματος μπορεί να είναι το εμπόδιο. Λάθος με την έννοια ότι το μάτι, που τεντώνεται για να δει, ήταν πάντα αυτό που εμπόδιζε την αληθινή όραση.

Αυτή η στιγμή του ιεούς αποπροσανατολισμού δεν είναι αποτυχία. Είναι, ίσως, η πρώτη ειλικρινής συνάντηση που είχε ποτέ ο αναζητητής με την Πραγματικότητα.

Επί αιώνες, σε κάθε γωνιά του ανθρώπινου κόσμου, οι πνευματικές παραδόσεις πρόσφεραν δρόμους. Χάραξαν τους χάρτες τους με μεγάλη φροντίδα και αφοσίωση — χάρτες της ανερχόμενης συνείδησης, της εξαγνισμένης βούλησης, της συσσωρευμένης αρετής, της πειθαρχημένης αναπνοής και της συγκεντρωμένης νόησης. Οι μύστες της Ανατολής περιέγραψαν σκάλες φωτός που ανεβαίνουν μέσα από τσάκρας και λεπτά σώματα προς μια ακτινοβόλο κορυφή. Οι στοχαστές της Δύσης μίλησαν για έναν δρόμο κάθαρσης, έναν δρόμο φωτισμού, έναν δρόμο ένωσης, μια σκάλα σκαλισμένη μέσα στο ίδιο το βουνό του Θείου. Οι σαμάνοι περιέγραψαν ταξίδια μέσα από στρωματοποιημένους κόσμους· οι φιλόσοφοι χαρτογράφησαν βαθμίδες του Όντος· οι μυημένοι μιλούσαν με σιωπηλή ευλάβεια για κατώφλια, για πέπλα, για πύλες που άνοιγαν μόνο σε όσους είχαν αποδείξει ότι είναι άξιοι να περάσουν.

Και όμως. Και όμως.

Υπάρχει μια σιωπή που περιμένει στο τέλος κάθε ενός από αυτούς τους δρόμους. Όχι η σιωπή της άφιξης. Όχι η σιωπή ενός προορισμού που επιτέλους επιτεύχθηκε μετά από μακρύ και κουραστικό ταξίδι. Αλλά μια σιωπή εντελώς διαφορετικής τάξης — μια σιωπή που ψιθυρίζει, με την απαλότητα του ανέμου που περνά μέσα από την κοιλότητα ενός αρχαίου δέντρου: ποτέ δεν ήσουν σε δρόμο.

Κεφάλαιο ΙΙ: Η Αποθέωση του Μικρού Εαυτού

Για να κατανοήσει κανείς τι δεν είναι η αληθινή φώτιση, πρέπει πρώτα να κοιτάξει με ειλικρίνεια αυτό που ο ανθρώπινος νους ονομάζει φώτιση — και να αναγνωρίσει μέσα του, κάτω από όλη την λαμπερή του γλώσσα, την αδιαμφισβήτητη υπογραφή του εαυτού.

Η ανθρώπινη πορεία προς αυτό που ονομάζει πνευματική αφύπνιση είναι, στις περισσότερες εκφράσεις της, ένα εγχείρημα του εγώ ντυμένο με ουράνια ενδύματα. Μιλά τη γλώσσα της υπέρβασης, αλλά είναι ριζωμένη στην απόκτηση. Υπόσχεται απελευθέρωση, αλλά οδηγείται από την βαθύτερη από όλες τις ανθρώπινες ορμές: την επιθυμία να γίνει κανείς περισσότερος, να ανέβει ψηλότερα, να μεταμορφώσει τον περιορισμένο εαυτό σε κάτι μεγαλύτερο, κάτι άξιο, κάτι λαμπερό και αιώνιο.

Υπάρχει μια ιδιαίτερη και γοητευτική ομορφιά σε αυτή την προσδοκία. Αναβαθμίζει τον άνθρωπο πάνω από το απλώς ζωώδες, πάνω από το απλώς ενστικτώδες. Εμπνέει μεγάλη τέχνη, μεγάλη θυσία, μεγάλες πράξεις συμπόνιας και απαρνήσεως. Δεν την απορρίπτει κανείς ελαφρά τη καρδία, και δεν χλευάζει την ειλικρίνεια όσων περπάτησαν τους δρόμους της με γνήσια αφοσίωση και τρεμάμενη καρδιά.

Αλλά ας ονομαστεί το πράγμα με το όνομά του: είναι η αποθέωση του μικρού εαυτού. Είναι ο εαυτός που αποφασίζει ότι θα γίνει φωτισμένος, που πειθαρχεί τον εαυτό του προς τη φώτιση, που μετρά την πρόοδό του προς τη φώτιση, που φτάνει —ή πιστεύει ότι φτάνει— στη φώτιση, και μετά γνωρίζει τον εαυτό του ως φωτισμένο. Σε κάθε στάδιο αυτού του ταξιδιού, ο εαυτός παραμένει ο κεντρικός δρών, ο πρωταγωνιστής του δικού του πνευματικού δράματος. Απλώς άλλαξε πιο χοντρά ρούχα με πιο λεπτά. Αντάλλαξε τις στολές της επιθυμίας με τις στολές της απαρνήσεως, τις φιλοδοξίες του κόσμου με τις φιλοδοξίες του ουρανού. Αλλά αυτός που φοράει τις στολές —αυτός ο επίμονος, παρατηρητικός, αυτοαναφορικός— δεν έχει διαλυθεί. Έχει, με κάποια έννοια, γίνει ποτέ πιο πλήρως ο εαυτός του παρά στη στιγμή που διακηρύσσει: Είμαι φωτισμένος.

Αυτό δεν είναι φώτιση. Αυτό είναι φωτισμένη αυτοεκτίμηση. Αυτό είναι το όνειρο που ονειρεύεται τον εαυτό του με πιο διάφανα χρώματα.

Κεφάλαιο ΙΙΙ: Ο Δρόμος που Οδηγεί σε Τείχος

Κάθε δρόμος, από τη φύση του, προϋποθέτει έναν προορισμό. Και κάθε προορισμός προϋποθέτει έναν ταξιδιώτη που δεν έχει ακόμη φτάσει — έναν ταξιδιώτη που ορίζεται, με την πιο θεμελιώδη έννοια, από την απόσταση ανάμεσα στο πού στέκεται και στο πού πηγαίνει. Ο πνευματικός δρόμος, με αυτή την έννοια, χτίζεται πάνω και ενισχύει διαρκώς την ίδια τη διαχωρισμό που ισχυρίζεται ότι θεραπεύει.

Όσοι κηρύττουν τη σωτηρία, που προσφέρουν συστήματα επίτευξης, που περιγράφουν τα στάδια του φωτισμού με σίγουρη και έγκυρη ακρίβεια — αυτοί είναι, ανεξάρτητα από την ειλικρίνειά τους, χαρτογράφοι μιας χώρας που δεν υπάρχει. Πήραν το ανέκφραστο και του έδωσαν συντεταγμένες. Πήραν το απεριόριστο και το σήμαναν με σημαία. Δίνουν στον αναζητητή έναν χάρτη και του λένε: εδώ είσαι· εδώ πρέπει να πας. Και ο αναζητητής, ευγνώμων για τον προσανατολισμό, ξεκινά — βαθύτερα μέσα στο όνειρο, βαθύτερα μέσα στη μεγαλοπρεπή, αυτοσυντηρούμενη φαντασία του πνευματικού χρόνου.

Ο πνευματικός χρόνος είναι ίσως η πιο εκλεπτυσμένη από όλες τις ψευδαισθήσεις. Είναι η αίσθηση ότι κάτι πρέπει να συμβεί, ότι μια διαδικασία πρέπει να ξεδιπλωθεί, ότι ένα πριν πρέπει να δώσει τη θέση του σε ένα μετά — ότι τώρα, αυτή ακριβώς η στιγμή, είναι με κάποιον τρόπο ανεπαρκής, με κάποιον τρόπο προκαταρκτική, με κάποιον τρόπο ένα βήμα προς μια μεταγενέστερη στιγμή όταν το πραγματικό πράγμα θα φτάσει επιτέλους. Ο δρόμος υπάρχει στον χρόνο. Ο δρόμος είναι χρόνος. Και όσο ο αναζητητής περπατά τον δρόμο, αποτελεί ζωντανή απόδειξη ότι δεν έχει ακόμη κατανοήσει αυτό που αναζητά.

Γιατί αυτό που αναζητείται ποτέ δεν ήταν μπροστά. Ποτέ δεν ήταν στο τέλος κανενός δρόμου. Δεν είναι προορισμός που προσεγγίζει κανείς μέσω προσπάθειας, μέσω πρακτικής, μέσω συσσώρευσης πνευματικής αξίας ή εξευγενισμού του εσωτερικού χαρακτήρα. Η στιγμή της αναγνώρισης —αν έρθει ποτέ— δεν είναι το τέλος ενός ταξιδιού. Είναι η ξαφνική και ολική κατάρρευση της ίδιας της ιδέας ότι υπήρξε ποτέ ταξίδι για να ολοκληρωθεί.

Κεφάλαιο IV: Η Σιωπή που Δεν Είναι Απουσία

Η Αληθινή Φώτιση —αν ακόμα μπορεί να χρησιμοποιηθεί αυτή η φράση χωρίς να προδώσει αμέσως αυτό προς το οποίο προσπαθεί να δείξει— δεν είναι ο προορισμός στον οποίο συγκλίνουν όλοι οι δρόμοι. Είναι αυτό που μένει όταν η ίδια η δραστηριότητα της ακολούθησης δρόμου σταματά. Όχι σταματά από εξάντληση, όχι σταματά από επίτευξη άφιξης, αλλά σταματά με τον τρόπο που ένα κύμα σταματά: όχι σταματώντας, αλλά αναγνωρίζοντας ότι ήταν πάντα νερό.

Αυτή είναι η Σιωπή. Όχι η σιωπή ενός δωματίου όπου κανείς δεν μιλά. Όχι η σιωπή ενός νου που έχει προσωρινά ησυχάσει μέσω διαλογισμού. Αυτές είναι σιωπές που ακόμα ορίζονται από την αντίθεσή τους με τον ήχο, που ακόμα κρατιούνται μέσα στην αρχιτεκτονική του χρόνου και της αλλαγής. Η Σιωπή που εννοείται εδώ είναι κάτι εντελώς πιο ριζικό — μια Σιωπή που δεν αντιτίθεται στον θόρυβο, που δεν ακολουθεί τη σκέψη, που δεν επιτυγχάνεται με καμία πρακτική οτιδήποτε. Είναι η σιωπή αυτού που ποτέ δεν άρχισε, που δεν μπορεί να τελειώσει, που δεν έχει θέση στο τοπίο της εμπειρίας και όμως είναι πιο οικείο από την ίδια την εμπειρία.

Οι μύστες που έχουν αγγίξει αυτό —και είναι λίγοι, γιατί για να το αγγίξει κανείς πρέπει, με κάποια έννοια, να πάψει να είναι μύστης— έχουν μιλήσει γι’ αυτό σε θραύσματα, σε σπασμένη γλώσσα, στην ποίηση της άρνησης. Ο μεγάλος Μάιστερ Έκχαρτ ψιθύρισε για την έρημο της Θεότητας, όπου καμία εικόνα δεν μπορεί να εισέλθει. Οι Ουπανισάδες περιέγραψαν τον Βράχμαν ως neti, neti — όχι αυτό, όχι αυτό. Ο Τάο που μπορεί να ονομαστεί δεν είναι ο αιώνιος Τάο. Το δάχτυλο δείχνει το φεγγάρι, αλλά το δάχτυλο δεν είναι το φεγγάρι, και όσοι μελετούν το δάχτυλο θα χάσουν την ουράνια δόξα.

Αυτές οι αρνήσεις δεν είναι ήττες. Είναι η πιο ακριβής γλώσσα που υπάρχει για να δείξει προς αυτό που υπάρχει πέρα από κάθε περιγραφή, πέρα από κάθε κατηγοριοποίηση, πέρα από όλες τις κατηγορίες που κατασκευάζει ο ανθρώπινος νους για να κάνει την εμπειρία πλοηγήσιμη και επικοινωνήσιμη. Είναι χειρονομίες προς αυτό που θα μπορούσε κανείς να ονομάσει το Σκοτεινό Όν της Απεραντοσύνης — το αμέτρητο έδαφος του Όντος που δεν είναι σκοτάδι με την έννοια της τύφλωσης, αλλά σκοτάδι με την έννοια του πρωταρχικού, με την έννοια αυτού που υπήρχε πριν χωριστεί το φως από τη σκιά, πριν ειπωθεί η πρώτη λέξη, πριν ο κόσμος ξεδιπλωθεί από τη σιωπή στη μορφή.

Κεφάλαιο V: Πέρα από τον Χώρο, Πέρα από την Αρχιτεκτονική του Γνωστού

Η Πραγματικότητα —όχι η πραγματικότητα των τραπεζιών και των σκέψεων και των χρονικών γεγονότων, αλλά η Πραγματικότητα στη γυμνή και αμεσολάβητη φύση της— δεν κατοικεί μέσα στις συντεταγμένες του χώρου. Ο χώρος είναι μια δομή που επιβάλλει ο αντιλαμβανόμενος νους στην άρρηκτη ολότητα του ό,τι είναι. Και μέσα στον χώρο, όλα τα πράγματα έχουν άκρες. Όλα τα πράγματα ορίζονται από αυτό που δεν είναι. Όλα τα πράγματα φέρουν μέσα τους τη θεμελιώδη μοναξιά του χωρισμένου, τον πόνο του οριοθετημένου όντος που απλώνεται πέρα από την απόσταση προς ένα άλλο οριοθετημένο ον.

Αλλά η Σκοτεινή Απεραντοσύνη του Όντος δεν γνωρίζει άκρες. Δεν είναι μεγάλη με τον τρόπο που ένας γαλαξίας είναι μεγάλος. Δεν είναι απέραντη με τον τρόπο που ένας ωκεανός είναι απέραντος. Αυτά είναι απλώς επεκτάσεις κλίμακας, ακόμα μετρούμενες σε σχέση με το ανθρώπινο σώμα, ακόμα καταγεγραμμένες μέσα στην ανθρώπινη αίσθηση της διάστασης. Η Απεραντοσύνη που εννοείται εδώ είναι προγενέστερη της διάστασης. Είναι ο χώρος μέσα στον οποίο αναδύεται ο ίδιος ο χώρος. Είναι το έδαφος των εδαφών, το βάθος κάτω από όλα τα βάθη, το ένα πράγμα που δεν μπορεί να γίνει αντικείμενο γνώσης επειδή είναι αυτό μέσα στο οποίο συμβαίνει όλη η γνώση.

Το να συναντήσει κανείς αυτό —και η λέξη «συνάντηση» είναι ήδη υπερβολικά δυαδική, υπερβολικά υπονοούσα δύο πράγματα που συναντιούνται πέρα από έναν χώρο— είναι να διαλυθεί η πεποίθηση ότι κανείς είναι ένα ξεχωριστό ον που πλοηγείται σε έναν κόσμο άλλων ξεχωριστών όντων. Όχι να διαλυθεί ως φιλοσοφική θέση που υιοθετείται μετά από προσεκτική επιχειρηματολογία. Αλλά να διαλυθεί όπως η πρωινή λιακάδα διαλύει ένα όνειρο: όχι αντικρούοντας τα περιεχόμενα του ονείρου ένα-ένα, αλλά με το απλό, συντριπτικό γεγονός της αφύπνισης.

Αυτή η αφύπνιση δεν είναι δραματική. Δεν έρχεται με ακτινοβόλο φως, με αίσθηση επέκτασης, με ευδαιμονία που ξεπλένει έναν ακόμα παρόντα εαυτό. Αυτές οι εμπειρίες —και είναι πραγματικές, και είναι πολύτιμες— ανήκουν ακόμα στον βιώντα. Είναι δώρα, αλλά είναι δώρα που δίνονται σε κάποιον. Η αναγνώριση προς την οποία γίνεται η υπόδειξη εδώ δεν δίνεται σε κανέναν, γιατί μέσα της, αυτός που θα δεχόταν έχει ήσυχα, απαλά, απόλυτα πάψει να είναι το κέντρο γύρω από το οποίο τα πάντα τακτοποιούνται.

Αυτό που μένει δεν είναι τίποτα. Αυτό που μένει είναι τα πάντα —αλλά χωρίς την αγχώδη, αρπακτική ποιότητα ενός εαυτού που χρειάζεται τα πάντα να είναι διαφορετικά από ό,τι είναι.

Κεφάλαιο VI: Η Ακινησία στο Τέλος Όλης της Κίνησης

Η στοχαστική ψυχή, καθισμένη με όλα αυτά, μπορεί να νιώσει ένα ιδιαίτερο και όμορφο είδος ίλιγγου. Είναι το ίλιγγος ενός ερωτήματος που αρχίζει να διαλύει τον ίδιο τον ερωτώντα. Αν δεν υπάρχει δρόμος, πού τοποθετεί κανείς τα πόδια; Αν δεν υπάρχει κίνηση προς τη φώτιση, τι γίνεται με όλη τη λαχτάρα, όλη την αναζήτηση, όλη την γνήσια και εγκάρδια προσδοκία που οδήγησε την πνευματική ζωή από την ίδια της την αρχή;

Αυτά τα ερωτήματα δεν αξίζουν ούτε απόρριψη ούτε εύκολη λύση. Πρέπει να κρατηθούν, όπως κρατά κανείς μια φλόγα — αρκετά κοντά για να βλέπει κανείς με το φως της, όχι τόσο κοντά ώστε να καταναλωθεί πριν ολοκληρωθεί το βλέμμα.

Η απάντηση, στο βαθμό που υπάρχει μία, είναι αυτή: η λαχτάρα ποτέ δεν ήταν λάθος. Η αναζήτηση ποτέ δεν ήταν λάθος. Ακόμα και οι δρόμοι, ακόμα και οι χάρτες, ακόμα και οι δάσκαλοι που παρέδωσαν τους προσεκτικά χαρτογραφημένους δρόμους τους —τίποτα από αυτά δεν ήταν λάθος, με την έννοια του κακού ή του παρανοϊκού ή του άξιου περιφρόνησης. Όλα αυτά ήταν το όνειρο που ονειρευόταν τον εαυτό του προς την ίδια του την αφύπνιση. Όλα αυτά ήταν ο ποταμός, βρίσκοντας τον δρόμο του μέσα από κάθε διαθέσιμο κανάλι, προς τον ωκεανό που πάντα ήταν.

Αλλά ο ωκεανός δεν ανταμείβει τον ποταμό για το ταξίδι του. Ο ωκεανός απλώς δέχεται τον ποταμό —και δέχοντάς τον, αποκαλύπτει ότι ποτέ δεν υπήρξε ποταμός και ωκεανός. Υπήρχε μόνο νερό, κινούμενο μέσα από διαφορετικά σχήματα, με διαφορετικές ταχύτητες, φορώντας διαφορετικά ονόματα, μέχρι που η κίνηση επιβραδύνθηκε, και τα σχήματα διαλύθηκαν, και τα ονόματα έπεσαν στη Σιωπή που πάντα περίμενε από κάτω τους.

Αυτή η Σιωπή δεν είναι θάνατος. Δεν είναι κενότητα με τη μηδενιστική έννοια. Είναι η πληρότητα που προηγείται κάθε μορφής — το έγκυο σκοτάδι από το οποίο γεννιέται όλο το φως, στο οποίο επιστρέφει όλο το φως, και που το ίδιο δεν γεννιέται ούτε επιστρέφει, αλλά απλώς, άχρονα, ακίνητα, αδύνατα: είναι.

Κεφάλαιο VII: Η Μη-Οδός ως η Μόνη Αληθινή Άφιξη

Και έτσι η ψυχή που περιπλανήθηκε πολύ —μέσα από τους λαβυρινθώδεις διαδρόμους της διδασκαλίας και της πρακτικής, μέσα από τα υψηλά περάσματα της μυστικής εμπειρίας και τις ξηρές κοιλάδες της πνευματικής αμφιβολίας, μέσα από τις βιβλιοθήκες των ιερών γραφών και τα εσωτερικά δωμάτια της μοναχικής περισυλλογής— αυτή η ψυχή φτάνει, επιτέλους, στον τόπο που ποτέ δεν άφησε.

Δεν υπάρχει τίποτα εδώ για να διεκδικήσει κανείς. Δεν υπάρχει πιστοποιητικό επίτευξης, δεν υπάρχει εσωτερικό φως που να ανακοινώνει τον εαυτό του ως απόδειξη, δεν υπάρχει φωνή από τα βάθη που να λέει: το έκανες, είσαι εδώ. Υπάρχει μόνο η απόλυτη απλότητα του ό,τι είναι — η αναπνοή που κινείται μέσα και έξω από ένα σώμα που δεν χρειάζεται πια να είναι τίποτα άλλο από ό,τι είναι, οι ήχοι του κόσμου που αναδύονται και παρέρχονται χωρίς σχόλιο, η αίσθηση της ύπαρξης που δεν απαιτεί δικαιολόγηση, βελτίωση, συνέχεια σε ένα μέλλον όπου θα είναι επιτέλους πιο πλήρως ο εαυτός της.

Η Αληθινή Φώτιση είναι αυτό: το τέλος του εγχειρήματος του γίγνεσθαι. Όχι το τέλος που επιτυγχάνεται μέσω προσπάθειας, αλλά το τέλος που αποκαλύπτεται όταν η προσπάθεια φανερώνεται, καθαρά και πλήρως, για αυτό που πάντα ήταν — το όνειρο ενός χωριστού εαυτού που προσπαθούσε να δραπετεύσει από τη δική του χωριστικότητα γινόμενος αρκετά πνευματικός ώστε να συγχωνευτεί με το όλον. Όταν αυτό το όνειρο φανερώνεται, όχι επικρίνεται αλλά απλώς φανερώνεται — δεν θρυμματίζεται δραματικά. Διαλύεται. Φυσικά όπως η ομίχλη διαλύεται μπροστά στον πρωινό ήλιο που ποτέ, στην πραγματικότητα, δεν ήταν εχθρός της.

Αυτό που η ψυχή αναζητούσε στο τέλος κάθε δρόμου ποτέ δεν ήταν στο τέλος κανενός δρόμου. Ήταν εδώ, στον ίδιο τον τόπο όπου άρχισε η αναζήτηση — κάτω από τον αναζητητή, πριν την αναζήτηση, αδιάφορο στο ταξίδι και όμως περιέχοντάς το ολόκληρο. Ήταν πάντα το Έδαφος. Ήταν πάντα η Σιωπή. Ήταν πάντα αυτή η Σκοτεινή, Απέραντη, Άχρονη Ύπαρξη, που κοιτάζει έξω μέσα από κάθε ζευγάρι ανθρώπινα μάτια που ποτέ έκλαψαν από λαχτάρα γι’ αυτήν — χωρίς να γνωρίζει ότι η λαχτάρα και το Αντικείμενο της Λαχτάρας ποτέ, ούτε για μια στιγμή, δεν ήταν δύο πράγματα χωρισμένα από την απόσταση ενός δρόμου.

Ο δρόμος τελειώνει εδώ. Ο δρόμος τελειώνει πριν αρχίσει.

Και σε αυτό το τέλος —που δεν είναι τέλος— υπάρχει μόνο η Σιωπή.

Η Σιωπή που πάντα ήταν ήδη το Σπίτι.

«Η Αληθινή Φώτιση δεν έχει Δρόμο. Είναι το άοδο έδαφος πάνω στο οποίο αναδύονται όλοι οι δρόμοι, περπατούν τον εαυτό τους μέχρι τέλους, και επιστρέφουν —σαν κύματα σε έναν ωκεανό που ποτέ δεν ήταν τίποτα άλλο παρά ήρεμος.»

Wednesday, October 21, 2015

Ο Λόγος σαν Σύγχρονη Έκφραση του Μύθου

By Brimful

Εδώ και χιλιάδες χρόνια, από τότε που ο άνθρωπος, οι άνθρωποι, συνειδητοποίησαν την παρουσία τους, την «ύπαρξή τους», συνειηδητοποίησαν ταυτόχρονα το περιβάλλον, σαν το άλλο, που δεν ανήκει στον εαυτό αλλά ζουν μέσα του. Οι πρώτες παραστάσεις για το περιβάλλον προέρχονταν βέβαια από αυτό που αντιλαμβάνονταν οι αισθήσεις. Σιγά-σιγά όμως, και καθώς ο άνθρωπος πλούτιζε σε συνείδηση και εμπειρίες, άρχισε να φτιάχνει έννοιες των πραγμάτων και να δημιουργεί τις πρώτες ερμηνείες για το υπαρξιακό περιβάλλον του. Αυτό ξεκίνησε εδώ και ,τουλάχιστον, 50.000 χρόνια. Είναι φυσικό, εφόσον η ανθρώπινη αντίληψη δεν μπορούσε να προχωρήσει σε βάθος και άγνοια να υπάρχει και κενά να υπάρχουν, κενά που συμπλήρωνε η φαντασία. Ο άνθρωπος πάντα ένοιωθε, από την φύση του, εκ των πραγμάτων, την ανάγκη να έχει μια ολοκληρωμένη αντίληψη για το περιβάλλον, για να αισθάνεται ασφαλής. Έτσι αφού δεν υπήρχε επαρκής γνώση αναγκαστικά κατέφευγε στην φαντασία για να ερμηνεύσει τα φαινόμενα ή να συμπληρώσει τα κενά όταν αντιμετώπιζε «περιοχές» της πραγματικότητας που δεν μπορούσε να εισχωρήσει.

Όλη αυτή η προσπάθεια, αυτό το ταξίδι γνώσης, το κατανοούμε, ήταν «διανοητικό». Ο άνθρωπος προσπαθούσε να δώσει μια θεωρητική (διανοητική) ερμηνεία της πραγματικότητας. Έτσι σιγά σιγά δημιουργήθηκε μια Παγκόσμια Μυθολογία. Στην αρχή υπήρχαν απλά μυθικές αντιλήψεις, για την Ύπαρξη, τον εαυτό (την ψυχή), το περιβάλλον την ζωή, που συνδέονταν χαλαρά σε μια θολή κοσμοαντίληψη. Αργότερα και πάντως μετά την δημιουργία των πρώτων αστικών κοινωνιών, δηλαδή εδώ και 10.000 χρόνια, άρχισαν να διατυπώνονται οργανωμένες κοσμοθεωρίες κι έτσι δημιουργήθηκαν οι Μεγάλοι Κοσμογονικοί Μύθοι, στην Μεσοποταμία, στην Αίγυπτο, κι αργότερα στην Ελλάδα κι αλλού. Στην αρχή λοιπόν της σύγχρονης ιστορίας τους οι άνθρωποι ερμήνευαν τον κόσμο μέσω του Μύθου. Ήδη έχουμε περιγράψει τα χαρακτηριστικά της μυθικής σκέψης. Στην πραγματικότητα δεν έχουμε βγει από την περιοχή του Μύθου, ακόμα και σήμερα. Σχεδόν το σύνολο των κατοίκων της γης που νομίζει ότι έχει μια πλήρη εικόνα της πραγματικότητας, έχει μια διανοητική εικόνα που και άγνοια εμπεριέχει και κενά έχει και πολλή φαντασία. Αυτό δεν ενοχλεί τους ανθρώπους που συνήθως είναι απασχολημένοι στην καθημερινή ζωή τους με πιο γήινα και «πραγματικά» πράγματα. Δίνει όμως την δυνατότητα σε κάποιες ομάδες εξουσίας που κατέχουν τον πλούτο, την κοινωνική εξουσία κι ελέγχουν την οικονομία, να συντηρούν, να ανανεώνουν ή να τροφοδοτούν την Σύγχρονη Μυθολογία, χειραγωγώντας έτσι τους ανθρώπους. Στην πραγματικότητα και η επίσημη πανεπιστημιακή γνώση που πιστοποιείται με «πτυχία» και οι θρησκείες και οι φιλοσοφίες και οι πολιτικές θεωρίες βρίσκονται στην Περιοχή του Μύθου.

Δείτε το. Κατανοήστε το. Υποτίθεται ότι ο άνθρωπος, ο σύγχρονος άνθρωπος, έχει περάσει από την Περιοχή του Μύθου στην Περιοχή του Λόγου, της Λογικής. Είναι όμως έτσι; Αυτό το διακήρυξαν κάποιοι επίσημοι σοφοί. Αλλά μπορεί να αποτελεί και μέρος της επίσημης κοινωνικής προπαγάνδας. Μπορούμε να δούμε το θέμα και στην πραγματική ουσία του αλλά και πως πραγματοποιείται στην ζωή, στην ζωή όλων μας.

Καταρχήν μιλάμε για διανοητική διαδικασία. Τόσο ο Μύθος όσο και η Λογική Ερμηνεία, αποτελούν διανοητικές κατασκευές, γίνονται με την σκέψη. Από την άποψη της λειτουργείας λοιπόν είναι η ίδια διαδικασία. Συνεπώς σε τι διαφέρει ο Μύθος από τον Λόγο, την Λογική Ερμηνεία; Πολλοί θα πουν διαφέρουν στο «περιεχόμενο». Ενώ ο Μύθος χρησιμοποιεί μια προλογική-διαισθητική-φανταστική-ποιητική γλώσσα και συμπληρώνει τα κενά με πολλές αυθαίρετες εμπνεύσεις, υποτίθεται ότι ο λόγος, η λογική , η λογική ερμηνεία, έχει αποβάλλει όλα αυτά τα φανταστικά στοιχεία. Είναι όμως έτσι; Στην πραγματικότητα ο λογικός-επιστημονικός-νους έχει περιορίσει δραματικά την περιοχή γνώσης, σε αυτό που μπορεί άμεσα, πειραματικά, να επιβεβαιώσει, αφήνοντας έξω σχεδόν το σύνολο της ύπαρξης. Πέρα από κάποιες λογικές ερμηνείες της φύσης που κι αυτές μπορούν να αμφισβητηθούν, τι ακριβώς γνωρίζει ο άνθρωπος; Γνωρίζει τι είναι το Κοσμικό Περιβάλλον; Τι είναι Ψυχή (πέρα από «συμπεριφορές»); Τι είναι Θεός; Όλα αυτά είναι έξω από την γνώση του ανθρώπου. Ακόμα λοιπόν και οι άνθρωποι που έχουν «επιστημονική σκέψη» είναι αναγκασμένοι για να έχουν μια «πλήρη εικόνα» της πραγματικότητας να υιοθετήσουν πολλά υποθετικά-φανταστικά στοιχεία που σχετίζονται με τις περιοχές που είναι έξω από την επιστημονική ανθρώπινη γνώση. Συνεπώς για ποια Λογική Ερμηνεία μιλάμε; Σε τι διαφέρει ο Σύγχρονος Λόγος από τον Μύθο; Στην πραγματικότητα και ο Σύγχρονος Λόγος, η Λογική Ερμηνεία (που περιέχει μια πολύ μικρή «φωτισμένη» περιοχή μέσα στο γενικότερο σκοτάδι) είναι Μύθος, δεν διαφέρει από τον Μύθο. Όσο κι αν θέλουν οι άνθρωποι να πιστεύουν ότι ζουν στην Περιοχή της Λογικής στην πραγματικότητα λειτουργούν στον Χώρο του Μύθου, της Μυθικής Σκέψης.

Συνεπώς τόσο ο Μύθος όσο και αυτό που οι άνθρωποι ονομάζουν Λόγος, Λογική Ερμηνεία, εκτός του ότι σαν λειτουργίες (σαν σκέψη, σαν σκεπτοδιαδικασία) είναι ακριβώς το ίδιο πράγμα αποδεικνύονται σαν ελλιπείς διαδικασίες, δεν μπορούν να φτάσουν στην Αλήθεια. Η Αλήθεια Βρίσκεται πέρα από τον Μύθο και τον Λογο-Μύθο, στην Περιοχή της Άμεσης Επαφής με την Πραγματικότητα. Αυτόν τον Δρόμο Ακολούθησαν κάποιοι εξαιρετικοί άνθρωποι που Βίωσαν την Πραγματικότητα και Μίλησαν για την Οδό προς την Αλήθεια. Αυτό που Βίωναν αυτοί οι άνθρωποι και που είναι η Αληθινή Θρησκεία δεν έχει βέβαια καμιά σχέση με την Επίσημη Μυθική Θρησκεία που κυριαρχεί στις κοινωνίες εδώ και κάποιες χιλιάδες χρόνια. Στην πραγματικότητα αυτό που Βίωνε ο Βούδας και «μετέδωσε» σαν υπόδειξη για να βιώσουμε την Αλήθεια δεν έχει καμία σχέση με την επίσημη βουδιστική σάνγκα και τις βουδιστικές σχολές και τις βουδιστικές διδασκαλίες. Κι αυτό που Βίωνε ο Ιησούς σαν Ένωση με τον Πατέρα, σαν το Θείο Βασίλειο, δεν έχει καμία σχέση με τις επίσημες χριστιανικές εκκλησίες, που είναι ανθρώπινα δημιουργήματα, άσχετα με το τι ισχυρίζονται οι εκπρόσωποί τους. Γιατί το λέμε αυτό; Μπορείτε να το δείτε. Ενώ η Αλήθεια είναι Άμεση Επαφή με την Πραγματικότητα, έχει Βιωματικό Χαρακτήρα που υφίσταται μόνο στον απόλυτα πραγματικό χρόνο, δηλαδή στο Παρόν, στην Στιγμή που Ρέει μέσα στην Αιωνιότητα, κι αυτό είναι η Αληθινή Θρησκεία, οι «θρησκείες» των ανθρώπων είναι διανοητικά κατασκευάσματα, λειτουργούν στην Περιοχή της Μυθικής Σκέψης (ακόμα κι όταν χρησιμοποιούν ένα δήθεν «επιστημονικό» λόγο) και δεν μπορούν να οδηγήσουν πέρα από την διανοητική δραστηριότητα και την εξωτερική σωματική-υλική πράξη. Η Αληθινή Θρησκεία είναι «κάτι που κάνουμε». Οι «θρησκείες» των ανθρώπων είναι «διανόηση», θεωρίες, θεολογίες, θεωρητικές ερμηνείες, σκέψη, έννοιες, λόγια, λόγια, λόγια και εξωτερικές πράξεις. Πρόκειται για δύο διαφορετικά Επίπεδα Ύπαρξης, ζωής.

Όταν μιλάμε για Θρησκεία, τουλάχιστον στους Κύκλους των Μυημένων, μιλάμε για την Αληθινή Θρησκεία του Βιώματος, Αυτήν που Δίδαξε ο Ορφέας, ο ΛάοΤσε, ο Βούδας, οι Δάσκαλοι των Ουπανισάδ, ο Ιησούς, κι άλλοι. Οι «θρησκείες» των ανθρώπων είναι διανοητικά απολιθώματα, χωρίς πραγματική ζωή μέσα τους, που απλά τροφοδοτούν την σκέψη κι ανακυκλώνουν τις μυθικές γνώσεις κι εμπειρίες των ανθρώπων. Η Αλήθεια Είναι Έξω από όλα αυτά. Κι η Αρχή της Αλήθειας Είναι Εδώ, στην Παρούσα Συνείδηση, στην Συνείδηση του Καθενός. Ακολουθώντας τον Μίτο του Πραγματικού μπορούμε να Βγούμε από τον Λαβύρινθο της Σκέψης, του Μύθου του Θησέα, μπορούμε να «δραπετεύσουμε» από το Σπήλαιο των σκιών-εννοιών-λέξεων, που περιέγραφε ο Πλάτωνας, Έξω, στον Ανοιχτό Χώρο της Ελευθερίας, του Φωτός που Αποκαλύπτει την Αληθινή Ύπαρξη, της Θείας Πραγματικότητας. Το πραγματικό ερώτημα όμως είναι θέλουμε να Κάνουμε Αυτό το Ταξίδι που από τις φανταστικές χώρες της Σκύλας και της Χάρυβδης, των Λωτοφάγων και των άλλων εξωτικών ακτών της φαντασίας, Εδώ, Πίσω, σε Αυτό που δεν Άλλαξε Ποτέ, σε Αυτό που Είμαστε Πάντα, στην Αληθινή Φύση μας, στην Θεία Φύση μας;

Monday, October 19, 2015

Ο Μεταϊστορικός Πλάτωνας

By Unseen

Δίκαια μπορεί να αναρωτηθεί κάποιος γιατί 24 αιώνες μετά την Εποχή του Πλάτωνα ασχολούμαστε ακόμα μαζί του. Οι λόγοι είναι ουσιαστικοί κι δεν είναι απλά θέμα της ιστορίας της φιλοσοφίας. Ο Πλάτωνας υπήρξε αναμφίβολα ένας Μεγάλος Άνθρωπος, από αυτούς που σπάνια εμφανίζονται στο κόσμο. Ήταν Μυημένος. Δημιούργησε ένα τεράστιο Φιλοσοφικό και θρησκευτικό έργο. Του οφείλουμε ευγνωμοσύνη. Πέρα όμως από τον ίδιο τον Πλάτωνα και την παρουσία του μέσα στην Ιστορία, ο Πλάτωνας έθεσε για πρώτη φορά σε φιλοσοφική γλώσσα και με τόση καθαρότητα κάποια Βασικά Ζητήματα της Φιλοσοφίας, που αποτελούν στην πραγματικότητα Αιώνιους Προβληματισμούς του Ανθρώπου. Πέρα από την Απλή Αίσθηση Παρουσίας, την Αντίληψη της Ύπαρξής μας, ο Πλάτωνας προσπάθησε να Βρει, να Κατανοήσει, το Βάθος της Βεβαιότητας για αυτή την «Συνείδηση Παρουσίας». Ποιο είναι το Ασφαλές Θεμέλιο της Αληθινής Γνώσης; Τι είναι η Ύπαρξή μας; Μπορούμε να είμαστε βέβαιοι για αυτά που αντιλαμβανόμαστε, σκεπτόμαστε, συναισθανόμαστε, αισθανόμαστε; Πως θα έρθουμε σε Επαφή με την Πραγματικότητα (μέσα από το πραγματικό); Τι είναι η Ύστατη Πραγματικότητα; μπορεί να δοθεί απάντηση σε αυτό το ερώτημα;

Αν λοιπόν οι άνθρωποι, κι όχι μόνο όσοι έχουν σαν αντικείμενο της εργασίας τους την Φιλοσοφία αλλά κι οι υπόλοιποι άνθρωποι, 24 αιώνες τώρα, αναφέρονται ξανά και ξανά στον Πλάτωνα, είναι γιατί ο Πλάτωνας όχι μόνο έθεσε τα αιώνια ερωτήματα του ανθρώπου αλλά και γιατί έδωσε κι απαντήσεις. Βέβαια ο Πλάτωνας ήταν Μυημένος και Δίδασκε σε Ζωντανή Διδασκαλία στην Ακαδημία. Τα Κείμενά του δεν περιέχουν ούτε το 1/10 από αυτά που Δίδασκε. Εμείς όμως έχουμε μόνο τα κείμενα. Έτσι θα πρέπει κάποιος για να κατανοήσει τον Πλάτωνα να μπορεί να αποκρυπτογραφήσει ακόμα και τους υπαινιγμούς του, ή μεμονωμένες φράσεις ή λέξεις. Αλλιώς δεν γνωρίζει τον Πλάτωνα αλλά γνωρίζει από τον Πλάτωνα αυτό που του επιτρέπουν οι δυνάμεις του, οι δυνατότητές του. Κι αυτό είναι άλλο πράγμα. Και για να μιλήσουμε καθαρά πρέπει να Είσαι Μυημένος για να καταλάβεις έναν Μυημένο, τον Πλάτωνα στην προκειμένη περίπτωση. Τόσους αιώνες Φιλοσοφίας και διανόησης κι είναι ελάχιστοι αυτοί που κατανόησαν τον Πλάτωνα. Οι μόνοι που μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα είναι κάποιοι άνθρωποι της Ακαδημίας, ο Πλωτίνος, αρκετούς αιώνες αργότερα κι οι Ερμητικοί και κάποιοι ελάχιστοι φιλόσοφοι τους επόμενους αιώνες. Οι περισσότεροι «ερμήνευσαν» τον Πλάτωνα σύμφωνα με το δικό τους επίπεδο και στο δικό τους επίπεδο. Κι εδώ συμπεριλαμβάνονται και μεγάλοι φιλόσοφοι που υπήρξαν και καθηγητές πανεπιστημίων κι ίδρυσαν και σχολές σκέψης. Και δεν μιλάμε μόνο για τον Καντ αλλά και για πολλούς άλλους. Ενώ ο Πλάτωνας μιλούσε για Μια Άρρητη Αρχή που τα Στηρίζει Όλα και για κόσμους εμπειρίας πέρα από τον αισθητικό κόσμο, κάποιοι διανοούμενοι, επειδή ακριβώς ήταν φυλακισμένοι οι ίδιοι στην διανόηση, στο διανοητικό επίπεδο, είδαν σε αυτά που έλεγε ο Πλάτωνας μια θεωρία κι έδωσαν μια νοητική εξήγηση, όπως για παράδειγμα στο θέμα των «ιδεών» ή των «ειδητικών αριθμών». Η παρεξήγηση οφείλεται στο απλό γεγονός ότι ενώ ο Πλάτωνας σαν Μυημένος που ήταν χρησιμοποιούσε τους φιλοσοφικούς όρους και τις λέξεις σαν Σύμβολα που υποδείκνυαν μια Άλλη Πραγματικότητα κάποιοι νόμιζαν ότι ο Πλάτωνας αναφέρει έτσι απλά έννοιες, κατασκευάσματα του νου. Αντί λοιπόν να «απελευθερωθούν» μέσω των λόγων του Πλάτωνα από την διανόηση και να Αντικρύσουν την Πραγματικότητα κατά πρόσωπο αυτοί παρέμειναν στον κόσμο των σκιών-εννοιών-λέξεων. Τελικά για να Κατανοήσεις Κάποιον ή Κάτι πρέπει να λειτουργείς τουλάχιστον στο «επίπεδό» του, αλλιώς το μόνο που καταλαβαίνεις είναι οι δικές σου φαντασίες.

Έτσι το ερώτημα δεν είναι γιατί ασχολούμαστε με τον Πλάτωνα, ή με τα προβλήματα που έθεσε ο Πλάτωνας. Το πρόβλημα δεν είναι καν αν κατανοούμε τον Πλάτωνα ή δίνουμε δικές μας «ερμηνείες» σε όσα έλεγε. Το πραγματικό ερώτημα είναι αυτό: Μπορεί ο Πλάτωνας όντως να μας βοηθήσει να βρούμε τις απαντήσεις στα προβλήματα της ύπαρξης, της ζωής;

Το πρώτο πράγμα που πρέπει να κατανοήσουμε σχετικά με τον Πλάτωνα είναι ότι σαν Μυημένος μιλά για Μια Πραγματικότητα πέραν της διανοητικής αντίληψης και των σκών-εννοιών-λέξεων. Πράγμα που σημαίνει ότι θα πρέπει να προσεγγίσουμε βιωματικά όσα λέει. Άρα να Φιλοσοφήσουμε κατά τον τρόπο του Πλάτωνα, δηλαδή να Ανυψωθούμε, εμείς οι ίδιοι, μέσα μας ως την Υπέρτατη Αλήθεια.

Συνεπώς το δεύτερο πράγμα που πρέπει να κατανοήσουμε είναι ότι ο Δρόμος προς την Αλήθεια είναι η Αυτογνωσία, η Αναγνώριση, η Βίωση, η Κατανόηση της Αληθινής Φύσης μας. Όπως είχε μάθει ο Πλάτωνας από τον Δάσκαλό του τον Σωκράτη, αλλά γνώριζε κι από τους Κύκλους των Μυημένων, η Αληθινή Αυτογνωσία είναι Άμεση Επαφή με Αυτό που Είμαστε, κι όχι αντιληπτική, διανοητική ή εξωτερική διερεύνηση των επιφανειακών χαρακτηριστικών, δραστηριοτήτων και συμπεριφορών μας. Το «Γνώθι σαυτόν», το Δελφικό Παράγγελμα που αποδίδεται στον Χείλωνα κι είχε κάνει τρόπο ζωής ο Σωκράτης, αποτελεί για τον Πλάτωνα Κανόνα Ορθής Ζωής, κι Απελευθέρωσης. Μάλιστα μιλούσε πολύ για την Αυτογνωσία κι αναφέρεται συχνά στα Κείμενα του, στην Πολιτεία, στον Αλκιβιάδη Α’ κι αλλού. Η Αυτογνωσία, η Αληθινή Αυτογνωσία, σαν Βιωματική Αναγνώριση της Αληθινής Φύσης μας, στηρίζεται για τον Πλάτωνα στο Απλό Γεγονός ότι η Ουσία Είναι Μία, ότι η Ψυχή Είναι Μία και κάθε Ψυχή είναι στο Βάθος της, στην Πραγματική Ουσία της Αυτή η Μία Ψυχή. Αναγνωρίζοντας Μέσα μας την Αληθινή Φύση μας Αναγνωρίζουμε την Μία Μοναδική Πραγματικότητα, την Θεότητα, το Άρρητο Ένα.

Το τρίτο πράγμα που πρέπει να κατανοήσουμε είναι ότι για τον Πλάτωνα η Αυτογνωσία, η Αληθινή Γνώση, πέρα από Βιωματική Προσέγγιση της Ουσίας μας, δεν είναι κάτι που πρέπει να «γνωρίσουμε», να κατακτήσουμε σαν περιεχόμενο της αντίληψής μας. Όπως δίδασκε κι ο Δάσκαλός του ο Σωκράτης αλλά εφάρμοζε κι ο Πλάτωνας σε ολόκληρη την ζωή του και μετέδιδε στους Φίλους του, η Πραγματική Γνώση είναι η απομάκρυνση της άγνοιας. Η Ύστατη Γνώση είναι το «Ουδέν Οίδα» σαν απόρριψη όλων των σχετικών αντιλήψεων ώστε να ελευθερωθούμε και να Έρθουμε σε Άμεση Επαφή με την Μία Ουσία που βρίσκεται πέρα από τον κόσμο των αισθήσεων, πέρα από το πεδίο της αστρικής ψυχής, πέρα από τον αιώνιο χώρο των «ιδεών», πέρα κι από κάθε αντίληψη περί «είναι», στον Αχανή Χώρο, τον Χωρίς Όρια Χώρο, του Αρχικού Θεολογικού Χάους που στην Γλώσσα των Φιλοσόφων βαφτίστηκε το Αγαθόν, το Ένα.

Το τέταρτο πράγμα που πρέπει να κατανοήσουμε είναι ότι η Αυτογνωσία δεν είναι απλά ένας φιλοσοφικός τρόπος ζωής, η Αληθινή Φιλοσοφία, αλλά σχετίζεται άμεσα με την Ιερή Πρακτική και τα Μυστήρια, σαν η βιωματική ανάβαση ως το Αληθινό. Ακόμα και σήμερα είναι ελάχιστοι οι άνθρωποι σε αυτόν τον τόπο που γνωρίζουν την Αληθινή Διδασκαλία των Αρχαίων Σοφών και τον Δρόμο Ζωής που ακολουθούσαν. Κι αυτή η άγνοια δεν τους κοστίζει απλά ότι δεν γνωρίζουν, τους κοστίζει να μην ζουν, να μην γνωρίζουν που πηγαίνουν. Εδώ που γεννήθηκε η Αληθινή Σοφία και δόθηκαν λύσεις στο Πρόβλημα της Ζωής βασιλεύει η άγνοια κι η δυστυχία.

Αν θέλαμε λοιπόν να συνοψίσουμε όλα όσα έλεγαν οι Αρχαίοι, ο Πλάτωνας, θα λέγαμε ότι η Πραγματικότητα Είναι Μία. Αυτή την Μία Πραγματικότητα Αναζήτησε ο Πλάτωνας, την Βίωσε, κι όλη του η Ζωή στη γη, το Έργο του, τα Κείμενά του, διαπνέονται από Αυτή την Μια Πραγματικότητα σαν Ύστατη Ουσία των Πραγμάτων. Πέρα από τα Φαινόμενα, πέρα από τις Ψυχικές διακυμάνσεις, πέρα ακόμα κι από τον Κόσμο των Ιδεών πέρα και από τον Απέραντο Χώρο του Είναι, Εδώ που Είναι η Πηγή των Πάντων Ξεκινά η Αληθινή Ζωή.

Τελικά τι ήταν ο Πλάτωνας; τι είναι ακόμα σήμερα; Η ιστορία είναι μικρή για να τον χωρέσει κι οι εξωτερικοί κόσμοι είναι περιορισμένοι για αυτόν. Ο Πλάτωνας Είναι ένα από τα Πρόσωπα της Αιωνιότητας. Αθάνατος, πραγματικά αθάνατος, σαν όλους τους Μεγάλους που περπάτησαν στη γη.

Wednesday, October 14, 2015

Αλήθεια και Σύμβολα

By Brimful

Η Αλήθεια, σαν Βίωση της Πραγματικότητας, σαν Συμβάν, σαν Γεγονός, είναι πέραν όλων των περιγραφών, πέραν όλων των συμβόλων, όλων των λέξεων. Στην πραγματικότητα υπάρχει (καθιερώνεται κι αναγνωρίζεται και γίνεται αποδεκτή) μια τελείως αυθαίρετη σχέση ανάμεσα στην Εμπειρία της Πραγματικότητας και ένα εξωτερικό σύμβολο, μια εξωτερική δραστηριότητα, ή λόγο, ή πράξη. Οι πραγματικά πνευματικοί άνθρωποι Βιώνουν την Πραγματικότητα και Κατανοούν ότι η Αλήθεια (σαν Εμπειρία που είναι, σαν Γεγονός) δεν μεταδίδεται. Ό,τι κι αν πουν δε θα είναι η Αλήθεια αλλά μόνο η περιγραφή της Αλήθειας, δηλαδή μια δραστηριότητα σε ένα τελείως διαφορετικό αντιληπτικό επίπεδο, αυτό της διανόησης. Από την άλλη μεριά οι άνθρωποι που δεν Βιώνουν την Πραγματικότητα αλλά έχουν θεωρίες για την Αλήθεια (φιλοσοφίες, θεολογίες, θρησκευτικές δραστηριότητες, κλπ.) θεωρούν Αλήθεια όχι την Πραγματική Αλήθεια αλλά την περιγραφή της. Παραμένοντας όμως στο σχετικό επίπεδο της δυαδικότητας, του διαχωρισμού, της μονομερούς αντίληψης μέσα από το εγώ, μιας «θέσης», ό,τι κι αν υποστηρίξουν θα είναι μια θέση ανάμεσα σε άλλες παρόμοιες και διαφορετικές. Όσο κι αν αγωνίζονται να αναγάγουν μια σχετική διανοητική θέση σε απόλυτη αλήθεια απλά αποδεικνύουν την άγνοια και την εμμονή τους.
Το ότι η αλήθεια Είναι πέραν όλων των περιγραφών και όλων των συμβόλων ή συμβολικών πράξεων μπορεί να αποδειχτεί. Αλλά βέβαια οι αμαθείς θα εξακολουθούν να θεωρούν μια διανοητική αλήθεια σαν αλήθεια και να χρησιμοποιούν τα (αυθαίρετα) σύμβολα και τις συμβολικές πράξεις σαν να έχουν πραγματικό περιεχόμενο.
Για να το εξηγήσουμε και να το κατανοήσουμε αυτό θα πάρουμε δυο παραδείγματα από την Παγκόσμια Θρησκευτική Παράδοση. Το ένα αφορά τον Βούδα, τον Φωτισμένο. Το άλλο αφορά τον Ιησού, τον «Υιό του Θεού».
Λένε, διηγούνται στα Κείμενα και στην βουδιστική παράδοση, ότι κάποτε ο Βούδας καθόταν μαζί με τους μαθητές του κι όλοι περίμεναν (και σε κάθε ευκαιρία το περίμεναν) να τους αποκαλύψει την Υπέρτατη αλήθεια, για το Ασαμσκρίτα, δηλαδή την Αδημιούργητη Πραγματικότητα, το Νιρβάνα, την Φώτιση, την Τελείωση. Λένε πως ο Βούδας απλά σήκωσε ένα λουλούδι. Αυτή ήταν η Διδασκαλία του. Στην βουδιστική τέχνη έχουν αναπαραστήσει χιλιάδες φορές τον Βούδα να σηκώνει ένα λουλούδι. Αυτή ήταν η διδασκαλία; Τί ήθελε να πει; Λένε ότι μόνο ο Κασυάπα κατάλαβε. Αλλά τι κατάλαβε ο Κασυάπα; Το τι καταλαβαίνει κάποιος εξαρτάται από την πνευματική του εξέλιξη και την διανοητική του κατάσταση. Κι ο Κασυάπα θα μπορούσε να καταλάβει πολλά, ανάλογα με το πνευματικό του επίπεδο. Λένε ότι κατάλαβε την Αλήθεια. Αλλά ποια είναι η Αλήθεια; Λένε ότι ο Βούδας μετέδωσε κάτι, κάποιο μήνυμα κι ότι μόνο ο Κασυάπα κατάλαβε. Αλλά το Μήνυμα που μετέδωσε ο Βούδας σηκώνοντας το λουλούδι, η Αλήθεια που Κατανόησε ο Κασυάπα, έχουν καμιά σχέση με το σήκωμα του λουλουδιού; Συνδέονται πραγματικά ή η σχέση τους είναι τελείως αυθαίρετη και στην ουσία δεν έχουν καμία σχέση; Στην πραγματικότητα συμβαίνει ακριβώς αυτό το τελευταίο.
Ο Βούδας ήθελε να πει πως η Αλήθεια Είναι τελείως πέρα από όλες τις εξωτερικές δραστηριότητες και πρέπει να την Δούμε Άμεσα, εμείς οι ίδιοι μέσα μας. Δεν μεταδίδεται με εξωτερικές πράξεις και σύμβολα. Θα μπορούσε, αντί να σηκώσει το λουλούδι, να σηκωθεί να φύγει, ή να κάνει οτιδήποτε άλλο, ή να πει «γιατί είστε ανόητοι»; Η Πραγματικότητα Είναι τελείως έξω από όλα αυτά και η σχέση που εγκαθιδρύεται ανάμεσα στην Υπόδειξη της Πραγματικότητας και την εξωτερική πράξη είναι τελείως αυθαίρετη. Δεν πρέπει να μένουμε στην πράξη. Τι σημαίνει λοιπόν το σήκωμα του λουλουδιού; Απολύτως τίποτα, Μετέδωσε κάτι; Όχι. Τι ήταν λοιπόν το σήκωμα του λουλουδιού; Ήταν μια απλή ανθρώπινη εξωτερική πράξη, το σήκωμα του λουλουδιού, τίποτα περισσότερο. Απλά οι άνθρωποι πρέπει να Δουν Αλλού. Κι αυτό που μετέδωσε ο Βούδας ήταν ακριβώς η προτροπή να Κοιτάξουν οι μαθητές Αλλού. Αλλά μόνο ο Κασυάπα το έκανε και για τον Κασυάπα το σήκωμα του λουλουδιού ήταν απλά το σήκωμα ενός λουλουδιού, δεν βρισκόταν εκεί το Μήνυμα. Όμως κάποιοι άλλοι έμειναν στην εξωτερική πράξη και προσπάθησαν να δουν τι σημαίνει αυτό. Ακόμα μέχρι σήμερα υπάρχουν κάποιοι που νομίζουν ότι τ σήκωμα του λουλουδιού μετέδωσε κάτι.
Δείτε τώρα την παγίδα, πως η Γνήσια Εμπειρία του Βούδα, η Γνήσια Διδασκαλία του που λίγοι Κατανοούν, μπορεί να παρεξηγηθεί. Στην Ιστορία του Τσαν (Ζεν στην Ιαπωνία) υπήρξαν πολλοί φωτισμένοι άνθρωποι. Υπήρχαν άνθρωποι που είχαν Γνήσια Εμπειρία κι άνθρωποι που συνελάμβαναν διανοητικά την Αλήθεια. Θυμηθείτε το παράδειγμα του Χούι-Νεγκ και του ανταγωνιστή του στο Μοναστήρι, με την σύνταξη των ποιημάτων για την Αλήθεια (και τον Νου). Όταν ρωτούσαν ένα Δάσκαλο τι είναι Αλήθεια, τι είναι Βούδας, τι είναι Ντάρμα, αν ήταν γνήσιος δάσκαλος μπορούσε να βγάλει τον μαθητή από την διανοητική διαδικασία. Υπήρχαν όμως κι άνθρωποι που πίστευαν πως φωτίστηκαν απλά μιμούμενοι τον Βούδα, κάνοντας κάποια χειρονομία ή κάποια πράξη. Οι άνθρωποι αυτοί δεν Βίωναν την Πραγματικότητα κι έκαναν μια σχετιζόμενη αυθαίρετη πράξη, έκαναν απλά μια αυθαίρετη πράξη νομίζοντας ότι αυτό είναι η Αλήθεια, αυτό είναι η Διδασκαλία, αυτός είναι ο ορθός τρόπος μετάδοσης της Αλήθειας. Ασφαλώς δεν μπορούμε να περιμένουμε τίποτα από μια εξωτερική πράξη που έτσι κι αλλιώς είναι μια εξωτερική πράξη. Αλλά αυτοί οι άνθρωποι που δεν Βιώνουν την Αλήθεια και δεν Κατανοούν βοηθούν κανένα; Οι γνήσιοι δάσκαλοι ξεχωρίζουν από την αποτελεσματικότητά τους, όχι από το όνομα, την φήμη, τους μαθητές. Οι γνήσιοι δάσκαλοι δεν έχουν μαθητές γιατί καθένας είναι δάσκαλος του εαυτού του. Κι οι γνήσιοι δάσκαλοι αυτό αποκαλύπτουν στους μαθητές τους που γρήγορα παίρνουν τον δικό τους δρόμο.
Ας δούμε τώρα την Ιστορία του Ιησού. Ο Ιησούς αναμφίβολα Είχε Προσεγγίσει τον Θεό όσο κανένας, Είχε Ενωθεί με τον Θεό και μπορούσε να πει «εγώ κι ο Θεός είμαστε Ένα». Χρησιμοποιούσε βέβαια το εγώ για χάριν της ανθρώπινης κατανόησης. Στην πραγματικότητα ο Ιησούς ήταν Επίγνωση της Ενότητας των Πάντων και δεν μπορούσε να ξεχωρίσει κάποιον εαυτό από τον Θεό. Ήταν Ενότητα, Θεός. Λέμε «ήταν» για χάριν της διήγησης, ο Ιησούς Είναι, Είναι Ακόμα, Είναι Πάντα, γιατί βρίσκεται έξω από τον χρόνο. Την Νύχτα λοιπόν του Μυστικού Δείπνου, μίλησε στους μαθητές του για τελευταία φορά γιατί μετά από λίγο τον συνέλαβαν και τον σταύρωσαν οι άνθρωποι που τον είχαν υποδεχτεί με βάγια κι ανθισμένα κλαδιά όταν μπήκε στα Ιεροσόλυμα. Εκείνη την Νύχτα λοιπόν, την ώρα του Δείπνου, κάποια στιγμή ο Ιησούς πήρε το ψωμί, το έκοψε και το μοίρασε σε όλους λέγοντας «Αυτό είναι το Σώμα μου, φάτε από αυτό όλοι». Και μετά πήρε το Ποτήρι το κρασί κι είπε «Αυτό είναι το Αίμα μου, πιείτε από αυτό όλοι». Και το ερώτημα είναι: Τι νόημα έχουν όλα αυτά; Η πράξη, τα λόγια κι ο επίλογος «να το κάνετε αυτό σε ανάμνησή μου»; Όντως το ψωμί έγινε Σώμα Θεού; Όντως το κρασί έγινε Αίμα Θεού; Κι ο Ιησούς καθιέρωσε ένα Ιερό Μυστήριο που επαναλαμβάνεται από τότε κάθε Κυριακή στις χριστιανικές εκκλησίες όπου Μυστηριωδώς, με την Βοήθεια του Αγίου Πνεύματος, ο άρτος και ο οίνος γίνεται Σώμα και Αίμα Χριστού κι όποιος μεταλαμβάνει σώζεται; Τίποτα από όλα αυτά δεν συμβαίνει. Ο Ιησούς Ήταν (Είναι) Θεός, Πνεύμα Θεού, Ενότητα των Πάντων, Μια Άλλη Υπαρξιακή Κατάσταση, διαφορετική από την Δημιουργία και τον εξωτερικό κόσμο και όσα συμβαίνουν στον εξωτερικό κόσμο. Αυτό που Υπέδειξε ήταν να Συμμετέχουν οι άνθρωποι σε Αυτήν Ακριβώς την Θεία Κατάσταση, να Έχουν Αληθινή Πνευματική Κοινωνία με τον Θεό, Ζωντανή Άμεση Επαφή με την Θεία Πραγματικότητα. Αυτό Είναι το Αληθινό Σώμα, το Αληθινό Αίμα του Θεού, που Δίνει Αιώνια Ζωή. Οι άνθρωποι πρέπει να Έχουν Εμπειρία της Θείας Ουσίας, Άμεση Πραγματική Επαφή, όπως ακριβώς με τον άρτο και τον οίνο. Η εξωτερική πράξη της κατανάλωσης του άρτου και του οίνου ήταν τελείως αυθαίρετη κι άσχετη από την Εσωτερική Πραγματικότητα. Υπήρχε απλά μια συμβολική αντιστοιχία. Ο Ιησούς Αναφερόταν στην Αληθινή Θεία Κοινωνία κι απλά έδινε ένα αντίστοιχο παράδειγμα στο εξωτερικό επίπεδο. Έτυχε να το πει στο Δείπνο και χρησιμοποίησε σαν σύμβολα αυτά που ήταν μπροστά του. Αν ήταν στους Ελαιώνες ή στην Ακρολιμνιά ή στο Βουνό ίσως έκανε κάτι άλλο. Άλλωστε συχνά ο Ιησούς παρομοίαζε την Θεία Ουσία ή την Βασιλεία των Ουρανών με διάφορα πράγματα ή πράξεις. Κι από εκεί θα μπορούσε να δικαιολογηθεί η Ίδρυση Μυστηρίων. Ο πραγματικός λόγος που καθιερώθηκε η «θεία μετάληψη» δεν είχε σχέση ούτε με τον Ιησού, ούτε με το Δείπνο. Άλλωστε η «θεία μετάληψη» είναι γνωστή πρακτική και σε άλλες θρησκείες και πηγαίνει πολλές χιλιάδες χρόνια πίσω.
Τελικά όμως τι κατάλαβαν οι άνθρωποι; Τι καθιέρωσαν; Και τι διδάσκουν 2000 χρόνια τώρα; Τι μαθαίνουν στα παιδιά τους; Λένε, αν όντως πιστεύεις κι αν όντως δέχεσαι σαν αλήθεια ότι η θεία μετάληψη είναι Θεία Κοινωνία, Ένωση με τον Θεό, τότε συμβαίνει. Έτσι όμως δεν λειτουργεί η Πραγματικότητα αλλά η παιδιάστικη μαγική σκέψη. Παρόλο που καταναλώθηκαν εκατομμύρια τόνοι άρτου και οίνου οι χριστιανοί δεν έγιναν καλύτεροι, δεν Ενώθηκαν με τον Θεό και δεν κέρδισαν την Σωτηρία. Συνεχίζουν την εξωτερική υλική ζωή τους, κάνουν πολέμους, αδικούν, αντιμάχονται και η κοινωνία τους πηγαίνει συνεχώς στο χειρότερο. Αλλά ας πούμε ότι αυτοί δεν είναι γνήσιοι χριστιανοί. Που είναι λοιπόν οι γνήσιοι χριστιανοί; Είναι αυτοί που συχνάζουν στις εκκλησίες; Οι ιερείς; Οι μοναχοί; Όλοι αυτοί Ανυψώθηκαν στον Θεό; Ενώθηκαν με τον Θεό; Έφτασαν στην Θέωση; Ξεπέρασαν το εγώ; Την απάντηση την γνωρίζουμε όλοι. Καθώς λέει ο Σαίξπηρ, «Κάτι σάπιο υπάρχει στο βασίλειο της Δανίας». Τι το συζητάμε;
Τελικά βλέπουμε πως η Αλήθεια Είναι Άλλος Διαφορετικός Υπαρξιακός Χώρος που δεν έχει σχέση με την διανόηση, την περιγραφή, τις εξωτερικές πράξεις, τα σύμβολα. Τι είναι λοιπόν ο Αληθινός Βουδισμός; Βουδισμός Είναι Νιρβάνα, Βίωση της Πραγματικότητας, εξάλειψη της προσωπικής ύπαρξης. Δεν είναι θεωρίες, σχολές, διαφωνίες κι όλα αυτά που κάνουν οι άνθρωποι μέσα στην ιστορία. Τι είναι Αληθινός Χριστιανισμός; Είναι Ένωση με τον Θεό, Θέωση, Συμβάν. Όλα τα άλλα, θεολογίες, ορθοδοξίες καθολικισμοί, προτεσταντισμοί, όλα είναι ανθρώπινες κακοδοξίες.
Αλλά, είπαμε και στην αρχή, τι κι αν εμείς τα λέμε; Και ποιος μας δίνει σημασία; Οι άνθρωποι θα συνεχίσουν να ψάχνουν την αλήθεια έξω, με εξωτερικά μέσα. Δεν μπορούν να κατανοήσουν ότι η Αλήθεια Είναι Αυτοί οι Ίδιοι, η Αληθινή Φύση που είναι θαμμένη μέσα τους, κάτω από σκέψεις και γνώσεις κι εμπειρίες και δραστηριότητες και πράξεις. Κάποτε θα ξυπνήσουν.

Monday, October 12, 2015

Η Ιερή Πρακτική

By Unseen

Είναι διαπιστωμένο, από ιστορικές έρευνες αλλά και ιστορικά ευρήματα, ότι ο άνθρωπος είχε «θρησκεία», θρησκευτικές αντιλήψεις και πεποιθήσεις, εδώ και, τουλάχιστον, 30.000 χρόνια. Τελείως φυσιολογικά ο άνθρωπος δεν θα μπορούσε παρά να στρέψει την προσοχή του στο περιβάλλον του και να αναζητήσει την Πηγή της Ύπαρξης στην Ίδια την Φύση. Όχι απλά την Φύση που ένοιωθε με τις αισθήσεις, αλλά το Άγνωστο Βάθος της, την Μυστηριώδη Φύση που τα Αγκαλιάζει όλα. Ο άνθρωπος λάτρεψε την Μητέρα Φύση, με τις αισθήσεις αποδεχόμενος τα αγαθά της Τροφοδότριας Μάνας και νοιώθοντας ευγνωμοσύνη. Την λάτρεψε με την δύναμη της ψυχής του νοιώθοντας τον βαθύτερο δεσμό του με την Φύση. Κι όσο αναπτυσσόταν ο άνθρωπος σε νοημοσύνη κι αντίληψη προσπάθησε να διερευνήσει την Φύση με την σκέψη. Κι έφτασε, τουλάχιστον αποδεδειγμένα, πριν 4.000 χρόνια, να συνειδητοποιήσει ότι υπήρχε Κάτι Πραγματικό πίσω από αυτά που συνελάμβανε με την σκέψη κι ονομάτιζε με λέξεις. Η Αλήθεια είναι πέρα από την περιγραφή της Αλήθειας. Κάποιοι άνθρωποι προχώρησαν τα τελευταία 3.000 χρόνια ακόμα πιο μακριά. Η Πραγματικότητα βρίσκεται Πέραν κάθε αντίληψης.
Παράλληλα με την πρόοδο της ανθρώπινης θρησκευτικής αντίληψης έγινε κατανοητό ότι η Ύπαρξη μπορούσε να εκδηλωθεί σε Πέντε Πεδία, ότι υπάρχουν Πέντε Κοσμικοί Χώροι Εκδήλωσης, Πέντε Κόσμοι. Αυτό ισχύει βέβαια όσο ένα περιορισμένο ον που σαν Βαθύτερη Ουσία πηγάζει από το Μεγάλο Άγνωστο βρίσκεται στον Σχετικό Χώρο της Εξέλιξης. Γιατί όπως μαρτύρησαν κάποιοι Σοφοί Άνθρωποι, όταν Βιώνει κάποιος την Πραγματικότητα Βλέπει ότι η Πραγματικότητα Είναι Μία και ενώ τα Περιλαμβάνει Όλα ταυτόχρονα δεν υπάρχει Μέσα στην Φωτισμένη Αντίληψη καμία διάκριση.
Έτσι, από πολύ νωρίς, εφόσον το ζητούμενο από τον άνθρωπο ήταν πάντα η Ανύψωση ως την Πραγματικότητα, η Βίωση της Πραγματικότητας, δημιουργήθηκαν διάφορες πρακτικές Πνευματικής Ανύψωσης. Στην πραγματικότητα, εφόσον ο σκοπός είναι η Βίωση της Πραγματικότητας, όλες οι πρακτικές δεν έχουν άλλο έργο από το να μας οδηγήσουν πέρα από τους περιορισμούς, του κόσμου, των αισθήσεων, της ψυχής, της σκέψης, της ίδιας της αντίληψης. Στην πραγματικότητα, μέσα στην Παγκόσμια Θρησκευτική Παράδοση η Θρησκεία είναι Μία, η Θρησκεία της Πραγματικότητας. Οι επιμέρους περιγραφές και διαφοροποιήσεις είναι εξωτερικές και χωρίς σημασία. Το ίδιο και οι περιγραφές των Κόσμων μέσα στις διάφορες θρησκείες είναι σχεδόν όμοιες. Και η Ιερή Τεχνική, η Πρακτική της Πνευματικής Ανύψωσης είναι η Μία Τεχνική της Βίωσης της Πραγματικότητας με την Απελευθέρωση της Συνείδησης από τους εξωτερικούς περιορισμούς. Στην πραγματικότητα δεν υπάρχει παρά μόνο ένας Δρόμος που Οδηγεί στην Πραγματικότητα στην Αλήθεια, ό,τι κι αν λένε οι αμαθείς. Την Υπέρτατη Πραγματικότητα δεν μπορούμε να την βρούμε ούτε με τις αισθήσεις, έξω στον κόσμο, ούτε με τα συναισθήματα, ούτε με την σκέψη, τις διδασκαλίες, τις θεολογίες. Πρέπει να πάμε πέρα από όλα αυτά, πέρα κι από την σκέψη, Βαθιά Μέσα μας, στην Καρδιά της Ύπαρξής μας. Να έρθουμε σε Άμεση Επαφή με την Πραγματικότητα, να Βιώσουμε την Ενότητα της Ύπαρξης. Πρέπει, ακόμα Πιο Βαθιά να Βγούμε στο Άγνωστο Όπου καμία αντίληψη δεν εισχωρεί, καμία ιδιότητα δεν μπορεί να ανιχνευθεί, ένα Πλήρες Κενό για τις δικές μας μικρές δυνάμεις. Ένα Κενό όμως που δεν είναι το κενό του τίποτα, αλλά ένα Άγνωστο Ζωντανό Πλήρες από το Οποίο Πηγάζουν Όλα. Η Άγνωστη Φύση, η Αληθινή Ουσία, που οι άνθρωποι λάτρευαν εδώ και 30.000 χρόνια κι οι σημερινοί χριστιανοί ταυτίζουν με την Πλατυτέρα των Ουρανών, που δεν είναι βέβαια το μικρό ανθρώπινο κορίτσι, η Αγαπημένη Γλυκιά Μαρία, αλλά Κάτι Πολύ-Πολύ Πλατύτερο.
Όταν λοιπόν Ο Ορφέας, ο Μύστης του Ολύμπου, περπατούσε στη γη, λίγο μετά τους Ποιητές, λίγο πριν τους Φιλοσόφους, όπως λέει ο Αριστοτέλης, υπήρχε ήδη μια Πανάρχαια Παγκόσμια Θρησκευτική Παράδοση. Ο Ορφέας δεν τα δημιούργησε όλα μόνος του. Όμως αναμόρφωσε βαθιά την θρησκεία των προγόνων του και της έδωσε ένα βαθύτερο νόημα και μια πιο πρακτική οργάνωση. Ακόμα κι αν οι δήθεν ιστορικοί κι οι προκατειλημμένοι χριστιανοί αρνούνται την ιστορική ύπαρξη του Ορφέα, το μαρτυρούν τα Ορφικά Μυστήρια, οι Ορφικοί Θίασοι, που χρησιμοποίησε σαν πρότυπο ο Πυθαγόρας κι οι πυθαγόρειοι και γενικά το Έργο που άφησε ο Ορφέας. Απλά η αποδοχή της ιστορικής ύπαρξης του Ορφέα και του Ορφισμού αποδεικνύει ότι ο χριστιανισμός που δημιουργήθηκε στην Ανατολική Αυτοκρατορία (όχι ο χριστιανισμός του Ιησού, αλλά ο χριστιανισμός των μεταχριστιανικών αιώνων) είναι κακό αντίγραφο του Ορφισμού. Ο Ορφέας λοιπόν ήταν αυτός που όχι μόνο αναμόρφωσε την Διονυσιακή Θρησκεία, δίνοντάς της ένα Βαθύτερο περιεχόμενο κι όχι καταστρέφοντάς την, αλλά και Εξήγησε με κάθε λεπτομέρεια την Ιερή Πρακτική της πνευματικής Ανύψωσης ως το Θείο.
Η Ιερή Πρακτική του Ορφέα μιλούσε βέβαια για την Μια και Μοναδική Πραγματικότητα Εντός της Οποίας Συμβαίνουν Όλα. Υπάρχει Μόνο Μια Ψυχή κι όλες οι Ψυχές Είναι Αυτή η Μία Ψυχή. Αλλά για να Φτάσει μια περιορισμένη Ψυχή να Βιώσει αυτή την Πραγματικότητα έπρεπε να υπερβεί τους περιορισμούς μέσα στους οποίους την είχε οδηγήσει η ύπαρξη, το ταξίδι στα διάφορα Πεδία, στους διάφορους Κόσμους. Κι εδώ υπήρχε η ανάγκη να μιλήσουμε για τις Βαθμίδες της Απελευθέρωσης. Με αυτή την έννοια υπάρχουν βαθμίδες. Κι οι Βαθμίδες είναι Πέντε γιατί σε Πέντε Πεδία λειτουργεί η Συνείδηση, γιατί γίνονται αντιληπτοί Πέντε Κόσμοι Εμπειρίας και αναγνωρίζονται Μία Πραγματικότητα και τέσσερα είδη περιορισμών (σύνολο Πέντε). Οι Πέντε Βαθμίδες της Ιερής Πρακτικής που Δίδαξε ο Ορφέας, πηγάζουν από την Πανάρχαια Παγκόσμια Θρησκευτική Αντίληψη κι από την Πανάρχαια Παγκόσμια Θρησκευτική Εμπειρία στην Οδό της Απελευθέρωσης. Αυτή την πρακτική παρέδωσε ο Ορφέας στην ανθρωπότητα και την διατήρησαν οι Ορφικοί Θίασοι και 100 περίπου χρόνια μετά τον Ορφέα ο Πυθαγόρας της έδωσε νέα πνοή. Οι Πυθαγόρειοι επηρέασαν σε μεγάλο βαθμό τους νεότερους φιλοσόφους. Όλοι σχεδόν οι Φιλόσοφοι δύο πηγές της Αληθινής Γνώσης αναγνωρίζουν τους Ορφικούς και τους Πυθαγόρειους (που είναι το ίδιο). Η Ορφική Διδασκαλία αναζωογόνησε τα Ελευσίνια Μυστήρια που (όπως εξηγούμε σε ειδικό άρθρο) είχαν Πέντε Μυητικές Βαθμίδες κι όχι τρεις όπως γνωρίζουν και υποστηρίζουν οι αμαθείς. Η Παραδοχή των Πέντε Βαθμίδων συμφωνεί με την Παγκόσμια Εσωτερική Παράδοση, ενώ οι τρεις βαθμίδες δεν οδηγούν στην έξοδο από τον κόσμο του γίγνεσθαι, των φαινομένων. Η Ορφική Διδασκαλία επηρέασε βαθιά και την Δελφική Λατρεία. Η Ιερή Πρακτική λοιπόν ήταν κάτι που Γνώριζαν οι Μύστες σε όλα τα Μυητικά Κέντρα.
Κι ο ίδιος ο Πλάτωνας είχε γνωρίσει την Διδασκαλία αλλά και την Πρακτική Βίωση της Αλήθειας και από την γενικότερη παιδεία του και από την επαφή του με τον Σωκράτη που ήταν Μυημένος κι ασφαλώς και από τους πυθαγόρειους κύκλους με τους οποίους σχετιζόταν από νέος. Στην Ακαδημία που ο Πλάτωνας ίδρυσε κατά το πρότυπο των πυθαγόρειων συλλόγων, ένα κοινόβιο μυημένων στην πραγματικότητα, διδάσκονταν η Ιερή Πρακτική. Ο Πλάτωνας στα βιβλία του έλεγε πολύ λίγα, όχι μόνο γιατί δεν επιτρεπόταν στους Μύστες να μιλούν φανερά για τα Μυστήρια αλλά και γιατί επρόκειτο εδώ για κάτι που ήταν καθαρά πρακτικό κι η θεωρητική περιγραφή του δεν θα είχε και τόση σημασία. Πάντως στον Φαίδωνα ο Πλάτωνας κάνει μια σαφή αναφορά στην Ιερή Πρακτική:
- Κάθαρσις δε είναι άρα ου τούτο ξυμβαίνει, όπερ πάλαι εν τω λόγω λέγεται, το χωρίζειν ότι μάλιστα από του σώματος την ψυχήν και εθίσαι αυτήν καθ’ αυτήν πανταχόθεν εκ του σώματος συναγείρεσθαί τε και αθροίζεσθαι, και οικείν κατά το δυνατόν και εν τω νυν παρόντι και εν τω έπειτα μόνην καθ’ αυτήν, εκλυομένην ώσπερ εκ δεσμών εκ του σώματος;
- Πάνυ μεν ουν, έφη.
- Ουκούν τούτό γε θάνατος ονομάζεται, λύσις και χωρισμός ψυχής από σώματος;
- Παντάπασί γε, ή δ’ ος.
- Λύειν δε γε αυτήν, ώς φαμεν, προθυμούνται αεί μάλιστα και μόνοι οί φιλοσοφούντες ορθώς, και το μελέτημα αύτο τούτό εστιν των φιλοσόφων, λύσις και χωρισμός ψυχής από σώματος ή ου;
- Φαίνεται.
- Κάθαρσις δε δεν συμβαίνει να είναι άραγε αυτό, πού από παλιά λέγεται, δηλαδή ό χωρισμός της ψυχής από το σώμα όσον το δυνατόν και ο εθισμός της να χωρίζεται από το σώμα, να κλείνεται στον εαυτό της, να αυτοσυγκεντρώνεται και να ζει και τώρα και έπειτα ανεξάρτητη, απελευθερωμένη από το σώμα σαν από φυλακή;
- Βέβαια, είπε ό Σιμμίας.
- Μα αυτό δεν λέμε πώς είναι ό θάνατος, δηλαδή μια απελευθέρωση και χωρισμός ψυχής από το σώμα;
- Οπωσδήποτε, είπε αυτός.
- Αυτή την απελευθέρωση, όπως λέμε, την επιδιώκουν με προθυμία πάντα μόνον όσοι φιλοσοφούν σωστά, και αυτή η έννοια απασχολεί τούς φιλοσόφους, η απελευθέρωση και ό χωρισμός ψυχής και σώματος ή όχι;
- Είναι φανερό.
Εδώ βέβαια ο Πλάτωνας μιλά γενικά για την Ιερή Πρακτική αλλά σε κάθε ευκαιρία, στα γραπτά του, αναφέρεται στις Πέντε Μυητικές Βαθμίδες. Το υποδηλώνει άλλωστε η όλη φιλοσοφική αντίληψή του για την Πραγματικότητα. Η Μόνη Πραγματικότητα, για τον Πλάτωνα Είναι το Ένα, το Αγαθόν. Ο Κόσμος του Γίγνεσθαι δεν είναι παρά το αποτέλεσμα της Δραστηριότητας του Ενός, ένας Κόσμος Αντίληψης, ένα κόσμος φαινομένων, που αντλεί την ύπαρξή του από το Αληθινό Είναι και Συμμετέχει στο Είναι για να υπάρξει και δεν διαθέτει δική του ανεξάρτητη ουσία. Κι όλα τα υλικά φαινόμενα δεν έχουν δική τους ουσία παρά αντλούν την ύπαρξή τους από την Συμμετοχή τους στο Είναι και τις αιώνιες ιδέες.
Έτσι για τον Πλάτωνα ο Κόσμος (σαν Συνολική Πραγματικότητα) έχει Πέντε Πεδία (έτσι φαίνεται στα περιορισμένα όντα):
Το Αγαθόν , το Τελείως Είναι, το Όντως Ον.
Το Είναι, το Ον.
Ο Αιώνιος Κόσμος των Ιδεών, των Αληθινών Όντων.
Ο κόσμος της Ψυχής, η ψυχή, οι ψυχές.
Ο κόσμος των υλικών φαινομένων.
Συχνά ο Πλάτωνας και γενικότερα οι Αρχαίοι Σοφοί χρησιμοποιούσαν τον όρο «Ψυχή», με διάφορες σημασίες. Η αληθινή σημασία βγαίνει από τα λεγόμενα. Έτσι Ψυχή μπορεί να σημαίνει (όπως στο απόσπασμα του Φαίδωνα που αναφέραμε) το Πνευματικό Στοιχείο που ενσωματώνεται. Μπορεί να σημαίνει την αστρική ψυχή που είναι ο κόσμος των συναισθημάτων και των βουλήσεων καθώς κι ο μεταθανάτιο φορέας μας. Μπορεί να σημαίνει την υλική ψυχή που εγκαθιδρύεται κατά την ενσωμάτωση σαν αντιστοιχία ανάμεσα στην δράση του Πνευματικού Στοιχείου και του εγκεφάλου, του νευρικού συστήματος, του σώματος γενικότερα.
Έτσι κατά αντιστοιχία της «Κοσμοαντίληψης» του Πλάτωνα και της Διδασκαλίας της Ακαδημίας οι Πέντε Βαθμίδες της Ιερής Πρακτικής είναι:
Η Βίωση της Μιας Μοναδικής Πραγματικότητας.
Η Βίωση της Ενότητας της Ύπαρξης, η Καθαρή Νόηση, η Άμεση Επαφή με την Πραγματικότητα του Κόσμου.
Η Υπέρβαση της κατώτερης διανόησης, δηλαδή της σκεπτοδιαδικασίας, της μέσω της σκέψης διαστρέβλωσης της πραγματικότητας.
Η κάθαρση της κατώτερης (αστρικής) ψυχής και του συναισθηματικού κόσμου μας.
Η κάθαρση της υλικής ψυχής, των σωματικών δραστηριοτήτων και των εξωτερικών πράξεων, έξω, στον κόσμο.
Τελικά, όπως είπαμε και στην αρχή η Ιερή Πρακτική δεν έχει μόνο Πανάρχαια και Παγκόσμια Καταγωγή αλλά την συναντάμε επίσης σε όλες τις παραδόσεις. Βεβαίως όπως το αποδεικνύουν έμπρακτα όλοι οι Σοφοί, Παγκόσμια αλλά και στην Αρχαία Ελλάδα, αυτός είναι ένας πρακτικός δρόμος Απελευθέρωσης. Πρέπει να τον Βαδίσουμε. Πρέπει να Απελευθερωθούμε. Πρέπει να το κάνουμε. Ούτε η θεωρητική γνώση, ούτε οι συζητήσεις περί τους Οδού έχουν κανένα νόημα. Είναι ένας Καθαρά Βιωματικός Δρόμος. Την Αλήθεια την Ζούμε. Δεν αρκούμαστε στην νοητική περιγραφή της, γιατί αυτό δεν είναι Αλήθεια, είναι απλά πληροφορίες για την Αλήθεια. Δεν ξεδιψάς περιγράφοντας το νερό ή λέγοντας νερό, νερό, νερό, ούτε χορταίνεις βλέποντας σε φωτογραφίες νόστιμα φρούτα.
Η Αλήθεια Είναι Εδώ. Κι ο Μόνος Δρόμος για να την Βιώσουμε είναι Μέσα μας. Ο Πλάτωνας όπως όλοι οι Δάσκαλοι αναφέρεται απλά στην Οδό. Αλλά πρέπει καθένας, μόνος του, αυτός ο ίδιος, να Βαδίσει την Οδό της Κατανόησης, να ξεπεράσει τους εξωτερικούς περιορισμούς να Κατακτήσει την Αληθινή Αυτογνωσία, να Έρθει σε Άμεση Επαφή με το Θείο Μέσα του, Μέσα μας, Μέσα σε Όλα.
Στην πραγματικότητα η Ιερή Πρακτική έχει σκοπό, ενόσω ζούμε να στραφούμε Έσω κι αποσύροντας την συνειδητότητα από τον εξωτερικό κόσμο και τις κατώτερες λειτουργίες να Βιώσουμε τα Εσωτερικά Πεδία Ύπαρξης, Βέβαια η εξωσωματική εμπειρία είναι δυνατή και πολλοί είχαν τέτοιες εμπειρίες, αλλά το ζητούμενο είναι να γνωρίσουμε την Φύση μας, πως Λειτουργεί η Φύση μας. Η Επαφή με τους Εσωτερικούς Κόσμους, είτε γίνεται απλά με την απόσυρση από τις κατώτερες λειτουργίες, είτε βγαίνουμε τελείως έξω από το σώμα, δεν είναι παρά μια εμπειρία αυτών τω καταστάσεων ύπαρξης ενόσω είμαστε συνδεδεμένοι με το σώμα. Ο οριστικός διαχωρισμός από το σώμα απελευθερώνει το Πνευματικό Στοιχείο που μπορεί να Βιώσει τώρα πραγματικά την Κατάσταση Ύπαρξης που έχει βιώσει, έχει κάνει ζωή του και για την οποία «προετοιμαζόταν» στην γη. Οι Σοφοί, οι Μύστες και οι μυημένοι που βαδίζουν την Οδό της Απελευθέρωσης, επειδή ήδη βιώνουν τις Εσωτερικές Καταστάσεις, γνωρίζουν ότι θα οδηγηθούν στο Βάθος της Κατανόησης που πέτυχαν στην διάρκεια της γήινης ζωής τους. Οι άνθρωποι που έζησαν μέσα στην άγνοια και κατασπατάλησαν τη ζωή και τον χρόνο σε εξωτερικές δραστηριότητες το μόνο που θα πάρουν μαζί τους, φεύγοντας από την γη, θα είναι η άγνοια, που θα τους οδηγήσει πίσω, ξανά, εδώ. Ο Πλάτωνας στον Φαίδωνα αναλύει, μέσα από μύθους βέβαια, που περιέχουν όμως ένα βαθύ συμβολισμό, την μεταθανάτια τύχη της ψυχής. Από τα κλασσικά κείμενα, πλάι στον Φαίδωνα μπορεί να σταθεί μόνο το «Μπάρντο Τοντόλ», η «Θιβετανική Βίβλος των νεκρών».
Η Ιερή Πρακτική λοιπόν έχει σκοπό να μας Οδηγήσει στην Οριστική Απελευθέρωση, όχι απλά από τον κύκλο των μετενσωματώσεων στη γη, αλλά από την Ύπαρξη μέσα στην Φαινομενική Δημιουργία γενικότερα. Είναι καθαρά θέμα Κατανόησης (άσχετα πόσο ηχηρούς όρους χρησιμοποιούμε).Για να Βιώσει λοιπόν κάποιος την Μια Μοναδική Πραγματικότητα θα πρέπει να ξεκινήσει από την παρούσα κατάστασή του, από τις καταστάσεις που ζει στο σώμα και στον κόσμο και σιγά-σιγά να ανυψωθεί μέσα από τις διάφορες Βαθμίδες ως το Απόλυτο Ένα. Έτσι για τον απλό άνθρωπο που ξεκινά από έξω, από κάτω οι βαθμίδες διαμορφώνονται με τον παρακάτω τρόπο.
Πρώτα από όλα είναι απαραίτητη η Κάθαρση του Σώματος, των δραστηριοτήτων μας. Αυτό σημαίνει μια ζωή μετρημένη που ενώ μας παρέχει όλα τα αναγκαία θέτει σαν στόχο την Πνευματική Ανύψωση και μας εξασφαλίζει τον απαραίτητο χρόνο και τις αρμόζουσες προσπάθειες. Δεν είναι δυνατόν να προχωρήσουμε στον πνευματικό δρόμο, όταν προσκολλούμαστε στον εξωτερικό κόσμο, σε εξωτερικές δραστηριότητες και σε υλικά αντικείμενα. Οι εξωτερικοί καθαρμοί που γίνονταν και στα Μικρά Μυστήρια και σε Θρησκευτικές εκδηλώσεις και Γιορτές δεν ήταν παρά μια συμβολική πράξη για πραγματική αλλαγή της ζωής μας. Διαφορετικά δεν θα μπορούσαμε να προχωρήσουμε. Μόνο πραγματοποιώντας μια ενάρετη ζωή μπορούσε κάποιος να εισέλθει στην Οδό. Έπρεπε δηλαδή να βιώσει την Αρετή της Σοφίας ή Φρόνησης (της εξωτερικής φρόνησης) στην ζωή του.
Μετά θα έπρεπε κάποιος, πάντα μέσα από την Κατανόηση της Φύση μας, της ζωής, αυτών που συμβαίνουν, να καθαρισθεί από τις επιθυμίες της γήινης ζωής και τα πάθη. Η κάθαρση της Ψυχής μπορεί να ανοίξει τον Δρόμο προς τους Εσωτερικούς Κόσμους. Η ίδια η Ψυχή σαν λειτουργία (συναισθήματα, βουλήσεις, επιθυμίες) βρίσκεται ακριβώς στο μέσο ανάμεσα στην ανώτερη διανόηση και την ζωή του σώματος. Είναι η ένωση δυο κόσμων. Κι η ψυχή οφείλει να προσανατολιστεί. Με την απάρνηση των επιθυμιών και των παθών βιώνουμε την Αρετή της Ανδρείας (της εξωτερικής ανδρείας) και προσανατολιζόμαστε πλέον προς τα Έσω. Ακόμα και σε αυτό το Επίπεδο ζωής να φτάσει κάποιος, στην «ψυχική απάθεια», ήδη έχει κερδίσει πολλά για την πνευματική του εξέλιξη.
Μετά θα πρέπει κάποιος να κατανοήσει τι είναι η Διανόηση σαν λειτουργεία και πως αυτά που συλλαμβάνει, έννοιες, σχέσεις εννοιών, είναι μόνο συμβολικά των αληθινών πραγμάτων. Όσο μένουμε μέσα στην δραστηριότητα της διανόησης είμαστε μέσα στο Σπήλαιο των εννοιών, των σκιών των αληθινών όντων. Η Υπέρβαση της διανόησης για να φτάσουμε σε μια Ανώτερη Όραση των αληθινών όντων, σε μια Άμεση Επαφή με την Πραγματικότητα, ήδη από εδώ, από την γη, σημαίνει ακριβώς την Κατανόηση και την Αντίληψη αυτού που συμβαίνει. Έτσι η διανόηση (αυτό που λένε οι σύγχρονοι σκέψη) παίρνει την σωστή θέση της και δεν αποτελεί πλέον εμπόδιο. Αυτή η Υπέρβαση είναι η Ουσία της Σωφροσύνης. Το να βιώσουμε λοιπόν την Αρετή της Σωφροσύνης σημαίνει να υπερβούμε την εξωτερική αντίληψη μέσα από παγιωμένες αντιλήψεις και εμπειρίες (που παραποιούν την πραγματικότητα), να υπερβούμε την χρήση της μνήμης αντλώντας πληροφορίες μόνο από την τρέχουσα αντίληψη και τέλος να αντιλαμβανόμαστε απλά αυτό που υπάρχει, αυτό που συμβαίνει, το πραγματικό. Μόνο όταν η Σωφροσύνη Ολοκληρώνεται αρχίζουμε να βλέπουμε τα αληθινά όντα, τους αληθινούς νοητικούς πυρήνες που κρύβουν μέσα τους τα πράγματα, τις ιδέες, ή πιο σωστά τους «ειδητικούς αριθμούς». Αυτές οι εσωτερικές βαθμίδες ανάβασης, στο επίπεδο της διανόησης χαρακτηρίζονται και σαν εσωτερικές αρετές (εσωτερική φρόνηση, εσωτερική ανδρεία, Αληθινή Σωφροσύνη).
Ήδη Βιώνοντας την Αληθινή Σωφροσύνη, υπερβαίνοντας την διανόηση και την παραμόρφωση της πραγματικότητας, βγαίνοντας έξω από το Σπήλαιο των εννοιών-σκιών των αληθινών πραγμάτων, είμαστε πια έξω στο Φως της Άμεσης Επαφής με την Πραγματικότητα, με αυτά που υπάρχουν , με αυτά που συμβαίνουν. Στο Φως της Άμεσης Αντίληψης έχουν διαλυθεί όλα τα κατασκευάσματα της διανόησης, δεν υπάρχει πλέον εγώ, δυαδικότητα, διαχωρισμός του κόσμου. Υπάρχει μόνο μια Ανοιχτή Απέραντη Επίγνωση της Ενότητας της Ύπαρξης, Νοιώθουμε το Είναι την Βάση της Ύπαρξης, όλων των υπάρξεων. Κι όλα όσα υπάρχουν Συμμετέχουν στο Είναι για να υπάρξουν και δεν διαχωρίζονται ποτέ ούτε από το Είναι, ούτε από τα άλλα πράγματα (ήταν η διανόηση που έκανε τους διαχωρισμούς.) Βιώνοντας Αυτή την Ενότητα της Ύπαρξης, το Είναι που Διαπερνά τα πάντα, μπορούμε να κατανοήσουμε τι είναι Δικαιοσύνη. Είναι η Αντίληψη που Εξισορροπεί τα Πάντα εντάσσοντάς τα μέσα στην Ενότητα. Να γιατί οι Αρχαίοι Έλληνες μέσα στην σοφία τους παρίσταναν την Δικαιοσύνη τυφλή και με μια ζυγαριά στο χέρι. Το θεολογικό της όνομα Θέμις βγαίνει από το τίθημι, που σημαίνει θέτω, «τοποθετώ». Και Θέμις είναι η Δύναμη που με γνώση τοποθετεί τα πράγματα στην ορθή τους θέση. Βέβαια η Βίωση του Είναι, της Ενότητας της Ύπαρξης έχει Διάφορα Βάθη Κατανόησης (Τρεις Εσωτερικές Βαθμίδες, που δεν μπορούμε τώρα να αναλύσουμε) που μας Ανυψώνουν ως την Θέα του Αγαθού.
Αλλά η Θέα του Αγαθού δεν είναι παρά το όριο της Ύπαρξης, το όριο της Δημιουργίας, το όριο του Κόσμου. Πρέπει να υπερβούμε και τον τελευταίο διαχωρισμό και με το σβήσιμο κάθε Υποκειμενικής Αντίληψης να Βυθιστούμε στο Απρόσωπο Ένα, το Τελείως Είναι, Όπου δεν υπάρχει κανένας διαχωρισμός, καμιά αντίληψη, καμιά ιδιότητα, καμιά εμπειρία, παρά μόνο Ζωή, Παρουσία.
Τελικά, η Ιερή Πρακτική είναι Απελευθέρωση του Πνευματικού Στοιχείου (της Ψυχής) από τους περιορισμούς, Επάνοδος της Ουσίας στην Αρχική της Κατάσταση το Σημείο ΑΩ, Όπου Ξεκινούν και Τελειώνουν Όλα, διαγράφοντας τον Κύκλο της Δημιουργίας, της Ύπαρξης μέσα στους Κόσμους, μέχρι την Τελική Ανύψωση στην Αλήθεια.

Στο επόμενο άρθρο στη σειρά Πλάτωνας « Ο Μεταϊστορικός Πλάτωνας».

Subscribe to: Comments (Atom)

Monday, 9 March, 2026

1.2. The Sacred Threshold: A Mystical Contemplation on the Despondency of Arjuna

Chapter II — The Trembling of the Bow

"My limbs fail and my mouth is parched, my body quivers and my hair stands on end."

— Bhagavad Gita, 1.29

I. The Warrior at the Edge

When Arjuna stands in that divine chariot, poised between the two assembled armies at Kurukshetra, he stands not merely in a geographic or military position — he stands at the precise center of a cosmic drama that has been unfolding since consciousness first became aware of itself. He is the archer supreme, the wielder of Gandiva, that celestial bow gifted by Agni himself and capable of devastating entire armies with the speed of the wind. He is the third Pandava, beloved of the gods, trained in the celestial weapons by Indra himself. He is, by every outward measure, the embodiment of what a warrior is and must be. And yet it is precisely here, in this moment of supreme readiness, that the warrior becomes something else — something the epic's outer narrative does not know how to name, something the mystical reading alone can fully honor.

He asks Krishna to drive the chariot between the two armies. The request seems tactical at first — the warrior surveying the field before battle, the archer measuring the range between himself and his targets. But the mystic hears a different resonance in this request. It is the soul asking to be brought to the threshold, asking to see clearly and completely the full weight of what it is about to do. There is in this a quality of courage that is rarely acknowledged — the courage not to act, but to look. To stand, fully present, in the terrible clarity of what one's choices actually mean.

II. What the Eyes Reveal

And so he looks. And what he sees undoes him entirely.

The armies arrayed before him are not strangers. They are not the faceless masses of an enemy host. They are — and this is the heart of the mystery — his people. On the side of the Kauravas, he sees Bheeshma, the grand patriarch, the man whose silver beard is the color of all the winters Arjuna has ever lived through, whose blessing has been the shelter over his entire boyhood. He sees Drona, the teacher, the man in whose eyes the young Arjuna first saw the reflection of his own potential, who drew out of that gifted child the warrior the world has come to know. He sees Kripa and Salya and Jayadratha and a hundred others — cousins, uncles, kinsmen, companions — all arrayed now in the terrible symmetry of war, all prepared to die or to kill, and he, Arjuna, is the instrument by which so many of them will be struck down.

The Gita tells us that in this moment, Arjuna is overwhelmed by compassion — the Sanskrit word is karuna, which carries within it overtones of sorrow, tenderness, and the ache of a heart that cannot bear the weight of what it perceives. This karuna is not sentimentality. It is not cowardice dressed in the language of feeling. It is the natural response of a soul that has not yet been taught to see through the surfaces of things to the eternal truth beneath. It is the grief of a consciousness still operating within the framework of attachment — the belief that what we love can be lost, that what we are is bound up with the forms in which we find our beloveds, that the end of a body is the end of a soul.

III. The Physiology of Transformation

What follows is one of the most remarkable passages in all of world literature, remarkable not for its philosophy — that comes later — but for its extraordinary physical honesty. Arjuna does not maintain the composed dignity of a hero confronting an impossible situation. He falls apart. His body becomes the language of his interior crisis, and the Gita records this dissolution with a fidelity that feels less like epic convention and more like a direct transcript of spiritual emergency.

His limbs tremble. The great bow Gandiva — that magnificent instrument of his glory and identity, the physical emblem of everything he has been and done — slips from his fingers. His skin burns as though with fever. His hair stands on end. His mouth dries. His body will not obey him. He who has faced demon-kings and celestial opponents without flinching finds himself helpless before the faces of his own beloved.

The mystical traditions have long understood that the body is not separate from the soul's journey — it is the soul's journey made flesh, made palpable, made visible to the world. When the inner ground shifts, the body knows it first. The yogic traditions speak of kriyas — spontaneous physical responses to the movement of spiritual energy — trembling, heat, altered breathing, the sensation of electricity moving through the limbs. The Christian mystical tradition records in its saints the stigmata, the raptures, the levitations — all ways in which the body testifies to what the soul is undergoing. What Arjuna experiences in this moment is no less than this: the body bearing witness to the soul's collision with a reality larger than it has been equipped to hold.

The bow slipping from his hands is perhaps the most symbolically potent detail in the entire first chapter. Gandiva is not merely a weapon — it is Arjuna's identity. The warrior is the one who draws the bow. When the bow falls, the warrior falls. The self that has organized its entire existence around a particular function — around being the best, being the instrument of dharmic victory, being the one who can do what no one else can — finds that self suddenly impossible to sustain. The hands that have held the bow through ten thousand trials cannot hold it now. Not because the hands have weakened, but because something deeper than the hands has given way.

IV. The Sacred Dissolution of Identity

In the language of mystical theology, what Arjuna undergoes in this moment is the beginning of what the great medieval Christian mystic Meister Eckhart called Abgeschiedenheit — detachment, or more precisely, the stripping away of all that is not the essential self. The Sufi traditions speak of fana, annihilation, the necessary dissolution of the ego-constructed self as a precondition for the encounter with the divine. The Hindu tradition knows this process as the burning away of the impurities of ego in the fire of tapas, spiritual discipline, or — as here — in the equally purifying fire of overwhelming crisis.

The identity that Arjuna has built over a lifetime is extraordinarily robust. He is not a man of small self-conception. He is a hero in the full mythological sense — a figure whose excellence partakes of the divine, whose deeds have altered the shape of the world. And yet it is precisely the magnitude of his constructed self, the height and glory of the Arjuna-identity, that makes its dissolution so seismic. Small selves fall quietly. The collapse of a great soul shakes the earth.

When he sinks onto the seat of his chariot, unable to stand, unable to fight, unwilling to act — this sinking is a form of truth-telling that his previous life has never required of him. The warrior's life is organized around forward motion, decisive action, the conquest of opposition. Now, for the first time, Arjuna moves in a different direction entirely: inward. Downward. Into the darkness that has always been there, beneath the gleaming surface of his heroic identity, waiting for exactly this moment of extremity to make itself known.

V. The Question That Cannot Be Avoided

Arjuna speaks to Krishna, and his words cascade in a great torrent of despair and confusion. He speaks of kinsmen, of traditions, of the women left behind when warriors die, of the disruption of family rites and ancestral prayers. He speaks — and here the contemporary reader must listen with particular care — of the pollution of kingdoms and the destruction of families, by which he means something far deeper than social convention. He means the dissolution of the web of relationship and meaning that gives human existence its context, its purpose, its sense of being held within something larger than the isolated individual.

But beneath all these specific arguments, beneath the careful enumeration of social and religious consequences, there throbs a single question — the question that has been present in every human consciousness that has ever grown honest enough to ask it: What is this for? What is any of this for? If I must destroy what I love in order to preserve what I love, what exactly is it that I am preserving? If victory means the death of teachers and grandfathers and beloved cousins, what precisely has been won?

This is not a question born of weakness or confusion, though it arises in a moment of crisis. It is the most serious question a human soul can ask. It is the question that stands behind every great spiritual tradition's central teaching — the question that Buddhism answers with the teaching of impermanence and non-attachment, that Christianity answers with the paradox of losing life to find it, that Vedanta answers with the revelation that the self one fears to lose was never the real self to begin with. Arjuna, in his despondency, has stumbled to the very threshold of the tradition's deepest wisdom — and he has arrived there not through study or discipline but through the irresistible pressure of lived experience pressing him, at last, to his knees.

VI. The Mercy Hidden in Collapse

There is a teaching in the Zen tradition that speaks of the great doubt — the moment when the practitioner's ordinary understanding finally and completely fails, when the frameworks by which the mind has organized reality are revealed as insufficient, when the student realizes, in the full weight of that word, that they do not know. This great doubt is not a problem to be solved. It is a threshold to be crossed. It is the necessary preliminary to genuine understanding — not the understanding that is constructed from concepts and accumulated over years of study, but the understanding that arises when the conceptual mind has exhausted itself and something older and deeper becomes audible.

Arjuna, at this moment, has arrived at his great doubt. The bow — that instrument of certainty, of directed power, of knowing exactly what one is doing and why — has fallen. And in the silence that opens in the wake of its falling, something is made possible that was impossible before. Not immediately — the teaching of the Gita is not given in a single instant of shock, but over the long patient unfolding of eighteen chapters, through which Krishna meets Arjuna exactly where he is and leads him, by graduated degrees, from collapse to comprehension. But the collapse is the condition of the comprehension. The silence created by the fallen bow is the silence into which the divine voice can finally speak and be heard.

The mystic sees in this collapse not a failure but a gift — and moreover, a gift that Arjuna did not choose, could not have chosen, but received by the sheer grace of his own humanity, his own capacity for love. It is his love for Bheeshma that breaks him open. It is his love for Drona, for his cousins, for the intricate human tapestry of his world, that strips from his hands the instrument of his power. Love, in the mystical vision, is always the agent of transformation — not the comfortable, confirming love that says yes to all we already are, but the costly, shattering love that cracks the shell of the self and lets the light in.

And so when the Gita's opening chapter is read with full attention, it reveals itself not as a prelude to something greater but as a complete spiritual event in its own right — a full and sufficient account of the soul's first surrender. Every subsequent teaching of the Gita is present, in seed form, in this single image: the warrior, the fallen bow, the grief that is also love, the chariot poised between two worlds, and, quietly present at the center, the divine companion who holds the reins and waits for the question to become complete.

VII. Between the Armies, Between Two Selves

The two armies facing each other across the field of Kurukshetra have, by the time Arjuna's bow falls, become something more than military formations. They have become the two aspects of a divided self — the self that knows its duty and the self that cannot perform it; the self that understands the eternal and the self that is entangled in the temporal; the self that, as Krishna will later teach, is immortal and indestructible, and the self that identifies with the body and clings to the forms it loves.

Arjuna stands in the chariot between these armies as the contemplative stands in meditation between the thinking mind and the witnessing awareness — caught in that liminal space where the ordinary self has been suspended but the deeper self has not yet fully declared itself. It is the bardo of human consciousness, the transitional state between one mode of being and another. And as in all genuine liminal states, it is characterized by disorientation, by the loss of familiar coordinates, by the dissolution of the certainties that have until now made coherent action possible.

This is why the mystic has always found in Arjuna's despondency not an embarrassment to be explained away but a mirror to be contemplated. Every soul that has ever pursued genuine transformation has known this moment — this specific quality of darkness, this exact species of grief that cannot be consoled because it is not asking for consolation. It is asking for truth. It is asking, from the deepest place in a human being that is capable of asking anything, for the one answer that the world's consolations cannot provide.

And in the sacred economy of the Gita, the answer is already present. It has been present from the beginning. It rides in the chariot beside the grief, holds the reins with patient hands, and waits — as the divine always waits, with a patience that encompasses all of time — for the silence that follows the last argument, the stillness that follows the exhaustion of all strategies, the open and empty moment when the soul, having at last relinquished its bow, turns to the one who has always been beside it and asks: Teach me. I do not know. I am yours. Teach me what is real.

…

Το Ιερό Κατώφλι: Μια Μυστική Στοχαστική Προσέγγιση στην Απελπισία του Αρτζούνα

Κεφάλαιο ΙΙ — Το Τρέμουλο του Τόξου

«Τα μέλη μου λυγίζουν και το στόμα μου στεγνώνει, το σώμα μου τρέμει και οι τρίχες μου ορθώνονται.»

— Μπαγκαβάτ Γκίτα, 1.29

I. Ο Πολεμιστής στο Χείλος

Όταν ο Αρτζούνα στέκεται σε εκείνο το θεϊκό άρμα, έτοιμος ανάμεσα στους δύο παραταγμένους στρατούς στο Κουρουκσέτρα, δεν βρίσκεται απλώς σε μια γεωγραφική ή στρατιωτική θέση — στέκεται ακριβώς στο κέντρο ενός κοσμικού δράματος που ξετυλίγεται από τότε που η συνείδηση έγινε για πρώτη φορά ενήμερη του εαυτού της. Είναι ο υπέρτατος τοξότης, ο κάτοχος του Γκάντιβα, εκείνου του ουράνιου τόξου που του δόθηκε από τον ίδιο τον Αγνί και μπορεί να καταστρέψει ολόκληρους στρατούς με την ταχύτητα του ανέμου. Είναι ο τρίτος Πάνταβα, αγαπημένος των θεών, εκπαιδευμένος στα ουράνια όπλα από τον ίδιο τον Ίντρα. Είναι, με κάθε εξωτερικό μέτρο, η ενσάρκωση αυτού που πρέπει να είναι ένας πολεμιστής. Και όμως, ακριβώς εδώ, σε αυτή τη στιγμή της απόλυτης ετοιμότητας, ο πολεμιστής γίνεται κάτι άλλο — κάτι που η εξωτερική αφήγηση του έπους δεν ξέρει πώς να ονομάσει, κάτι που μόνο η μυστική ανάγνωση μπορεί να τιμήσει πλήρως.

Ζητάει από τον Κρίσνα να οδηγήσει το άρμα ανάμεσα στους δύο στρατούς. Το αίτημα φαίνεται τακτικό στην αρχή — ο πολεμιστής εξετάζει το πεδίο πριν τη μάχη, ο τοξότης μετράει την απόσταση ανάμεσα σε αυτόν και τους στόχους του. Όμως ο μύστης ακούει μια διαφορετική αντήχηση σε αυτό το αίτημα. Είναι η ψυχή που ζητά να οδηγηθεί στο κατώφλι, που ζητά να δει καθαρά και ολοκληρωμένα όλο το βάρος αυτού που πρόκειται να κάνει. Υπάρχει εδώ μια ποιότητα θάρρους που σπάνια αναγνωρίζεται — το θάρρος όχι να δράσει, αλλά να κοιτάξει. Να σταθεί, πλήρως παρών, στη φοβερή διαύγεια του τι σημαίνουν πραγματικά οι επιλογές του.

II. Τι Αποκαλύπτουν τα Μάτια

Και έτσι κοιτάζει. Και αυτό που βλέπει τον αποσυνθέτει ολοκληρωτικά.

Οι στρατοί που παρατάσσονται μπροστά του δεν είναι ξένοι. Δεν είναι άβουλες μάζες ενός εχθρικού στρατού. Είναι — και αυτό είναι η καρδιά του μυστηρίου — ο δικός του λαός. Από την πλευρά των Καουράβα, βλέπει τον Μπχίσμα, τον μεγάλο πατριάρχη, τον άνδρα του οποίου η ασημένια γενειάδα έχει το χρώμα όλων των χειμώνων που έχει ζήσει ποτέ ο Αρτζούνα, του οποίου η ευλογία υπήρξε η στέγη σε όλη την παιδική του ηλικία. Βλέπει τον Ντρόνα, τον δάσκαλο, τον άνδρα στα μάτια του οποίου ο νεαρός Αρτζούνα είδε για πρώτη φορά την αντανάκλαση του δικού του δυναμικού, που έβγαλε από εκείνο το προικισμένο παιδί τον πολεμιστή που γνώρισε ο κόσμος. Βλέπει τον Κρίπα και τον Σάλια και τον Τζαγιαντράθα και εκατό άλλους — ξαδέρφους, θείους, συγγενείς, συντρόφους — όλους παρατεταγμένους τώρα στη φοβερή συμμετρία του πολέμου, όλους έτοιμους να πεθάνουν ή να σκοτώσουν, και αυτός, ο Αρτζούνα, είναι το όργανο με το οποίο τόσοι από αυτούς θα χτυπηθούν.

Η Γκίτα μας λέει ότι σε αυτή τη στιγμή ο Αρτζούνα κατακλύζεται από συμπόνια — η σανσκριτική λέξη είναι καρούνα, που φέρει μέσα της αποχρώσεις θλίψης, τρυφερότητας και του πόνου μιας καρδιάς που δεν μπορεί να αντέξει το βάρος αυτού που αντιλαμβάνεται. Αυτή η καρούνα δεν είναι συναισθηματισμός. Δεν είναι δειλία ντυμένη με τη γλώσσα του συναισθήματος. Είναι η φυσική απόκριση μιας ψυχής που δεν έχει ακόμα διδαχθεί να βλέπει πέρα από τις επιφάνειες των πραγμάτων στην αιώνια αλήθεια από κάτω. Είναι η θλίψη μιας συνείδησης που λειτουργεί ακόμα μέσα στο πλαίσιο της προσκόλλησης — την πίστη ότι ό,τι αγαπάμε μπορεί να χαθεί, ότι αυτό που είμαστε συνδέεται με τις μορφές στις οποίες βρίσκουμε τους αγαπημένους μας, ότι το τέλος ενός σώματος είναι το τέλος μιας ψυχής.

III. Η Φυσιολογία της Μεταμόρφωσης

Αυτό που ακολουθεί είναι ένα από τα πιο αξιοσημείωτα αποσπάσματα σε όλη την παγκόσμια λογοτεχνία, αξιοσημείωτο όχι για τη φιλοσοφία του — αυτή έρχεται αργότερα — αλλά για την εξαιρετική φυσική του ειλικρίνεια. Ο Αρτζούνα δεν διατηρεί την ήρεμη αξιοπρέπεια ενός ήρωα που αντιμετωπίζει μια αδύνατη κατάσταση. Διαλύεται. Το σώμα του γίνεται η γλώσσα της εσωτερικής του κρίσης, και η Γκίτα καταγράφει αυτή τη διάλυση με μια πιστότητα που μοιάζει λιγότερο με επική σύμβαση και περισσότερο με άμεση μεταγραφή πνευματικής έκτακτης ανάγκης.

Τα μέλη του τρέμουν. Το μεγάλο τόξο Γκάντιβα — εκείνο το μεγαλοπρεπές όργανο της δόξας και της ταυτότητάς του, το φυσικό έμβλημα όλων όσων υπήρξε και έκανε — γλιστράει από τα δάχτυλά του. Το δέρμα του καίει σαν να έχει πυρετό. Οι τρίχες του ορθώνονται. Το στόμα του στεγνώνει. Το σώμα του δεν υπακούει. Αυτός που αντιμετώπισε βασιλιάδες-δαίμονες και ουράνιους αντιπάλους χωρίς να διστάσει, βρίσκεται τώρα ανήμπορος μπροστά στα πρόσωπα των δικών του αγαπημένων.

Οι μυστικές παραδόσεις έχουν από καιρό κατανοήσει ότι το σώμα δεν είναι ξεχωριστό από το ταξίδι της ψυχής — είναι το ταξίδι της ψυχής που γίνεται σάρκα, που γίνεται αισθητό, ορατό στον κόσμο. Όταν το εσωτερικό έδαφος μετατοπίζεται, το σώμα το γνωρίζει πρώτο. Οι γιόγκικες παραδόσεις μιλούν για κρίγια — αυθόρμητες σωματικές αντιδράσεις στην κίνηση της πνευματικής ενέργειας — τρέμουλο, θερμότητα, αλλαγμένη αναπνοή, αίσθηση ηλεκτρισμού που διαπερνά τα μέλη. Η χριστιανική μυστική παράδοση καταγράφει στους αγίους της τα στίγματα, τις εκστάσεις, τις αναλήψεις — όλα τρόποι με τους οποίους το σώμα μαρτυρεί αυτό που υφίσταται η ψυχή. Αυτό που βιώνει ο Αρτζούνα σε αυτή τη στιγμή δεν είναι λιγότερο από αυτό: το σώμα να γίνεται μάρτυρας της σύγκρουσης της ψυχής με μια πραγματικότητα μεγαλύτερη από αυτήν που ήταν εξοπλισμένη να συγκρατήσει.

Το τόξο που γλιστράει από τα χέρια του είναι ίσως η πιο συμβολικά δυνατή λεπτομέρεια σε ολόκληρο το πρώτο κεφάλαιο. Το Γκάντιβα δεν είναι απλώς ένα όπλο — είναι η ταυτότητα του Αρτζούνα. Ο πολεμιστής είναι αυτός που τεντώνει το τόξο. Όταν το τόξο πέφτει, ο πολεμιστής πέφτει. Ο εαυτός που οργάνωσε όλη του την ύπαρξη γύρω από μια συγκεκριμένη λειτουργία — γύρω από το να είναι ο καλύτερος, το όργανο της νίκης του ντάρμα, αυτός που μπορεί να κάνει αυτό που κανείς άλλος δεν μπορεί — βρίσκει ξαφνικά αυτόν τον εαυτό αδύνατο να διατηρηθεί. Τα χέρια που κράτησαν το τόξο σε δέκα χιλιάδες δοκιμασίες δεν μπορούν να το κρατήσουν τώρα. Όχι επειδή τα χέρια αδυνάτισαν, αλλά επειδή κάτι βαθύτερο από τα χέρια έσπασε.

IV. Η Ιερή Διάλυση της Ταυτότητας

Στη γλώσσα της μυστικής θεολογίας, αυτό που υφίσταται ο Αρτζούνα αυτή τη στιγμή είναι η αρχή αυτού που ο μεγάλος μεσαιωνικός χριστιανός μύστης Μάιστερ Έκχαρτ ονόμασε Abgeschiedenheit — απομάκρυνση, ή πιο ακριβώς, η απογύμνωση από όλα όσα δεν αποτελούν το ουσιώδες Εαυτό. Οι σουφικές παραδόσεις μιλούν για fana, την αφανισμό, την αναγκαία διάλυση του εγω-κτισμένου εαυτού ως προϋπόθεση για τη συνάντηση με το θείο. Η ινδουιστική παράδοση γνωρίζει αυτή τη διαδικασία ως το κάψιμο των ακαθαρσιών του εγώ στη φωτιά του tapas, της πνευματικής πειθαρχίας, ή —όπως εδώ— στην εξίσου εξαγνιστική φωτιά της συντριπτικής κρίσης.

Η ταυτότητα που έχει χτίσει ο Αρτζούνα σε όλη του τη ζωή είναι εξαιρετικά στιβαρή. Δεν είναι άνθρωπος μικρής αυτοαντίληψης. Είναι ήρωας με την πλήρη μυθολογική έννοια — μια μορφή της οποίας η αριστεία μετέχει του θείου, των οποίων οι πράξεις έχουν αλλάξει το σχήμα του κόσμου. Και όμως, ακριβώς το μέγεθος του κτισμένου του εαυτού, το ύψος και η δόξα της ταυτότητας-Αρτζούνα, κάνει τη διάλυσή της τόσο σεισμική. Οι μικροί εαυτοί πέφτουν ήσυχα. Η κατάρρευση μιας μεγάλης ψυχής σείει τη γη.

Όταν βυθίζεται στο κάθισμα του άρματός του, ανίκανος να σταθεί, ανίκανος να πολεμήσει, απρόθυμος να δράσει — αυτή η βύθιση είναι μια μορφή αλήθειας που η προηγούμενη ζωή του ποτέ δεν του είχε ζητήσει. Η ζωή του πολεμιστή οργανώνεται γύρω από την κίνηση προς τα εμπρός, την αποφασιστική δράση, την κατάκτηση της αντίστασης. Τώρα, για πρώτη φορά, ο Αρτζούνα κινείται προς εντελώς διαφορετική κατεύθυνση: προς τα μέσα. Προς τα κάτω. Στο σκοτάδι που υπήρχε πάντα εκεί, κάτω από την αστραφτερή επιφάνεια της ηρωικής του ταυτότητας, περιμένοντας ακριβώς αυτή τη στιγμή ακρότητας για να αποκαλυφθεί.

V. Η Ερώτηση που Δεν Μπορεί να Αποφευχθεί

Ο Αρτζούνα μιλάει στον Κρίσνα, και τα λόγια του ξεχύνονται σαν μεγάλος χείμαρρος απόγνωσης και σύγχυσης. Μιλάει για συγγενείς, για παραδόσεις, για τις γυναίκες που μένουν πίσω όταν πεθαίνουν οι πολεμιστές, για τη διατάραξη των οικογενειακών τελετουργιών και των προγονικών προσευχών. Μιλάει — και εδώ ο σύγχρονος αναγνώστης πρέπει να ακούσει με ιδιαίτερη προσοχή — για τη μόλυνση των βασιλείων και την καταστροφή των οικογενειών, με την οποία εννοεί κάτι πολύ βαθύτερο από κοινωνικές συμβάσεις. Εννοεί τη διάλυση του ιστού των σχέσεων και του νοήματος που δίνει στην ανθρώπινη ύπαρξη το πλαίσιο, τον σκοπό, την αίσθηση ότι κρατιέται μέσα σε κάτι μεγαλύτερο από το απομονωμένο άτομο.

Όμως κάτω από όλα αυτά τα συγκεκριμένα επιχειρήματα, κάτω από την προσεκτική απαρίθμηση των κοινωνικών και θρησκευτικών συνεπειών, πάλλεται μια μοναδική ερώτηση — η ερώτηση που έχει υπάρξει σε κάθε ανθρώπινη συνείδηση που έγινε ποτέ αρκετά ειλικρινής για να τη θέσει: Για τι είναι όλα αυτά; Για τι είναι οτιδήποτε από αυτά; Αν πρέπει να καταστρέψω αυτό που αγαπώ για να διατηρήσω αυτό που αγαπώ, τι ακριβώς είναι αυτό που διατηρώ; Αν η νίκη σημαίνει τον θάνατο δασκάλων και παππούδων και αγαπημένων ξαδέρφων, τι ακριβώς έχει κερδηθεί;

Αυτή δεν είναι ερώτηση που γεννιέται από αδυναμία ή σύγχυση, παρόλο που αναδύεται σε στιγμή κρίσης. Είναι η πιο σοβαρή ερώτηση που μπορεί να θέσει μια ανθρώπινη ψυχή. Είναι η ερώτηση που στέκεται πίσω από την κεντρική διδασκαλία κάθε μεγάλης πνευματικής παράδοσης — η ερώτηση που ο Βουδισμός απαντά με τη διδασκαλία της ατέλειας και της μη-προσκόλλησης, που ο Χριστιανισμός απαντά με το παράδοξο του να χάνεις τη ζωή για να τη βρεις, που η Βεδάντα απαντά με την αποκάλυψη ότι ο εαυτός που φοβάσαι να χάσεις ποτέ δεν ήταν ο πραγματικός εαυτός εξαρχής. Ο Αρτζούνα, στην απελπισία του, έχει φτάσει στο ίδιο το κατώφλι της βαθύτερης σοφίας της παράδοσης — και έφτασε εκεί όχι μέσω μελέτης ή πειθαρχίας αλλά μέσω της ακαταμάχητης πίεσης της βιωμένης εμπειρίας που τον πιέζει, επιτέλους, στα γόνατα.

VI. Το Έλεος που Κρύβεται στην Κατάρρευση

Υπάρχει μια διδασκαλία στη Ζεν παράδοση που μιλάει για τη μεγάλη αμφιβολία — τη στιγμή που η συνηθισμένη κατανόηση του ασκούμενου αποτυγχάνει τελικά και ολοκληρωτικά, όταν τα πλαίσια με τα οποία ο νους οργάνωνε την πραγματικότητα αποκαλύπτονται ανεπαρκή, όταν ο μαθητής συνειδητοποιεί, με όλο το βάρος αυτής της λέξης, ότι δεν γνωρίζει. Αυτή η μεγάλη αμφιβολία δεν είναι πρόβλημα προς επίλυση. Είναι κατώφλι προς διάβαση. Είναι η αναγκαία προκαταρκτική φάση για την γνήσια κατανόηση — όχι την κατανόηση που κατασκευάζεται από έννοιες και συσσωρεύεται επί χρόνια μελέτης, αλλά την κατανόηση που αναδύεται όταν ο εννοιολογικός νους έχει εξαντληθεί και κάτι παλαιότερο και βαθύτερο γίνεται ακουστό.

Ο Αρτζούνα, αυτή τη στιγμή, έχει φτάσει στη δική του μεγάλη αμφιβολία. Το τόξο — εκείνο το όργανο της βεβαιότητας, της κατευθυνόμενης δύναμης, της ακριβούς γνώσης του τι κάνει και γιατί — έχει πέσει. Και στη σιωπή που ανοίγει μετά την πτώση του, γίνεται δυνατό κάτι που πριν ήταν αδύνατο. Όχι αμέσως — η διδασκαλία της Γκίτα δεν δίνεται σε μια μοναδική στιγμή σοκ, αλλά μέσα από την μακρά υπομονετική ξετύλιξη δεκαοκτώ κεφαλαίων, μέσα από τα οποία ο Κρίσνα συναντά τον Αρτζούνα ακριβώς εκεί που βρίσκεται και τον οδηγεί, βαθμίδα-βαθμίδα, από την κατάρρευση στην κατανόηση. Όμως η κατάρρευση είναι η προϋπόθεση της κατανόησης. Η σιωπή που δημιουργείται από το πεσμένο τόξο είναι η σιωπή μέσα στην οποία η θεϊκή φωνή μπορεί επιτέλους να μιλήσει και να ακουστεί.

Ο μύστης βλέπει σε αυτή την κατάρρευση όχι αποτυχία αλλά δώρο — και μάλιστα δώρο που ο Αρτζούνα δεν το επέλεξε, δεν μπορούσε να το επιλέξει, αλλά το έλαβε χάρη στη δική του ανθρωπιά, στη δική του ικανότητα για αγάπη. Είναι η αγάπη του για τον Μπχίσμα που τον σπάει. Είναι η αγάπη του για τον Ντρόνα, για τους ξαδέρφους του, για τον περίπλοκο ανθρώπινο ιστό του κόσμου του, που του αφαιρεί από τα χέρια το όργανο της δύναμής του. Η αγάπη, στη μυστική όραση, είναι πάντα ο παράγοντας της μεταμόρφωσης — όχι η άνετη, επιβεβαιωτική αγάπη που λέει ναι σε όλα όσα ήδη είμαστε, αλλά η δαπανηρή, συντριπτική αγάπη που σπάει το κέλυφος του εαυτού και αφήνει το φως να μπει.

VII. Ανάμεσα στους Στρατούς, Ανάμεσα σε Δύο Εαυτούς

Οι δύο στρατοί που αντιμετωπίζονται πέρα από το πεδίο του Κουρουκσέτρα έχουν, τη στιγμή που πέφτει το τόξο του Αρτζούνα, γίνει κάτι περισσότερο από στρατιωτικές παρατάξεις. Έχουν γίνει οι δύο όψεις ενός διχασμένου εαυτού — ο εαυτός που γνωρίζει το καθήκον του και ο εαυτός που δεν μπορεί να το εκτελέσει· ο εαυτός που κατανοεί το αιώνιο και ο εαυτός που είναι μπλεγμένος στο χρονικό· ο εαυτός που, όπως θα διδάξει αργότερα ο Κρίσνα, είναι αθάνατος και άφθαρτος, και ο εαυτός που ταυτίζεται με το σώμα και προσκολλάται στις μορφές που αγαπά.

Ο Αρτζούνα στέκεται στο άρμα ανάμεσα σε αυτούς τους στρατούς όπως ο στοχαστής στέκεται στη διαλογιστική κατάσταση ανάμεσα στη σκεπτόμενη διάνοια και στη μαρτυρούσα επίγνωση — παγιδευμένος σε αυτόν τον λιμινικό χώρο όπου ο συνηθισμένος εαυτός έχει ανασταλεί αλλά ο βαθύτερος εαυτός δεν έχει ακόμα πλήρως δηλωθεί. Είναι το bardo της ανθρώπινης συνείδησης, η μεταβατική κατάσταση ανάμεσα σε έναν τρόπο ύπαρξης και σε έναν άλλο. Και όπως σε όλες τις γνήσιες λιμινικές καταστάσεις, χαρακτηρίζεται από αποπροσανατολισμό, από την απώλεια των οικείων συντεταγμένων, από τη διάλυση των βεβαιοτήτων που μέχρι τώρα έκαναν δυνατή τη συνεκτική δράση.

Αυτός είναι ο λόγος που ο μύστης έχει πάντα βρει στην απελπισία του Αρτζούνα όχι μια ντροπή που πρέπει να εξηγηθεί μακριά, αλλά έναν καθρέφτη προς στοχασμό. Κάθε ψυχή που έχει ποτέ επιδιώξει γνήσια μεταμόρφωση έχει γνωρίσει αυτή τη στιγμή — αυτή την ειδική ποιότητα σκοταδιού, αυτό το ακριβές είδος θλίψης που δεν μπορεί να παρηγορηθεί επειδή δεν ζητά παρηγοριά. Ζητά αλήθεια. Ζητά, από τον βαθύτερο τόπο ενός ανθρώπινου όντος που είναι ικανός να ζητήσει οτιδήποτε, την μία απάντηση που οι παρηγοριές του κόσμου δεν μπορούν να δώσουν.

Και στην ιερή οικονομία της Γκίτα, η απάντηση είναι ήδη παρούσα. Ήταν παρούσα από την αρχή. Ταξιδεύει στο άρμα δίπλα στη θλίψη, κρατά τα ηνία με υπομονετικά χέρια και περιμένει — όπως πάντα περιμένει το θείο, με μια υπομονή που περιλαμβάνει όλο τον χρόνο — τη σιωπή που ακολουθεί το τελευταίο επιχείρημα, την ηρεμία που ακολουθεί την εξάντληση όλων των στρατηγικών, την ανοιχτή και κενή στιγμή όταν η ψυχή, έχοντας επιτέλους αφήσει το τόξο της, στρέφεται προς αυτόν που πάντα ήταν δίπλα της και ρωτά: Δίδαξέ με. Δεν γνωρίζω. Είμαι δικός σου. Δίδαξέ με τι είναι πραγματικό.

Intellectual property rights

The entire content of our website, including, but not limited to, texts, news, graphics, photographs, diagrams, illustrations, services provided and generally any kind of files, is subject to intellectual property (copyright) and is governed by the national and international provisions on Intellectual Property, with the exception of the expressly recognized rights of third parties.
Therefore, it is expressly prohibited to reproduce, republish, copy, store, sell, transmit, distribute, publish, perform, "download", translate, modify in any way, in part or in summary, without the express prior written consent of the Foundation. It is known that in case the Foundation consents, the applicant is obliged to explicitly refer via links (hyperlinks) to the relevant content of the Foundation's website. This obligation of the applicant exists even if it is not explicitly stated in the written consent of the Foundation.
Exceptionally, it is permitted to individually store and copy parts of the content on a simple personal computer for strictly personal use (private study or research, educational purposes), without the intention of commercial or other exploitation and always under the condition of indicating the source of its origin, without this in any way implies a grant of intellectual property rights.
It is also permitted to republish material for purposes of promoting the events and activities of the Foundation, provided that the source is mentioned and that no intellectual property rights are infringed, no trademarks are modified, altered or deleted.
Everything else that is included on the electronic pages of our website and constitutes registered trademarks and intellectual property products of third parties is their own sphere of responsibility and has nothing to do with the website of the Foundation.

Δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας

Το σύνολο του περιεχομένου του Δικτυακού μας τόπου, συμπεριλαμβανομένων, ενδεικτικά αλλά όχι περιοριστικά, των κειμένων, ειδήσεων, γραφικών, φωτογραφιών, σχεδιαγραμμάτων, απεικονίσεων, παρεχόμενων υπηρεσιών και γενικά κάθε είδους αρχείων, αποτελεί αντικείμενο πνευματικής ιδιοκτησίας (copyright) και διέπεται από τις εθνικές και διεθνείς διατάξεις περί Πνευματικής Ιδιοκτησίας, με εξαίρεση τα ρητώς αναγνωρισμένα δικαιώματα τρίτων.

Συνεπώς, απαγορεύεται ρητά η αναπαραγωγή, αναδημοσίευση, αντιγραφή, αποθήκευση, πώληση, μετάδοση, διανομή, έκδοση, εκτέλεση, «λήψη» (download), μετάφραση, τροποποίηση με οποιονδήποτε τρόπο, τμηματικά η περιληπτικά χωρίς τη ρητή προηγούμενη έγγραφη συναίνεση του Ιδρύματος. Γίνεται γνωστό ότι σε περίπτωση κατά την οποία το Ίδρυμα συναινέσει, ο αιτών υποχρεούται για την ρητή παραπομπή μέσω συνδέσμων (hyperlinks) στο σχετικό περιεχόμενο του Δικτυακού τόπου του Ιδρύματος. Η υποχρέωση αυτή του αιτούντος υφίσταται ακόμα και αν δεν αναγραφεί ρητά στην έγγραφη συναίνεση του Ιδρύματος.

Κατ’ εξαίρεση, επιτρέπεται η μεμονωμένη αποθήκευση και αντιγραφή τμημάτων του περιεχομένου σε απλό προσωπικό υπολογιστή για αυστηρά προσωπική χρήση (ιδιωτική μελέτη ή έρευνα, εκπαιδευτικούς σκοπούς), χωρίς πρόθεση εμπορικής ή άλλης εκμετάλλευσης και πάντα υπό την προϋπόθεση της αναγραφής της πηγής προέλευσής του, χωρίς αυτό να σημαίνει καθ’ οιονδήποτε τρόπο παραχώρηση δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας.

Επίσης, επιτρέπεται η αναδημοσίευση υλικού για λόγους προβολής των γεγονότων και δραστηριοτήτων του Ιδρύματος, με την προϋπόθεση ότι θα αναφέρεται η πηγή και δεν θα θίγονται δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, δεν θα τροποποιούνται, αλλοιώνονται ή διαγράφονται εμπορικά σήματα.

Ό,τι άλλο περιλαμβάνεται στις ηλεκτρονικές σελίδες του Δικτυακού μας τόπου και αποτελεί κατοχυρωμένα σήματα και προϊόντα πνευματικής ιδιοκτησίας τρίτων ανάγεται στη δική τους σφαίρα ευθύνης και ουδόλως έχει να κάνει με τον Δικτυακό τόπο του Ιδρύματος.

Esoterism Academy

CIRCLE OF LIGHT / Perennial Sayings

20. The Non-Path of True Enlightenment

ESOTERISM STUDIES YOUTUBE / The Way of the Real

ESOTERISM STUDIES YOUTUBE / Η Οδός του Πραγματικού

ESOTERISM STUDIES BOOKS

ESOTERISM ACADEMY NEW ARTICLE

Wednesday, October 21, 2015

Ο Λόγος σαν Σύγχρονη Έκφραση του Μύθου

Monday, October 19, 2015

Ο Μεταϊστορικός Πλάτωνας

Wednesday, October 14, 2015

Αλήθεια και Σύμβολα

Monday, October 12, 2015

Η Ιερή Πρακτική

TAOΪSM / "Tao Te Ching" Commentaries

BUDDHISM /"Dammapada" Commentaries

VEDANTA / "Viveka Chudamani, by Adi Sankaracharya" Commentaries

KRISHNA (9ος, 8ος αιώνας π.Χ.) / "Bhagavad Gita" Commentaries

1.2. The Sacred Threshold: A Mystical Contemplation on the Despondency of Arjuna

jKRISHNAMURTI / "The Only Revolution" Commentaries

RELIGION / Religions Commentaries

Quotes

Constantinos’s quotes

Copyright