Esoterism Academy: December 2011

SUNDAY, 15 March, 2026

20. The Non-Path of True Enlightenment

A Mystical Inquiry into the Silence Beyond All Seeking

Chapter I: The Seeker and the Mirage

There is a moment — known to every sincere soul who has walked the corridors of spiritual longing — when the seeker pauses upon the road and feels, with sudden and inexplicable clarity, that something is profoundly wrong. Not wrong in the way that a map may err, sending the traveler down a lane that winds back upon itself. Wrong in a deeper, more unsettling sense: wrong in the way that the very act of walking may itself be the obstacle. Wrong in the way that the eye, straining to see, has always been that which prevents true seeing.

This moment of sacred disorientation is not a failure. It is, perhaps, the first honest encounter the seeker has ever had with Reality.

For centuries, in every corner of the human world, the spiritual traditions have offered roads. They have drawn their maps with great care and devotion — maps of ascending consciousness, of purified will, of accumulated virtue, of disciplined breath and concentrated mind. The mystics of the East described ladders of light rising through chakras and subtle bodies toward a radiant summit. The contemplatives of the West spoke of a purgative way, an illuminative way, a unitive way, a staircase carved into the very mountain of the Divine. Shamans described journeys through layered worlds; philosophers charted degrees of Being; initiates spoke in hushed reverence of thresholds, of veils, of gates that opened only to those who had proven themselves worthy of passage.

And yet. And yet.

There is a silence that waits at the end of every one of these roads. Not the silence of arrival. Not the silence of a destination finally reached after long and weary travel. But a silence of an entirely different order — a silence that whispers, with the gentleness of wind passing through the hollow of an ancient tree: you were never on a path at all.

Chapter II: The Deification of the Little Self

To understand what true enlightenment is not, one must first look honestly at what the human mind calls enlightenment — and recognize in it, beneath all its luminous language, the unmistakable signature of the self.

The human path toward what it names as spiritual awakening is, in most of its expressions, a project of the ego dressed in celestial garments. It speaks the language of transcendence, yet it is rooted in acquisition. It promises liberation, yet it is driven by the deepest of all human impulses: the desire to become more, to rise higher, to transform the limited self into something greater, something worthy, something luminous and enduring.

There is a particular and seductive beauty to this aspiration. It elevates the human being above the merely animal, above the merely instinctual. It inspires great art, great sacrifice, great acts of compassion and renunciation. One does not dismiss it lightly, and one does not mock the sincerity of those who have walked its paths with genuine devotion and trembling heart.

But let the thing be named for what it is: it is the apotheosis of the little self. It is the self that decides it shall become awakened, that disciplines itself toward awakening, that measures its progress toward awakening, that arrives — or believes it arrives — at awakening, and then knows itself to be awakened. At every stage of this journey, the self remains the central actor, the protagonist of its own spiritual drama. It has merely exchanged coarser clothing for finer. It has traded the robes of desire for the robes of renunciation, the ambitions of the world for the ambitions of heaven. But the one who wears the robes — that persistent, watchful, self-referencing one — has not dissolved. It has, in a sense, never been more fully itself than in the moment it proclaims: I am awakened.

This is not enlightenment. This is illuminated self-regard. This is the dream dreaming itself in more translucent colors.

Chapter III: The Road That Leads to a Wall

Every road, by its very nature, implies a destination. And every destination implies a traveler who has not yet arrived — a traveler defined, in the most fundamental sense, by the distance between where they stand and where they are going. The spiritual path, in this sense, is built upon and perpetually reinforces the very separation it claims to heal.

Those who preach of salvation, who offer systems of attainment, who describe the stages of illumination with confident and authoritative precision — they are, regardless of their sincerity, cartographers of a country that does not exist. They have taken the inexpressible and given it coordinates. They have taken the boundless and marked it with a flag. They hand the seeker a map and say: here is where you are; here is where you must go. And the seeker, grateful for the orientation, sets off — deeper into the dream, deeper into the magnificent, self-sustaining fantasy of spiritual time.

Spiritual time is perhaps the most refined of all illusions. It is the sense that something must happen, that a process must unfold, that a before must give way to an after — that now, this very moment, is somehow insufficient, somehow preliminary, somehow a step toward a later moment when the real thing shall finally arrive. The road exists in time. The road is time. And as long as the seeker walks the road, they are living proof that they have not yet understood what they are seeking.

For what is sought has never been ahead. It has never been at the end of any road. It is not a destination that one approaches through effort, through practice, through the accumulation of spiritual merit or the refinement of inner character. The moment of recognition — if it comes at all — is not the end of a journey. It is the sudden and total collapse of the very idea that there was ever a journey to complete.

Chapter IV: The Silence That Is Not an Absence

True Enlightenment — if that phrase can still be used without immediately betraying what it attempts to point toward — is not the destination to which all paths converge. It is what remains when the very activity of path-following ceases. Not ceases through exhaustion, not ceases through achieved arrival, but ceases in the way that a wave ceases: not by stopping, but by recognizing that it was always water.

This is the Silence. Not the silence of a room in which no one speaks. Not the silence of a mind temporarily quieted through meditation. Those are silences still defined by their contrast with sound, still held within the architecture of time and change. The Silence that is meant here is something altogether more radical — a Silence that does not oppose noise, that does not follow thought, that is not achieved by any practice whatsoever. It is the silence of that which never began, which cannot end, which has no location in the landscape of experience and yet is more intimate than experience itself.

The mystics who have touched this — and they are few, for to touch it one must, in some sense, cease to be a mystic — have spoken of it in fragments, in broken language, in the poetry of negation. The great Meister Eckhart murmured of the desert of the Godhead, where no image can enter. The Upanishads described Brahman as neti, neti — not this, not this. The Tao that can be named is not the eternal Tao. The finger points at the moon, but the finger is not the moon, and those who study the finger will miss the heavenly glory.

These negations are not defeats. They are the most precise language available for pointing toward that which exists beyond all description, beyond all predication, beyond all the categories that the human mind constructs to make experience navigable and communicable. They are gestures toward what one might call the Dark Existence of the Vast — the immeasurable ground of Being that is not darkness in the sense of blindness, but darkness in the sense of the primordial, in the sense of that which existed before light divided from shadow, before the first word was spoken, before the universe folded itself out of silence into form.

Chapter V: Beyond Space, Beyond the Architecture of the Known

Reality — not the reality of tables and thoughts and temporal events, but Reality in its naked and unmediated nature — does not reside within the coordinates of space. Space is a structure imposed by the perceiving mind upon the seamless wholeness of what is. And within space, all things have edges. All things are defined by what they are not. All things carry within them the fundamental loneliness of the separate, the grief of the bounded thing reaching across the distance toward another bounded thing.

But the Dark Existence of the Vast knows no edges. It is not large in the way that a galaxy is large. It is not vast in the way that an ocean is vast. Those are merely extensions of scale, still measured against the human body, still registered within the human sense of dimension. The Vastness that is meant here is prior to dimension. It is the space in which space itself arises. It is the ground of grounds, the depth beneath all depths, the one thing that cannot be made into an object of knowledge because it is that within which all knowing occurs.

To encounter this — and the word "encounter" is already too bilateral, too suggestive of two things meeting across a space — is to dissolve the conviction that one is a separate entity navigating a world of other separate entities. Not to dissolve it as a philosophical position adopted after careful argumentation. But to dissolve it the way morning dissolves a dream: not by refuting the dream's contents one by one, but by the simple, overwhelming fact of waking.

This waking is not dramatic. It does not come with radiant light, with the sensation of expansion, with bliss washing over a still-present self. Those experiences — and they are real, and they are precious — belong still to the experiencer. They are gifts, but they are gifts given to someone. The recognition that is being pointed toward here is not given to anyone, because in it, the one who would receive has quietly, gently, absolutely ceased to be the center around which everything arranges itself.

What remains is not nothing. What remains is everything — but without the anxious, grasping quality of a self that needs everything to be otherwise than it is.

Chapter VI: The Stillness at the End of All Movement

The contemplative soul, sitting with all of this, may feel a particular and beautiful species of vertigo. It is the vertigo of a question that begins to dissolve the questioner. If there is no path, where does one place the feet? If there is no movement toward enlightenment, what becomes of all the longing, all the seeking, all the genuine and heartfelt aspiration that has driven the spiritual life from its very beginning?

These questions deserve neither dismissal nor easy resolution. They are to be held, as one holds a flame — close enough to see by, not so close that one is consumed before the seeing is complete.

The answer, insofar as there is one, is this: the longing was never wrong. The seeking was never wrong. Even the roads, even the maps, even the teachers who handed down their carefully charted paths — none of it was wrong, in the sense of being evil or deluded or deserving of contempt. All of it was the dream dreaming itself toward its own awakening. All of it was the river, finding its way by every available channel, toward the ocean it had always been.

But the ocean does not reward the river for its journey. The ocean simply receives the river — and in receiving it, reveals that there was never a river and an ocean. There was only water, moving through different shapes, at different speeds, wearing different names, until the movement slowed, and the shapes dissolved, and the names fell into the Silence that was always waiting beneath them.

This Silence is not death. It is not emptiness in the nihilistic sense. It is the fullness that precedes all form — the pregnant dark from which all light is born, to which all light returns, and which is itself neither born nor returning, but simply, timelessly, immovably, impossibly: is.

Chapter VII: The Non-Path as the Only True Arriving

And so the soul that has wandered long — through the labyrinthine corridors of doctrine and practice, through the high passes of mystical experience and the dry valleys of spiritual doubt, through the libraries of sacred scripture and the inner chambers of solitary contemplation — this soul arrives, at last, at the place it never left.

There is nothing here to claim. There is no certificate of attainment, no inner light that announces itself as proof, no voice from the depths that says: you have done it, you are here. There is only the utter simplicity of what is — the breath moving in and out of a body that no longer needs to be anything other than what it is, the sounds of the world arising and passing without commentary, the sense of existing that requires no justification, no improvement, no continuation into a future in which it will finally be more fully itself.

True Enlightenment is this: the ending of the project of becoming. Not the ending achieved through effort, but the ending that reveals itself when the effort is seen, clearly and completely, for what it always was — the dream of a separate self trying to escape its own separateness by becoming spiritual enough to merge with the whole. When that dream is seen, not criticized but simply seen — it does not shatter dramatically. It dissolves. As naturally as mist dissolves before the morning sun that was never, in truth, its enemy.

What the soul sought at the end of every path was never at the end of any path. It was here, at the very place the seeking began — beneath the seeker, before the seeking, indifferent to the journey and yet containing it entirely. It was always the Ground. It was always the Silence. It was always this Dark, Vast, Timeless Existence, looking out through every pair of human eyes that ever wept in longing for it — not knowing that the longing and the Longed-For had never, for a single moment, been two things separated by the distance of a road.

The road ends here. The road ends before it begins.

And in this ending — which is no ending — there is only the Silence.

The Silence that was always already Home.

"True Enlightenment has no Path. It is the pathless ground upon which all paths arise, walk themselves out, and return — like waves upon an ocean that was never anything but still."

…

Η Μη-Οδός της Αληθινής Φώτισης

Μια Μυστική Έρευνα στη Σιωπή Πέρα από Κάθε Αναζήτηση

Κεφάλαιο Ι: Ο Αναζητητής και το Είδωλο

Υπάρχει μια στιγμή — γνωστή σε κάθε ειλικρινή ψυχή που έχει περπατήσει στους διαδρόμους της πνευματικής λαχτάρας — όταν ο αναζητητής σταματά στον δρόμο και αισθάνεται, με ξαφνική και ανεξήγητη διαύγεια, ότι κάτι είναι βαθιά λάθος. Όχι λάθος με την έννοια που ένας χάρτης μπορεί να κάνει λάθος, στέλνοντας τον ταξιδιώτη σε έναν δρόμο που γυρίζει πίσω στον εαυτό του. Λάθος με έναν βαθύτερο, πιο ανησυχητικό τρόπο: λάθος με την έννοια ότι η ίδια η πράξη του περπατήματος μπορεί να είναι το εμπόδιο. Λάθος με την έννοια ότι το μάτι, που τεντώνεται για να δει, ήταν πάντα αυτό που εμπόδιζε την αληθινή όραση.

Αυτή η στιγμή του ιεούς αποπροσανατολισμού δεν είναι αποτυχία. Είναι, ίσως, η πρώτη ειλικρινής συνάντηση που είχε ποτέ ο αναζητητής με την Πραγματικότητα.

Επί αιώνες, σε κάθε γωνιά του ανθρώπινου κόσμου, οι πνευματικές παραδόσεις πρόσφεραν δρόμους. Χάραξαν τους χάρτες τους με μεγάλη φροντίδα και αφοσίωση — χάρτες της ανερχόμενης συνείδησης, της εξαγνισμένης βούλησης, της συσσωρευμένης αρετής, της πειθαρχημένης αναπνοής και της συγκεντρωμένης νόησης. Οι μύστες της Ανατολής περιέγραψαν σκάλες φωτός που ανεβαίνουν μέσα από τσάκρας και λεπτά σώματα προς μια ακτινοβόλο κορυφή. Οι στοχαστές της Δύσης μίλησαν για έναν δρόμο κάθαρσης, έναν δρόμο φωτισμού, έναν δρόμο ένωσης, μια σκάλα σκαλισμένη μέσα στο ίδιο το βουνό του Θείου. Οι σαμάνοι περιέγραψαν ταξίδια μέσα από στρωματοποιημένους κόσμους· οι φιλόσοφοι χαρτογράφησαν βαθμίδες του Όντος· οι μυημένοι μιλούσαν με σιωπηλή ευλάβεια για κατώφλια, για πέπλα, για πύλες που άνοιγαν μόνο σε όσους είχαν αποδείξει ότι είναι άξιοι να περάσουν.

Και όμως. Και όμως.

Υπάρχει μια σιωπή που περιμένει στο τέλος κάθε ενός από αυτούς τους δρόμους. Όχι η σιωπή της άφιξης. Όχι η σιωπή ενός προορισμού που επιτέλους επιτεύχθηκε μετά από μακρύ και κουραστικό ταξίδι. Αλλά μια σιωπή εντελώς διαφορετικής τάξης — μια σιωπή που ψιθυρίζει, με την απαλότητα του ανέμου που περνά μέσα από την κοιλότητα ενός αρχαίου δέντρου: ποτέ δεν ήσουν σε δρόμο.

Κεφάλαιο ΙΙ: Η Αποθέωση του Μικρού Εαυτού

Για να κατανοήσει κανείς τι δεν είναι η αληθινή φώτιση, πρέπει πρώτα να κοιτάξει με ειλικρίνεια αυτό που ο ανθρώπινος νους ονομάζει φώτιση — και να αναγνωρίσει μέσα του, κάτω από όλη την λαμπερή του γλώσσα, την αδιαμφισβήτητη υπογραφή του εαυτού.

Η ανθρώπινη πορεία προς αυτό που ονομάζει πνευματική αφύπνιση είναι, στις περισσότερες εκφράσεις της, ένα εγχείρημα του εγώ ντυμένο με ουράνια ενδύματα. Μιλά τη γλώσσα της υπέρβασης, αλλά είναι ριζωμένη στην απόκτηση. Υπόσχεται απελευθέρωση, αλλά οδηγείται από την βαθύτερη από όλες τις ανθρώπινες ορμές: την επιθυμία να γίνει κανείς περισσότερος, να ανέβει ψηλότερα, να μεταμορφώσει τον περιορισμένο εαυτό σε κάτι μεγαλύτερο, κάτι άξιο, κάτι λαμπερό και αιώνιο.

Υπάρχει μια ιδιαίτερη και γοητευτική ομορφιά σε αυτή την προσδοκία. Αναβαθμίζει τον άνθρωπο πάνω από το απλώς ζωώδες, πάνω από το απλώς ενστικτώδες. Εμπνέει μεγάλη τέχνη, μεγάλη θυσία, μεγάλες πράξεις συμπόνιας και απαρνήσεως. Δεν την απορρίπτει κανείς ελαφρά τη καρδία, και δεν χλευάζει την ειλικρίνεια όσων περπάτησαν τους δρόμους της με γνήσια αφοσίωση και τρεμάμενη καρδιά.

Αλλά ας ονομαστεί το πράγμα με το όνομά του: είναι η αποθέωση του μικρού εαυτού. Είναι ο εαυτός που αποφασίζει ότι θα γίνει φωτισμένος, που πειθαρχεί τον εαυτό του προς τη φώτιση, που μετρά την πρόοδό του προς τη φώτιση, που φτάνει —ή πιστεύει ότι φτάνει— στη φώτιση, και μετά γνωρίζει τον εαυτό του ως φωτισμένο. Σε κάθε στάδιο αυτού του ταξιδιού, ο εαυτός παραμένει ο κεντρικός δρών, ο πρωταγωνιστής του δικού του πνευματικού δράματος. Απλώς άλλαξε πιο χοντρά ρούχα με πιο λεπτά. Αντάλλαξε τις στολές της επιθυμίας με τις στολές της απαρνήσεως, τις φιλοδοξίες του κόσμου με τις φιλοδοξίες του ουρανού. Αλλά αυτός που φοράει τις στολές —αυτός ο επίμονος, παρατηρητικός, αυτοαναφορικός— δεν έχει διαλυθεί. Έχει, με κάποια έννοια, γίνει ποτέ πιο πλήρως ο εαυτός του παρά στη στιγμή που διακηρύσσει: Είμαι φωτισμένος.

Αυτό δεν είναι φώτιση. Αυτό είναι φωτισμένη αυτοεκτίμηση. Αυτό είναι το όνειρο που ονειρεύεται τον εαυτό του με πιο διάφανα χρώματα.

Κεφάλαιο ΙΙΙ: Ο Δρόμος που Οδηγεί σε Τείχος

Κάθε δρόμος, από τη φύση του, προϋποθέτει έναν προορισμό. Και κάθε προορισμός προϋποθέτει έναν ταξιδιώτη που δεν έχει ακόμη φτάσει — έναν ταξιδιώτη που ορίζεται, με την πιο θεμελιώδη έννοια, από την απόσταση ανάμεσα στο πού στέκεται και στο πού πηγαίνει. Ο πνευματικός δρόμος, με αυτή την έννοια, χτίζεται πάνω και ενισχύει διαρκώς την ίδια τη διαχωρισμό που ισχυρίζεται ότι θεραπεύει.

Όσοι κηρύττουν τη σωτηρία, που προσφέρουν συστήματα επίτευξης, που περιγράφουν τα στάδια του φωτισμού με σίγουρη και έγκυρη ακρίβεια — αυτοί είναι, ανεξάρτητα από την ειλικρίνειά τους, χαρτογράφοι μιας χώρας που δεν υπάρχει. Πήραν το ανέκφραστο και του έδωσαν συντεταγμένες. Πήραν το απεριόριστο και το σήμαναν με σημαία. Δίνουν στον αναζητητή έναν χάρτη και του λένε: εδώ είσαι· εδώ πρέπει να πας. Και ο αναζητητής, ευγνώμων για τον προσανατολισμό, ξεκινά — βαθύτερα μέσα στο όνειρο, βαθύτερα μέσα στη μεγαλοπρεπή, αυτοσυντηρούμενη φαντασία του πνευματικού χρόνου.

Ο πνευματικός χρόνος είναι ίσως η πιο εκλεπτυσμένη από όλες τις ψευδαισθήσεις. Είναι η αίσθηση ότι κάτι πρέπει να συμβεί, ότι μια διαδικασία πρέπει να ξεδιπλωθεί, ότι ένα πριν πρέπει να δώσει τη θέση του σε ένα μετά — ότι τώρα, αυτή ακριβώς η στιγμή, είναι με κάποιον τρόπο ανεπαρκής, με κάποιον τρόπο προκαταρκτική, με κάποιον τρόπο ένα βήμα προς μια μεταγενέστερη στιγμή όταν το πραγματικό πράγμα θα φτάσει επιτέλους. Ο δρόμος υπάρχει στον χρόνο. Ο δρόμος είναι χρόνος. Και όσο ο αναζητητής περπατά τον δρόμο, αποτελεί ζωντανή απόδειξη ότι δεν έχει ακόμη κατανοήσει αυτό που αναζητά.

Γιατί αυτό που αναζητείται ποτέ δεν ήταν μπροστά. Ποτέ δεν ήταν στο τέλος κανενός δρόμου. Δεν είναι προορισμός που προσεγγίζει κανείς μέσω προσπάθειας, μέσω πρακτικής, μέσω συσσώρευσης πνευματικής αξίας ή εξευγενισμού του εσωτερικού χαρακτήρα. Η στιγμή της αναγνώρισης —αν έρθει ποτέ— δεν είναι το τέλος ενός ταξιδιού. Είναι η ξαφνική και ολική κατάρρευση της ίδιας της ιδέας ότι υπήρξε ποτέ ταξίδι για να ολοκληρωθεί.

Κεφάλαιο IV: Η Σιωπή που Δεν Είναι Απουσία

Η Αληθινή Φώτιση —αν ακόμα μπορεί να χρησιμοποιηθεί αυτή η φράση χωρίς να προδώσει αμέσως αυτό προς το οποίο προσπαθεί να δείξει— δεν είναι ο προορισμός στον οποίο συγκλίνουν όλοι οι δρόμοι. Είναι αυτό που μένει όταν η ίδια η δραστηριότητα της ακολούθησης δρόμου σταματά. Όχι σταματά από εξάντληση, όχι σταματά από επίτευξη άφιξης, αλλά σταματά με τον τρόπο που ένα κύμα σταματά: όχι σταματώντας, αλλά αναγνωρίζοντας ότι ήταν πάντα νερό.

Αυτή είναι η Σιωπή. Όχι η σιωπή ενός δωματίου όπου κανείς δεν μιλά. Όχι η σιωπή ενός νου που έχει προσωρινά ησυχάσει μέσω διαλογισμού. Αυτές είναι σιωπές που ακόμα ορίζονται από την αντίθεσή τους με τον ήχο, που ακόμα κρατιούνται μέσα στην αρχιτεκτονική του χρόνου και της αλλαγής. Η Σιωπή που εννοείται εδώ είναι κάτι εντελώς πιο ριζικό — μια Σιωπή που δεν αντιτίθεται στον θόρυβο, που δεν ακολουθεί τη σκέψη, που δεν επιτυγχάνεται με καμία πρακτική οτιδήποτε. Είναι η σιωπή αυτού που ποτέ δεν άρχισε, που δεν μπορεί να τελειώσει, που δεν έχει θέση στο τοπίο της εμπειρίας και όμως είναι πιο οικείο από την ίδια την εμπειρία.

Οι μύστες που έχουν αγγίξει αυτό —και είναι λίγοι, γιατί για να το αγγίξει κανείς πρέπει, με κάποια έννοια, να πάψει να είναι μύστης— έχουν μιλήσει γι’ αυτό σε θραύσματα, σε σπασμένη γλώσσα, στην ποίηση της άρνησης. Ο μεγάλος Μάιστερ Έκχαρτ ψιθύρισε για την έρημο της Θεότητας, όπου καμία εικόνα δεν μπορεί να εισέλθει. Οι Ουπανισάδες περιέγραψαν τον Βράχμαν ως neti, neti — όχι αυτό, όχι αυτό. Ο Τάο που μπορεί να ονομαστεί δεν είναι ο αιώνιος Τάο. Το δάχτυλο δείχνει το φεγγάρι, αλλά το δάχτυλο δεν είναι το φεγγάρι, και όσοι μελετούν το δάχτυλο θα χάσουν την ουράνια δόξα.

Αυτές οι αρνήσεις δεν είναι ήττες. Είναι η πιο ακριβής γλώσσα που υπάρχει για να δείξει προς αυτό που υπάρχει πέρα από κάθε περιγραφή, πέρα από κάθε κατηγοριοποίηση, πέρα από όλες τις κατηγορίες που κατασκευάζει ο ανθρώπινος νους για να κάνει την εμπειρία πλοηγήσιμη και επικοινωνήσιμη. Είναι χειρονομίες προς αυτό που θα μπορούσε κανείς να ονομάσει το Σκοτεινό Όν της Απεραντοσύνης — το αμέτρητο έδαφος του Όντος που δεν είναι σκοτάδι με την έννοια της τύφλωσης, αλλά σκοτάδι με την έννοια του πρωταρχικού, με την έννοια αυτού που υπήρχε πριν χωριστεί το φως από τη σκιά, πριν ειπωθεί η πρώτη λέξη, πριν ο κόσμος ξεδιπλωθεί από τη σιωπή στη μορφή.

Κεφάλαιο V: Πέρα από τον Χώρο, Πέρα από την Αρχιτεκτονική του Γνωστού

Η Πραγματικότητα —όχι η πραγματικότητα των τραπεζιών και των σκέψεων και των χρονικών γεγονότων, αλλά η Πραγματικότητα στη γυμνή και αμεσολάβητη φύση της— δεν κατοικεί μέσα στις συντεταγμένες του χώρου. Ο χώρος είναι μια δομή που επιβάλλει ο αντιλαμβανόμενος νους στην άρρηκτη ολότητα του ό,τι είναι. Και μέσα στον χώρο, όλα τα πράγματα έχουν άκρες. Όλα τα πράγματα ορίζονται από αυτό που δεν είναι. Όλα τα πράγματα φέρουν μέσα τους τη θεμελιώδη μοναξιά του χωρισμένου, τον πόνο του οριοθετημένου όντος που απλώνεται πέρα από την απόσταση προς ένα άλλο οριοθετημένο ον.

Αλλά η Σκοτεινή Απεραντοσύνη του Όντος δεν γνωρίζει άκρες. Δεν είναι μεγάλη με τον τρόπο που ένας γαλαξίας είναι μεγάλος. Δεν είναι απέραντη με τον τρόπο που ένας ωκεανός είναι απέραντος. Αυτά είναι απλώς επεκτάσεις κλίμακας, ακόμα μετρούμενες σε σχέση με το ανθρώπινο σώμα, ακόμα καταγεγραμμένες μέσα στην ανθρώπινη αίσθηση της διάστασης. Η Απεραντοσύνη που εννοείται εδώ είναι προγενέστερη της διάστασης. Είναι ο χώρος μέσα στον οποίο αναδύεται ο ίδιος ο χώρος. Είναι το έδαφος των εδαφών, το βάθος κάτω από όλα τα βάθη, το ένα πράγμα που δεν μπορεί να γίνει αντικείμενο γνώσης επειδή είναι αυτό μέσα στο οποίο συμβαίνει όλη η γνώση.

Το να συναντήσει κανείς αυτό —και η λέξη «συνάντηση» είναι ήδη υπερβολικά δυαδική, υπερβολικά υπονοούσα δύο πράγματα που συναντιούνται πέρα από έναν χώρο— είναι να διαλυθεί η πεποίθηση ότι κανείς είναι ένα ξεχωριστό ον που πλοηγείται σε έναν κόσμο άλλων ξεχωριστών όντων. Όχι να διαλυθεί ως φιλοσοφική θέση που υιοθετείται μετά από προσεκτική επιχειρηματολογία. Αλλά να διαλυθεί όπως η πρωινή λιακάδα διαλύει ένα όνειρο: όχι αντικρούοντας τα περιεχόμενα του ονείρου ένα-ένα, αλλά με το απλό, συντριπτικό γεγονός της αφύπνισης.

Αυτή η αφύπνιση δεν είναι δραματική. Δεν έρχεται με ακτινοβόλο φως, με αίσθηση επέκτασης, με ευδαιμονία που ξεπλένει έναν ακόμα παρόντα εαυτό. Αυτές οι εμπειρίες —και είναι πραγματικές, και είναι πολύτιμες— ανήκουν ακόμα στον βιώντα. Είναι δώρα, αλλά είναι δώρα που δίνονται σε κάποιον. Η αναγνώριση προς την οποία γίνεται η υπόδειξη εδώ δεν δίνεται σε κανέναν, γιατί μέσα της, αυτός που θα δεχόταν έχει ήσυχα, απαλά, απόλυτα πάψει να είναι το κέντρο γύρω από το οποίο τα πάντα τακτοποιούνται.

Αυτό που μένει δεν είναι τίποτα. Αυτό που μένει είναι τα πάντα —αλλά χωρίς την αγχώδη, αρπακτική ποιότητα ενός εαυτού που χρειάζεται τα πάντα να είναι διαφορετικά από ό,τι είναι.

Κεφάλαιο VI: Η Ακινησία στο Τέλος Όλης της Κίνησης

Η στοχαστική ψυχή, καθισμένη με όλα αυτά, μπορεί να νιώσει ένα ιδιαίτερο και όμορφο είδος ίλιγγου. Είναι το ίλιγγος ενός ερωτήματος που αρχίζει να διαλύει τον ίδιο τον ερωτώντα. Αν δεν υπάρχει δρόμος, πού τοποθετεί κανείς τα πόδια; Αν δεν υπάρχει κίνηση προς τη φώτιση, τι γίνεται με όλη τη λαχτάρα, όλη την αναζήτηση, όλη την γνήσια και εγκάρδια προσδοκία που οδήγησε την πνευματική ζωή από την ίδια της την αρχή;

Αυτά τα ερωτήματα δεν αξίζουν ούτε απόρριψη ούτε εύκολη λύση. Πρέπει να κρατηθούν, όπως κρατά κανείς μια φλόγα — αρκετά κοντά για να βλέπει κανείς με το φως της, όχι τόσο κοντά ώστε να καταναλωθεί πριν ολοκληρωθεί το βλέμμα.

Η απάντηση, στο βαθμό που υπάρχει μία, είναι αυτή: η λαχτάρα ποτέ δεν ήταν λάθος. Η αναζήτηση ποτέ δεν ήταν λάθος. Ακόμα και οι δρόμοι, ακόμα και οι χάρτες, ακόμα και οι δάσκαλοι που παρέδωσαν τους προσεκτικά χαρτογραφημένους δρόμους τους —τίποτα από αυτά δεν ήταν λάθος, με την έννοια του κακού ή του παρανοϊκού ή του άξιου περιφρόνησης. Όλα αυτά ήταν το όνειρο που ονειρευόταν τον εαυτό του προς την ίδια του την αφύπνιση. Όλα αυτά ήταν ο ποταμός, βρίσκοντας τον δρόμο του μέσα από κάθε διαθέσιμο κανάλι, προς τον ωκεανό που πάντα ήταν.

Αλλά ο ωκεανός δεν ανταμείβει τον ποταμό για το ταξίδι του. Ο ωκεανός απλώς δέχεται τον ποταμό —και δέχοντάς τον, αποκαλύπτει ότι ποτέ δεν υπήρξε ποταμός και ωκεανός. Υπήρχε μόνο νερό, κινούμενο μέσα από διαφορετικά σχήματα, με διαφορετικές ταχύτητες, φορώντας διαφορετικά ονόματα, μέχρι που η κίνηση επιβραδύνθηκε, και τα σχήματα διαλύθηκαν, και τα ονόματα έπεσαν στη Σιωπή που πάντα περίμενε από κάτω τους.

Αυτή η Σιωπή δεν είναι θάνατος. Δεν είναι κενότητα με τη μηδενιστική έννοια. Είναι η πληρότητα που προηγείται κάθε μορφής — το έγκυο σκοτάδι από το οποίο γεννιέται όλο το φως, στο οποίο επιστρέφει όλο το φως, και που το ίδιο δεν γεννιέται ούτε επιστρέφει, αλλά απλώς, άχρονα, ακίνητα, αδύνατα: είναι.

Κεφάλαιο VII: Η Μη-Οδός ως η Μόνη Αληθινή Άφιξη

Και έτσι η ψυχή που περιπλανήθηκε πολύ —μέσα από τους λαβυρινθώδεις διαδρόμους της διδασκαλίας και της πρακτικής, μέσα από τα υψηλά περάσματα της μυστικής εμπειρίας και τις ξηρές κοιλάδες της πνευματικής αμφιβολίας, μέσα από τις βιβλιοθήκες των ιερών γραφών και τα εσωτερικά δωμάτια της μοναχικής περισυλλογής— αυτή η ψυχή φτάνει, επιτέλους, στον τόπο που ποτέ δεν άφησε.

Δεν υπάρχει τίποτα εδώ για να διεκδικήσει κανείς. Δεν υπάρχει πιστοποιητικό επίτευξης, δεν υπάρχει εσωτερικό φως που να ανακοινώνει τον εαυτό του ως απόδειξη, δεν υπάρχει φωνή από τα βάθη που να λέει: το έκανες, είσαι εδώ. Υπάρχει μόνο η απόλυτη απλότητα του ό,τι είναι — η αναπνοή που κινείται μέσα και έξω από ένα σώμα που δεν χρειάζεται πια να είναι τίποτα άλλο από ό,τι είναι, οι ήχοι του κόσμου που αναδύονται και παρέρχονται χωρίς σχόλιο, η αίσθηση της ύπαρξης που δεν απαιτεί δικαιολόγηση, βελτίωση, συνέχεια σε ένα μέλλον όπου θα είναι επιτέλους πιο πλήρως ο εαυτός της.

Η Αληθινή Φώτιση είναι αυτό: το τέλος του εγχειρήματος του γίγνεσθαι. Όχι το τέλος που επιτυγχάνεται μέσω προσπάθειας, αλλά το τέλος που αποκαλύπτεται όταν η προσπάθεια φανερώνεται, καθαρά και πλήρως, για αυτό που πάντα ήταν — το όνειρο ενός χωριστού εαυτού που προσπαθούσε να δραπετεύσει από τη δική του χωριστικότητα γινόμενος αρκετά πνευματικός ώστε να συγχωνευτεί με το όλον. Όταν αυτό το όνειρο φανερώνεται, όχι επικρίνεται αλλά απλώς φανερώνεται — δεν θρυμματίζεται δραματικά. Διαλύεται. Φυσικά όπως η ομίχλη διαλύεται μπροστά στον πρωινό ήλιο που ποτέ, στην πραγματικότητα, δεν ήταν εχθρός της.

Αυτό που η ψυχή αναζητούσε στο τέλος κάθε δρόμου ποτέ δεν ήταν στο τέλος κανενός δρόμου. Ήταν εδώ, στον ίδιο τον τόπο όπου άρχισε η αναζήτηση — κάτω από τον αναζητητή, πριν την αναζήτηση, αδιάφορο στο ταξίδι και όμως περιέχοντάς το ολόκληρο. Ήταν πάντα το Έδαφος. Ήταν πάντα η Σιωπή. Ήταν πάντα αυτή η Σκοτεινή, Απέραντη, Άχρονη Ύπαρξη, που κοιτάζει έξω μέσα από κάθε ζευγάρι ανθρώπινα μάτια που ποτέ έκλαψαν από λαχτάρα γι’ αυτήν — χωρίς να γνωρίζει ότι η λαχτάρα και το Αντικείμενο της Λαχτάρας ποτέ, ούτε για μια στιγμή, δεν ήταν δύο πράγματα χωρισμένα από την απόσταση ενός δρόμου.

Ο δρόμος τελειώνει εδώ. Ο δρόμος τελειώνει πριν αρχίσει.

Και σε αυτό το τέλος —που δεν είναι τέλος— υπάρχει μόνο η Σιωπή.

Η Σιωπή που πάντα ήταν ήδη το Σπίτι.

«Η Αληθινή Φώτιση δεν έχει Δρόμο. Είναι το άοδο έδαφος πάνω στο οποίο αναδύονται όλοι οι δρόμοι, περπατούν τον εαυτό τους μέχρι τέλους, και επιστρέφουν —σαν κύματα σε έναν ωκεανό που ποτέ δεν ήταν τίποτα άλλο παρά ήρεμος.»

Thursday, December 22, 2011

ΜΕΤΑΦΥΣΙΚΗ ΤΗΣ ΖΩΗΣ / Θεωρία Πολιτικής

Η Κοινωνία των Ανθρώπων κι οι κοινωνίες των ζώων

Η Αληθινή Πολιτική των Αρχαίων Ελλήνων και η «ψευδοπολιτική»

Μάθημα Δημοκρατίας

Η «απάτη» των σύγχρονων αστικών φιλελεύθερων δημοκρατιών

Ο σύγχρονος άνθρωπος μέσα στον σύγχρονο αυταρχισμό, και η «επανάσταση»

Η «Αληθινή Επανάσταση»

Το Μέλλον του πλανήτη

Η Κοινωνία των Ανθρώπων κι οι κοινωνίες των ζώων

Κοινωνία είναι ένας (μεγάλος ή μικρός) αριθμός ανθρώπων που ζουν μαζί. Αν και ένας τέτοιος ορισμός μοιάζει αυτονόητος, προφανής, εντούτοις, στην πραγματικότητα, δεν μας λέει τίποτα, γιατί δεν αποσαφηνίζει δύο πολύ βασικές έννοιες: Τι είναι «άνθρωπος»; Τι σημαίνει να ζουν οι «άνθρωποι» «μαζί»;

Πως θα ορίσουμε λοιπόν τον «άνθρωπο»; Το προφανές είναι τελείως επιφανειακό, αμφισβητήσιμο, μη έγκυρο. «Άνθρωπος» δεν είναι απλά το «συνειδητό ον» (ή «ζώο»). Ακόμα κι ένας τέτοιος ορισμός εγείρει πολλά προβλήματα… Όλοι οι Μεγάλοι Στοχαστές κι όλοι σχεδόν οι Αρχαίοι Έλληνες Σοφοί ορίζουν τον άνθρωπο με βάση την Οντολογική (Μεταφυσική) Αρχή του… Η ΦΥΣΗ Είναι Ενιαία (στο Βάθος της) και Εμφανίζει πολλές «διαβαθμίσεις» (στην Επιφάνειά της). Ο «Άνθρωπος» λοιπόν ορίζεται σαν «Η ΦΥΣΗ (στο Βάθος της Ύπαρξής του) που εκδηλώνεται επιφανειακά σαν συνειδητό ον (Ανώτερη Φύση, Ψυχή) μέσα σε ένα υλικό σώμα». Το «Σύνολο των Συνειδητών Λειτουργιών» αποτελεί την (Μεταφυσική και Υπερβατική και Αιώνια) Ανώτερη Φύση. Ανάμεσα στην Ανώτερη (Αιώνια) Φύση και το κατώτερο υλικό σώμα «εγκαθιδρύεται» μία «σχέση», μία διαρκής «επικοινωνία» και «λειτουργία» που καθορίζεται από το «περιεχόμενό» της. Αυτή η «προκύπτουσα» σχέση, λειτουργία, υφίσταται όσο διαρκεί ο «σύνδεσμος» της Ανώτερης Φύσης με το υλικό σώμα. Αυτή είναι η «υλική ψυχή», που σαν απλή σχέση (του Ανώτερου με το κατώτερο) καταλύεται με το θάνατο. Το βιολογικό υλικό σώμα αποτελεί την κατώτερη φύση του ανθρώπου. (Αυτό τον Ορισμό του «Ανθρώπου» υποστηρίζει και αποδεικνύει με επιχειρήματα ο Πλάτωνας, σε όλο το Έργο του…)… Ένας τέτοιος ορισμός Εντάσσει αυτόματα τον άνθρωπο σε μία Οντολογική Κλίμακα, μία Κλίμακα από το Απόλυτο (Υπερβατικό) Ον ως το εξωτερικό βιολογικό ζώο. Αλλά το σημαντικότερο είναι άλλο. Ότι με αυτή την έννοια ο «Άνθρωπος» είναι «Εν Δυνάμει Ον», Εξελισσόμενο Ον και Αυτολοκληρούμενο Ον… Η Εξέλιξη του Όντος θεωρείται ως Αυτογνωσία, Αυτοσυνειδητοποίηση, κι Ολοκλήρωση της Γνώσης που το Οδηγεί από το σχετικό ως το Απόλυτο Ον. Ταυτόχρονα η Γνωσιολογική Ολοκλήρωσή του (στο μέτρο που επιτυγχάνεται) αντανακλάται στην Δραστηριότητά του (εσωτερική κι εξωτερική), Φωτίζει την Δραστηριότητά του, που εκφράζεται έτσι σαν Φωτισμένη Δράση, Αρετή, Λογικότητα, Ορθότητα, κλπ…

Ξαναγυρίζοντας τώρα στον ορισμό της «Κοινωνίας» κατανοούμε ότι μία «κοινωνία ανθρώπων» (όπως ορίσαμε τον άνθρωπο πιο πάνω) είναι μία ομάδα ανθρώπων που έχουν Οντολογική (Μεταφυσική και Υπερβατική) Βάση που Εξελίσσονται Γνωσιολογικά, κι η Δραστηριότητά τους Φωτίζεται από (την Γνωσιολογική Ολοκλήρωση και) την Αρετή, την Λογική, την Ορθή Συμπεριφορά… Πρόκειται δηλαδή για μία Δυναμική, Εξελισσόμενη «Οντότητα», κι όχι για μία αποκρυσταλλωμένη, απολιθωμένη, «οντότητα». Η «Κοινωνία» είναι ένας «ζωντανός οργανισμός»…

Άμεση συνέπεια αυτού του γεγονότος είναι ότι η κοινή δράση των ανθρώπων αποβλέπει στην Ενότητα, στην Συνεννόηση, στην Εναρμόνιση των δράσεων και των σχέσεων, στην Ισότιμη συμμετοχή, στην Αλληλοβοήθεια, κλπ., κλπ…. Με άλλα λόγια από την κοινή δράση των ανθρώπων αναδύεται η «Κοινωνία» σαν Όλον, το «κοινό καλό», με την συνέργεια όλων… ενώ αντικοινωνικά άτομα, πειθαρχούνται με λογικό τρόπο, είτε αποβάλλονται χωρίς «βία», ενώ τυχόν «διαφορές» επιλύονται με βάση την «λογική»… Έτσι φωτίζεται η έννοια του να «ζουν οι άνθρωποι μαζί»…

Μία «τέτοια κοινωνία» που απαιτεί την Άμεση (Ισότιμη) Συμμετοχή Όλων, Αυτορυθμίζεται, Αυτοθεσμοθετείται, και Αυτοκυβερνάται, πάντα σε ισότιμη βάση. Όλοι μπορούν να Συμμετέχουν, οι Θεσμοί που καθιερώνονται αποβλέπουν στο καλό όλων, κι όλοι μπορούν αναδειχτούν σε «κυβερνήτες» ή «δικαστές»… Και για να προχωρήσει η «Κοινωνία» πρέπει πάντα να «προβάλλονται» οι «Άριστοι»… οι Άριστοι που αποδεικνύουν έμπρακτα ότι είναι Άριστοι, όχι «λόγω καταγωγής» ή οι «αυτοπροσδιοριζόμενοι» σαν άριστοι…

Πάνω σε αυτές τις Αρχές των «Αληθινών Ανθρώπων» (όπως ορίσαμε τον άνθρωπο πιο πάνω), της Ισότητας, της Άμεσης Συμμετοχής Όλων, των Αρίστων, κλπ. βασίστηκε η «Αρχαία Αθηναϊκή Δημοκρατία», που αποτελεί Πολιτικό Υπόδειγμα, Μοναδικό στην Ιστορία, που όμως δεν εφαρμόσθηκε σε μεγάλη κλίμακα, και ασφαλώς δεν εφαρμόζεται σήμερα… Οι σημερινές λεγόμενες «δημοκρατίες» (οι αστικές φιλελεύθερες αντιπροσωπευτικές κοινοβουλευτικές δημοκρατίες) είναι «νόθα» κι «άρρωστα» κατασκευάσματα που δεν έχουν καμία σχέση με Αληθινή Δημοκρατία (κι αυτό θα το αιτιολογήσουμε πιο κάτω)…

Αν εξαιρέσουμε την Αθηναϊκή Δημοκρατία, οι ανθρώπινες κοινωνίες δεν οργανώθηκαν έτσι. Οι κοινωνίες βασίστηκαν κυρίως στο «δίκαιο του ισχυρού», σε συμφέροντα μειονοτικών ομάδων, στην βίαιη επιβολή, στην χειραγώγηση, στην βία και στον πόλεμο… για να «συγκροτηθούν» και να «επιβιώσουν» σαν ομάδες.

Εκεί που η Αληθινή Δημοκρατία θεωρεί τον «Άνθρωπο» στο Πραγματικό Οντολογικό Μέγεθός του σαν Ένα Εν Δυνάμει (Απόλυτο) Ον, σαν Εξελισσόμενο Ον, που με την Γνωσιολογική Ολοκλήρωσή του μπορεί να Φωτίζει την Δραστηριότητά του και να Θέτει και να Αναθεωρεί, Αρχές και Θεσμούς (από μηδενική βάση) για να τους βελτιώσει… οι μη δημοκρατικές κοινωνίες (οι ψευτοδημοκρατίες) θεωρούν τον άνθρωπο σαν αγελαίο ζώο, και την κοινωνία σαν ομάδα όπου επιβάλλονται οι πιο ισχυροί. Έτσι αυτοί που επέβαλαν θεσμούς (μέσα από αυτή την νοοτροπία) στην κοινωνία επέβαλαν θεσμούς όπως η «εξουσία», η «ιδιοκτησία», κλπ. προσαρμοσμένους στα «δικά» τους συμφέροντα, θεσμούς που λειτουργούν προς όφελος των λίγων ισχυρών (κι όσων «επηρεάζουν») κι όχι προς όφελος των πολλών…

Και για να εξηγούμαστε (και να μην παρεξηγούμαστε) το «πρόβλημα» δεν βρίσκεται στους θεσμούς αλλά στο τι «περιεχόμενο» έχουν και πως εφαρμόζονται… Στην Αληθινή Δημοκρατία υπάρχει Μέτρο κι όλα γίνονται με μέτρο, προς όφελος όλων. Η «εξουσία», για παράδειγμα είναι απλά αντιπροσώπευση της γενικής θέλησης που υπηρετεί το κοινό καλό… ενώ στις μη δημοκρατικές κοινωνίες (στις ψευτοδημοκρατίες) η «εξουσία» εξυπηρετεί συμφέροντα λίγων σε βάρος των πολλών… Η «ιδιοκτησία» επίσης (στην Αληθινή Δημοκρατία) λειτουργεί προς όφελος όλων κι όταν ξεπερνά το Μέτρο (υπερβολική συσσώρευση πλούτου, ανισότητα, μη δίκαιη συναλλαγή, κλπ.) γίνεται αναδιανομή του πλούτου… ενώ στις μη δημοκρατικές κοινωνίες (στις ψευτοδημοκρατίες) υπάρχει τεράστια συσσώρευση πλούτου από λίγους (έξω από το Μέτρο), εκμετάλλευση των πολλών, πλούτος από την μια κι εξαθλίωση από την άλλη, και γενικά αδικία… Γενικά οι μη δημοκρατικές κοινωνίες (οι ψευτοδημοκρατίες) δεν λειτουργούν σαν Υγιείς Ζωντανοί Οργανισμοί προς ευημερία και όφελος όλων αλλά σαν «απολιθωμένοι οργανισμοί» με απολιθωμένους θεσμούς που θεσπίσθηκαν από ισχυρές ομάδες και λειτουργούν προς όφελος των λίγων κι όχι των πολλών… ενώ η «οποιαδήποτε εξέλιξη», εναλλαγή ομάδων στην «εξουσία», «εκλογές», κλπ., δεν αγγίζουν ποτέ το «βαθύ κράτος» και είναι μόνο επιφανειακές ψευτοαλλαγές που γίνονται για να «αποσπάσουν» την «λαϊκή νομιμοποίηση»…

Μετά το τέλος του «αρχαίου κόσμου» που ξεκίνησε με την «Αλεξανδρινή κοσμοκρατορία» (στον «μεσογειακό κόσμο») η Αληθινή Δημοκρατία δεν εφαρμόστηκε ξανά… Βεβαίως (θεωρητικά) η Αληθινή Δημοκρατία είναι ένα Πολιτικό Μοντέλο που μπορεί να εφαρμοσθεί σε μικρές κοινωνίες (όπως γίνεται σήμερα σε κάποια «καντόνια» της Ελβετίας) και να λειτουργήσει. Είναι αδύνατο να εφαρμοσθεί (με τον αρχαίο τρόπο) στα πολυπληθή σημερινά έθνη, χωρίς κάποιες «προσαρμογές»… Εν τούτοις, με βάση τις Αρχές και την Εμπειρία της Πραγματικής Δημοκρατίας, θα μπορούσαν να υιοθετηθούν πάρα πολλοί θεσμοί στις σύγχρονες ψευτοδημοκρατίες, που θα μπορούσαν να εξισορροπήσουν κάπως την αυθαιρεσία, τον αυταρχισμό, την αδικία, και την βαρβαρότητα… Στην πραγματικότητα υπάρχουν τεράστια περιθώρια «εκδημοκρατισμού» ώστε οι σημερινές ψευτοδημοκρατίες να γίνουν πιο δημοκρατικές και πιο ανθρώπινες… Για παράδειγμα, λείπει τελείως η Αίσθηση του Μέτρου στο σημερινό Δίκαιο. Λείπουν «θεσμοί ελέγχου» της εξουσίας (και συχνά οι εξουσίες αυθαιρετούν, χειραγωγούν, κι εξαπατούν τα πλήθη). Δεν υπάρχουν «θεσμοί συμμετοχής» του λαού στην διακυβέρνηση (όπως δημοψηφίσματα, κλπ…). Και τέλος η εφαρμογή των όποιων νόμων δεν μπορεί να βοηθήσει στην ομαλή λειτουργία της κοινωνίας. Υπάρχει (σε όλα τα κοινωνικά επίπεδα, κυβέρνηση, δημόσιο, κοινωνικές ομάδες, λαός…) δυσλειτουργία, αδικία, ανομία, κλπ… Όλα αυτά οφείλονται στο απλό γεγονός, ότι στις σύγχρονες πολιτικές θεωρίες ο Άνθρωπος (στο Πραγματικό Οντολογικό Μέγεθός του) δεν τοποθετείται στο κέντρο του πολιτικού συστήματος, ότι δεν υπάρχει Δημοκρατική Νοοτροπία (ούτε Δημοκρατική Νομιμοποίηση της Εξουσίας, «ψευτονομιμοποίηση» υπάρχει…), και το πολιτικό σύστημα λειτουργεί όχι με κοινωνικούς αλλά με οικονομικούς όρους (όπου οι άνθρωποι, γι αυτούς που διαχειρίζονται την εξουσία, είναι αριθμοί, έσοδα, έξοδα…)…. Αυτή η «λογιστικοποίηση» της κοινωνικής οργάνωσης οδηγεί σε απανθρωπισμό της κοινωνίας, στην βαρβαρότητα, και στην εξαθλίωση…

Η Αληθινή Πολιτική των Αρχαίων Ελλήνων και η «ψευδοπολιτική»

Ολόκληρη η αρχαιότητα διαποτίζεται από την Ορφικής Προέλευσης αντίληψη ότι ο Άνθρωπος είναι Ταυτόσημος (στο Βάθος της Ύπαρξής του) με την Φύση (την Αιώνια Μυστική Φύση που Στηρίζει τα Πάντα)… Αυτή η Αντίληψη που ξεκίνησε με τους Προσωκρατικούς, πέρασε στον Πλάτωνα, και συνεχίστηκε και στους άλλους μεγάλους έλληνες φιλοσόφους, και κατ’ επέκταση και στους άλλους απλούς έλληνες. Ο Πλάτωνας, που είχε μυηθεί στα Μυστήρια της Φύσης (στα Ελευσίνια Μυστήρια) κι είχε εκλαϊκεύσει την Μυστική Γνώση μεταφέροντάς την με φιλοσοφικούς (και λογοτεχνικούς) όρους στην «διδασκαλία» του (κι εν μέρει και στα «κείμενά» του), αντιλαμβάνονταν τον άνθρωπο ακριβώς με αυτή την έννοια. Για τον Πλάτωνα ο Άνθρωπος όχι μόνο Ταυτίζεται Οντολογικά με την Αιώνια Φύση (στην Πραγματική Ουσία του), αλλά και Ολοκληρώνεται (Οντολογικά και) Γνωσιολογικά μέσω της Αυτογνωσίας (την Γνώση της Πραγματικής Φύσης μας), και Πραγματώνει (ακριβώς μέσω της Γνωσιολογικής Ολοκλήρωσης) το Αγαθόν, την Ηθική, την Αρετή, την Δικαιοσύνη, κι όλες τις Αρετές. Με αυτή την έννοια, πίστευε όχι μόνο στην Φυσική Εξέλιξη (κι Ολοκλήρωση) του Ανθρώπου (που είναι Εν Δυνάμει Ον, όπως θα αναλύσει αργότερα ο μαθητής του Αριστοτέλης…), αλλά και στο ότι η Αυτογνωσία Καλλιεργείται, και συνεπώς η Ηθική, η Αρετή, η Δικαιοσύνη (είναι Γνώση και) Διδάσκεται. Κι αυτόν ακριβώς τον σκοπό έχει η Αγωγή (η διδασκαλία των φιλοσόφων, αλλά και η δημόσια παιδεία κατ’ επέκταση)…

Θεωρώντας έτσι τον Άνθρωπο, ο Πλάτωνας, αλλά και οι άλλοι σοφοί, Σοφιστές και μετέπειτα φιλόσοφοι (και μαζί τους κι οι άλλοι έλληνες, ο λαός), σαν τον ΦΥΣΙΚΟ ΑΝΘΡΩΠΟ, το Εν Δυνάμει Ον, που Αναπτύσσεται κι Ολοκληρώνεται, αντιλαμβάνονταν την κοινωνία σαν φυσική ένωση ανθρώπων αυτού του είδους…

Μία τέτοια κοινωνία ανθρώπων, που αν δεν Βίωναν την Βαθύτερη (Αγνή) Φύση τους, τουλάχιστον Αντιλαμβάνονταν Διαισθητικά τον Ιερό Δεσμό τους με την Φύση, και Φρόντιζαν με την Αυτογνωσία να Διευκρινίσουν και να Διευρύνουν αυτό το Δεσμό, Πραγματοποιώντας έτσι το Αγαθόν, την Ηθική, την Αρετή… μπορεί να οργανωθεί… με βάση ακριβώς την Ηθική, την Αρετή, την Δικαιοσύνη… Έτσι η Δραστηριότητα μίας τέτοιας κοινωνίας και των ανθρώπων της, Πηγάζει, Στηρίζεται, και Τροφοδοτείται, συνεχώς από την Αρετή (την Δικαιοσύνη, κλπ.)… Η πολιτική οργάνωση και δράση αυτής της κοινωνίας ταυτίζεται με την Αρετή και την Δικαιοσύνη… Η Δικαιοσύνη Προϋποθέτει την Ισότιμη συμμετοχή όλων στην οργάνωση και στην λειτουργία της κοινότητας. Συνεπάγεται την Κοινή Ευθύνη και την Συνεργασία όλων για την ορθή λειτουργία της κοινότητας, και Αποβλέπει πάντα στο Κοινό Αγαθό. Με άλλα λόγια η Εξουσία κι η Ευθύνη ανήκει σε όλους… Μέσα σε αυτά τα Αξιακά Πλαίσια η κοινότητα (όλοι) με Οδηγό την Αρετή της Δικαιοσύνης και με Γνώμονα το «Μέτρο» θεσπίζει θεσμούς τους οποίους όμως χρησιμοποιεί πάντα προς όφελος όλων, διορθώνοντας όποιες παρεκτροπές εμφανίζονται έτσι ώστε να Αποκαθίσταται η Δικαιοσύνη πάντα…

Αυτή είναι η έννοια της ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ όπως την αντιλαμβάνονταν οι Μεγάλοι Φιλόσοφοι αλλά και οι υπόλοιποι Έλληνες, και προσπάθησαν να την πραγματοποιήσουν οι Αρχαίοι Αθηναίοι (όχι χωρίς λάθη και παρεκτροπές, αλλά παρ’ όλα αυτά με αρκετή συνέπεια, για την ταραγμένη εποχή τους). Απόδειξη ότι κατανοούσαν πλήρως τι είναι Δημοκρατία είναι ότι την «πραγματοποίησαν»…

Έτσι, για τους Αρχαίους έλληνες Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΣΤΗΝ ΑΡΕΤΗ, (Ταυτίζεται με την Αρετή). Από εδώ προκύπτει και η κοινή αντίληψη των αρχαίων δημοκρατών ότι αυτός που ήθελε να ασχοληθεί ιδιαίτερα με την Πολιτική πρέπει να είναι Ολοκληρωμένος Άνθρωπος, κι αποδεδειγμένα Ενάρετος, Δίκαιος και Εργάτης (στην πράξη) του Κοινού Αγαθού. Τέτοιοι πολίτες θεωρούνται σαν Άριστοι μεταξύ των πολιτών και σε αυτούς μπορεί η κοινότητα να εμπιστευτεί το κοινωνικό έργο (αφού με το ήθος και την συμπεριφορά τους κατοχυρώνουν την Δικαιοσύνη και την Ισονομία, και δεν τα «υπονομεύουν»…). Όταν οι Αρχαίοι Έλληνες μιλούν για Άριστους και για «αριστοκρατία» εννοούν τους «έμπρακτα άριστους», όχι τους όποιους ηλίθιους κατάγονται από «κάποιους» (πλούσιες ή ισχυρές, οικογένειες, κλπ.)…

Αν και ο Πλάτωνας δεν μπόρεσε (όπως ομολογεί ο ίδιος στην «Έβδομη Επιστολή» του) να πραγματοποιήσει την Ιδανική Πολιτεία των Αρίστων (γιατί γύρω δεν υπήρχαν πολλοί ώριμοι άνθρωποι για να την πραγματοποιήσουν), όμως αυτός, καθώς κι οι άλλοι σοφοί (οι Σοφιστές κι οι μετέπειτα σοφοί) συνέβαλαν τα μέγιστα στο να αποσαφηνισθεί η πραγματική έννοια του Ενάρετου Βίου, της Δικαιοσύνης, της Αληθινής Πολιτικής, της Πραγματικής Δημοκρατίας, του Κοινού Αγαθού, κλπ… Κι αν με την κατάρρευση του αρχαίου κόσμου (που άρχισε με τις κατακτήσεις και την κοσμοκρατορία του Αλέξανδρου…) άλλαξαν τελείως οι συνθήκες αυτό δεν σημαίνει ότι οι Δημοκρατικές Αρχές και Αξίες, έπαψαν να υπάρχουν και να λειτουργούν μέσα στην σκέψη των ανθρώπων και μέσα στην ιστορία…

Βεβαίως, είναι ολοφάνερο, ότι η Κοσμοαντίληψη των Ελλήνων, η Θεώρηση του Ανθρώπου (όπως τον ορίσαμε πιο πάνω) και η Δημοκρατική Οργάνωση της κοινωνίας δεν ίσχυσαν παρά περιορισμένα, στην Αθήνα, στην Σπάρτη και σε κάποιες άλλες πόλεις. Στα περισσότερα μέρη όμως οι κοινωνίες οργανώθηκαν διαφορετικά… Όπως σε όλα τα αγελαία ζώα, επικράτησε ο νόμος του ισχυρότερου. Ισχυροί άνθρωποι και ομάδες οργάνωσαν την κοινωνία κατά τα συμφέροντά τους και καθιέρωσαν θεσμούς, εξουσία, ιδιοκτησία, δικαιοσύνη, ήθη, όχι σύμφωνα με την Αρετή και την Δικαιοσύνη, αλλά σύμφωνα με τα συμφέροντά τους (χρησιμοποίησαν ακόμα και την θρησκεία, και την φιλοσοφία…)… Στην πραγματικότητα οι θεσμοί είναι ουδέτεροι. Εξαρτάται που τους στηρίζει η κοινότητα, πως τους αντιλαμβάνεται, και πως τους θέτει σε εφαρμογή… Ασφαλώς όταν ο θεσμός της εξουσίας αρπάζεται από ομάδες ή συμφέροντα, δεν λειτουργεί προς το καλό όλων αλλά προς όφελος αυτών που διαχειρίζονται την εξουσία… Όταν η ιδιοκτησία δεν έχει Μέτρο κι όταν ο πλούτος δεν αναδιανέμεται προς όφελος όλων, εξυπηρετεί μόνο όσους κατέχουν σε βάρος των πολλών… Έτσι οι μη δημοκρατικές κοινωνίες που δεν εμπνέονται από το Αγαθόν, την Αρετή, την Δικαιοσύνη, αλλά από το «δίκαιο του ισχυρότερου» θεσπίζουν θεσμούς και μέτρα των ισχυρών και νόμους (που πηγάζουν από αυτό το «άνισο δίκαιο» και) που εξασφαλίζουν κι εξυπηρετούν τα συμφέροντα των ισχυρών… Σε τέτοιες κοινωνίες η Πολιτική δεν είναι η Άσκηση του Αγαθού, της Αρετής, της Δικαιοσύνης, προς όφελος όλων… η Πολιτική είναι η «διαχείριση της εξουσίας»… Χιλιάδες χρόνια, μέχρι σήμερα, οι κοινωνίες κυβερνιούνται με αυτό τον τρόπο. Με τους πανάρχαιους θεσμούς (στα μέτρα των ισχυρών) να μην αλλάζουν η διαχείριση της εξουσίας πέρασε από ισχυρούς άνδρες (τυράννους) σε αυτόανακηρυσσόμενους βασιλιάδες, ολιγαρχικές ομάδες, μέχρι τα σημερινά κόμματα (που εκφράζουν ολιγαρχικά συμφέροντα ακόμα κι όταν μεταμφιέζονται σε λαϊκά κόμματα…)… Οι Βασικοί Θεσμοί (όπως έχουν διαμορφωθεί εδώ και χιλιάδες χρόνια στα μέτρα των ισχυρών), το «βαθύ κράτος», μένει ανέπαφο και μόνο η διαχείριση της εξουσίας αλλάζει φαινομενικά. Οι λαοί εκβιάζονται, χειραγωγούνται, και παραπλανιούνται (για να νομιμοποιήσουν και) να συμμετέχουν σε μία κοινωνία που λειτουργεί όχι προς όφελος όλων αλλά προς όφελος όσων κατέχουν πλούτο, όσων διαχειρίζονται εξουσία, και των κάθε είδους «υπηρετών» τους… Έτσι η Πολιτική σε όλες αυτές τις κοινωνίες, μέχρι τις σημερινές «ψευτοδημοκρατίες» δεν έχει καμία σχέση με την ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΡΕΤΗΣ των Αρχαίων Ελλήνων… Πολιτική είναι η αρπαγή και η διαχείριση της εξουσίας, όχι από Ηθικούς, όχι από Άριστους, αλλά από ανίδεους, ανάξιους, κακούς επαγγελματίες, που μπαίνουν στην πολιτική μόνο για τα δικά τους συμφέροντα και τα συμφέροντα των εκάστοτε αφεντικών τους (ότι κι αν ισχυρίζονται μπροστά στο «νοήμον κοινό»…)…

Μάθημα Δημοκρατίας

Όσοι φίλοι είχαν την υπομονή να φτάσουν (μέσα από το ξετύλιγμα της σκέψης μας) μέχρις εδώ, (στο κείμενο), ίσως νοιώσουν έκπληξη από την παρακάτω δήλωσή μας. Τους βεβαιώνουμε όμως ότι και επαρκή ιστορικά στοιχεία έχουμε και με λογικά επιχειρήματα μπορούμε να αποδείξουμε αυτά που λέμε: «Το θαύμα της Αθηναϊκής Δημοκρατίας (που ξεκίνησε με τον Σόλωνα, αναπτύχθηκε με τον Κλεισθένη και τον (πολιτικό) Εφιάλτη, κι ολοκληρώθηκε με τον Περικλή…) ήταν αποτέλεσμα της Ορφικής Επιρροής στους ανθρώπους και στην ζωή, αποτέλεσμα της Κοσμοθεωρίας (του Ενιαίου Είναι) που υιοθέτησαν οι Έλληνες, είτε μέσω της θρησκευτικής αγωγής, είτε μέσω της διδασκαλίας των Ελλήνων Σοφών, είτε μέσω της δημόσιας παιδείας»… Κι αν η Αθηναϊκή Δημοκρατία αστόχησε, αστόχησε λόγω της μη πλήρους κατανόησης της Διδασκαλίας (της Φύσης), και στο μέτρο που δεν μπόρεσε να κάνει πράξη την Θεία Σοφία επαρκώς… Όπως κι αν έχει, αν οι Έλληνες (όχι μόνο οι Σοφοί που άνοιγαν μόνοι τους τον δρόμο ή αντλούσαν από την Σοφία των προγόνων τους… αλλά κι ο απλός λαός…) δεν ένοιωθαν (όπως δίδασκαν οι Ορφικοί) ότι η Φύση Είναι Ενιαία, ότι Προερχόμαστε από Μία Ουσία (το Αληθινό Είναι), ότι η Ίδια Ουσία (ό Ίδιος Θεός) Εκδηλώνεται μέσα σε όλους τους ανθρώπους (Οντολογικά, Γνωσιολογικά, Ηθικά) δεν θα μπορούσαν να ανυψωθούν ως την Αντίληψη της (Αληθινής) Δικαιοσύνης, της Ισότητας όλων, κλπ… Και μολονότι η Αθηναϊκή Κοινωνία (όπως όλες οι κοινωνίες) οργανώθηκε (από τα αρχαία χρόνια) με βάση τα συμφέροντα ισχυρών ομάδων, όσο «αφομοιώνονταν» η Αντίληψη του Ενιαίου Όντος (Είναι) και διαδίδονταν η διδασκαλία της κοινής προέλευσης και της κοινής ολοκλήρωσης των όντων μέσα στο Θεό (όπως δίδασκε ο Ορφέας, οι Ελευσίνιοι Μύστες, οι Φιλόσοφοι, ο Πλάτωνας κι οι άλλοι Έλληνες Σοφοί…) τόσο γίνονταν αναγκαία η «Εφαρμογή της Ισότητας μεταξύ των ανθρώπων»…

Έτσι, από την Ελληνική Κοσμοθεωρία, από την Γνώση (και την Επίγνωση της Αληθινής Φύσης μας, μέσω του «γνώθι σαυτόν») κι από την Ηθική Ολοκλήρωση (στο μέτρο του καθενός) επεκράτησε η αντίληψη της ισότητας και της ισότιμης συμμετοχής όλων στην κοινότητα. Η ισονομία, η ισηγορία, κλπ… είναι έννοιες που έγιναν πράξη στην Αθηναϊκή Δημοκρατία… Βέβαια, θα αντικρούσουν κάποιοι, στο σώμα των ενεργών πολιτών (που συμμετείχαν στην οργάνωση και στην λειτουργία της κοινότητας) των 40000-50000 χιλιάδων δεν συμμετείχαν γυναίκες, δούλοι, παιδιά… Στην πραγματικότητα, σε όλες τις εποχές, και σε όλες τις κοινωνίες, είναι λογικό (κατά τις «συνθήκες»… άλλοτε δικαιολογημένες, άλλοτε όχι…) να αποκλείονται κάποιες ομάδες. Δεν ήταν λογικό (κατ’ αυτούς) οι γυναίκες που λόγω των κοινωνικών ηθών περιορίζονταν στο σπίτι και στις ασχολίες του σπιτιού, ή τα μικρά παιδιά να συμμετέχουν στα κοινά. Ούτε ήταν δυνατόν οι χιλιάδες ξένοι που έρχονταν στην Αθήνα να έχουν «λόγο». Ούτε οι δούλοι (που πολλοί προέρχονταν από πολεμικές συγκρούσεις) μπορούσαν να συμμετέχουν… Κι αν η Αθηναϊκή Δημοκρατία δεν βρήκε τρόπο να «αφομοιώνει» τους ξένους… η αν δεν κατήργησε την «δουλεία» θα πρέπει να λάβουμε υπόψη μας και τον πολιτιστικό περίγυρο μέσα στον οποίο λειτουργούσε η κοινότητα… Από την άλλη, ας σκεφθούμε μόνο ότι (ιστορικά αποδεδειγμένα) ο «αθηναίος δούλος» ήταν σε πολύ καλύτερη μοίρα από τον σημερινό «ελεύθερο» εργάτη των πολιτισμένων κοινωνιών της Ευρώπης…

Η Αθηναϊκή Δημοκρατία ήταν μία Αληθινή Δημοκρατία. ΑΜΕΣΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ. Όλοι νομοθετούσαν, όλοι εφάρμοζαν τους νόμους (είτε από διοικητικές θέσεις, είτε από την θέση του πολίτη), όλοι δίκαζαν… Όλοι ήταν υπεύθυνοι για όλους και για όλα (τα κοινά)… Η Αθηναϊκή Δημοκρατία κατηγορήθηκε από αυτούς είχαν συμφέρον, από αυτούς που πίστευαν ότι είχαν περισσότερα δικαιώματα από τους άλλους, ή από «σοφούς» που πίστευαν ότι ο «αμόρφωτος λαός» δεν θα μπορούσε να ανταπεξέλθει σε αυτό το «έργο»… Κι όμως, αυτός ο «αμόρφωτος λαός, είχε έναν Ορφέα να τον «διδάξει», είχε «Μύστες» να τον καθοδηγήσουν στα Μυστήρια της Φύσης, είχε Σοφούς σαν τον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη να τον διαφωτίσουν, παρακολουθούσε στο Αρχαίο Θέατρο έναν Αισχύλο, έναν Σοφοκλή, έναν Ευριπίδη, έναν Αριστοφάνη, κι έχτιζε μνημεία σαν τον Παρθενώνα… Οι σημερινοί μορφωμένοι πολίτες της Ευρώπης έχουν τέτοιο πολιτιστικό επίπεδο; Ποιος είναι ο πολιτισμός τους;… Ο Αθηναϊκός Λαός μπορούσε και με το παραπάνω να εφαρμόσει την Δημοκρατία.. Στην πραγματικότητα, όταν είσαι Άνθρωπος, Καθαρός, Δίκαιος, και θες να μοιράζεσαι εξίσου ευθύνες, αγαθά, ζωή, με τους συνανθρώπους σου γνωρίζεις πολύ καλά τι πρέπει να κάνεις για το κοινό καλό…

Η Αθηναϊκή Δημοκρατία ήταν Δημοκρατία των Αρίστων (όχι αυτών που είχαν κάποια καταγωγή ή είχαν πλούτο… γιατί όλα αυτά «ξέφτιζαν» καθώς ωρίμαζε η Αθηναϊκή Δημοκρατία… αλλά), των Αρίστων στη Ζωή… Κι αν συχνά «δημαγωγοί» προσπαθούσαν να βλάψουν την Δημοκρατία, η Κοινότητα, επειδή ακριβώς είχε στηριχτεί σε Στέρεες Βάσεις εξισορροπούσε ξανά…

Θα πρέπει πάντως να πούμε ότι υπήρξαν πολλές θετικές συγκυρίες που συνέβαλαν να δημιουργηθεί το Αθηναϊκό Πολιτειακό Σύστημα… Μετά την κατάρρευση του αρχαίου κόσμου χάθηκαν οι «προϋποθέσεις» για να ξαναδημιουργηθεί κάτι τέτοιο…

Αν όλα όσα λέμε είναι αληθινά και σωστά (μπορεί να ρωτήσει κάποιος) τότε γιατί ο Πλάτωνας που Οραματιζόταν μία Κοινωνία Σοφών, Ενάρετων, Δίκαιων, Ανθρώπων, δεν ήταν ικανοποιημένος από την Αθηναϊκή Δημοκρατία;… Στην πραγματικότητα ο Πλάτωνας (για όποιον «γνωρίζει» την σκέψη του, και γνωρίζει να «διαβάζει»…) είχε σαν Πρότυπο την Αθηναϊκή Δημοκρατία… η «αντίρρησή» του ήταν «αλλού». Ο Πλάτωνας επιθυμούσε μία Πολιτεία ακόμα πιο «τέλεια» και χωρίς αστοχίες. Επιζητούσε (σαν Φιλόσοφος) το Ιδανικό. Ζητούσε πολλά, πάρα πολλά, από τους συμπατριώτες του (παραβλέποντας ότι ήταν «άνθρωποι», κι αγνοώντας το πόσο «ψηλά» βρίσκονταν μέσα στην Ιστορία οι σύγχρονοί του, θρησκευτικά, ιδεολογικά, πολιτισμικά, πολιτικά, από όλες τις απόψεις)… Ασφαλώς; αν ο Πλάτωνας μπορούσε να γνωρίσει τις σύγχρονες πολιτισμένες δημοκρατίες, θα εκτιμούσε πολύ περισσότερο την Αθηναϊκή Δημοκρατία…)… Μολονότι η Αθηναϊκή Δημοκρατία δεν ήταν στο Ύψος της Ιδανικής Πολιτείας των Αρίστων που θα ήθελε ο Πλάτωνας (ή κάποιοι άλλοι Σοφοί), υπήρξε πάντως πολύ καλύτερη από οποιοδήποτε άλλο πολιτειακό σύστημα εμφανίστηκε μέσα στην Ιστορία, μέχρι σήμερα…

Οι σύγχρονες «ψευτοδημοκρατίες» δεν έχουν καμία σχέση (όπως γράψαμε και πιο πάνω) με την Αθηναϊκή Δημοκρατία. Ιστορικά, Πολιτειακά, δεν προέρχονται από αυτή, αλλά εκτός αυτού, έχουν τελείως διαφορετικό περιεχόμενο και προσανατολισμό. Είναι κατ’ επίφαση δημοκρατίες. Στην πραγματικότητα δεν είναι δημοκρατίες. Είναι ολιγαρχίες που μεταχειρίζονται τους λαούς, τους χειραγωγούν, τους εξαπατούν, και προπάντων δεν τους υπηρετούν. Τα σημερινά κόμματα σε ολόκληρο τον πλανήτη εκφράζουν τα συμφέροντα ισχυρών ομάδων κι όχι τμημάτων του λαού. Εκλογές, εναλλαγή κομμάτων στην εξουσία, όλα είναι απάτη για πολλούς και διάφορους λόγους που μπορούμε να εξηγήσουμε.

1) Η «κυριότερη διαφορά» ανάμεσα στην Πραγματική Δημοκρατία και την σύγχρονη (αστική νεοφιλελεύθερη) ψευτοδημοκρατία είναι ότι στην Πραγματική Δημοκρατία την «εξουσία» την είχε ο λαός ο οποίος διόριζε (και έλεγχε) τους εκάστοτε πολιτικούς άρχοντες, ενώ στην σημερινή ψευτοδημοκρατία την «εξουσία» την «διαχειρίζονται» ολιγαρχικές ομάδες (κάποιων συμφερόντων) που ζητούν (χειραγωγούν, εκβιάζουν, κι αρπάζουν) την «νομιμοποίηση» από τον λαό μέσω των νοθευμένων (συνήθως, με το εκλογικό «σύστημα») εκλογών. Πρόκειται για τελείως διαφορετικό πράγμα.

Μετά, η Πραγματική Δημοκρατία είχε σαν Ιδεολογική Βάση μία Παγκόσμια Διαχρονική Ανθρωπιστική Κοσμοθεωρία (ότι η Φύση Είναι Ενιαία κι ότι όλα τα όντα, στο βάθος της ύπαρξής τους, ταυτίζονται με την Φύση), ενώ η σύγχρονη ψευτοδημοκρατία δεν έχει πραγματική ιδεολογική βάση. Η «παραφθαρμένη» χριστιανική κοσμοθεωρία, και οι διάφορες «πολιτικές» και «οικονομικές» θεωρίες, δεν μπορούν να δικαιολογήσουν όσα εγκλήματα συμβαίνουν στον πλανήτη, από τους αποικιοκράτες, πλουτοκράτες, τραπεζίτες, και «άρπαγες» που χειραγωγούν, εκβιάζουν και καταδυναστεύουν λαούς…

Μετά, (σαν αποτέλεσμα όλων αυτών) δεν υπάρχει (Κοσμοθεωρητική) Ιδεολογική Κάλυψη της Έννοιας της Δικαιοσύνης. Κι η Δικαιοσύνη που διακηρύσσεται, σαν «αφηρημένη έννοια» (στα σύγχρονα συντάγματα και τους νόμους) είναι «ορφανή» μετέωρη, ξεκρέμαστη, και τελικά δεν εφαρμόζεται…

2) Τα ίδια τα «συντάγματα» (οι καταστατικοί χάρτες της πολιτείας) είναι φτιαγμένα με τέτοιο τρόπο που παρά την διακήρυξη ότι «η εξουσία ανήκει στον λαό» (και την οποία κάνουν για να «νομιμοποιηθούν») στην πραγματικότητα με τις «μεθοδεύσεις» η εξουσία αρπάζεται και αφαιρείται από τον λαό που δεν έχει κανένα έλεγχο στα πολιτειακά και πολιτικά δρώμενα.

3) Όχι μόνο τα συντάγματα αλλά και οι νόμοι και η λειτουργία της πολιτείας είναι βαθιά αντιδημοκρατικά.

4) Δεν εξασφαλίζεται, πάνω από όλα, το κοινό αγαθό, το καλό όλων.

5) Υπάρχει ανισότητα, ανισορροπία στην κοινωνία, εξόφθαλμη παραβίαση βασικών ανθρωπίνων δικαιωμάτων, και μεγάλες αδικίες.

6) Τα κόμματα δεν εκπροσωπούν με την ιδεολογία τους τον λαό (ή τμήματα του λαού), αλλά εξυπηρετούν συμφέροντα λίγων. Η ένταξη στα κόμματα ή η προσκόλληση γίνεται μόνο για να επωφεληθούν οι συμμετέχοντες από την διαχείριση της εξουσίας.

7) Οι εκλογές γίνονται με βάση ψευδή στοιχεία, ψευδείς δηλώσεις και με πρόθεση μόνο την «αρπαγή της ψήφου».

8) Οι «εκπρόσωποι» της λαϊκής βούλησης είναι μέτριοι, ανίδεοι, συχνά ανίκανοι, και μερικές φορές «κοινοί εγκληματίες». Προωθούνται στην πολιτική μόνο για το δικό τους συμφέρον (και το συμφέρον των αφεντάδων τους) και (με κατοχυρωμένο από το σύνταγμα νόμο) δεν «ελέγχονται». Το μόνο προσόν τους είναι η «δήλωση πίστης» στα «αφεντικά» και η κομματική ταυτότητά τους.

9) Τα προβλήματα στον σύγχρονο κόσμο δεν επιλύονται από τους «πολιτικούς». Αντίθετα, «εξ’ αιτίας» τους μεγαλώνουν.

10) Αν έτσι έχουν τα πράγματα, γιατί ο λαός συμμετέχει σε αυτό το «στημένο βρώμικο παιχνίδι»; Κάποιοι έχουν συμφέρον (γιατί θα βολευτούν από την «κατάσταση»), κάποιοι εξαπατώνται, κάποιοι ελπίζουν ότι «όλα τα γουρούνια δεν έχουν την ίδια μούρη»… Αλλά αυτό δεν μας απαλλάσσει από την ευθύνη… Αλήθεια, όταν ψηφίζεις ψεύτες κι ανίκανους για να σε κυβερνήσουν, γιατί παραπονιέσαι που σε κοροϊδεύουν και κυβερνούν άσχημα και σε οδηγούν στην καταστροφή;

Το τελικό συμπέρασμα είναι ότι η «σύγχρονη αστική φιλελεύθερη κοινοβουλευτική αντιπροσωπευτική δημοκρατία», είναι ως προς την ουσία της, την λειτουργία της, και τους στόχους της «ΟΛΙΓΑΡΧΙΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ» που ευνοεί τους «κατέχοντες πλούτο» και τους «υπηρέτες» τους. Απλά, με την χειραγώγηση του πλήθους, την αρπαγή της ψήφου, ντύνεται τον μανδύα του δημοκρατικού καθεστώτος και «νομιμοποιεί» τον άδικο, αυταρχικό, αντικοινωνικό, χαρακτήρα της… Ο μύθος της «ελεύθερης κοινωνίας με ίσες ευκαιρίες για όλους» θα ήταν ένα κακόγουστο αστείο αν δεν ήταν μία φριχτή τραγωδία… Είσαι ελεύθερος να ζήσεις, αλλά μπορείς; Είσαι ελεύθερος να ταξιδέψεις, αλλά μπορείς; Είσαι ελεύθερος να πλουτίσεις, αλλά έχετε δει πολλούς φτωχούς να γίνονται βιομήχανοι, ή εφοπλιστές;… Επιτέλους, μπορούμε να δούμε λίγο γύρω μας, τι γίνεται;

Η «απάτη» των σύγχρονων αστικών φιλελεύθερων δημοκρατιών

Η Πραγματική Δημοκρατία (αν εννοούμε αυτό που λένε οι λέξεις… και δεν δίνουμε εμείς ό,τι νόημα θέλουμε, κατά το συμφέρον μας…) αποδίδει Αυτοδίκαια και Άμεσα την Εξουσία στον λαό, στην κοινότητα, στον «δήμο», σε ΟΛΟΥΣ… Πραγματική Δημοκρατία λοιπόν, είναι η Άμεση Συμμετοχική Δημοκρατία, στην Βάση του Δικαίου, της Ισονομίας, της Συλλογικής Ευθύνης, και Συνεχούς Παρέμβασης προς αποκατάσταση των «εκτροπών».

Η Άμεση Δημοκρατία Θεσμοθετεί, Ελέγχει, και Αναθεωρεί (εκ του «μηδενός» τα πάντα). Με Δικαιοσύνη, με Μέτρο, μπορεί να Αναθεωρήσει ακόμα και Βασικούς Θεσμούς (όταν κριθεί αναγκαίο) και δεν περιορίζεται στην «διαχείριση της εξουσίας».

Πραγματική Δημοκρατία δεν εφαρμόζεται σήμερα πουθενά (με εξαίρεση κάποια μέρη της Ελβετίας σε τοπικό επίπεδο…)

Η ψευτοδημοκρατία των σύγχρονων ευρωπαϊκών (και μη) κρατών δεν έχει καμία σχέση με την Αρχαία Ελληνική Δημοκρατία και δεν προέρχεται «ιστορικά» ή «ιδεολογικά» από αυτήν… Η αντιπροσωπευτική (κοινοβουλευτική) δημοκρατία είναι ένα «νόθο κατασκεύασμα» εξουσίας κάποιων ισχυρών ομάδων, που προήλθε από μη δημοκρατικούς πολιτειακούς οργανισμούς, και το οποίο με δικαιολογία την λαϊκή εξουσία άρπαξε την εξουσία από άλλους «φορείς εξουσίας» (βασιλιάδες, τυράννους, κλπ…)…

Στην πραγματικότητα οι βασικοί θεσμοί (το βαθύ κράτος) που ίσχυε στα μη δημοκρατικά καθεστώτα έμεινε ανέπαφο… την «εξουσία» πήραν ολιγαρχικές ομάδες (συμφερόντων), και οι δήθεν εκφραστές της λαϊκής εξουσίας «διαχειρίζονται» την εξουσία προς όφελος των συμφερόντων των ομάδων τους και όσων συμπορεύονται μαζί τους (μέσα από την κομματική οργάνωση, ή τον «επηρεασμό»…), κι όχι προς όφελος όλων… Πρέπει να γίνει κατανοητό ότι οι σύγχρονοι φορείς εξουσίας (κόμματα, κινήματα, κλπ.) εκπροσωπούν ολιγαρχικές ομάδες κι όχι το λαό ή τμήματα του λαού… η «νομιμοποίηση» μέσω της «λαϊκής εντολής» των εκλογών, θα ήταν «παρωδία», αν δεν ήταν «τραγωδία»…

Τελικά, το μόνο που έγινε (ιστορικά, τους τελευταίους αιώνες) ήταν ότι οι «πλουτοκράτες» (πραγματικοί φορείς της «εξουσίας» και εντολείς των πολιτικών ανδρείκελων…) παραχώρησαν «φαινομενική εξουσία» στις «ομάδες πίεσης»… ενώ στην πραγματικότητα τους χρησιμοποιούν (όλες αυτές τις «πολιτικές μαριονέτες») και τους χειραγωγούν, να υπηρετούν τα δικά τους συμφέροντα (της πλουτοκρατίας)… Η πολιτική τάξη (όλοι αυτοί που ασχολούνται με την «πολιτική» και σαν γυμνοσάλιαγκες αναρριχώνται στην «εξουσία) είναι μία τάξη αξιοθρήνητων ανθρώπων, που ενώ υπηρετούν (πιστά) τους αφεντάδες τους, παριστάνουν ότι «υπηρετούν το λαό. Διπρόσωποι, υποκριτές, ρουφιάνοι, μέτριοι άνθρωποι, αξιοθρήνητοι. Οι «δίκαιοι» και «τίμιοι» και «καθαροί» άνθρωποι, δεν εμπλέκονται στην «πολιτική», (κι αν «εμπλακούν» δεν μένουν…)… Οι μόνοι «εξαπατημένοι» είναι οι απλοί άνθρωποι του λαού… που «αυταπατώνται» (ή «πείθονται») ότι ζουν σε έννομο κράτος δικαίου, ότι υπάρχει αληθινή δημοκρατία, κι ότι πρέπει να είμαστε όλοι ευχαριστημένοι που μας «κυβερνούν» τόσο «φωτισμένοι» και «καλοί» και «άξιοι» άνθρωποι σαν τους πολιτικούς (και σε αυτό τον «έρημο τόπο»… και παραπέρα…)…

Γιατί τα ισχυριζόμαστε όλα αυτά; Και πως τα δικαιολογούμε;… Κατ’ αρχήν η Αληθινή Δημοκρατία δίνει την Εξουσία Άμεσα κι Ολοκληρωτικά στο Λαό, Απαιτεί την Άμεση Συμμετοχή Όλων στην λειτουργία της κοινωνίας, κι Εργάζεται προς όφελος όλων (κι όχι συμφερόντων). Αυτό δεν συμβαίνει στις σύγχρονες ψευτοδημοκρατίες. Τα συντάγματα (όπου θεσπίστηκαν) είναι κατά βάση «βαθιά αντιδημοκρατικά κείμενα νόμων» που όχι μόνο παραβιάζουν Βασικές Αρχές της Δημοκρατίας, αλλά ακόμα και Βασικά Ανθρώπινα Δικαιώματα, άσχετα με το τι ισχυρίζονται οι «φωτισμένοι συνταγματολόγοι» που τα επεξεργάζονται, τα υιοθετούν, και τα υπερασπίζονται… Το γεγονός ότι «γράφουν κάτι» στο «σύνταγμα» και το ψηφίζουν μεταξύ τους (χωρίς τον «λαϊκό έλεγχο») δεν το καθιστά ιερό κι απαραβίαστο. Ούτε επειδή «λέει» κάτι το «σύνταγμα» σημαίνει ότι είναι «Δίκαιο» κι ότι δεν πρέπει να αλλάξει… Τα «συντάγματα» (που αποδεδειγμένα είναι «αντιδημοκρατικά» και «αντιλαϊκά») μπορούν και πρέπει να αλλάζουν. Το Απαιτεί η Δικαιοσύνη… Έτσι όπως είναι «φτιαγμένα» τα «συντάγματα» υπηρετούν τα συμφέροντα κάποιων λίγων κι όχι όλων… Οι ολιγαρχικές ομάδες που «διαχειρίζονται την εξουσία» ταυτίζουν (κακώς) το δικό τους συμφέρον με το «δημόσιο συμφέρον». Όταν αναφέρονται στο «δημόσιο συμφέρον» εννοούν πάντα το «δικό τους συμφέρον»… Ποιος κοροϊδεύει ποιόν; Όλοι από το ίδιο «χωριό» είμαστε…

Η χειραγώγηση, η εξαπάτηση, η μη τήρηση προγραμμάτων, κλπ., υφαρπάζει την λαϊκή εξουσία, αφού η εκλογή γίνεται με ψευδή δεδομένα, παραποιημένα στοιχεία. Η εκλογή των αντιπροσώπων δεν γίνεται με «απλή αναλογική» (για να «αποτυπωθεί» επακριβώς η λαϊκή βούληση), αλλά συχνά με νόθα συστήματα που αλλοιώνουν την αντιπροσώπευση, προς όφελος των κομμάτων εξουσίας… Εξ’ άλλου η «αντιπροσώπευση» (όπως εφαρμόζεται στις σύγχρονες ψευτοδημοκρατίες, μέσω των «εκλογών») στην πραγματικότητα νοθεύει την «λαϊκή εξουσία», αφού δεν υπάρχει δυνατότητα ανάκλησης όταν ο λαός έχει «εξαπατηθεί» (την λύση δεν την δίνουν τα «συντάγματα»… η λύση είναι να μην ξαναφήσει ο λαός τους «απατεώνες»… εν τω μεταξύ όμως οι «απατεώνες» «διαχειρίζονται την εξουσία»… πολύ δημοκρατικό!…)…

Τα σύγχρονα «συντάγματα» όχι μόνο υφαρπάζουν την λαϊκή εξουσία, αποκλείοντας τον λαό από την διακυβέρνηση, αλλά του αποκλείουν και την δυνατότητα παρέμβασης μέχρι τις επόμενες εκλογές. Δεν υπάρχουν καν δημοψηφίσματα. Δεν υπάρχει δυνατότητα συμμετοχής του λαού στην ψήφιση νόμων, δεν υπάρχει δυνατότητα (σε περίπτωση που ο λαός θεωρεί ένα νόμο άδικο) άρνησης τήρησης του νόμου (με την συγκέντρωση υπογραφών, την λαϊκή διαμαρτυρία, κλπ… ), αντίθετα υπάρχουν εξαναγκαστικοί μηχανισμοί και κατασταλτικές ομάδες, προκειμένου να εφαρμοσθούν ακόμα και «άδικοι» νόμοι… πολύ δημοκρατικό!...

Ακόμα οι υποστηρικτές τέτοιων «συνταγμάτων» έχουν «κατοχυρώσει συνταγματικά» την ατιμωρησία τους «ό,τι κι αν κάνουν»… πολύ δημοκρατικό!

Τελικά, τα σύγχρονα «συντάγματα» είναι αυταρχικά, φτιαγμένα στα μέτρα αυτών που κατέχουν τον πλούτο, και των υπηρετών τους (που «διαχειρίζονται» την εξουσία), και των συνοδοιπόρων τους, κι όχι για τον συμφέρον όλων.

Το χειρότερο από όλα δεν είναι η συνειδητή εξαπάτηση του λαού από τους επαγγελματίες πολιτικούς, είναι η ατιμωρησία… Η «Δικαιοσύνη» που θα έπρεπε να είναι Ανεξάρτητη Αρχή, παρακολουθεί απαθής την «εξουσία» να παραβιάζει ακόμα κι αυτό το «κακό σύνταγμα» και τους «νόμους» και δεν επεμβαίνει. Αντίθετα «απονέμει δικαιοσύνη» κατ’ εντολή της «εξουσίας»…

Έτσι, η «πολιτική» στις σύγχρονες ψευτοδημοκρατίες είναι ένα αισχρό παιχνίδι εξουσίας, «διαχείρισης» της εξουσίας, όχι με καθαρά και τίμια μέσα, αλλά συχνά με μυστικές συμφωνίες, εκβιασμούς, δωροδοκίες, αλλοιώσεις στοιχείων, προπαγάνδα, εξαπάτηση εαυτών και αλλήλων… Κι οι άνθρωποι που εμπλέκονται σε όλη αυτή την διαδικασία της πολιτικής διαχείρισης, είναι άνθρωποι χωρίς Ηθική και προσόντα (γιατί οι «τίτλοι πανεπιστημίων» μπορούν και να «αγορασθούν» στο διεφθαρμένο σύστημά τους… δεν λένε απολύτως τίποτα…). Θρασείς, Αυτιστικοί, και συχνά «κοινοί εγκληματίες»… Όλος ο πλανήτης βρίσκεται στην ίδια κατάσταση…

Και δεν μας ενδιαφέρει τι λένε οι πολιτικοί και οι υπερασπιστές τους, είτε από καθέδρας, είτε στους άμβωνες, είτε στα «μέσα μαζικής αποβλάκωσης»… Δεν υπάρχουν «Πολιτικοί Άνδρες», μόνο ανδρείκελα, ανθρωπάκια που φροντίζουν μόνο το συμφέρον της τάξης που υπηρετούν, υποκριτές, ψεύτες, και τελικά μισάνθρωποι, αφού επιμένουν να υπηρετούν «άλλα συμφέροντα», διαφορετικά από το συμφέρον όλων…

Το τελικό συμπέρασμα είναι ότι όλα αυτά τα «κουρελόχαρτα» που ονομάζουν «συντάγματα» είναι βαθιά αντιδημοκρατικά, αντιδραστικά, και προπάντων δεν εξασφαλίζουν «Δικαιοσύνη». Δεν έχει σημασία τι διακηρύσσουν στα λόγια… Σημασία έχει να εξασφαλίζουν την εφαρμογή όσων διακηρύσσουν (ισονομία, δικαιοσύνη, κλπ…) στην πράξη. Και δεν το κάνουν. Ούτε Δημοκρατία υπάρχει, ούτε Δικαιοσύνη, ούτε Ισότητα, ούτε Κοινωνία… Η ίδια η «κοινωνία» συγκρατείται τεχνητά σε σύνολο, ενώ στην πραγματικότητα είναι διασπασμένη σε χιλιάδες κομμάτια με διαφορετικά συμφέροντα, κι ας μην θέλουν να το «βλέπουν» οι κάθε είδους «βολεμένοι»… Υπάρχουν τεράστια περιθώρια «εκδημοκρατισμού», των συνταγμάτων, της νομοθεσίας, και της λειτουργίας της κοινωνίας… Το σίγουρο είναι ότι αυτό (τον εκδημοκρατισμό) δεν θα το κάνουν ούτε οι πλουτοκράτες, ούτε οι (εγκάθετοι εντολοδόχοι τους) τα ανδρείκελα οι πολιτικοί… Μόνο η λαϊκή επανάσταση μπορεί να φέρει «αλλαγή»… Αλλά τι είδους επανάσταση; Αυτό χρειάζεται πολλές επεξηγήσεις…

Ο σύγχρονος άνθρωπος μέσα στον σύγχρονο αυταρχισμό, και η «επανάσταση»

Υπάρχει Μία Αντικειμενική Φυσική Πραγματικότητα, Ανεξάρτητη από τις όποιες «αντιλήψεις» των ανθρώπων. Ονομάζουμε Αυτή την Πραγματική Φύση, Πραγματικότητα, Θεό, κλπ. Αυτή η Φύση Είναι η Βάση Όλων, Στηρίζει τα Πάντα, κι Ολοκληρώνει (μέσω της Αυτογνωσίας και της Συνειδητοποίησης) τα Πάντα…

Κάθε ον λοιπόν που έρχεται στην ύπαρξη «εντάσσεται» μέσα σε Αυτή την Φυσική Πραγματικότητα κι ανάλογα το πόσο έχει «συνείδηση» της Πραγματικής Φύσης του ή απορροφιέται στις επιφανειακές δραστηριότητες της ύπαρξης «τοποθετείται» στην Κλίμακα των Όντων… Τόσο απλό!... Αυτό το είχαν αντιληφθεί οι Αρχαίοι Έλληνες (ο Ορφέας, οι Μύστες, οι Φιλόσοφοι, οι απλοί Έλληνες) κι είχαν διαμορφώσει Μία Αντίληψη (Κοσμοθεωρία) που θεωρεί την Φύση (το Απόλυτο Είναι, τον Θεό, τον Δία…) σαν Βάση Όλων… και τον Άνθρωπο σαν Συμμέτοχο της Φύσης (στο βάθος της ύπαρξής του) σαν Εν Δυνάμει Απόλυτο Ον, που μπορούσε με την Αυτογνωσία να Ανυψωθεί Ως την Θεότητα… Έτσι, για τους Αρχαίους Έλληνες η Αντικειμενική Φυσική Πραγματικότητα και η Ζωή (η Κοσμοθεωρία τους, η Οργάνωση της ζωής, η καθημερινότητά τους) ταυτίζονταν… Κάθε Έλληνας λοιπόν που ερχόταν στην ύπαρξη (που γεννιόταν μέσα στην Κοινότητα των Ελλήνων) εντασσόταν μέσα σε Αυτή την Φυσική Πραγματικότητα και μπορούσε μέσω της Αυτογνωσίας (της Μύησης όπως δίδασκε ο Ορφέας κι οι Μύστες της Ελευσίνας, της Φιλοσοφίας όπως δίδασκε ο Πλάτωνας, οι Σοφιστές, ο Αντισθένης, ο Επίκουρος, κι αργότερα ο Πλωτίνος…) να Γνωρίσει την Αληθινή Φύση, τον Εαυτό και να Ανυψωθεί Ως τους Κόλπους της Θεότητας… Μέσα σε αυτό το Κοσμοθεωρητικό Πλαίσιο η Γνώση (η Γνώση της Φύσης, η Αυτογνωσία) μετατρεπόταν σε Αρετή, Δικαιοσύνη, Ανδρεία, Σωφροσύνη, Φρόνηση, με λίγα λόγια Ορθή Ζωή. Σε μία Τέτοια Κοινότητα λοιπόν η Αρετή ταυτιζόταν με την ζωή, με την πολιτική, και με την καθημερινή δράση των ανθρώπων…

Σήμερα όμως τα πράγματα είναι τελείως διαφορετικά. Ασφαλώς Υπάρχει Μία Φυσική Πραγματικότητα στην Οποία εντάσσονται και λειτουργούν τα όντα, αλλά οι αντιλήψεις των ανθρώπων και η ζωή τους είναι σε διάσταση με Αυτή την Πραγματικότητα. Οι άνθρωποι αντιλαμβάνονται (τουλάχιστον στην «Δύση») στα πλαίσια της χριστιανικής κοσμοθεωρίας (όχι μέσω της πραγματικής διδασκαλίας του Ιησού και των μυστικών πατέρων αλλά μέσω μίας νόθου χριστιανικής κοσμοθεωρίας…) τον Θεό, όχι σαν την Φυσική Βάση (της Ύπαρξης και της ύπαρξής τους) αλλά σαν κάτι «έξω», «αντικειμενικό»… Δεν βρίσκουν τον Θεό Εντός (στο βάθος της ύπαρξής τους), αλλά Τον αναζητούν σαν αντικείμενο της σκέψης, έξω… Αυτός ο «Θεός» είναι ένα είδωλο, μία προβολή της σκέψης τους. Κι ένας τέτοιος «ψεύτικος θεός» δεν μπορεί να «εμπνεύσει» ούτε Αρετή, ούτε Δικαιοσύνη, ούτε τίποτα (παρ’ όλες τις διακηρύξεις των υπερασπιστών του «ψεύτικου θεού» που ποτέ δεν γίνονται πράξη)… Κάτι ανάλογο συμβαίνει στον ισλαμικό κόσμο, και στον υπόλοιπο πλανήτη… Από την άλλη μεριά η Κοινωνία έχει οργανωθεί όχι με βάση το Φυσικό Δίκαιο (αφού έχει απολεσθεί η Έννοια της Φύσης σαν Βάσης των Πάντων και ταυτόχρονα Πηγής Δικαιοσύνης, έχει απολεσθεί και η Δικαιοσύνη…) αλλά με βάση το «ΖΩΩΔΕΣ ΔΙΚΑΙΟ ΤΟΥ ΙΣΧΥΡΟΥ». Ό,τι συμβαίνει στην ζούγκλα, στις αγέλες των ζώων, συμβαίνει και στην ανθρώπινη κοινωνία. Οποιοσδήποτε άνθρωπος το γνωρίζει αυτό και μπορεί να το βεβαιώσει. Ισχυρές ομάδες, στην διάρκεια χιλιετηρίδων, έχουν διαμορφώσει τους θεσμούς στα μέτρα τους και σύμφωνα με το συμφέρον τους, κι ασκούν μία βίαιη, αυταρχική και κατά κανόνα άδικη εξουσία σε βάρος των πολλών (είτε αυτοί το κατανοούν, είτε όχι). Τα πολιτικά συστήματα των ανθρώπων δίνουν ελάχιστη σημασία στον άνθρωπο και πιο πολύ στην διαχείριση της εξουσίας (πάντα προς όφελος των λίγων) και στην οικονομία (όπως την αντιλαμβάνονται και την εφαρμόζουν οι πλουτοκράτες, οι πολιτικοί εντολοδόχοι τους και οι συνοδοιπόροι τους)…

Έτσι, ανάμεσα στην Αντικειμενική Φυσική Πραγματικότητα και στην Ζωή (δηλαδή την κοσμοθεωρία των ανθρώπων, την κοινωνική οργάνωση, το πολιτικό σύστημα, και την καθημερινή ζωή) υπάρχει πλήρης διάσταση…

Όταν λοιπόν ο σύγχρονος άνθρωπος έρχεται στην ύπαρξη, στον σημερινό κόσμο, ασφαλώς υφίσταται και λειτουργεί μέσα στην Αντικειμενική Φυσική Πραγματικότητα (κι έχει περισσότερη ή λιγότερη Αυτογνωσία, Γνώση της Αληθινής Φύσης του), αλλά ταυτόχρονα αυτή η Φυσική (Οντολογική, Γνωσιολογική, Ηθική) διάστασή του δεν αντιστοιχεί στις επικρατούσες αντιλήψεις που έχουν διαμορφώσει οι σύγχρονες κοινωνίες. Ο σύγχρονος άνθρωπος Είναι Φύση, Ανήκει στη Φύση, Ολοκληρώνεται στην Φύση, ταυτόχρονα εντάσσεται (κι υιοθετεί) σε ένα κοσμοθεωρητικό σύστημα τελείως λανθασμένο, καλείται να ζήσει σε ένα τεχνητό κοινωνικό-πολιτιστικό-πολιτικό-οικονομικό σύστημα (που εκφράζει μόνο τις αντιλήψεις και τα συμφέροντα των λίγων), και να ζήσει μία ζωή αποκλεισμένη από τις Ρίζες της Φύσης, τεχνητή κι αλλοπρόσαλλη…

Τι γίνεται λοιπόν; Όσοι άνθρωποι (είτε από «μεταφυσική καταγωγή», λόγω δηλαδή της συσσωρευμένης εμπειρίας από προηγούμενες ζωές, είτε από προσωπική κλίση, ενδιαφέρον, έρευνα, είτε από «τύχη»…) αναζητούν την Αλήθεια προσπαθούν να διορθώσουν αυτές τις στρεβλώσεις που αντιμετωπίζουν στην κοινωνία που έρχονται. Αναζητούν την «Αληθινή Θρησκεία», την Αληθινή Σοφία, την Αλήθεια… και τελικά καταλήγουν στο ότι «Όλα Είναι Ένα», κι ότι (κι αυτοί οι ίδιοι) είναι Αυτό το Ένα, και Βρίσκουν τον Θεό Εντός, μέσω του «γνώθι σαυτόν» (που αναφέρεται βέβαια στην Γνώση της Αληθινής Φύσης μας, κι όχι στην γνώση των επιφανειακών χαρακτηριστικών της ύπαρξης…)… Τέτοιοι άνθρωποι, που Βιώνουν την Πραγματικότητα, την Γνώση, την Αρετή, δεν μπορούν να «ενταχτούν» στην «σύγχρονη άδικη κοινωνία». Είτε θα αποσυρθούν, είτε θα ασκήσουν «κριτική πολιτισμού», είτε θα αναλάβουν «διαφωτιστικό έργο» για να μιλήσουν σε όσους ανθρώπους «ακούνε». Αλλά ποτέ δεν θα ανακατευτούν με την «διαχείριση της εξουσίας», γιατί δεν υπάρχει Ηθική στην εξουσία και στην καθημερινή ζωή των ανθρώπων…

Από την άλλη μεριά, υπάρχουν άνθρωποι προσανατολισμένοι προς τον εξωτερικό κόσμο, διανοούμενοι και μη, που πιθανώς αντιλαμβάνονται τις αντιφάσεις της Πραγματικότητας με την Ζωή όπως έχει οργανωθεί σήμερα και κρατούν μία κριτική στάση προσπαθώντας να βελτιώσουν το «σύστημα», είτε μέσω του στοχασμού, είτε μέσω της κοινωνικής, ή και πολιτικής δράσης…

Υπάρχει επίσης ένα πλήθος ανθρώπων που επιθυμούν να ενταχθούν στο «σύστημα», στην διαχείριση της εξουσίας, στην κοινωνική ζωή, κλπ… κι αυτοί που είναι που στελεχώνουν τον πολιτικό κόσμο, τον οικονομικό χώρο, και την κοινωνία…

Κι υπάρχει κι ένα τεράστιο απαθές πλήθος που σύρεται κυριολεκτικά μέσα στο «σύστημα» και χρησιμοποιείται σαν πρώτη ύλη, σαν μάζα κατανάλωσης για την κοινωνική μηχανή…

Αυτή είναι η κατάσταση σε γενικές γραμμές…

Ειδικότερα για το Πολίτευμα και τους πολιτικούς… Καθώς η Αντικειμενική Φυσική Πραγματικότητα δεν σχετίζεται με την οργάνωση της ζωής, τις αντιλήψεις, την κοινωνική οργάνωση, τους θεσμούς, τη ζωή, είναι ολοφάνερο ότι στην κοινωνία, στην πολιτική ζωή και στην ζωή γενικότερα δεν υπάρχει καμία Φυσική Ηθική, αλλά επικρατεί (αποδεδειγμένα εκ των πραγμάτων) η ανηθικότητα…

Βεβαίως, όλος ο πλανήτης είναι θρησκευόμενος. Βεβαίως διακηρύσσουν μία χριστιανική (ή μία ισλαμική, ή άλλου είδους) ηθική αλλά που εφαρμόζονται αυτά; Μήπως ζούμε σε άλλο πλανήτη; Οι χριστιανοί ευρωπαίοι δεν έκαναν τις σταυροφορίες; Δεν είναι οι χριστιανοί αποικιοκράτες που εδώ και αιώνες σκλαβώνουν λαούς; Δεν είναι οι χριστιανοί αμερικανοί που βομβαρδίζουν χώρες ή επιχειρούν μία ανήθικη κατοχή; (όχι ότι σε αυτές τις χώρες επικρατούσε δικαιοσύνη και τάξη… αλλά ποιος θεός έχρισε κάποιους προστάτες του πλανήτη; Και γιατί δεν αφήνουν τους λαούς να λύσουν μόνοι τους τα προβλήματά τους; Προφανώς όλα αυτά εξυπηρετούν κάποια συμφέροντα…). Δεν είναι οι πολιτισμένοι χριστιανοί της δύσης που πρόσφατα βομβάρδισαν την Λιβύη κι έκαναν αλλαγή εξουσίας; Λες και θα αλλάξει τίποτα για τον δύσμοιρο λαό… πεισθήκαμε τώρα…

Επιτέλους! Η υποκρισία έχει και όρια. Και εμείς σε αυτόν τον πλανήτη ζούμε… και μάτια έχουμε να δούμε και αυτιά να ακούσουμε και νου να κρίνουμε. Οι πράξεις νομιμοποιούνται με την Ηθική και το αποτέλεσμα, κι όχι με τα ξύλινα λόγια των πολιτικών…

Το τελικό συμπέρασμα από όλα αυτά είναι ότι όταν ο σύγχρονος άνθρωπος έρχεται στη ζωή έρχεται σε ένα σχιζοφρενικό κόσμο κι εντάσσεται σε ένα σύστημα που ούτε έχει σχέση με την Πραγματικότητα, ούτε μπορεί να τον οδηγήσει πουθενά…

Τι κάνει λοιπόν; Ή θα πρέπει (αν το θέλει και μπορεί…) να απαρνηθεί αυτό το σύστημα, την οργάνωσή του, τις αξίες του, την ζωή του, και να ακολουθήσει τον Δρόμο του, τον Δρόμο της Αλήθειας, της Αληθινής Ζωής, και να είναι Άνθρωπος… ή αλλιώς θα πρέπει να «ενταχθεί στην κοινωνία», να μπει στην κρεατομηχανή του συστήματος και να γίνει ένα «νούμερο»… Το θέμα είναι ότι καθένας έχει (σύμφωνα με το Φυσικό Νόμο) την Ευθύνη της Ύπαρξής του, κι αποφασίζει για την ζωή του. Άλλοι θεωρούν σαν μεγάλο μάθημα ζωής την Αλήθεια, την Βίωση της Αλήθειας, άλλοι νομίζουν ότι δικαιούνται και πρέπει να κατακτήσουν τον κόσμο, την εξουσία, την κοινωνία, τον πλούτο, την ζωή, έστω και χωρίς ηθική, έστω και χωρίς αξίες, έστω και χωρίς πραγματική ειρήνη μέσα τους, κι αληθινή ευτυχία στην καρδιά τους… Άλλοι πάλι είναι τόσο ανήμποροι που σύρονται στη ζωή…

Πρέπει λοιπόν καθένας να αναρωτηθεί για τον εαυτό του και πρέπει να διαλέξει ή τον Δρόμο της Γνώσης και της Αρετής, ή τον δρόμο της κακίας, της αποσύνθεσης, και του χάους… Καθένας παίρνει ό,τι του αξίζει στην ζωή και κανένας δεν μπορεί να κατηγορήσει κανέναν για τις δικές του επιλογές… Η Αληθινή Επανάσταση είναι αυτό που πρέπει να κάνει ο καθένας μέσα του, για τον εαυτό του… Άλλη Επανάσταση δεν υπάρχει…

Η «Αληθινή Επανάσταση»

Οποιοσδήποτε άνθρωπος έρχεται σε τούτο τον κόσμο (έτσι όπως έχει οργανωθεί και λειτουργεί…) και διαθέτει «κοινή νοημοσύνη» αντιλαμβάνεται ότι ο κόσμος είναι

χωρίς Αληθινές, Στέρεες, Κοσμοθεωρητικές Βάσεις,

χωρίς Αληθινή Γνώση και Ηθική,

χωρίς Δικαιοσύνη, τελείως παράλογος,

βίαιος, εχθρικό, και γεμάτος προβλήματα, κι αδιέξοδα.

Βεβαίως είναι πολλοί, που όλη αυτή η κατάσταση τους ευνοεί, ευνοεί την τάξη τους, την οικογένειά τους, τους ίδιους… Έτσι θα γίνουν υπερασπιστές αυτού του άδικου κόσμου (που εξασφαλίζει την δική τους ευημερία, κι ας καταστρέφει τεράστιους πληθυσμούς…)… Είναι κι άλλοι που λόγω οντολογικής εξέλιξης, γνωσιολογικής κατάστασης, και ηθικής στάσης, αντιλαμβάνονται και καταγγέλλουν τα γεγονότα και προσπαθούν να διαφωτίσουν τους ανθρώπους και να αλλάξουν όλη αυτή την αδικία, τον παραλογισμό, την φτώχια, την δυστυχία… Πάντως το μεγάλο πλήθος σύρεται, είτε αμέριμνο, είτε ανήσυχο, μέσα σε όλο αυτό το χάος (που κάποιοι ονομάζουν «πολιτισμένο κόσμο»…)…

Για όποιους όμως προβληματίζονται αληθινά για την Ύπαρξη, για την κατάσταση του κόσμου, για τα προβλήματα του απλού ανθρώπου… υπάρχει μόνο ένας δρόμος, ο Δρόμος της Επανάστασης, της Αληθινής Επανάστασης όμως, που μπορεί να φέρει «αλλαγή» στον κόσμο…

Ευτυχώς ή δυστυχώς ο Δρόμος της Αληθινής Επανάστασης Περνάει από Μέσα μας. Αν εμείς (οποιοσδήποτε εξεγείρεται ενάντια σε αυτή την «κατάσταση του κόσμου…) δεν στραφούμε Μέσα μας, να Γνωρίσουμε Αυτό που Είμαστε, κι αν με το Φως Αυτής της Γνώσης δεν Φωτίσουμε την Δράση μας με Ηθική, Αρετή, Δικαιοσύνη… τότε πως θα «αλλάξουμε» τον κόσμο;… Αν δεν το κάνουμε (σαν Πρώτη Κίνηση) αυτό, όντας ανώριμοι κι ανέτοιμοι, όσες εξωτερικές επαναστάσεις κι αν διοργανώσουμε ή πραγματοποιήσουμε θα οδηγήσουν στην ανακύκλωση του χάους, στα ίδια προβλήματα, στα ίδια αδιέξοδα… Η ΑΛΗΘΙΝΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ Πρέπει να ξεκινήσει από Μέσα μας (Μέσα στον καθένα μας…)… Όσες, κοινωνικές, πολιτικές, οικονομικές, επαναστάσεις κι αν κάνουμε, χωρίς πρώτα να έχουμε εμείς οι ίδιοι γίνει Αληθινοί Άνθρωποι, Ηθικοί, Δίκαιοι, όλες θα καταλήξουν στην ίδια κατάσταση που υπάρχει σήμερα…

Τι σημαίνει όμως να Επαναστατήσουμε Αληθινά, ξεκινώντας από εμάς τους ίδιους, Μέσα μας;

1) Κατ’ αρχήν πρέπει να ΑΠΟΧΤΗΣΟΥΜΕ (να ανακαλύψουμε, να δομήσουμε, να εφεύρουμε…) ΣΤΕΡΕΕΣ ΚΟΣΜΟΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΒΑΣΕΙΣ, που θα Θέτουν την Ενότητα του Όντος (στην Πραγματική Ουσία Του) σαν Αρχή, Πάνω στην Οποία μπορεί να δομηθεί εκ των υστέρων οποιαδήποτε κοσμοθεωρητική αντίληψη. Δεν λέμε ότι κάποιος πρέπει να ασπασθεί την (Ορφική) Αρχαία Ελληνική Αντίληψη του Ενιαίου της Φύσης (του Είναι), ή κάποια ανάλογη θεωρητική αντίληψη (όπως η Βεδαντική Αντίληψη, ή η Βουδιστική Κοσμοθεωρία, ή η Ταοϊστική κοσμοαντίληψη, η ο «χριστιανικός μυστικισμός» τύπου Έκκαρτ, ή ο «σουφισμός»…)… Κάλλιστα μπορεί κάποιος με δικές του έρευνες να «αντιληφθεί» την Πραγματικότητα (του Ενιαίου Όντος) και να «δομήσει» την προσωπική αντίληψή του… Το σημαντικό είναι ότι πρέπει οπωσδήποτε να Εναρμονιζόμαστε με την Αντικειμενική Φυσική Πραγματικότητα οποιαδήποτε αντίληψη κι αν έχουμε για την Ύπαρξη και τον κόσμο (και να μην «πιστεύουμε» για παράδειγμα ότι η γη είναι επίπεδη… ή ότι όλα είναι «χώμα»…)… Γιατί όλα αυτά που διδάσκονται στους σημερινούς ανθρώπους, της χριστιανικής δύσης, του ισλαμικού νότου, ή της ποικίλης ανατολής, δεν έχουν καμία αντιστοιχία με την Αντικειμενική Φυσική Πραγματικότητα…

2) Θα πρέπει να ΑΠΟΡΡΙΨΟΥΜΕ όλο την «αξιακή κλίμακα» του σάπιου συστήματος, αντιλήψεις, ήθη, τρόπους ζωής, και να βρούμε Μέσα μας (μέσα από την Οντολογική Ολοκλήρωση, την Γνώση, την Ηθική, την Λογική, και το Μέτρο) τις Δικές μας Αληθινές Αξίες στην Ζωή, και με αυτές να οργανώσουμε την ζωή μας…

3)Πρέπει να μάθουμε να ζούμε ΕΛΕΥΘΕΡΟΙ, Φυσικοί, Καθαροί (Ηθικά), κι όχι σύμφωνα με τα «κοινωνικά πρότυπα» που εξαθλιώνουν τον «άνθρωπο»…

4) Αν χρειάζεται να είμαστε μέσα στον κόσμο (λόγω εξάρτησης, εργασίας, ασχολίας, κλπ…) θα πρέπει να είμαστε «μέσα στον κόσμο αλλά όχι εκ του κόσμου», πρέπει να είμαστε μέσα στον κόσμο με το ΔΙΚΟ ΜΑΣ «ΑΞΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ», και με την Συνειδητή, Ηθική, Δίκαια, Δράση μας, όχι μόνο να είμαστε «Φως στο κόσμο», αλλά και «παρηγοριά» στους παγιδευμένους…

5) Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι είμαστε εδώ για να «συνειδητοποιηθούμε» σαν όντα, κι όχι για να «μείνουμε» για πάντα…

Αν πραγματικά θέλουμε να Αντιληφθούμε, να Βιώσουμε, Μέσα μας, την Ενότητα του Όντος (το Ενιαίο του Είναι, στο Βάθος της Ύπαρξης όλων των όντων…) και να διαπιστώσουμε μόνοι μας, προσωπικά, εμείς οι ίδιοι, ότι όντως, Αυτή Είναι η Ύστατη Πραγματικότητα… κι όχι να μένουμε σε θεωρίες, ή ονειροπολήσεις, έχουμε την δυνατότητα να το κάνουμε… αν το αποφασίσουμε, άμεσα, και πολύ απλά…

Αυτό που Αναζητούμε να Αντιληφθούμε (η Πραγματικότητα, μέσα από Εσωτερική Διερεύνηση και Συνειδητοποίηση) Είναι Αυτό που Υπάρχει κι όχι κάτι που θα κατασκευάσουμε εμείς με την «σκέψη» μας, ή θα αποκαλύψουμε με «προσπάθειες», ή πολύπλοκες «δράσεις»… Η Πραγματικότητα (που μπορεί να Αποκαλυφθεί Μέσα μας) Είναι Ήδη Εδώ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΜΕΝΗ… απλά πρέπει να αδειάσουμε την Συνείδησή μας από όλη την κοινωνική, πολιτισμική, εξωτερική, σαβούρα που μας έχουν «φορτώσει»… Πρέπει να αδειάσουμε τον «Χώρο της Συνείδησης», να Κάνουμε «Χώρο» για να μπορεί να Εισέλθει η Αλήθεια… Δεν έρχεται η Αλήθεια στον «παραγεμισμένο νου», όπως δεν μπορείς να βάλεις φρέσκο καθαρό νερό σε ένα ποτήρι γεμάτο βούρκο… Πρέπει να σωπάσεις μέσα σου την εσωτερική φασαρία, να δώσεις προσοχή, να «τεντώσεις τ’ αυτιά σου», αν θέλεις ν’ ακούσεις τον «Ήχο της Σιωπής», τον «Ψίθυρο του Αιώνιου»…

Αυτό που λέμε δεν είναι δύσκολο. Ούτε προσόντα απαιτεί, ούτε προσπάθεια, ούτε κόπο… Μονάχα όσοι ικανοποιούνται ή βολεύονται με την «βρωμιά» του κόσμου το βρίσκουν δύσκολο… Την Αλήθεια (την Πραγματικότητα, τον Θεό…) θα την Βρεις «Εκεί που δεν παρεμβαίνει ο άνθρωπος»… Είναι το ίδιο να «περπατάς» στην Εξοχή που δεν φτάνει να «μολύνει» ο άνθρωπος, να «βλέπεις» τα πράγματα γύρω σου, να «ακούς» τους ήχους της φύσης, να «αισθάνεσαι» με όλο σου το κορμί τον αέρα, τις μυρουδιές, να «νοιώθεις» ότι είσαι «ένα» με τον κόσμο γύρω σου… κι είναι το ίδιο να είσαι εγκλωβισμένος στον σύγχρονο τρόπο ζωής, με το πολιτικό χάος, την κοινωνική τρικυμία, την ανεξέλεγκτη τεχνολογία, τον ηλίθιο καταναλωτισμό και τις «κακές» συνήθειες;… Με τον ίδιο τρόπο, είναι το ίδιο να Στρέφεσαι Μέσα σου, σε Χώρους που δεν μπορεί να εισέλθει η ανθρώπινη σκέψη, ο ανθρώπινος εγωισμός κι ατομισμός, η ανθρώπινη ανοησία, η άδικη πράξη, στον ΙΕΡΟ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΑΝΕΓΚΙΧΤΗΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ… και το ίδιο να ζεις με ηλίθιες ανθρώπινες αντιλήψεις, που σου έχουν εμφυτέψει από τότε που ήσουνα μικρό παιδί, με ηλίθιες συνήθειες, σε ένα ηλίθιο τρόπο ζωής;…

Η Αυτογνωσία, μολονότι «διδάχτηκε» (λόγω πολιτισμικών συνθηκών) από Μεγάλους Διδασκάλους, και Μεγάλους Φιλοσόφους, σαν «εσωτερική Μετατόπιση της Συνειδητότητας από το «ανθρώπινο κατασκευασμένο» στο «ΑΧΑΝΕΣ ΑΥΘΥΠΑΡΚΤΟ», σαν Μυστική Διεργασία, κι έλαβε τον μανδύα του Διαλογισμού, της Προσευχής, της Πνευματικής Άσκησης, κλπ., στην πραγματικότητα είναι μία Απλή Φυσική Λειτουργία της Συνειδητότητας. Τελείως απλή. Αρκεί να θέλεις να το κάνεις. Κι αυτό το είχαν «εξηγήσει» οι Μεγάλοι Διδάσκαλοι στους μαθητές τους, κι ο Βούδας, κι ο Ορφέας, κι ο Λάο Τσε, κι ο Ιησούς… υπάρχουν τα «λόγια» τους…

Κι όσοι «αναρωτιούνται» τι θα γίνει αν απαρνηθούν τον κόσμο, τον τρόπο ζωής τους, τις αντιλήψεις τους, την ίδια την «νοητική διαδικασία» με την οποία αντιλαμβάνονται ότι υπάρχουν κάπου μέσα στον κόσμο… αν θα βρεθούν στο «χάος στο «σκοτάδι»… τίποτα από όλα αυτά δεν συμβαίνει… Η Συνειδητότητα Είναι ο Χώρος της Ύπαρξής μας. Αν σταματήσουμε να «γεμίζουμε» με σκέψεις, αντιλήψεις, δράσεις, οτιδήποτε (αν όλα αυτά τα απορρίψουμε σαν άχρηστα), τότε στον «Άδειο Χώρο» θα Εισρεύσει «ΦΩΣ ΑΛΗΘΙΝΟ». Θα Ξεδιπλωθεί η Φύση μας, το Αιώνιο θα Γεμίσει τον Χώρο της Συνείδησής μας. Με Αυτό το Φως θα «δούμε» αλλιώς. Με Αυτό το Φως (το Φως της Ενότητας των Πάντων) Αυθόρμητα είμαστε Γνώστες, Ενάρετοι, Δίκαιοι, Αγαθοί προς τους «άλλους», Στήριγμα και Παρηγοριά. Κι ό,τι θέλουμε σε Αυτή την Κατάσταση, θα μας «προστεθεί». Τόσο Απλά!...

Το τελικό συμπέρασμα, πέρα από οποιαδήποτε Μεταφυσική Θεώρηση, ή άποψη, είναι ότι αν πραγματικά έχουμε την Οντολογική Ωριμότητα, την Γνωσιολογική Επάρκεια, το Ηθικό Σθένος, α αντιμετωπίσουμε Υπεύθυνα τον «εαυτό» μας απέναντι στο χάος, στο χάος της κοινωνίας, στο χάος της πολιτικής, στο χάος της οικονομίας, στο χάος της καθημερινότητας, τότε ο μόνος δρόμος που έχουμε είναι ο Δρόμος της Αληθινής Επανάστασης (Μέσα μας) που θα μας «αλλάξει»… από εδώ ξεκινάει η «αλλαγή του κόσμου». Αν εμείς (ο καθένας μας) Ολοκληρωθεί σαν Άνθρωπος, τότε μόνο μπορούμε να επικοινωνήσουμε αληθινά με τους συνανθρώπους μας, που αντιλαμβάνονται το ίδιο με μας… και μόνο τότε, όταν κι άλλοι άνθρωποι διαφωτισθούν και γίνουν πολλοί μπορούν να «απαιτήσουν» να «αλλάξει» ο κόσμος, να «αλλάξουν» τον κόσμο…

Άλλος δρόμος (ευτυχώς ή δυστυχώς) δεν υπάρχει. Άνθρωποι που δεν έχουν εξελιχθεί πνευματικά, που δεν έχουν Γνώση, Ηθική, Αρετή, Δικαιοσύνη, πως θα φτιάξουν μία «σωστή» κοινωνία; Η ΕΥΘΥΝΗ (ευτυχώς ή δυστυχώς) είναι Ακέραια Δική μας (του καθενός). Κι αυτή η Ευθύνη δεν αφορά μόνο εμάς. Κάποιοι (όπως εμείς προσωπικά) βρίσκονται στην «δύση της ζωής» τους. Δεν έχουν ούτε να «κερδίσουν», ούτε να «χάσουν» από τον κόσμο. Αλλά υπάρχουν παιδιά που «έρχονται» σε αυτό τον κόσμο της αδικίας. Ποιο «κόσμο» θα τους κληροδοτήσουμε; Όλοι είμαστε Υπεύθυνοι…

Το Μέλλον του πλανήτη

Αλήθεια, τι μέλλον έχει αυτός ο πλανήτης; Κατ’ αρχήν είναι σημαντικό ένα τέτοιο ερώτημα; Η Άπειρη Ύπαρξη Απλώνεται σε Απεριόριστους Χώρους που δεν μπορεί να «συλλάβει» ο μικρός ανθρώπινος νους (ο εγκλωβισμένος μέσα στην υλική ύπαρξη). Υπάρχουν Ανώτεροι Κόσμοι (Ουσίας Καθαρότερης από την υλική ουσία των φαινομένων του κόσμου). Ακόμα, μέσα στο Υλικό Σύμπαν με τα εκατομμύρια γαλαξίες ασφαλώς υπάρχουν πλανήτες με ζώντα όντα, που έχουν διαφορετική ή παρόμοια εξέλιξη όπως της γης. Επομένως, πόσο σημαντικός είναι τούτος ο πλανήτης; Μέσα στον Χώρο της Ύπαρξης δεν έχει παρά «ελάχιστη» σημασία. Σημασία έχει μόνο για τα όντα της γης, για όλους εμάς που βρισκόμαστε τώρα εδώ, σε τούτη την ζωή. Για εμάς λοιπόν, τι μέλλον έχει τούτος ο πλανήτης;

Άραγε, η Εξέλιξη είναι μονάχα θέμα χρόνου; (και γίνεται μηχανικά;), κι άραγε, είναι βέβαιο ότι η Εξέλιξη κατευθύνεται προς κάποια ολοκλήρωση, έχει κάποιο στόχο;

Για την Ζωή, την Εξέλιξη, δεν έχει σημασία ο χρόνος (ούτε τα «ιστορικά» όντα). Και για εμάς δεν έχει σημασία τι θα γίνει σε 1000, 2000, ή 10000 χρόνια. Όλα αυτά για εμάς (αν «περιορίσουμε» την ύπαρξή μας σε αυτό που είμαστε τώρα εδώ) είναι έξω από τα όριά μας. Το μόνο που μπορεί να έχει σημασία είναι «εμείς», «τώρα», «εδώ», πως εντασσόμαστε στην Εξέλιξη, στην ζωή του ανθρώπου, στην κοινωνία… Όλα ξεκινούν από εμάς, γι’ αυτό κι οι Αρχαίοι Έλληνες πίστευαν αυτό που έλεγε συχνά ο Πρωταγόρας, ότι «ο άνθρωπος είναι το μέτρο όλων». Αυτό, έχει όχι μόνο μεταφυσικό βάθος (αφού «προϋποθέτει» την έννοια του Αληθινού Ανθρώπου) αλλά και πραγματικό, ιστορικό, κοινωνικό πλάτος… Εμείς, (όλοι, ο καθένας) είμαστε η απάντηση σε όλα τα ερωτήματα. Εμείς οι ίδιοι πρέπει να θέσουμε το ερώτημα: Τι κάνουμε; Που κατευθυνόμαστε; Κι εμείς οι ίδιοι πρέπει να δώσουμε την Απάντηση.

Όπως αναλύσαμε και πιο πάνω πρέπει να Αφυπνιστούμε, να Επαναστατήσουμε, να Αλλάξουμε τον κόσμο.

Ο Δρόμος μας αναγκαστικά περνάει μέσα από εμάς. Εμείς πρέπει Πρώτα να ΑΦΥΠΝΙΣΤΟΥΜΕ, να γίνουμε «καλύτεροι», ωριμότεροι, πιο ολοκληρωμένοι, για να μπορέσουμε στην συνέχεια να αλλάξουμε τον κόσμο. Όλα λοιπόν ξεκινούν από την Αυτογνωσία, όλων μας, του καθενός.

Το Δεύτερο που πρέπει να φροντίσουμε είναι τούτο: Όσοι έχουν Επαρκή Γνώση (όχι «γνώσεις»), Ηθικό Σθένος, και Ισχύ («λόγου» και «δράσης») να ΔΙΑΦΩΤΙΣΟΥΝ όσους περισσότερους ανθρώπους είναι δυνατόν. Αυτό μπορεί να γίνει ευκολότερα σήμερα, μέσα από το παγκόσμιο ηλεκτρονικό δίκτυο. Βεβαίως, το Δίκτυο ελέγχεται ως προς την «λειτουργία» του (κι ως ένα βαθμό ως προς το «περιεχόμενό» του) από τους «εχθρούς» του κόσμου, αλλά υπάρχουν τεράστια περιθώρια (επαναστατικής) «δράσης». Μέσα στο φαινομενικό χάος και την αναρχία του Δικτύου μπορούν να οργανωθούν «λειτουργίες» αντίστασης, «φάροι» ενημέρωσης, «βάσεις» πραγματικής γνώσης. Οι «στρατηγικές» τα «όπλα» και οι «δράσεις» είναι ουδέτερα. Σημασία έχει ποιος τα χρησιμοποιεί και για ποιο σκοπό…

Το Τρίτο που πρέπει να γίνει (κι αυτό θα το κάνουν σύντομα οι επερχόμενες γενιές…) είναι η «ΟΡΓΑΝΩΣΗ», με την έννοια της επικοινωνίας και της ανταλλαγής πληροφοριών. Η Πληροφορία συνιστά το «μέλλον» της ιστορίας… Άλλου είδους «οργάνωση» θα καταστρέψει την ίδια την Ουσία της Γνώσης, τον Διαφωτισμό και την Αυθόρμητη Ολοκληρωμένη Ατομική Δράση…

Το Τέταρτο που οφείλουν α κάνουν όσοι θα επωμιστούν το βάρος να αλλάξουν τον κόσμο, είναι να επεξεργαστούν ΔΡΑΣΕΙΣ και δραστηριότητες πίεσης προς το «σύστημα», για να επιφέρουν έμπρακτα, ιδεολογικές, κοινωνικές, πολιτικές, οικονομικές αλλαγές…

Ακόμα, πρέπει να έχουμε υπ’ όψιν μας ότι το «ζητούμενο» είναι ΜΙΑ ΑΛΛΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ, που να έχει Κοσμοθεωρητικές Βάσεις, και Ιδεολογική Νομιμοποίηση, που να είναι Ηθική, Δίκαιη, κι Ανθρώπινη… Αλίμονο αν εμπλακούμε στο «σύστημα» νομίζοντας ότι μπορούμε «μέσα από το σύστημα» να αλλάξουμε το «σύστημα», τον κόσμο. Όλοι αυτοί που το επιχείρησαν αποδείχτηκαν ανόητοι, αφελείς, δημαγωγοί χωρίς αποτέλεσμα… Πρέπει να «απαρνηθούμε» το «σύστημα», αλλά όχι τους ανθρώπους…

Τέλος, να σημειώσουμε ότι όσοι προβληματίζονται αληθινά, για την ύπαρξή τους, την κοινωνία, την κατάσταση, το μέλλον, γνωρίζουν ότι ο όποιος «αγώνας» γίνεται, γίνεται με στόχο την Αληθινή Αλλαγή του Ανθρώπου, της Ζωής, της Κοινωνίας… δεν γίνεται έτσι απλά για να «επαναστατήσουμε», να καταστρέψουμε, να δημιουργήσουμε χάος…

MONDAY, 16 March, 2026

1.3. The Sacred Threshold: A Mystical Contemplation on the Despondency of Arjuna

Chapter III — The Descent into the Abyss of the Heart

I. The Question That Cannot Be Unasked

There is a moment in the life of every seeking soul when the questions it has always carried — quietly, almost unconsciously — burst into full and terrible flame. These are not the manageable questions of philosophy, to be examined at leisure and set aside when dinner calls. These are the questions that rise from the very marrow of existence, the ones that, once asked in earnest, alter everything they touch. It is precisely such a question — or rather, a great constellation of questions — that erupts from Arjuna's throat as he stands between the two armies on the field of Kurukshetra, a bow of extraordinary power slack in hands that have forgotten how to hold it.

"What is worth suffering for?" Arjuna's words ring across the plain, but they ring still more deeply across the interior landscape of every human being who has ever confronted the abyss of genuine moral uncertainty. He speaks of kingdoms — kingdoms he has fought for, dreamed of, sacrificed half his life to reclaim. But in this moment, those kingdoms have lost their gravity. They float before him like objects glimpsed in fever, real and yet somehow beside the point. The throne he once desired seems, in the harsh clarity of this moment, built of the bones of everyone he has ever loved. And before such a vision, the appetite for victory simply fails.

What Arjuna undergoes in this moment is something that the world's great contemplative traditions have recognized and mapped with extraordinary care: the collapse of the motivating fictions that sustain ordinary life. Every human being, in order to function within the world, carries a set of beliefs — about what matters, what is worth pursuing, what constitutes success and failure, honor and shame. These beliefs are not examined daily; they operate below the threshold of conscious scrutiny, forming the invisible architecture of a life. But there are moments — of loss, of extremity, of sudden and devastating clarity — when that architecture is exposed, when the soul is brought face to face with its own foundations and finds them insufficient. This is such a moment for Arjuna. The scaffolding of his worldly identity has given way, and he is falling through space, reaching for handholds that are no longer there.

II. The Anatomy of Sacred Grief

It would be a profound misreading of this moment to dismiss Arjuna's grief as mere sentimentality — as a warrior's understandable but ultimately surmountable reluctance to harm those he loves. The Gita itself, in the wisdom of its structure, does not dismiss it so. It devotes an entire chapter — the first chapter of a text containing eighteen — to the full elaboration of this grief, as though saying to every reader across every age: look carefully at this. Do not hurry past. What is happening here is not an obstacle to the teaching; it is the teaching's necessary ground.

For Arjuna's grief is not merely personal. It is, at its deepest level, the grief of consciousness itself — the grief of a being who has awakened, however briefly and however painfully, to the true cost of existence in time and form. He sees Bheeshma — that magnificent elder whose very name evokes the Sanskrit root for terrible or awe-inspiring — and he sees not a strategic obstacle but a grandfather: a man who has bounced him upon his knee, who has instructed him, who is woven into the very fabric of his interior world. He sees Drona, his teacher, the man whose hands first shaped the grip of young Arjuna's fingers around a bow, who whispered the first secrets of archery into the ears of a boy who did not yet know what mastery would cost. To destroy such men is not merely a military act. It is an act of self-destruction, for they are part of what Arjuna is.

Here the mystical tradition speaks with quiet urgency: the self is not what we imagine it to be. We are not isolated units of consciousness moving through a world of separate objects. We are, rather, nodes in a vast and luminous web of relationship, constituted by our connections as much as by any interior substance. When Arjuna surveys the battlefield and sees his people, he is not merely performing a sentimental inventory. He is witnessing, with sudden and terrible clarity, the full extent of what the self actually is — how wide it reaches, how deeply it is entangled with other souls, how much of what one calls "I" is made of the faces of those one loves. In this recognition lies not weakness but wisdom; not cowardice but the beginning of a radical and transformative honesty.

And yet the grief does not stop there. Arjuna speaks also of the destruction of families, of the dissolution of ancient dharmic traditions, of ancestors wandering without the offerings that sustain them in the realm beyond death. In moving from personal loss to cosmic consequence, his lament opens into something transpersonal — the grief not only of one man but of civilization itself, of the great intergenerational weaving of obligation and memory and care that constitutes what human beings mean by the word "home." He is not wrong to feel this. He is not mistaken. The world does hang in the balance at Kurukshetra. What he has not yet understood — what the entirety of the Gita will unfold for him — is the nature of the balance upon which it hangs.

III. The Dark Night — East and West

The great mystics of the world's contemplative traditions have each, in their own tongue and imagery, described this same threshold at which Arjuna now stands. San Juan de la Cruz — St. John of the Cross — writing in the golden twilight of sixteenth-century Spain, described the "noche oscura del alma," the dark night of the soul, as the necessary purgation through which the contemplative passes on the way to union with the divine. In this dark night, all the consolations by which the soul has previously sustained its spiritual life are withdrawn. The familiar sense of God's presence vanishes. Prayer feels empty. Devotional practices that once seemed to draw one close to the sacred now feel hollow, mechanical, pointless. The soul is stripped of everything it has mistaken for the divine in order that it may encounter the divine itself.

The Sufi masters spoke of fana — annihilation — as the great gateway of the mystical path. The ego-self, with all its constructions of identity, pride, preference, and desire, must be dissolved before the light of the Beloved can fully enter. This dissolution is not comfortable. It is, by every account of those who have undergone it, experienced as a form of death — the death of everything one has taken oneself to be, the death of the world as one has known it. And yet — and here the paradox deepens — it is precisely this death that is the condition of new and more luminous life. The Sufi poet Rumi, who knew the territory of sacred annihilation intimately, spoke of the reed's cry as the very sound of this longing: the cry of separation that is inseparable from the yearning for union.

In the Jewish mystical tradition of Kabbalah, the concept of tzimtzum describes the primordial contraction of the divine light that makes space for creation — a withdrawal that is also an invitation. And within the soul's journey, there are corresponding moments of contraction, of divine withdrawal, that make space for a new and more authentic expansion. The Psalmist, crying from the depths — "De profundis clamavi ad te, Domine" — from the depths I have called to you, O Lord — knows this territory. So does the Book of Job, whose protagonist is stripped of everything by which ordinary human dignity sustains itself, and who finds, in the very depths of that stripping, an encounter with the divine that no comfort could have made possible.

Arjuna stands in this same ancient and universal territory. His bow falls — and in falling, it becomes the most important bow in all of spiritual literature. Not because of what it will accomplish in the battles to come, but because of what its falling makes possible: the opening of the heart in radical vulnerability, the exposure of the soul in its truest and most undefended form, the creation of a silence vast enough to receive the teaching that the universe has been waiting, through all the long ages of human confusion, to offer.

IV. The Body as Sacred Text

One of the most remarkable features of Arjuna's descent into the abyss is the way it writes itself upon his body. He does not merely think his way into despair, or feel it as a purely emotional weather passing through his consciousness. The grief and confusion of this sacred threshold manifest in his flesh with the directness of revelation: limbs trembling, throat parched, skin burning, eyes dim with moisture, hair standing erect as though electrified by the magnitude of what he faces. The great bow Gandiva — whose name resonates with the Sanskrit for "the one who sings in battle," the instrument of his glory and his most accomplished identity — slips from fingers that have held it steady through a thousand trials.

The mystic traditions of the body — from the somatic wisdom of Tantra to the Christian theology of incarnation, from the Taoist understanding of chi to the indigenous knowledge of the breath as sacred — all converge on a truth that the rationalist temper tends to overlook: the body is not merely the container of spiritual experience; it is the medium through which spiritual truth is received and processed and integrated. When the soul stands at the threshold of transformation, the body knows. It trembles. It sweats. It opens and contracts. It registers, in its own eloquent language of sensation, the magnitude of what the mind and heart are only beginning to comprehend.

Arjuna's shaking limbs are not symptoms of weakness to be overcome by an application of will. They are the body's honest and appropriate response to the presence of the sacred. Every tradition that has cultivated genuine contemplative depth has recognized the phenomenon: the trembling of the devotee in the presence of divine reality, the tears that arise unbidden in deep prayer, the physical stillness that descends upon the meditator as the conceptual mind falls quiet, the warmth in the chest that the Christian mystics associated with the presence of the Holy Spirit, the shaking of the Sufi dervish lost in the ecstasy of dhikr. The body is the instrument upon which the divine plays its most intimate music. When it trembles, something real is happening.

And so when Arjuna sinks onto the floor of the chariot — that royal vehicle drawn by divine white horses, guided by the hand of the Absolute itself — he performs, in physical space, the gesture that all genuine spiritual aspiration must eventually make. He descends. He lowers himself. He abandons the upright posture of the warrior, the posture of mastery and control and readiness for action, and allows himself to be, for this moment, simply a human being in the full weight of his humanity: confused, grieving, overwhelmed, incapable. In the language of embodied spiritual wisdom, this descent is not a defeat. It is a preparation. The seed must enter the earth before it can rise into light.

V. The Abyss as Teacher

There is a quality to the deepest kinds of human suffering that the ordinary registers of experience cannot fully capture — a quality of radical stripping, of exposure, of being brought to the very bedrock of one's existence and forced to reckon with what is actually there. The philosophers and theologians of the apophatic tradition — those who approach the sacred through negation, through the progressive removal of everything that the divine is not — speak of this process with great reverence. It is in the abyss, they insist, that the most real encounters occur. It is when all the comfortable intermediaries between the soul and ultimate reality have been cleared away that the encounter with what is most real becomes possible.

For Arjuna, the abyss into which he descends in this first chapter is the abyss of self-knowledge — the knowledge of how deeply he is attached, how thoroughly his identity is bound up with relationships and roles and outcomes that he cannot actually control. He has built himself upon certain certainties: that he is a warrior, that his cause is just, that victory is desirable, that the love of his people and the strength of his arm will be sufficient to navigate whatever challenges existence presents. In a single sustained gaze across the battlefield, all of these certainties dissolve. He is left with what the Zen tradition calls "beginner's mind" — not in the sweet, voluntary sense of approaching a new practice with openness and humility, but in the raw, involuntary, terrifying sense of having everything he thought he knew stripped away, leaving him naked before the question of what is actually real.

And it is here — precisely here, in the depths of this abyss — that the greatest gift of the Bhagavad Gita becomes possible. For the teaching that Krishna is about to offer cannot be received by a man who believes he already knows. It cannot enter a soul defended by the armor of certainty. It cannot penetrate the careful constructions by which the ego-self maintains its sovereignty over the interior world. Only when those constructions have been breached — when the armor has been shattered by grief — can the teaching find its mark. The abyss, in this sense, is not the enemy of illumination. It is its necessary precondition, its sacred geography, the dark and fertile soil from which the lotus of wisdom will rise.

The great Indian philosophical tradition speaks of vairagya — dispassion or detachment — as one of the cardinal prerequisites of genuine spiritual inquiry. But vairagya is not something the intellect can simply decide to possess. It is not an achievement of will. It arises when the things of the world have, through the weight of experience, revealed their inability to satisfy the deepest hungers of the soul. Arjuna has not sought vairagya. He has been struck by it, ambushed by it, at the least expected and most critical moment of his life. The grief that dismantles him is also, in the profound irony of spiritual transformation, the grace that prepares him. He does not know this yet. He cannot see, from within the darkness of the abyss, the light that waits at the far end of his journey. But the reader who comes to this text from the vantage point of the whole — who knows that eighteen chapters of luminous wisdom follow from this moment of collapse — can see what Arjuna cannot: that he is falling, yes, but he is falling upward.

And so the descent continues. The bow lies still. The chariot stands motionless between the armies, held in a suspension that feels both geological and miraculous, as though time itself has paused to honor the magnitude of what is occurring. And beside Arjuna, patient as the sky, inexhaustible as the ocean, tender as only the absolute can be tender — the charioteer waits. He who is the source and sustainer of all existence waits. He waits as he has always waited, through every dark night of every soul that has ever trembled at the edge of its own transformation. He waits because he knows — as Arjuna does not yet know — that the silence at the bottom of the abyss is not empty. It is full. It is, in fact, the fullness from which all things arise, the ground of being that no grief can diminish and no darkness can extinguish. In that fullness, in that silence, in that inexhaustible waiting presence — the teaching begins.

"He is falling, yes — but he is falling upward."

ΤΟ ΙΕΡΟ ΚΑΤΩΦΛΙ

Μια Μυστική Στοχαστική Προσέγγιση στην Απόγνωση του Αρτζούνα

Κεφάλαιο III — Η Κατάβαση στην Άβυσσο της Καρδιάς

I. Η Ερώτηση που Δεν Μπορεί να Μείνει Αναπάντητη

Υπάρχει μια στιγμή στη ζωή κάθε ψυχής που αναζητά, όταν οι ερωτήσεις που πάντα κουβαλούσε —ήσυχα, σχεδόν ασυνείδητα— ξεσπούν σε πλήρη και τρομερή φλόγα. Δεν πρόκειται για τις διαχειρίσιμες ερωτήσεις της φιλοσοφίας, που τις εξετάζεις με την ησυχία σου και τις αφήνεις στην άκρη όταν σε καλεί το δείπνο. Πρόκειται για τις ερωτήσεις που αναδύονται από τον ίδιο τον μυελό της ύπαρξης, εκείνες που, όταν τεθούν με ειλικρίνεια, αλλάζουν τα πάντα ό,τι αγγίζουν. Ακριβώς μια τέτοια ερώτηση —ή μάλλον, ένας ολόκληρος αστερισμός ερωτήσεων— ξεσπά από τον λαιμό του Αρτζούνα καθώς στέκεται ανάμεσα στους δύο στρατούς στο πεδίο του Κουρουξέτρα, με ένα τόξο εξαιρετικής δύναμης χαλαρό στα χέρια που έχουν ξεχάσει πώς να το κρατούν.

«Τι αξίζει να υποφέρει κανείς γι’ αυτό;» Τα λόγια του Αρτζούνα ηχούν πάνω από την πεδιάδα, αλλά ηχούν ακόμα πιο βαθιά μέσα στο εσωτερικό τοπίο κάθε ανθρώπου που έχει ποτέ αντιμετωπίσει την άβυσσο της αληθινής ηθικής αβεβαιότητας. Μιλάει για βασίλεια —βασίλεια για τα οποία πολέμησε, ονειρεύτηκε, θυσίασε το μισό της ζωής του για να τα ανακτήσει. Όμως, σε αυτή τη στιγμή, εκείνα τα βασίλεια έχουν χάσει τη βαρύτητά τους. Αιωρούνται μπροστά του σαν αντικείμενα που τα βλέπει κανείς μέσα στον πυρετό, πραγματικά και όμως με κάποιον τρόπο δίπλα στο θέμα. Ο θρόνος που κάποτε ποθούσε φαίνεται, μέσα στην σκληρή διαύγεια αυτής της στιγμής, χτισμένος από τα κόκαλα όλων όσων αγάπησε ποτέ. Και μπροστά σε τέτοιο όραμα, η όρεξη για νίκη απλώς εξανεμίζεται.

Αυτό που βιώνει ο Αρτζούνα αυτή τη στιγμή είναι κάτι που οι μεγάλες στοχαστικές παραδόσεις του κόσμου έχουν αναγνωρίσει και χαρτογραφήσει με εξαιρετική προσοχή: η κατάρρευση των κινητοποιητικών μυθευμάτων που συντηρούν την καθημερινή ζωή. Κάθε άνθρωπος, για να λειτουργεί μέσα στον κόσμο, κουβαλά ένα σύνολο πεποιθήσεων —για το τι έχει σημασία, τι αξίζει να κυνηγήσει, τι συνιστά επιτυχία και αποτυχία, τιμή και ντροπή. Αυτές οι πεποιθήσεις δεν εξετάζονται καθημερινά· λειτουργούν κάτω από το κατώφλι της συνειδητής εξέτασης, σχηματίζοντας την αόρατη αρχιτεκτονική μιας ζωής. Όμως υπάρχουν στιγμές —απώλειας, ακρότητας, ξαφνικής και συντριπτικής διαύγειας— όταν αυτή η αρχιτεκτονική αποκαλύπτεται, όταν η ψυχή φέρνεται πρόσωπο με πρόσωπο με τα ίδια της τα θεμέλια και τα βρίσκει ανεπαρκή. Αυτή είναι μια τέτοια στιγμή για τον Αρτζούνα. Η σκαλωσιά της κοσμικής του ταυτότητας έχει καταρρεύσει, και πέφτει μέσα στο κενό, ψάχνοντας για στηρίγματα που δεν υπάρχουν πια.

II. Η Ανατομία της Ιερής Θλίψης

Θα ήταν βαθιά παρανόηση αυτής της στιγμής να απορρίψουμε τη θλίψη του Αρτζούνα ως απλή συναισθηματικότητα —ως κατανοητή αλλά τελικά υπερβάσιμη απροθυμία ενός πολεμιστή να βλάψει αυτούς που αγαπά. Η ίδια η Γκίτα, με τη σοφία της δομής της, δεν την απορρίπτει έτσι. Αφιερώνει ολόκληρο ένα κεφάλαιο —το πρώτο κεφάλαιο ενός κειμένου που περιέχει δεκαοκτώ— στην πλήρη ανάπτυξη αυτής της θλίψης, σαν να λέει σε κάθε αναγνώστη σε κάθε εποχή: κοίταξε προσεκτικά εδώ. Μην βιάζεσαι να περάσεις. Αυτό που συμβαίνει εδώ δεν είναι εμπόδιο στη διδασκαλία· είναι το απαραίτητο έδαφος της διδασκαλίας.

Γιατί η θλίψη του Αρτζούνα δεν είναι απλώς προσωπική. Στο βαθύτερο επίπεδό της, είναι η θλίψη της ίδιας της συνείδησης —η θλίψη ενός όντος που έχει ξυπνήσει, έστω και για λίγο και επώδυνα, στο πραγματικό κόστος της ύπαρξης στον χρόνο και στη μορφή. Βλέπει τον Μπχίσμα —εκείνον τον μεγαλοπρεπή γέροντα του οποίου το ίδιο το όνομα παραπέμπει στη σανσκριτική ρίζα για το τρομερό ή το δέος— και δεν βλέπει έναν στρατηγικό εμπόδιο, αλλά έναν παππού: έναν άνθρωπο που τον κουνούσε στα γόνατά του, που τον δίδαξε, που είναι υφασμένος μέσα στον ίδιο τον ιστό του εσωτερικού του κόσμου. Βλέπει τον Ντρόνα, τον δάσκαλό του, τον άνθρωπο του οποίου τα χέρια πρώτα διαμόρφωσαν το κράτημα των δαχτύλων του νεαρού Αρτζούνα γύρω από το τόξο, που ψιθύρισε τα πρώτα μυστικά της τοξοβολίας στα αυτιά ενός αγοριού που δεν ήξερε ακόμα τι θα κόστιζε η κυριαρχία. Το να καταστρέψει τέτοιους ανθρώπους δεν είναι απλώς στρατιωτική πράξη. Είναι πράξη αυτοκαταστροφής, γιατί είναι μέρος του τι είναι ο Αρτζούνα.

Εδώ η μυστική παράδοση μιλά με ησυχία επείγουσα: το εαυτό δεν είναι αυτό που φανταζόμαστε. Δεν είμαστε απομονωμένες μονάδες συνείδησης που κινούνται μέσα σε έναν κόσμο ξεχωριστών αντικειμένων. Είμαστε, μάλλον, κόμβοι σε ένα τεράστιο και φωτεινό δίχτυ σχέσεων, συγκροτημένοι από τις συνδέσεις μας εξίσου, αν όχι περισσότερο, όσο από οποιαδήποτε εσωτερική ουσία. Όταν ο Αρτζούνα σαρώνει το πεδίο της μάχης και βλέπει τους δικούς του ανθρώπους, δεν κάνει απλώς ένα συναισθηματικό απογραφή. Παρατηρεί, με ξαφνική και τρομερή διαύγεια, το πλήρες εύρος του τι είναι πραγματικά το εαυτό —πόσο πλατιά εκτείνεται, πόσο βαθιά είναι μπλεγμένο με άλλες ψυχές, πόσο μεγάλο μέρος αυτού που λέμε «εγώ» είναι φτιαγμένο από τα πρόσωπα εκείνων που αγαπάμε. Σε αυτή την αναγνώριση βρίσκεται όχι αδυναμία αλλά σοφία· όχι δειλία αλλά η αρχή μιας ριζικής και μεταμορφωτικής ειλικρίνειας.

Και όμως η θλίψη δεν σταματά εκεί. Ο Αρτζούνα μιλά επίσης για την καταστροφή των οικογενειών, για τη διάλυση των αρχαίων δαρμικών παραδόσεων, για τους προγόνους που περιπλανώνται χωρίς τις προσφορές που τους συντηρούν στον κόσμο πέρα από τον θάνατο. Μεταβαίνοντας από την προσωπική απώλεια στις κοσμικές συνέπειες, ο θρήνος του ανοίγει σε κάτι υπερπροσωπικό —τη θλίψη όχι μόνο ενός ανθρώπου αλλά του ίδιου του πολιτισμού, του μεγάλου διαγενεακού υφάσματος υποχρέωσης, μνήμης και φροντίδας που συνιστά αυτό που οι άνθρωποι εννοούν με τη λέξη «σπίτι». Δεν κάνει λάθος που το νιώθει. Δεν πλανάται. Ο κόσμος όντως κρέμεται σε μια κλωστή στο Κουρουξέτρα. Αυτό που δεν έχει ακόμα κατανοήσει —αυτό που ολόκληρη η Γκίτα θα του ξεδιπλώσει— είναι η φύση της κλωστής στην οποία κρέμεται.

III. Η Σκοτεινή Νύχτα — Ανατολή και Δύση

Οι μεγάλοι μύστες των στοχαστικών παραδόσεων του κόσμου έχουν περιγράψει, ο καθένας στη δική του γλώσσα και με τις δικές του εικόνες, ακριβώς αυτό το ίδιο κατώφλι στο οποίο στέκεται τώρα ο Αρτζούνα. Ο Άγιος Ιωάννης του Σταυρού — San Juan de la Cruz — γράφοντας στο χρυσό λυκόφως του 16ου αιώνα στην Ισπανία, περιέγραψε τη «noche oscura del alma», τη σκοτεινή νύχτα της ψυχής, ως την απαραίτητη κάθαρση που περνά ο στοχαστής στο δρόμο προς την ένωση με το θείο. Σε αυτή τη σκοτεινή νύχτα, όλες οι παρηγοριές με τις οποίες η ψυχή συντηρούσε προηγουμένως την πνευματική της ζωή αποσύρονται. Η οικεία αίσθηση της παρουσίας του Θεού εξαφανίζεται. Η προσευχή φαίνεται κενή. Οι ευσεβείς πρακτικές που κάποτε έμοιαζαν να φέρνουν κοντά στο ιερό τώρα φαίνονται κούφιες, μηχανικές, άσκοπες. Η ψυχή γδύνεται από όλα όσα είχε μπερδέψει με το θείο, ώστε να μπορέσει να συναντήσει το ίδιο το θείο.

Οι Σούφι δάσκαλοι μιλούσαν για fana — αφανισμό — ως την μεγάλη πύλη του μυστικού δρόμου. Το εγώ, με όλες τις κατασκευές του ταυτότητας, υπερηφάνειας, προτιμήσεων και επιθυμιών, πρέπει να διαλυθεί πριν το φως του Αγαπημένου εισχωρήσει πλήρως. Αυτή η διάλυση δεν είναι ευχάριστη. Από κάθε μαρτυρία όσων την έχουν βιώσει, βιώνεται ως μορφή θανάτου — ο θάνατος όλων όσων θεωρούσε κανείς ότι είναι ο εαυτός του, ο θάνατος του κόσμου όπως τον γνώριζε. Και όμως —εδώ η παραδοξότητα βαθαίνει— ακριβώς αυτός ο θάνατος είναι η προϋπόθεση για μια νέα και πιο φωτεινή ζωή. Ο Σούφι ποιητής Ρουμί, που γνώριζε καλά την περιοχή της ιερής αφάνισης, μιλούσε για το κλάμα του καλαμιού ως τον ίδιο τον ήχο αυτής της λαχτάρας: το κλάμα του χωρισμού που είναι αχώριστο από την επιθυμία για ένωση.

Στην εβραϊκή μυστική παράδοση της Καμπάλα, η έννοια του tzimtzum περιγράφει την πρωταρχική συστολή του θείου φωτός που δημιουργεί χώρο για τη δημιουργία —μια απόσυρση που είναι ταυτόχρονα και πρόσκληση. Και μέσα στο ταξίδι της ψυχής υπάρχουν αντίστοιχες στιγμές συστολής, θεϊκής απόσυρσης, που δημιουργούν χώρο για μια νέα και πιο αυθεντική επέκταση. Ο Ψαλμωδός, που κραυγάζει από τα βάθη —«De profundis clamavi ad te, Domine»— από τα βάθη σε επικαλέστηκα, Κύριε — γνωρίζει αυτό το έδαφος. Το ίδιο και το Βιβλίο του Ιώβ, του οποίου ο πρωταγωνιστής γδύνεται από τα πάντα με τα οποία η συνηθισμένη ανθρώπινη αξιοπρέπεια συντηρείται, και βρίσκει, ακριβώς στα βάθη αυτής της γύμνωσης, μια συνάντηση με το θείο που καμία παρηγοριά δεν θα μπορούσε να είχε κάνει δυνατή.

Ο Αρτζούνα στέκεται στο ίδιο αρχαίο και καθολικό έδαφος. Το τόξο του πέφτει —και πέφτοντας, γίνεται το πιο σημαντικό τόξο σε όλη την πνευματική λογοτεχνία. Όχι εξαιτίας αυτού που θα επιτύχει στις μάχες που έρχονται, αλλά εξαιτίας αυτού που η πτώση του καθιστά δυνατό: το άνοιγμα της καρδιάς σε ριζική ευαλωτότητα, την έκθεση της ψυχής στη πιο αληθινή και απροστάτευτη μορφή της, τη δημιουργία μιας σιωπής αρκετά μεγάλης ώστε να δεχτεί τη διδασκαλία που το σύμπαν περίμενε, μέσα από όλες τις μακριές εποχές της ανθρώπινης σύγχυσης, να προσφέρει.

IV. Το Σώμα ως Ιερό Κείμενο

Ένα από τα πιο αξιοσημείωτα χαρακτηριστικά της κατάβασης του Αρτζούνα στην άβυσσο είναι ο τρόπος με τον οποίο αυτή γράφεται πάνω στο σώμα του. Δεν σκέφτεται απλώς τον τρόπο προς την απόγνωση, ούτε τη νιώθει ως καθαρά συναισθηματική καταιγίδα που περνά από τη συνείδησή του. Η θλίψη και η σύγχυση αυτού του ιερού κατωφλίου εκδηλώνονται στη σάρκα του με την αμεσότητα της αποκάλυψης: τα μέλη του τρέμουν, ο λαιμός του είναι ξερός, το δέρμα του καίει, τα μάτια του θολώνουν από την υγρασία, οι τρίχες του σηκώνονται όρθιες σαν να έχουν ηλεκτριστεί από το μέγεθος αυτού που αντιμετωπίζει. Το μεγάλο τόξο Γκάντιβα —του οποίου το όνομα αντηχεί με τη σανσκριτική λέξη για «αυτό που τραγουδά στη μάχη», το όργανο της δόξας του και της πιο ολοκληρωμένης ταυτότητάς του— γλιστρά από δάχτυλα που το κρατούσαν σταθερά μέσα από χίλιες δοκιμασίες.

Οι μυστικές παραδόσεις του σώματος —από τη σωματική σοφία του Τάντρα μέχρι τη χριστιανική θεολογία της ενσάρκωσης, από την ταοϊστική κατανόηση του τσι μέχρι την ιθαγενή γνώση της αναπνοής ως ιερού— όλες συγκλίνουν σε μια αλήθεια που η ορθολογιστική διάθεση τείνει να παραβλέπει: το σώμα δεν είναι απλώς το δοχείο της πνευματικής εμπειρίας· είναι το μέσο μέσω του οποίου η πνευματική αλήθεια γίνεται δεκτή, επεξεργάζεται και ενσωματώνεται. Όταν η ψυχή στέκεται στο κατώφλι της μεταμόρφωσης, το σώμα το γνωρίζει. Τρέμει. Ιδρώνει. Ανοίγει και συστέλλεται. Καταγράφει, στη δική του εύγλωττη γλώσσα της αίσθησης, το μέγεθος αυτού που ο νους και η καρδιά μόλις αρχίζουν να κατανοούν.

Τα τρεμάμενα μέλη του Αρτζούνα δεν είναι συμπτώματα αδυναμίας που πρέπει να ξεπεραστούν με εφαρμογή θέλησης. Είναι η ειλικρινής και κατάλληλη απάντηση του σώματος στην παρουσία του ιερού. Κάθε παράδοση που έχει καλλιεργήσει γνήσιο βάθος στοχασμού έχει αναγνωρίσει το φαινόμενο: το τρέμουλο του ευσεβούς μπροστά στη θεϊκή πραγματικότητα, τα δάκρυα που αναβλύζουν αβίαστα στη βαθιά προσευχή, η σωματική ακινησία που κατεβαίνει στον διαλογιζόμενο καθώς ο εννοιολογικός νους σωπαίνει, η ζεστασιά στο στήθος που οι χριστιανοί μύστες συνέδεαν με την παρουσία του Αγίου Πνεύματος, το τρέμουλο του Σούφι δερβίση χαμένου στην έκσταση του dhikr. Το σώμα είναι το όργανο πάνω στο οποίο το θείο παίζει την πιο οικεία μουσική του. Όταν τρέμει, κάτι πραγματικό συμβαίνει.

Και έτσι, όταν ο Αρτζούνα βυθίζεται στο δάπεδο του άρματος —εκείνου του βασιλικού οχήματος που το σέρνουν θεϊκά λευκά άλογα, καθοδηγούμενο από το χέρι του Απόλυτου— εκτελεί, στον φυσικό χώρο, τη χειρονομία που κάθε γνήσια πνευματική φιλοδοξία πρέπει τελικά να κάνει. Κατεβαίνει. Χαμηλώνει τον εαυτό του. Εγκαταλείπει την όρθια στάση του πολεμιστή, τη στάση της κυριαρχίας, του ελέγχου και της ετοιμότητας για δράση, και επιτρέπει στον εαυτό του να είναι, για αυτή τη στιγμή, απλώς ένας άνθρωπος με όλο το βάρος της ανθρωπιάς του: μπερδεμένος, θλιμμένος, καταβεβλημένος, ανίκανος. Στη γλώσσα της ενσαρκωμένης πνευματικής σοφίας, αυτή η κατάβαση δεν είναι ήττα. Είναι προετοιμασία. Ο σπόρος πρέπει να μπει στη γη πριν ανέβει στο φως.

V. Η Άβυσσος ως Δάσκαλος

Υπάρχει μια ποιότητα στα βαθύτερα είδη ανθρώπινου πόνου που οι συνηθισμένες καταγραφές της εμπειρίας δεν μπορούν να συλλάβουν πλήρως — μια ποιότητα ριζικής απογύμνωσης, έκθεσης, οδηγίας στο ίδιο το βράχο της ύπαρξής μας και αναγκαστικής αντιμετώπισης αυτού που πραγματικά υπάρχει εκεί. Οι φιλόσοφοι και θεολόγοι της αποφατικής παράδοσης —εκείνοι που προσεγγίζουν το ιερό μέσω της άρνησης, μέσω της προοδευτικής αφαίρεσης όλων όσων το θείο δεν είναι— μιλούν γι’ αυτή τη διαδικασία με μεγάλο σεβασμό. Είναι στην άβυσσο, επιμένουν, που συμβαίνουν οι πιο πραγματικές συναντήσεις. Είναι όταν έχουν απομακρυνθεί όλα τα βολικά μεσολαβητικά στοιχεία ανάμεσα στην ψυχή και την υπέρτατη πραγματικότητα, που η συνάντηση με το πιο πραγματικό γίνεται δυνατή.

Για τον Αρτζούνα, η άβυσσος στην οποία κατεβαίνει σε αυτό το πρώτο κεφάλαιο είναι η άβυσσος της αυτογνωσίας —η γνώση του πόσο βαθιά είναι προσκολλημένος, πόσο πλήρως η ταυτότητά του είναι δεμένη με σχέσεις, ρόλους και αποτελέσματα που δεν μπορεί πραγματικά να ελέγξει. Έχει χτίσει τον εαυτό του πάνω σε ορισμένες βεβαιότητες: ότι είναι πολεμιστής, ότι η υπόθεσή του είναι δίκαιη, ότι η νίκη είναι επιθυμητή, ότι η αγάπη των δικών του και η δύναμη του βραχίονα του θα αρκούν για να πλοηγηθεί σε όποιες προκλήσεις παρουσιάζει η ύπαρξη. Σε μια μοναδική συνεχή ματιά πάνω από το πεδίο της μάχης, όλες αυτές οι βεβαιότητες διαλύονται. Μένει με αυτό που η παράδοση Ζεν αποκαλεί «νου αρχάριου» —όχι με την γλυκιά, εκούσια έννοια της προσέγγισης μιας νέας πρακτικής με ανοιχτότητα και ταπεινότητα, αλλά με την ωμή, ακούσια, τρομακτική έννοια του να έχει αφαιρεθεί ό,τι νόμιζε ότι ήξερε, αφήνοντάς τον γυμνό μπροστά στο ερώτημα του τι είναι πραγματικά πραγματικό.

Και είναι εδώ —ακριβώς εδώ, στα βάθη αυτής της αβύσσου— που το μεγαλύτερο δώρο της Μπαγκαβάτ Γκίτα γίνεται δυνατό. Γιατί η διδασκαλία που ο Κρίσνα πρόκειται να προσφέρει δεν μπορεί να γίνει δεκτή από έναν άνθρωπο που πιστεύει ότι ήδη γνωρίζει. Δεν μπορεί να εισέλθει σε μια ψυχή θωρακισμένη με την πανοπλία της βεβαιότητας. Δεν μπορεί να διαπεράσει τις προσεκτικές κατασκευές με τις οποίες το εγώ διατηρεί την κυριαρχία του στον εσωτερικό κόσμο. Μόνο όταν αυτές οι κατασκευές έχουν διαρραγεί —όταν η πανοπλία έχει συντριβεί από τη θλίψη— μπορεί η διδασκαλία να βρει τον στόχο της. Η άβυσσος, με αυτή την έννοια, δεν είναι εχθρός του φωτισμού. Είναι η απαραίτητη προϋπόθεσή του, η ιερή γεωγραφία του, το σκοτεινό και γόνιμο έδαφος από το οποίο θα αναδυθεί ο λωτός της σοφίας.

Η μεγάλη ινδική φιλοσοφική παράδοση μιλά για vairagya —απάθεια ή απόσπαση— ως μία από τις βασικές προϋποθέσεις της γνήσιας πνευματικής έρευνας. Όμως το vairagya δεν είναι κάτι που ο νους μπορεί απλώς να αποφασίσει να αποκτήσει. Δεν είναι επίτευξη της θέλησης. Αναδύεται όταν τα πράγματα του κόσμου έχουν, μέσω του βάρους της εμπειρίας, αποκαλύψει την αδυναμία τους να ικανοποιήσουν τις βαθύτερες πείνες της ψυχής. Ο Αρτζούνα δεν αναζήτησε το vairagya. Χτυπήθηκε από αυτό, αιφνιδιάστηκε από αυτό, στη λιγότερο αναμενόμενη και πιο κρίσιμη στιγμή της ζωής του. Η θλίψη που τον αποσυναρμολογεί είναι επίσης, στη βαθιά ειρωνεία της πνευματικής μεταμόρφωσης, η χάρη που τον προετοιμάζει. Δεν το γνωρίζει ακόμα. Δεν μπορεί να δει, μέσα στο σκοτάδι της αβύσσου, το φως που περιμένει στο μακρινό τέλος του ταξιδιού του. Όμως ο αναγνώστης που προσεγγίζει αυτό το κείμενο από τη σκοπιά του όλου —που γνωρίζει ότι δεκαοκτώ κεφάλαια φωτεινής σοφίας ακολουθούν από αυτή τη στιγμή κατάρρευσης— μπορεί να δει αυτό που ο Αρτζούνα δεν μπορεί: ότι πέφτει, ναι, αλλά πέφτει προς τα πάνω.

Και έτσι η κατάβαση συνεχίζεται. Το τόξο μένει ακίνητο. Το άρμα στέκεται ακίνητο ανάμεσα στους στρατούς, κρατημένο σε μια αναστολή που μοιάζει ταυτόχρονα γεωλογική και θαυμαστή, σαν ο ίδιος ο χρόνος να έχει σταματήσει για να τιμήσει το μέγεθος αυτού που συμβαίνει. Και δίπλα στον Αρτζούνα, υπομονετικός σαν τον ουρανό, ανεξάντλητος σαν τον ωκεανό, τρυφερός όπως μόνο το Απόλυτο μπορεί να είναι τρυφερό —ο ηνίοχος περιμένει. Αυτός που είναι η πηγή και ο συντηρητής όλης της ύπαρξης περιμένει. Περιμένει όπως πάντα περίμενε, μέσα από κάθε σκοτεινή νύχτα κάθε ψυχής που έχει ποτέ τρέμει στο χείλος της δικής της μεταμόρφωσης. Περιμένει γιατί γνωρίζει —όπως ο Αρτζούνα δεν γνωρίζει ακόμα— ότι η σιωπή στο βάθος της αβύσσου δεν είναι κενή. Είναι γεμάτη. Είναι, στην πραγματικότητα, η πληρότητα από την οποία προκύπτουν όλα τα πράγματα, το έδαφος της ύπαρξης που καμία θλίψη δεν μπορεί να μειώσει και κανένα σκοτάδι δεν μπορεί να σβήσει. Σε εκείνη την πληρότητα, σε εκείνη τη σιωπή, σε εκείνη την ανεξάντλητη παρουσία αναμονής —η διδασκαλία αρχίζει.

«Πέφτει, ναι —αλλά πέφτει προς τα πάνω.»

Intellectual property rights

The entire content of our website, including, but not limited to, texts, news, graphics, photographs, diagrams, illustrations, services provided and generally any kind of files, is subject to intellectual property (copyright) and is governed by the national and international provisions on Intellectual Property, with the exception of the expressly recognized rights of third parties.
Therefore, it is expressly prohibited to reproduce, republish, copy, store, sell, transmit, distribute, publish, perform, "download", translate, modify in any way, in part or in summary, without the express prior written consent of the Foundation. It is known that in case the Foundation consents, the applicant is obliged to explicitly refer via links (hyperlinks) to the relevant content of the Foundation's website. This obligation of the applicant exists even if it is not explicitly stated in the written consent of the Foundation.
Exceptionally, it is permitted to individually store and copy parts of the content on a simple personal computer for strictly personal use (private study or research, educational purposes), without the intention of commercial or other exploitation and always under the condition of indicating the source of its origin, without this in any way implies a grant of intellectual property rights.
It is also permitted to republish material for purposes of promoting the events and activities of the Foundation, provided that the source is mentioned and that no intellectual property rights are infringed, no trademarks are modified, altered or deleted.
Everything else that is included on the electronic pages of our website and constitutes registered trademarks and intellectual property products of third parties is their own sphere of responsibility and has nothing to do with the website of the Foundation.

Δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας

Το σύνολο του περιεχομένου του Δικτυακού μας τόπου, συμπεριλαμβανομένων, ενδεικτικά αλλά όχι περιοριστικά, των κειμένων, ειδήσεων, γραφικών, φωτογραφιών, σχεδιαγραμμάτων, απεικονίσεων, παρεχόμενων υπηρεσιών και γενικά κάθε είδους αρχείων, αποτελεί αντικείμενο πνευματικής ιδιοκτησίας (copyright) και διέπεται από τις εθνικές και διεθνείς διατάξεις περί Πνευματικής Ιδιοκτησίας, με εξαίρεση τα ρητώς αναγνωρισμένα δικαιώματα τρίτων.

Συνεπώς, απαγορεύεται ρητά η αναπαραγωγή, αναδημοσίευση, αντιγραφή, αποθήκευση, πώληση, μετάδοση, διανομή, έκδοση, εκτέλεση, «λήψη» (download), μετάφραση, τροποποίηση με οποιονδήποτε τρόπο, τμηματικά η περιληπτικά χωρίς τη ρητή προηγούμενη έγγραφη συναίνεση του Ιδρύματος. Γίνεται γνωστό ότι σε περίπτωση κατά την οποία το Ίδρυμα συναινέσει, ο αιτών υποχρεούται για την ρητή παραπομπή μέσω συνδέσμων (hyperlinks) στο σχετικό περιεχόμενο του Δικτυακού τόπου του Ιδρύματος. Η υποχρέωση αυτή του αιτούντος υφίσταται ακόμα και αν δεν αναγραφεί ρητά στην έγγραφη συναίνεση του Ιδρύματος.

Κατ’ εξαίρεση, επιτρέπεται η μεμονωμένη αποθήκευση και αντιγραφή τμημάτων του περιεχομένου σε απλό προσωπικό υπολογιστή για αυστηρά προσωπική χρήση (ιδιωτική μελέτη ή έρευνα, εκπαιδευτικούς σκοπούς), χωρίς πρόθεση εμπορικής ή άλλης εκμετάλλευσης και πάντα υπό την προϋπόθεση της αναγραφής της πηγής προέλευσής του, χωρίς αυτό να σημαίνει καθ’ οιονδήποτε τρόπο παραχώρηση δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας.

Επίσης, επιτρέπεται η αναδημοσίευση υλικού για λόγους προβολής των γεγονότων και δραστηριοτήτων του Ιδρύματος, με την προϋπόθεση ότι θα αναφέρεται η πηγή και δεν θα θίγονται δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, δεν θα τροποποιούνται, αλλοιώνονται ή διαγράφονται εμπορικά σήματα.

Ό,τι άλλο περιλαμβάνεται στις ηλεκτρονικές σελίδες του Δικτυακού μας τόπου και αποτελεί κατοχυρωμένα σήματα και προϊόντα πνευματικής ιδιοκτησίας τρίτων ανάγεται στη δική τους σφαίρα ευθύνης και ουδόλως έχει να κάνει με τον Δικτυακό τόπο του Ιδρύματος.

Esoterism Academy

CIRCLE OF LIGHT / Perennial Sayings

20. The Non-Path of True Enlightenment

ESOTERISM STUDIES YOUTUBE / The Way of the Real

ESOTERISM STUDIES YOUTUBE / Η Οδός του Πραγματικού

ESOTERISM STUDIES BOOKS

ESOTERISM ACADEMY NEW ARTICLE

Thursday, December 22, 2011

ΜΕΤΑΦΥΣΙΚΗ ΤΗΣ ΖΩΗΣ / Θεωρία Πολιτικής

TAOΪSM / "Tao Te Ching" Commentaries

BUDDHISM /"Dammapada" Commentaries

VEDANTA / "Viveka Chudamani, by Adi Sankaracharya" Commentaries

KRISHNA (9ος, 8ος αιώνας π.Χ.) / "Bhagavad Gita" Commentaries

1.3. The Sacred Threshold: A Mystical Contemplation on the Despondency of Arjuna

jKRISHNAMURTI / "The Only Revolution" Commentaries

RELIGION / Religions Commentaries

Quotes

Constantinos’s quotes

Copyright