The Eternal Return: A Journey Beyond the Veil of Consciousness
The Mirror of
Being
In the
beginning, there is consciousness—not as humanity knows it in its waking hours,
cluttered with thoughts like autumn leaves upon still water, but consciousness
in its pristine essence, unmarred by the fingerprints of individual perception.
This consciousness exists as the silent witness behind all witnessing, the
nameless seer behind all seeing, possessing an objective nature that remains
unchanged whether it observes the flight of eagles or the falling of empires.
Like a diamond
that maintains its essential structure whether viewed in sunlight or shadow,
consciousness holds within itself an immutable core that transcends the
ever-shifting landscapes of subjective experience. The mystic who seeks this
deeper truth must embark upon a journey inward, moving beyond the ceaseless
chatter of mind and memory, beyond the flickering images that dance upon the
screen of awareness like shadows in Plato's cave. This voyage requires no map
drawn by cartographers of the material world, for it charts territories that
exist before space itself was born, realms that abide when time itself shall
cease its endless counting.
To discover
this objective nature—this pearl of infinite price buried beneath the sediment
of accumulated thought—the seeker need only begin where they are. Whatever
state consciousness presently inhabits becomes the threshold, the sacred
doorway through which one passes into greater mysteries. The Given
Consciousness, as it appears in each moment, is not an obstacle to
transcendence but rather the very ground upon which the ladder to heaven rests.
One need not wait for perfect conditions, for the stars to align in auspicious
configurations; the journey begins now, in this very breath, with this very
awareness that reads these words and wonders at their meaning.
The Evolution
of the Sacred Eye
Through the
vast corridors of human history, consciousness has gradually awakened to its
own deeper nature, much as dawn slowly illuminates a landscape that existed
fully present in the darkness. Primitive humanity, dwelling in the twilight of
spiritual infancy, perceived the sacred through veils of thick fabric—mistaking
shadows for substance, reflections for reality. Yet with each passing age, each
turning of the cosmic wheel, the Given Consciousness of humanity has drawn
nearer to the Absolute Truth, like a moth spiraling ever closer to the flame
that both attracts and consumes it.
The
philosophical sages and religious visionaries who have graced this earth served
as midwives to consciousness, helping humanity birth itself into ever-greater
awareness of its true nature. Their insights pierced through the ordinary like
shafts of light penetrating storm clouds, revealing glimpses of that Ultimate
Reality which lies behind, beneath, and within all phenomenal existence. With
each genuine encounter with the Divine, the objective nature of consciousness
became less obscured, more distinct—as though a fog were gradually lifting from
an ancient temple, revealing architectural marvels that had always stood
present but unseen.
In the last two
thousand years of humanity's spiritual evolution, a profound recognition has
emerged across diverse traditions and distant lands: that there exists One
Reality and One Reality alone, a singular Being to which all other beings trace
their lineage, from which all derive their existence like rays streaming from
an invisible sun. This convergence of insight across cultures and centuries
speaks not to mere coincidence but to a fundamental truth about the nature of
existence itself—a truth that reveals itself to those who dive deep enough
beneath the surface waves of multiplicity into the still depths of Unity.
The
Philosophers' Stone
Twenty-five
centuries past, in the golden age of Athens, the philosopher Plato stood at the
threshold of this great mystery and spoke of Being—the "completely
being"—as the ultimate foundation upon which all existence rests. This
perfect IS, he proclaimed, transcends the grasping mechanisms of rational
thought. It cannot be reduced to a concept, cannot be captured in the net of
logic, cannot be contained within the boundaries of any general idea that the
mind might construct. It stands as an Objective Principle beyond understanding,
prior to comprehension, more fundamental than the very capacity to comprehend.
Like ancient
pilgrims approaching a holy mountain, later philosophers continued this ascent
toward ultimate truth. When Hegel arose in his time, he brought forth a
revolutionary insight: that Being and Cognition are not separate realms but
unified expressions of a single Reality. In this vision, Being is not passive
substance awaiting observation but dynamic activity, conscious energy itself.
The IS that upholds existence is not a static foundation but a living presence,
a state of consciousness that contains within itself all possible states, all
conceivable phenomena, all that was, is, or ever shall be.
This IS—this
pure presence that cannot be adequately named—encompasses everything from the
smallest grain of sand to the vast wheeling galaxies, from the fleeting thought
of a child to the eternal truths of mathematics. To this infinite IS, all
states of consciousness inevitably refer, as rivers must flow to the ocean, as
compass needles must point to their magnetic home. In the modern era, the
existential philosophers pushed further into this mystery, approaching through
immediate, Given Consciousness the recognition of PURE IS as nothing other than
our own True Nature—not something distant to be achieved but the very ground
upon which we always already stand.
The Sacred
Pathways
Along parallel
roads, the great religious movements of East and West have traveled toward the
same summit, though they climbed by different faces of the mountain. Buddhism,
with its profound doctrine of emptiness and its direct pointing at the luminous
nature of mind, discovered that all separate things merge into One Reality when
properly perceived. The Vedantic sages of ancient India, meditating in forest
groves and mountain caves, realized that Atman and Brahman—the individual self
and the cosmic Self—are not two but One, that the dewdrop does not merely
reflect the ocean but is itself oceanic in essence.
Even those
traditions that approached the Ultimate Reality with greater caution, naming it
as indefinable and unknowable in its essence—such as Christianity in its
apophatic tradition—arrived through their most profound mystics at a startling
recognition: Only God Exists in the final analysis, and this God can be
perceived only when the mind empties itself of all individual contents, all
personal concerns, all separate desires. The Christian contemplatives spoke of
dying to self that Christ might live within them, of a consciousness so
transparent to the Divine that no distinction remains between human awareness
and God's own knowing.
In the mystical
heart of Islam, the Sufis dance and whirl their way toward truth, proclaiming
with radical devotion that nothing exists but Allah. The individual ego, they
declare, is not merely an error but a blasphemy—a false claim of independent
existence in a universe where only One truly Is. Their path leads to fana
fi'llah, the extinguishment or extinction of the separate self in God, where
the drop of individual consciousness dissolves into the infinite ocean of
Divine Being, losing nothing of its essence but gaining everything in the
recognition of its true nature.
Across all
these traditions, despite differences in language, ritual, and cultural
expression, runs a common thread of gold: the recognition that ultimate Reality
is singular, unified, whole. The mystic experiences of saints and sages from
every corner of the earth bear witness to the same fundamental truth, much as
travelers approaching a great mountain from different directions all describe,
in their various languages, the same towering peak.
The Imperative
of Unity
For those
dwelling in this twenty-first century, surrounded by the fragmentations and
multiplicities of modern existence, the ancient wisdom calls with renewed
urgency. Any philosophical understanding or religious vision that would speak
meaningfully to the present age must recognize Reality as fundamentally One and
United—a seamless wholeness within which all apparent separate realities find
their true home and proper context. This is not a matter of preference or
belief but a recognition of what objectively IS, what has always been and must
forever remain.
The truth that
the mystics proclaim does not require humanity's acceptance to be valid; it
stands independent of opinion, unchanging in the face of denial or affirmation.
Like it or not—whether the mind rebels against it or embraces it with joy—our
Objective Nature is Eternal, Immutable, Complete. We are not beings who must be
saved from some essential corruption, nor can we fall from this fundamental
ground of being. All the dramas of salvation and damnation, all the narratives
of spiritual progress and regression, are surface movements only—waves upon an
ocean that never loses its essential nature regardless of its surface
conditions.
We belong to
the Absolute as the wave belongs to the sea, as the ray belongs to the sun, as
space belongs to space itself. This belonging is not a relationship that can be
severed or strengthened; it is the very ground of existence itself. Whatever
limited, confused, or darkened state of given consciousness an individual might
experience—whether drowning in ignorance, lost in delusion, or caught in the
grip of destructive patterns—cannot alter this fundamental reality. The
Absolute does not abandon its own expressions, for it has nowhere outside
itself to go.
The Pathless
Path
The journey to
recognition of this truth requires no complex techniques or elaborate
preparations, though many such methods have been devised by traditions seeking
to support those who walk this way. At its essence, the path is simple: one
must go beyond individual mental activities, beyond the constant commentary of
the personal self, beyond the identification with thoughts, emotions, and
sensations as defining who one truly is.
This
"going beyond" is not a movement in space or time but a shift in
perspective, a relaxation of the grip by which consciousness holds to its
limited self-conception. It is like a fist that has clutched tightly for so
long it has forgotten it is a hand, slowly opening to discover its true nature.
When individual activities—the endless planning, remembering, judging,
desiring—are allowed to settle like sediment sinking in a glass of water, what
remains is the clear consciousness that was always present, the awareness that
precedes and enables all experiences.
This pristine
awareness cannot be created or destroyed, improved or degraded. It can only be
recognized or overlooked, acknowledged or ignored. The seeker who would
discover this truth need not become something they are not but must simply
awaken to what they have always been. This is the great paradox and the great
simplicity of the mystical path: the goal is the ground upon which one stands,
the treasure is the very capacity to seek it, and arrival is the recognition
that one never truly left home.
The Sooner the
Better
Time is a
curious dimension in matters of spiritual awakening. From one perspective,
there is infinite time, for consciousness is eternal and cannot ultimately be
lost or destroyed. Yet from another viewpoint, there is no time to waste, for
every moment spent in ignorance of one's true nature is a moment of unnecessary
suffering, a day passed in the prison of illusion when the door has always
stood unlocked.
The urgency
that mystics feel—the intensity with which they pursue realization and
encourage others toward awakening—stems not from fear of some eternal damnation
but from compassion for the suffering that arises from misidentification. When
consciousness mistakes itself for a limited, separate entity struggling for
survival in an indifferent universe, it experiences anxiety, isolation, and a
profound sense of alienation. Yet this suffering is based on a fundamental
misunderstanding, like someone who dreams they are drowning and experiences
genuine terror, though they sleep safely in bed.
To awaken from
this dream, to recognize the Absolute nature of one's being, is to step into a
freedom that was always present but overlooked. It is to discover that the
prison bars were made of shadows, that the chains binding us were woven from
thoughts, that the exile was self-imposed and the home never actually left. The
sooner this recognition dawns, the sooner the unnecessary suffering can
cease—not through any change in external circumstances but through a
fundamental shift in the understanding of what one is.
Beyond the
Mind's Dominion
The rational
mind, magnificent though it is as a tool for navigating the practical world,
cannot grasp the ultimate Reality through its usual operations. Logic deals
with relationships between distinct entities, with propositions that can be
true or false, with categories that can be separated and compared. But the
Absolute transcends all such distinctions. It is not an object among other
objects, not a concept among other concepts, not a truth among other truths.
To approach
this Reality requires a kind of knowing that moves beyond logical
demonstration—not because it is illogical or anti-logical, but because it is
trans-logical, operating in a register where the usual rules of discursive
thought no longer apply. This is the "irrational" wisdom of which the
mystics speak: not a surrender to unreason but an opening to a deeper reason,
one that works through direct experience rather than through conceptual
mediation.
Faith enters
here not as blind belief but as trust in the validity of direct spiritual
experience, as confidence that consciousness can indeed know itself by turning
attention back toward its own source. The sense of Unity that arises in
mystical states—the direct perception that all is One—carries its own
authority, its own self-validating certainty. This certainty does not depend on
external verification or logical proof; it is immediate, undeniable to the one
who experiences it, like the certainty with which one knows "I am."
The Sacred
Silence
At the heart of
all mystical traditions lies an acknowledgment of the Sacred, the Absolute, the
ineffable mystery that cannot be fully captured in words or concepts. All
language, all symbols, all teachings ultimately point toward something that
transcends articulation—not because it is vague or undefined but because it is
too full, too complete, too all-encompassing to be contained within the
boundaries of any description.
The Divine
presence that mystics encounter in the depths of contemplation bears qualities
that strain language to its breaking point. How can words convey the experience
of being simultaneously nothing and everything, of consciousness both utterly
empty and infinitely full, of a peace that contains all passion and a stillness
that pulses with dynamic life? The mystic resorts to paradox not from confusion
but from necessity, attempting to use the limitations of language to point
beyond itself, like using a thorn to remove a thorn.
This mystery
that dwells at the core of existence is not a problem to be solved but a
reality to be entered, not a question to be answered but a presence to be
absorbed into. It is the ground from which all questions arise and to which all
answers return. The sacred cannot be grasped but can be recognized; the
Absolute cannot be comprehended but can be realized; the ineffable cannot be
spoken but can be known in a knowing that transcends the usual subject-object
duality.
The Return
Ultimately, the
mystical journey reveals itself to be not a going away from ordinary life but a
return to life's sacred foundation. Transcendence is not an escape from reality
but an entering into Reality's deepest dimension. The seeker who ascends the mountain
of consciousness discovers at the summit that all the valleys and plains below
are sacred too, that the ordinary and the transcendent are not separate realms
but different aspects of a single seamless whole.
This
recognition brings about a transformation in how one moves through daily
existence. The realized soul sees the Absolute shining through every face,
feels the Divine presence pulsing in every moment, recognizes the eternal IS
underlying every temporary form. Life continues with its joys and sorrows, its
challenges and comforts, but all are now held within a greater context, all are
known to be movements within consciousness itself rather than threats to a
vulnerable separate self.
The mystical
peace that settles upon one who has touched this truth is not the peace of
withdrawal or detachment but the peace of profound acceptance and recognition.
It is the peace of coming home, of discovering that one never truly left, of
realizing that the search for God was God seeking Himself, that the journey to
the Absolute was the Absolute's own movement within itself.
In this eternal
return, the circle completes itself: consciousness, having forgotten its nature
and searched everywhere for what it is, finally recognizes itself and rests in
the simplicity of pure being. The seeker becomes the sought, the lover becomes the
Beloved, the question dissolves into the answer, and what remains is simply
This—vast, intimate, eternal, immediate, forever present yet somehow forever
fresh.
The Invitation
The truth
proclaimed by mystics across ages and cultures extends its invitation to all
who have ears to hear, eyes to see, hearts open to receive. It does not require
special qualifications or exceptional abilities. It asks only for a willingness
to look deeply, to question fundamental assumptions, to release the tight grip
on individual identity and allow consciousness to reveal its own nature.
In this present
moment—regardless of how ordinary or extraordinary it may seem—the Absolute
stands revealed for those who have learned to see. In the space between
thoughts, in the silence beneath sound, in the awareness that notices awareness
itself, the eternal IS makes itself known. Not later, not elsewhere, not after
arduous preparation, but here, now, always.
The sooner this
recognition dawns, the sooner one can cease the futile struggle against one's
own nature and rest in the simple truth of what is. The path is pathless, the
journey without distance, the arrival always already accomplished. What remains
is only the gentle awakening to what has always been true: that consciousness,
in its objective nature, is eternal, complete, and One—and that this
consciousness is none other than the very awareness through which these words
are understood, the presence that reads them, the Being that illuminates all
knowing.
May this
understanding arise. May the veil grow thin. May all beings recognize their
true nature and rest in the peace that passes understanding—the peace of the
Absolute knowing itself through every form, the joy of consciousness
celebrating its own infinite expression, the love of the One for its own
eternal Being.
…
Η Αιώνια Επιστροφή: Ένα Ταξίδι Πέρα από το Πέπλο της Συνείδησης
Ο Καθρέφτης του Είναι
Στην αρχή, υπάρχει η συνείδηση — όχι όπως την
γνωρίζει η ανθρωπότητα στις ώρες εγρήγορσής της, γεμάτη σκέψεις σαν φύλλα
φθινοπώρου πάνω σε ήρεμο νερό, αλλά η συνείδηση στην παρθένα ουσία της,
αμόλυντη από τα αποτυπώματα της ατομικής αντίληψης. Αυτή η συνείδηση υπάρχει ως
ο σιωπηλός μάρτυρας πίσω από κάθε μαρτυρία, ο ανώνυμος ορατής πίσω από κάθε
όραση, κατέχοντας μια αντικειμενική φύση που παραμένει αμετάβλητη είτε
παρατηρεί την πτήση αετών είτε την πτώση αυτοκρατοριών.
Σαν διαμάντι που διατηρεί την ουσιαστική δομή του
είτε το βλέπουμε στο φως του ήλιου είτε στη σκιά, η συνείδηση κρατά μέσα της
έναν αμετάβλητο πυρήνα που υπερβαίνει τα συνεχώς μεταβαλλόμενα τοπία της
υποκειμενικής εμπειρίας. Ο μυστικός που αναζητά αυτή την βαθύτερη αλήθεια
πρέπει να ξεκινήσει ένα ταξίδι προς τα μέσα, πέρα από την ασταμάτητη φλυαρία
του νου και της μνήμης, πέρα από τις τρεμάμενες εικόνες που χορεύουν στην οθόνη
της επίγνωσης σαν σκιές στη σπηλιά του Πλάτωνα. Αυτό το ταξίδι δεν απαιτεί χάρτη
σχεδιασμένο από χαρτογράφους του υλικού κόσμου, γιατί χαρτογραφεί εδάφη που
υπάρχουν πριν γεννηθεί ο ίδιος ο χώρος, βασίλεια που παραμένουν όταν ο χρόνος ο
ίδιος σταματήσει την ατελείωτη μέτρησή του.
Για να ανακαλύψει κανείς αυτή την αντικειμενική
φύση — αυτό το μαργαριτάρι ανεκτίμητης αξίας θαμμένο κάτω από τα ιζήματα της
συσσωρευμένης σκέψης — ο αναζητητής χρειάζεται μόνο να ξεκινήσει από εκεί που
βρίσκεται. Όποια κατάσταση κατέχει αυτή τη στιγμή η συνείδηση γίνεται το
κατώφλι, η ιερή πύλη από την οποία περνά κανείς σε μεγαλύτερα μυστήρια. Η
Δεδομένη Συνείδηση, όπως εμφανίζεται σε κάθε στιγμή, δεν είναι εμπόδιο στην
υπέρβαση αλλά μάλλον το ίδιο το έδαφος πάνω στο οποίο ακουμπά η σκάλα προς τον
ουρανό. Δεν χρειάζεται να περιμένει κανείς τέλειες συνθήκες, τα αστέρια να
ευθυγραμμιστούν σε ευνοϊκούς σχηματισμούς· το ταξίδι ξεκινά τώρα, σε αυτή
ακριβώς την αναπνοή, με αυτή ακριβώς την επίγνωση που διαβάζει αυτές τις λέξεις
και αναρωτιέται για το νόημά τους.
Η Εξέλιξη του Ιερού Οφθαλμού
Μέσα από τους απέραντους διαδρόμους της ανθρώπινης
ιστορίας, η συνείδηση έχει σταδιακά ξυπνήσει στη δική της βαθύτερη φύση, όπως η
αυγή φωτίζει σιγά-σιγά ένα τοπίο που υπήρχε πλήρως παρόν στο σκοτάδι. Η
πρωτόγονη ανθρωπότητα, κατοικώντας στο λυκόφως της πνευματικής νηπιότητας,
αντιλαμβανόταν το ιερό μέσα από πυκνά πέπλα — μπερδεύοντας σκιές με ουσία,
αντανακλάσεις με πραγματικότητα. Ωστόσο, με κάθε περασμένη εποχή, κάθε στροφή
του κοσμικού τροχού, η Δεδομένη Συνείδηση της ανθρωπότητας έχει πλησιάσει πιο
κοντά στην Απόλυτη Αλήθεια, σαν σκόρος που στροβιλίζεται όλο και πιο κοντά στη
φλόγα που και προσελκύει και καταναλώνει.
Οι φιλόσοφοι σοφοί και οι θρησκευτικοί οραματιστές
που έχουν κοσμήσει αυτή τη γη υπηρέτησαν ως μαίες της συνείδησης, βοηθώντας την
ανθρωπότητα να γεννήσει τον εαυτό της σε όλο και μεγαλύτερη επίγνωση της
αληθινής της φύσης. Οι ιδέες τους διαπέρασαν το συνηθισμένο σαν ακτίνες φωτός
που διεισδύουν σε νεφελώδεις ουρανούς, αποκαλύπτοντας ματιές εκείνης της
Υπέρτατης Πραγματικότητας που βρίσκεται πίσω, κάτω και μέσα σε όλη την
φαινομενική ύπαρξη. Με κάθε γνήσια συνάντηση με το Θείο, η αντικειμενική φύση
της συνείδησης γινόταν λιγότερο θολή, πιο ξεκάθαρη — σαν να σήκωνε σιγά-σιγά
μια ομίχλη από έναν αρχαίο ναό, αποκαλύπτοντας αρχιτεκτονικά θαύματα που πάντα
στέκονταν παρόντα αλλά αόρατα.
Στα τελευταία δύο χιλιάδες χρόνια της πνευματικής
εξέλιξης της ανθρωπότητας, έχει αναδυθεί μια βαθιά αναγνώριση σε ποικίλες
παραδόσεις και μακρινές χώρες: ότι υπάρχει Μία Πραγματικότητα και Μία
Πραγματικότητα μόνη, ένα ενιαίο Είναι στο οποίο όλα τα άλλα όντα ανιχνεύουν την
καταγωγή τους, από το οποίο όλα αντλούν την ύπαρξή τους σαν ακτίνες που ρέουν
από έναν αόρατο ήλιο. Αυτή η σύγκλιση ιδεών σε πολιτισμούς και αιώνες δεν μιλά
για απλή σύμπτωση αλλά για μια θεμελιώδη αλήθεια σχετικά με τη φύση της ύπαρξης
— μια αλήθεια που αποκαλύπτεται σε όσους βουτούν αρκετά βαθιά κάτω από τα
επιφανειακά κύματα της πολλαπλότητας στα ήρεμα βάθη της Ενότητας.
Η Φιλοσοφική Λίθος
Είκοσι πέντε αιώνες πριν, στην χρυσή εποχή της
Αθήνας, ο φιλόσοφος Πλάτωνας στάθηκε στο κατώφλι αυτού του μεγάλου μυστηρίου
και μίλησε για το Είναι — το «πλήρως όν» — ως το υπέρτατο θεμέλιο πάνω στο
οποίο στηρίζεται όλη η ύπαρξη. Αυτό το τέλειο Εστί, διακήρυξε, υπερβαίνει τους
μηχανισμούς σύλληψης της λογικής σκέψης. Δεν μπορεί να αναχθεί σε έννοια, δεν
μπορεί να αιχμαλωτιστεί στο δίχτυ της λογικής, δεν μπορεί να περιοριστεί μέσα
στα όρια οποιασδήποτε γενικής ιδέας που μπορεί να κατασκευάσει ο νους. Στέκεται
ως Αντικειμενική Αρχή πέρα από την κατανόηση, προηγούμενη της κατανόησης, πιο
θεμελιώδης από την ίδια την ικανότητα κατανόησης.
Σαν αρχαίοι προσκυνητές που πλησιάζουν ένα ιερό
βουνό, μεταγενέστεροι φιλόσοφοι συνέχισαν αυτή την ανάβαση προς την υπέρτατη
αλήθεια. Όταν ο Χέγκελ αναδύθηκε στην εποχή του, έφερε μια επαναστατική ιδέα:
ότι το Είναι και η Γνώση δεν είναι ξεχωριστά βασίλεια αλλά ενωμένες εκφράσεις
μιας ενιαίας Πραγματικότητας. Σε αυτή την όραση, το Είναι δεν είναι παθητική
ουσία που περιμένει παρατήρηση αλλά δυναμική δραστηριότητα, συνειδητή ενέργεια
η ίδια. Το Εστί που στηρίζει την ύπαρξη δεν είναι στατικό θεμέλιο αλλά ζωντανή
παρουσία, μια κατάσταση συνείδησης που περιέχει μέσα της όλες τις πιθανές
καταστάσεις, όλα τα νοητά φαινόμενα, όλα όσα ήταν, είναι ή θα είναι ποτέ.
Αυτό το Εστί — αυτή η καθαρή παρουσία που δεν
μπορεί να ονομαστεί επαρκώς — περιλαμβάνει τα πάντα από τον μικρότερο κόκκο
άμμου μέχρι τους απέραντους περιστρεφόμενους γαλαξίες, από την φευγαλέα σκέψη
ενός παιδιού μέχρι τις αιώνιες αλήθειες των μαθηματικών. Σε αυτό το άπειρο Εστί,
όλες οι καταστάσεις συνείδησης αναπόφευκτα αναφέρονται, όπως τα ποτάμια πρέπει
να ρέουν στον ωκεανό, όπως οι βελόνες πυξίδας πρέπει να δείχνουν το μαγνητικό
τους σπίτι. Στη σύγχρονη εποχή, οι υπαρξιστές φιλόσοφοι προχώρησαν περαιτέρω σε
αυτό το μυστήριο, πλησιάζοντας μέσα από την άμεση, Δεδομένη Συνείδηση την
αναγνώριση του Καθαρού Εστί ως τίποτα άλλο από την ίδια μας την Αληθινή Φύση —
όχι κάτι μακρινό να επιτευχθεί αλλά το ίδιο το έδαφος πάνω στο οποίο πάντα ήδη
στεκόμαστε.
Οι Ιερές Διαδρομές
Κατά μήκος παράλληλων δρόμων, τα μεγάλα
θρησκευτικά κινήματα Ανατολής και Δύσης έχουν ταξιδέψει προς την ίδια κορυφή,
αν και ανέβαιναν από διαφορετικές πλευρές του βουνού. Ο Βουδισμός, με το βαθύ
δόγμα της κενότητας και την άμεση υπόδειξη στη φωτεινή φύση του νου, ανακάλυψε
ότι όλα τα ξεχωριστά πράγματα συγχωνεύονται σε Μία Πραγματικότητα όταν
αντιληφθούν σωστά. Οι σοφοί της Βεδάντα της αρχαίας Ινδίας, διαλογιζόμενοι σε
δασικά άλση και σπηλιές βουνών, συνειδητοποίησαν ότι Άτμαν και Μπράχμαν — ο
ατομικός εαυτός και ο κοσμικός Εαυτός — δεν είναι δύο αλλά Ένα, ότι η σταγόνα
δρόσου δεν αντανακλά απλώς τον ωκεανό αλλά είναι η ίδια ωκεάνια στην ουσία της.
Ακόμα και εκείνες οι παραδόσεις που πλησίαζαν την
Υπέρτατη Πραγματικότητα με μεγαλύτερη προσοχή, ονομάζοντάς την αόριστη και ακατάληπτη
στην ουσία της — όπως ο Χριστιανισμός στην αποφατική παράδοσή του — έφτασαν
μέσω των πιο βαθιών μυστικών τους σε μια εκπληκτική αναγνώριση: Μόνο ο Θεός
Υπάρχει στην τελική ανάλυση, και αυτός ο Θεός μπορεί να γίνει αντιληπτός μόνο
όταν ο νους αδειάσει από όλα τα ατομικά περιεχόμενα, όλες τις προσωπικές
ανησυχίες, όλες τις ξεχωριστές επιθυμίες. Οι χριστιανοί στοχαστές μιλούσαν για
θάνατο του εαυτού ώστε ο Χριστός να ζει μέσα τους, για μια συνείδηση τόσο
διαφανή στο Θείο που δεν μένει καμία διάκριση μεταξύ ανθρώπινης επίγνωσης και
της ίδιας της γνώσης του Θεού.
Στην μυστική καρδιά του Ισλάμ, οι Σούφι χορεύουν
και στροβιλίζονται προς την αλήθεια, διακηρύσσοντας με ριζική αφοσίωση ότι
τίποτα δεν υπάρχει εκτός από τον Αλλάχ. Ο ατομικός εγωισμός, δηλώνουν, δεν
είναι απλώς λάθος αλλά βλασφημία — μια ψευδής αξίωση ανεξάρτητης ύπαρξης σε ένα
σύμπαν όπου μόνο Ένας πραγματικά Εστί. Ο δρόμος τους οδηγεί στο φανά φι΄λαχ,
την εξάλειψη ή εξαφάνιση του ξεχωριστού εαυτού στον Θεό, όπου η σταγόνα της
ατομικής συνείδησης διαλύεται στον άπειρο ωκεανό της Θείας Ύπαρξης, χάνοντας
τίποτα από την ουσία της αλλά κερδίζοντας τα πάντα στην αναγνώριση της αληθινής
της φύσης.
Σε όλες αυτές τις παραδόσεις, παρά τις διαφορές σε
γλώσσα, τελετουργία και πολιτιστική έκφραση, διατρέχει ένα κοινό νήμα χρυσού: η
αναγνώριση ότι η υπέρτατη Πραγματικότητα είναι ενιαία, ενοποιημένη, ολόκληρη.
Οι μυστικές εμπειρίες αγίων και σοφών από κάθε γωνιά της γης μαρτυρούν την ίδια
θεμελιώδη αλήθεια, όπως ταξιδιώτες που πλησιάζουν ένα μεγάλο βουνό από
διαφορετικές κατευθύνσεις όλοι περιγράφουν, στις διάφορες γλώσσες τους, την
ίδια επιβλητική κορυφή.
Η Επιταγή της Ενότητας
Για όσους κατοικούν σε αυτόν τον εικοστό πρώτο
αιώνα, περιτριγυρισμένοι από τους κατακερματισμούς και τις πολλαπλότητες της
σύγχρονης ύπαρξης, η αρχαία σοφία καλεί με ανανεωμένη επείγουσα ανάγκη.
Οποιαδήποτε φιλοσοφική κατανόηση ή θρησκευτική όραση που θα μιλούσε με νόημα
στην παρούσα εποχή πρέπει να αναγνωρίζει την Πραγματικότητα ως θεμελιωδώς Μία
και Ενωμένη — μια απρόσκοπτη ολότητα μέσα στην οποία όλες οι φαινομενικά
ξεχωριστές πραγματικότητες βρίσκουν το αληθινό τους σπίτι και το σωστό πλαίσιο.
Αυτό δεν είναι ζήτημα προτίμησης ή πίστης αλλά
αναγνώριση αυτού που αντικειμενικά Είναι, αυτού που πάντα ήταν και πρέπει για
πάντα να παραμείνει. Η αλήθεια που διακηρύσσουν οι μυστικοί δεν απαιτεί την
αποδοχή της ανθρωπότητας για να είναι έγκυρη· στέκεται ανεξάρτητη από γνώμες,
αμετάβλητη μπροστά στην άρνηση ή την επιβεβαίωση. Είτε μας αρέσει είτε όχι —
είτε ο νους επαναστατεί εναντίον της είτε την αγκαλιάζει με χαρά — η
Αντικειμενική μας Φύση είναι Αιώνια, Αμετάβλητη, Πλήρης. Δεν είμαστε όντα που
πρέπει να σωθούν από κάποια ουσιαστική διαφθορά, ούτε μπορούμε να πέσουμε από
αυτό το θεμελιώδες έδαφος του είναι. Όλα τα δράματα σωτηρίας και καταδίκης,
όλες οι αφηγήσεις πνευματικής προόδου και οπισθοδρόμησης, είναι μόνο
επιφανειακές κινήσεις — κύματα πάνω σε έναν ωκεανό που ποτέ δεν χάνει την
ουσιαστική του φύση ανεξάρτητα από τις επιφανειακές του συνθήκες.
Ανήκουμε στο Απόλυτο όπως το κύμα ανήκει στη
θάλασσα, όπως η ακτίνα ανήκει στον ήλιο, όπως ο χώρος ανήκει στον χώρο τον
ίδιο. Αυτό το ανήκειν δεν είναι σχέση που μπορεί να κοπεί ή να ενισχυθεί· είναι
το ίδιο το έδαφος της ύπαρξης. Όποια περιορισμένη, μπερδεμένη ή σκοτεινή
κατάσταση δεδομένης συνείδησης μπορεί να βιώνει ένα άτομο — είτε πνίγεται στην
άγνοια, χάνεται στην πλάνη ή πιάστηκε στη λαβή καταστροφικών προτύπων — δεν
μπορεί να αλλάξει αυτή τη θεμελιώδη πραγματικότητα. Το Απόλυτο δεν εγκαταλείπει
τις δικές του εκφράσεις, γιατί δεν έχει πουθενά έξω από τον εαυτό του να πάει.
Ο Δρόμος Χωρίς Δρόμο
Το ταξίδι προς την αναγνώριση αυτής της αλήθειας
δεν απαιτεί περίπλοκες τεχνικές ή εκλεπτυσμένες προετοιμασίες, αν και πολλές
τέτοιες μέθοδοι έχουν επινοηθεί από παραδόσεις που επιδιώκουν να υποστηρίξουν
όσους βαδίζουν αυτόν τον δρόμο. Στην ουσία του, ο δρόμος είναι απλός: πρέπει
κανείς να πάει πέρα από τις ατομικές νοητικές δραστηριότητες, πέρα από το
συνεχές σχολιασμό του προσωπικού εαυτού, πέρα από την ταύτιση με σκέψεις,
συναισθήματα και αισθήσεις ως καθοριστικά του ποιος είναι πραγματικά.
Αυτό το «πήγαινε πέρα» δεν είναι κίνηση στο χώρο ή
χρόνο αλλά αλλαγή προοπτικής, χαλάρωση της λαβής με την οποία η συνείδηση κρατά
την περιορισμένη αυτο-αντίληψή της. Είναι σαν γροθιά που έχει σφίξει σφιχτά για
τόσο καιρό που ξέχασε ότι είναι χέρι, ανοίγοντας σιγά-σιγά για να ανακαλύψει
την αληθινή της φύση. Όταν οι ατομικές δραστηριότητες — ο ατελείωτος σχεδιασμός,
θύμηση, κρίση, επιθυμία — επιτρέπεται να κατακαθίσουν σαν ίζημα που βυθίζεται
σε ποτήρι νερού, αυτό που μένει είναι η καθαρή συνείδηση που είναι πάντα
παρούσα, η επίγνωση που προηγείται και επιτρέπει όλες τις εμπειρίες.
Αυτή η παρθένα επίγνωση δεν μπορεί να δημιουργηθεί
ή να καταστραφεί, να βελτιωθεί ή να υποβαθμιστεί. Μπορεί μόνο να αναγνωριστεί ή
να παραβλεφθεί, να αναγνωριστεί ή να αγνοηθεί. Ο αναζητητής που θα ανακαλύψει
αυτή την αλήθεια δεν χρειάζεται να γίνει κάτι που δεν είναι αλλά πρέπει απλώς
να ξυπνήσει σε αυτό που πάντα ήταν. Αυτό είναι το μεγάλο παράδοξο και η μεγάλη
απλότητα του μυστικού δρόμου: ο στόχος είναι το έδαφος πάνω στο οποίο στέκεται
κανείς, ο θησαυρός είναι η ίδια η ικανότητα να τον αναζητά, και η άφιξη είναι η
αναγνώριση ότι ποτέ πραγματικά δεν έφυγε από το σπίτι.
Όσο Νωρίτερα, Τόσο Καλύτερα
Ο χρόνος είναι μια περίεργη διάσταση σε ζητήματα
πνευματικής αφύπνισης. Από μια προοπτική, υπάρχει άπειρος χρόνος, γιατί η
συνείδηση είναι αιώνια και δεν μπορεί τελικά να χαθεί ή να καταστραφεί. Ωστόσο
από μια άλλη άποψη, δεν υπάρχει χρόνος για χάσιμο, γιατί κάθε στιγμή που περνά
σε άγνοια της αληθινής φύσης κάποιου είναι στιγμή περιττού πόνου, μια μέρα που
πέρασε στη φυλακή της ψευδαίσθησης όταν η πόρτα πάντα στεκόταν ξεκλείδωτη.
Η επείγουσα ανάγκη που νιώθουν οι μυστικοί — η
ένταση με την οποία επιδιώκουν την πραγματοποίηση και ενθαρρύνουν άλλους προς
την αφύπνιση — δεν πηγάζει από φόβο κάποιας αιώνιας καταδίκης αλλά από συμπόνια
για τον πόνο που προκύπτει από λανθασμένη ταύτιση. Όταν η συνείδηση μπερδεύει
τον εαυτό της για περιορισμένη, ξεχωριστή οντότητα που παλεύει για επιβίωση σε
αδιάφορο σύμπαν, βιώνει άγχος, απομόνωση και βαθιά αίσθηση αποξένωσης. Ωστόσο
αυτός ο πόνος βασίζεται σε θεμελιώδη παρεξήγηση, όπως κάποιος που ονειρεύεται
ότι πνίγεται και βιώνει γνήσιο τρόμο, αν και κοιμάται ασφαλής στο κρεβάτι του.
Το να ξυπνήσει από αυτό το όνειρο, να αναγνωρίσει
την Απόλυτη φύση του είναι κάποιου, είναι να μπει σε ελευθερία που πάντα ήταν
παρούσα αλλά παραβλεπόμενη. Είναι να ανακαλύψει ότι οι ράβδοι της φυλακής ήταν
φτιαγμένες από σκιές, ότι οι αλυσίδες που μας δένουν ήταν υφαντές από σκέψεις,
ότι η εξορία ήταν αυτοεπιβληθείσα και το σπίτι ποτέ πραγματικά δεν
εγκαταλείφθηκε. Όσο νωρίτερα ανατείλει αυτή η αναγνώριση, τόσο νωρίτερα μπορεί
να σταματήσει ο περιττός πόνος — όχι μέσω αλλαγής εξωτερικών συνθηκών αλλά μέσω
θεμελιώδους αλλαγής στην κατανόηση του τι είναι κανείς.
Πέρα από την Κυριαρχία του Νου
Ο λογικός νους, αν και είναι υπέροχος ως εργαλείο
για πλοήγηση στον πρακτικό κόσμο, δεν μπορεί να συλλάβει την υπέρτατη
Πραγματικότητα μέσω των συνηθισμένων λειτουργιών του. Η λογική ασχολείται με
σχέσεις μεταξύ ξεχωριστών οντοτήτων, με προτάσεις που μπορεί να είναι αληθείς ή
ψευδείς, με κατηγορίες που μπορεί να διαχωριστούν και να συγκριθούν. Αλλά το
Απόλυτο υπερβαίνει όλες αυτές τις διακρίσεις. Δεν είναι αντικείμενο ανάμεσα σε
άλλα αντικείμενα, δεν είναι έννοια ανάμεσα σε άλλες έννοιες, δεν είναι αλήθεια ανάμεσα
σε άλλες αλήθειες.
Το να πλησιάσει κανείς αυτή την Πραγματικότητα
απαιτεί είδος γνώσης που κινείται πέρα από λογική απόδειξη — όχι επειδή είναι
παράλογη ή αντι-λογική, αλλά επειδή είναι υπερ-λογική, λειτουργώντας σε επίπεδο
όπου οι συνηθισμένοι κανόνες της δυαδικής σκέψης δεν ισχύουν πλέον. Αυτή είναι
η «παράλογη» σοφία για την οποία μιλούν οι μυστικοί: όχι παράδοση στην αλογία
αλλά άνοιγμα σε βαθύτερη λογική, μια λογική που λειτουργεί μέσω άμεσης
εμπειρίας παρά μέσω εννοιολογικής μεσολάβησης.
Η πίστη μπαίνει εδώ όχι ως τυφλή πεποίθηση αλλά ως
εμπιστοσύνη στην εγκυρότητα της άμεσης πνευματικής εμπειρίας, ως αυτοπεποίθηση
ότι η συνείδηση μπορεί πράγματι να γνωρίσει τον εαυτό της γυρίζοντας την
προσοχή πίσω προς την πηγή της. Η αίσθηση Ενότητας που αναδύεται σε μυστικές
καταστάσεις — η άμεση αντίληψη ότι όλα είναι Ένα — φέρει τη δική της αυθεντία,
τη δική της αυτο-επικυρωμένη βεβαιότητα. Αυτή η βεβαιότητα δεν εξαρτάται από
εξωτερική επαλήθευση ή λογική απόδειξη· είναι άμεση, αδιαμφισβήτητη για αυτόν
που την βιώνει, όπως η βεβαιότητα με την οποία γνωρίζει κανείς «Είμαι».
Η Ιερή Σιωπή
Στην καρδιά όλων των μυστικών παραδόσεων βρίσκεται
μια αναγνώριση του Ιερού, του Απόλυτου, του ανέκφραστου μυστηρίου που δεν
μπορεί να συλληφθεί πλήρως σε λέξεις ή έννοιες. Όλη η γλώσσα, όλα τα σύμβολα,
όλες οι διδασκαλίες τελικά δείχνουν προς κάτι που υπερβαίνει την άρθρωση — όχι
επειδή είναι ασαφές ή αόριστο αλλά επειδή είναι υπερβολικά πλήρες, υπερβολικά
ολοκληρωμένο, υπερβολικά περιεκτικό για να περιοριστεί μέσα στα όρια
οποιασδήποτε περιγραφής.
Η Θεία παρουσία που συναντούν οι μυστικοί στα βάθη
του στοχασμού φέρει ιδιότητες που τεντώνουν τη γλώσσα στα όριά της. Πώς μπορούν
οι λέξεις να μεταδώσουν την εμπειρία του να είναι κανείς ταυτόχρονα τίποτα και
τα πάντα, της συνείδησης τόσο απόλυτα κενής όσο και άπειρα πλήρης, μιας ειρήνης
που περιέχει όλο το πάθος και μιας ηρεμίας που πάλλεται με δυναμική ζωή; Ο
μυστικός καταφεύγει στο παράδοξο όχι από σύγχυση αλλά από ανάγκη, προσπαθώντας
να χρησιμοποιήσει τους περιορισμούς της γλώσσας για να δείξει πέρα από αυτήν,
όπως χρησιμοποιεί κανείς αγκάθι για να βγάλει αγκάθι.
Αυτό το μυστήριο που κατοικεί στον πυρήνα της
ύπαρξης δεν είναι πρόβλημα να λυθεί αλλά πραγματικότητα να εισέλθεις, όχι
ερώτηση να απαντηθεί αλλά παρουσία να απορροφηθείς. Είναι το έδαφος από το
οποίο αναδύονται όλες οι ερωτήσεις και στο οποίο επιστρέφουν όλες οι
απαντήσεις. Το ιερό δεν μπορεί να συλληφθεί αλλά μπορεί να αναγνωριστεί· το
Απόλυτο δεν μπορεί να κατανοηθεί αλλά μπορεί να πραγματοποιηθεί· το ανέκφραστο
δεν μπορεί να ειπωθεί αλλά μπορεί να γνωριστεί σε γνώση που υπερβαίνει τη
συνηθισμένη δυϊκότητα υποκειμένου-αντικειμένου.
Η Επιστροφή
Τελικά, το μυστικό ταξίδι αποκαλύπτεται ότι δεν
είναι απομάκρυνση από την συνηθισμένη ζωή αλλά επιστροφή στο ιερό θεμέλιο της
ζωής. Η υπέρβαση δεν είναι απόδραση από την πραγματικότητα αλλά είσοδος στη
βαθύτερη διάσταση της Πραγματικότητας. Ο αναζητητής που ανεβαίνει το βουνό της
συνείδησης ανακαλύπτει στην κορυφή ότι όλες οι κοιλάδες και οι πεδιάδες κάτω
είναι ιερές επίσης, ότι το συνηθισμένο και το υπερβατικό δεν είναι ξεχωριστά
βασίλεια αλλά διαφορετικές πλευρές μιας ενιαίας απρόσκοπτης ολότητας.
Αυτή η αναγνώριση φέρνει μεταμόρφωση στον τρόπο
που κινείται κανείς μέσα στην καθημερινή ύπαρξη. Η πραγματοποιημένη ψυχή βλέπει
το Απόλυτο να λάμπει μέσα από κάθε πρόσωπο, νιώθει τη Θεία παρουσία να πάλλεται
σε κάθε στιγμή, αναγνωρίζει το αιώνιο Εστί που υποβαστάζει κάθε προσωρινή
μορφή. Η ζωή συνεχίζεται με τις χαρές και τις λύπες της, τις προκλήσεις και τις
παρηγοριές της, αλλά όλα τώρα κρατούνται μέσα σε μεγαλύτερο πλαίσιο, όλα
γνωρίζονται ως κινήσεις μέσα στην ίδια τη συνείδηση παρά ως απειλές για ευάλωτο
ξεχωριστό εαυτό.
Η μυστική ειρήνη που εγκαθίσταται σε όποιον έχει
αγγίξει αυτή την αλήθεια δεν είναι ειρήνη απόσυρσης ή αποστασιοποίησης αλλά
ειρήνη βαθιάς αποδοχής και αναγνώρισης. Είναι η ειρήνη του να επιστρέφει κανείς
σπίτι, του να ανακαλύπτει ότι ποτέ πραγματικά δεν έφυγε, του να συνειδητοποιεί
ότι η αναζήτηση για τον Θεό ήταν ο Θεός που αναζητούσε τον Εαυτό Του, ότι το
ταξίδι προς το Απόλυτο ήταν η ίδια η κίνηση του Απόλυτου μέσα στον εαυτό του.
Σε αυτή την αιώνια επιστροφή, ο κύκλος
ολοκληρώνεται: η συνείδηση, έχοντας ξεχάσει τη φύση της και αναζητήσει παντού
αυτό που είναι, τελικά αναγνωρίζει τον εαυτό της και αναπαύεται στην απλότητα
της καθαρής ύπαρξης. Ο αναζητητής γίνεται ο αναζητούμενος, ο εραστής γίνεται ο
Αγαπημένος, η ερώτηση διαλύεται στην απάντηση, και αυτό που μένει είναι απλώς
Αυτό — απέραντο, οικείο, αιώνιο, άμεσο, για πάντα παρόν αλλά κάπως για πάντα
φρέσκο.
Η Πρόσκληση
Η αλήθεια που διακηρύσσουν οι μυστικοί σε αιώνες
και πολιτισμούς επεκτείνει την πρόσκλησή της σε όλους που έχουν αυτιά να
ακούσουν, μάτια να δουν, καρδιές ανοιχτές να δεχτούν. Δεν απαιτεί ειδικά
προσόντα ή εξαιρετικές ικανότητες. Ζητά μόνο προθυμία να κοιτάξει κάποιος
βαθιά, να αμφισβητήσει θεμελιώδεις υποθέσεις, να απελευθερώσει τη σφιχτή λαβή
στην ατομική ταυτότητα και να επιτρέψει στη συνείδηση να αποκαλύψει τη δική της
φύση.
Σε αυτή την παρούσα στιγμή — ανεξάρτητα από το
πόσο συνηθισμένη ή εξαιρετική μπορεί να φαίνεται — το Απόλυτο στέκεται
αποκαλυμμένο για όσους έχουν μάθει να βλέπουν. Στο χώρο μεταξύ σκέψεων, στη
σιωπή κάτω από τον ήχο, στην επίγνωση που παρατηρεί την επίγνωση την ίδια, το
αιώνιο Εστί κάνει γνωστή την παρουσία του. Όχι αργότερα, όχι αλλού, όχι μετά
από επίπονη προετοιμασία, αλλά εδώ, τώρα, πάντα.
Όσο νωρίτερα ανατείλει αυτή η αναγνώριση, τόσο
νωρίτερα μπορεί κανείς να σταματήσει τον μάταιο αγώνα ενάντια στη δική του φύση
και να αναπαυθεί στην απλή αλήθεια αυτού που είναι. Ο δρόμος είναι χωρίς δρόμο,
το ταξίδι χωρίς απόσταση, η άφιξη πάντα ήδη ολοκληρωμένη. Αυτό που μένει είναι
μόνο το ήπιο ξύπνημα σε αυτό που πάντα ήταν αληθινό: ότι η συνείδηση, στην
αντικειμενική της φύση, είναι αιώνια, πλήρης και Μία — και ότι αυτή η συνείδηση
δεν είναι τίποτα άλλο από την ίδια την επίγνωση μέσα από την οποία κατανοούνται
αυτές οι λέξεις, η παρουσία που τις διαβάζει, το Είναι που φωτίζει όλη τη
γνώση.
Είθε αυτή η κατανόηση να αναδυθεί. Είθε το πέπλο
να γίνει λεπτό. Είθε όλα τα όντα να αναγνωρίσουν την αληθινή τους φύση και να
αναπαυθούν στην ειρήνη που υπερβαίνει την κατανόηση — την ειρήνη του Απόλυτου
που γνωρίζει τον εαυτό του μέσα από κάθε μορφή, τη χαρά της συνείδησης που
γιορτάζει την άπειρη έκφρασή της, την αγάπη του Ενός για την αιώνια Ύπαρξή του.
