CIRCLE OF LIGHT / Perennial Sayings

CIRCLE OF LIGHT / Perennial Sayings
20. The Non-Path of True Enlightenment
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

ESOTERISM STUDIES YOUTUBE / The Way of the Real

ESOTERISM STUDIES YOUTUBE  / The Way of the Real
7. The Sacred Journey of Realization: Unveiling the Mystical Way

ESOTERISM STUDIES YOUTUBE / Η Οδός του Πραγματικού

ESOTERISM STUDIES YOUTUBE / Η Οδός του Πραγματικού
7. Το Ιερό Ταξίδι της Πραγματοποίησης: Αποκαλύπτοντας τον Μυστικό Δρόμο

ESOTERISM STUDIES BOOKS

ESOTERISM STUDIES BOOKS
*BOOKS*
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

ESOTERISM ACADEMY NEW ARTICLE

ESOTERISM ACADEMY NEW ARTICLE
Suturday, 21 March, 2026

Sunday, February 11, 2024

Social Theory


 Social Theory

The True Society

Human societies

The Useless Sages and the enlightened moderns

Where are we going today?

Man is a social being and a socialized being

Self knowledge

Self-actualization

Return to the Kingdom of God

THE TRUE SOCIETY

That LIFE (i.e. “Existing”, “Having some objective experiences”, “Living”) is something much WIDER than “that” which ordinary man conceives is (this notion) both reasonable and acceptable . Again, that there are "other kinds of Life" in the metaphysical space (in the metaphysical fields, in the supernatural dimensions, in the invisible worlds...) and this is indisputable. Not only is it an ancient concept within the "world religious tradition", but all the Great Masters such as Buddha, Lao Tzu, Orpheus, Jesus, and the Great Philosophers such as Plato, Plotinus, and others, have talk about it. If there are not many references to "life in the other worlds", the main reason is that we have a very important work (to carry out) here on earth. We have to start from here, where we are. And then the "subject" does not lend itself to the satisfaction of simple curiosity...

LIFE (EXISTENCE, with all the varieties of the Phenomena of Life) has ONE AND ONLY SOURCE in Which all the "Concepts", of BEING, Existence, Unity, Identity of Everything in their Essence are Merged... There is Nothing but That the ONE, the WONDERFUL THING We Call GOD, at the Basis of Everything, (Every Perception, Every Existence, Every Life). From This One Is Created (not on the Level of Essence but only on the Level of Manifestations) in the lower realms of existence the world of multiplicity... "Spirit" is the Transitional Stage where "ONE Becomes Many" (and vice versa). "Mind" is the world of ontological multiplicity. "Soul" is the world of individual manifestation of beings. And the world of Matter is the world of phenomena as we know it with our external senses...

In reality, LIFE (in its Deepest Unity) IS ONE AND IDENTIFIED WITH THE LIFE OF GOD, in its Variety of Manifestations. In all Realms of Existence beings who experience external multiplicity but "feel" (Deep Within) their True (Absolute) Essence, have a "perception of This Oneness of Life." All these beings who experience in the depth of their existence the UNIQUE ESSENCE, constitute the GREAT PHYSICAL SPIRITUAL COMMUNITY OF GOD. This SACRED COMMUNITY exists precisely because of the "Natural State of beings" (the Awakened Consciousness Realizing the Unity of Essence) and is not the creation of some effort (Transcendental or cosmic), some organization...

In the Space of Existence there are many Fields of Existence. As We Ascend to the Higher Worlds We Experience more and more deeply the "State of the Unity of Essence"... As we move away towards the outer worlds we experience Dissociation, multiplicity, individual existence.

All the Great Teachers, such as Buddha, Orpheus, Jesus, spoke (each in their own way and within the framework of the "philosophical education" of their community, in terms understood by the people of their environment) precisely about the "Unique Reality Underlying All”, for the Evolution of Existence, the Awakening of individual existence to the Reality of Being, and for the Great Sacred Community that is created completely naturally in all worlds of creation, (and not artificially or by organizational interventions , either by supernatural beings, or by people of this planet...)... The "closest" followers of the Teachers (and those who "understand, through the ages, their Teaching, and Perceive the Unique Essence of everything), precisely because of the fact that they experience in the Depths of their Being the Unity of Being, THEY NATURALLY PARTICIPATE IN THIS HOLY COMMUNITY... But when, later (from the time of the Teachers), people who did not have this Experience entered the "Circle of Believers", then, these people, "replaced" the NATURAL HOLY COMMUNITY, with artificial religious organizations in the Name of the Teachers ( "riding" their Work for their own benefit), based on their Teaching as they "understood" it (usually "misinterpreting" it), and the practical religious and devotional life as they "thought" (and which often has no "relevance ” with the “teaching” of the Founders of religions)… The religious organizations that “emerged”, the Buddhist Sangha (the Buddhist monastic community), the "orphic troupes", the Christian churches, were (HISTORICALLY) nothing but imitations of the TRUE PHYSICAL SACRED COMMUNITY OF GOD, without any metaphysical depth. They were human organizations (according to the Pattern and imitation) of the IDEOLOGICAL (REAL) GOVERNMENT OF GOD... Today, these religious organizations are completely corrupted, having served for millennia the (immoral) worldly purposes of their followers and their "political superiors"...from the Roman and Byzantine cosmocrators to the modern political puppets who "decide" the destinies of world...

References to the UNIQUENESS OF METAPHYSICAL REALITY (in its UNITY OF BEING, of Essence, beyond apparent multiplicity) were not only made by the Great Masters who founded some "religion" (and who bear NO RESPONSIBILITY for the "evolution" of their religion into "parody"…). All the Great Philosophers spoke about the same Metaphysical Reality, not only in Hellas (Plato, Stoics, Epicurus, Neoplatonists...) but also in India (Masters of the Upanishads, Shankara...), and in China, and elsewhere... and the "cycle" of “disciples" they created were, in one way or another, on the model of the "Holy Religious Community"... Even during the last two thousand years, "unofficial" religious organizations, secret societies, teachings, have as their object the Same Reality…

HUMAN SOCIETIES

On the other hand, human societies, as a rule, composed of spiritually undeveloped people, people who have no experience (of our Inner Nature) and no contact with the "Inner World of True Being", people absorbed in the psychosomatic functions which they are influenced and shaped and moved by the biological basis, the material existence, the material world (the material conditions and situations...)... they reflect precisely the "quality" of the people who make them up...

These societies based on the external nature of humans, the animal, the material, are based on habits, actions, attitudes and institutions, such as psychological egoism (which has a biological basis), individual survival, the law of the strongest, "property" , the unequal exchange (for the benefit of the powerful, who legislate and legalize theft), the violent imposition of a social injustice they call "the rule of law" (and which the plutocrats impose and carry out their political mouthpieces with the immoral mercenaries of the security forces of the "state"), the exploitation of the labor of the many (the naïve think that "slavery" was abolished in our civilized states, while it simply took other forms and names), the "parliamentary fraud" of modern "democracies" (which usurps the power, either by throwing a piece of bread to the political-dogs, or by misleading the gullible, or by exploiting the tolerance of those who are disgusted by modern political fraud and abstain from than the "commons"...), the ideological confusion and ignorance that raises the flag of the "organized state" of "education", of the "civilization" of the "traditional religion", sending to the fire those who would like a more mature person, a more fair society, a more humane life...

With these "primary institutions" (and institutionalized functions of society), the world was shaped thousands of years ago... The so-called historical, cultural, political, evolution, left these institutions intact (since they serve the interests of all kinds of "holders") , while a secondary organization of society was formed, always on this institutional basis, which is however superficial... a veneer of civilization (?)... The "deep state" (i.e. the basic organizational structures of every society) is the same throughout the historical development... Superficially, we can have political development, going from (archaic) democracy to kingship, to "world empire", to other forms of power, to modern parliamentary democracy or the usurped power of totalitarian regimes... but all this is superficial. In all societies (“free”, dictatorial, Christian, Islamic, “atheist”, Europe, America, Asia, Africa, Australia...) at the “Base” operate the original primary institutions, the “right of the strongest”, the “property" (and the "accumulation" of wealth by a few), the "institutionalized theft", of the "state", of the "bank", of  the "employer", the "unfair transaction" and the exploitation of the impossible, the violent (but " legal") suppression of any "protest" for any injustice, the "culture" of the "ticket" and the "can"... a "crap" called "civilized society"... Superficially, of course, the politicians and "intellectuals" of society present society as "democratic", "civilized", etc. But people live the daily hell and realize that reality is what they live and not the names (the characterizations) given to life and society by every "idiot" who has the audacity to want to "rule" or "guide" by taking advantage of our tolerance (for whatever what reason)... The "separation" of Truth (reality, fact) from "reason" from "description" is not simply "political fraud" and "hypocrisy", it is "deep immorality" and "disease"...

THE USELESS SAGES AND THE ENLIGHTENED MODERN PEOPLE

In fact, the spiritual world as perceived, experienced and taught by all of humanity's Great Spiritual Leaders, Buddha, Jesus, Plato, Shankara, Krishnamurti (to name but a few...), has nothing to do with “ real world of everyday life" out there, in human societies... It is true that all "spiritual people", in addition to trying to talk about an "OTHER REALITY", did (necessarily) "philosophy of history" and "criticism of culture" ( certainly not in an "academic way", but in a "substantial" way). Great Philosophers, such as the Sophists, Plato, the Cynics, Epicurus... advanced beyond a critique of culture, and into positive proposals of another way of life. It was not only Plato who spoke of an "Ideal State" (which, with Agathon as its Model, would realize Virtue, Justice, in the lower material world...)... In fact, all the Great Philosophers taught, not (political) theories and nonsense, but another approach to life. They were above all (and that is why they were Great) “Teachers of Life”…

And if today we consider all these Wise Men useless (that they have nothing useful to offer us) it is because today we have become "wise", "omniscient", "informed"... But both the individual misery of man and the sad social situation everywhere , on the planet, show the extent of our folly…

WHERE ARE WE GOING TODAY?

Often "spiritual people" live in "their own reality" like "birds" that are lost high in the (metaphysical) sky... and perhaps it is not unfair to accuse them of not being "in touch with the reality" of the ordinary everyday person …

But in the end, what is Reality? What the "dreamy sage" perceives or the "hard daily life" experienced by the simple and helpless citizen of the world?

And the Way of Wisdom is the Way of Exit from the world? the Escape Route? The way of Escape?... Can Wisdom be of any use to the man of the world? Can Wisdom shed any light on the impasses of modern human, economic, political, social, ideological, misery?

MAN IS A SOCIAL BEING AND A SOCIALIZED EXISTENCE

Man is both a social being and a socialized being. In other words, he is a "subject" who wants, and comes, in communication with his peers... and at the same time he is a "member of a society" that pre-exists man, manipulates him and controls him (often) against his will...

Thus, we can see man (and society) from two perspectives that complement and overlap each other in terms of the object and (sometimes also) in terms of the methods they use to study human phenomena.

From the point of view (of man), of individual psychology, we can see society as a set of people and study the group phenomena produced by the psychology of the individual members, by their contacts, and their relationships... The main representative of this ('transpsychological') trend was Gabriel Tarde...

From the other point of view (of society), of sociology, society pre-exists the individual who is permeated, created, and dominated by society. Therefore human mentality is directly dependent on social structure and function, social norms, and social standards. People's private relationships are deeply affected by all these factors... This tendency was supported by one of the greatest sociologists, Emil Durkheim ...

In the end, the most correct thing is to see man (from the point of view of "Social Psychology", which is between the extreme psychological tendency and the extreme sociological tendency...), "how he composes", (everyone, individually, personally), the its "spontaneous manifestations of nature" (whether we give this "Nature" a metaphysical dimension or not), and the "external effects of society"…

The (individual, personal) answer that "each" of us will give to this problem is not just an answer to the existential (human, social) problem, but also a personal way of life, a personal self-realization... Thus, if the "Social Psychology" can illuminate our "life in society", the foundation of an "Existential Psychology" (which investigates existence on both a personal and a social level) is necessary to reach "Self-Knowledge" and "Self-Realization"...

self knowledge

Man (as an entity, objectively) is an individual and solitary creature... Because of his "ontological separation" from the BASE OF THE SUPERIOR (the SUPERIOR NATURE) he experiences life as an individual. The fact that he (modern man) lives in a society of 7,7 billion, on the planet earth, (which is of course divided into many smaller societies and social groups and subgroups...) does not make him any less individual and lonely... The "socialization" done by the moment of our birth (without being asked) objectively has both good and bad...

Man certainly could not survive as an individual, without family (or someone to take care of him) and social organization, but even later, when he grows up, it would be difficult to live alone, in the mountains... Even the so-called hermits ( in all religions) has always depended on a (albeit rudimentary) community... The fact that man (learns to) speak a language and has at his disposal all the world's knowledge (to the extent that he can decode and assimilate it...), is truly a divine gift… Even the social organization with its many problems (since it is not based on Truth, Justice, Equality… which are only “proclamations” but never implemented in any state, whether “democratic”, or another form...) offers him opportunities to survive and improve (as much as possible) his life...

But on the other hand, precisely because societies are organized by people (not with Knowledge, Philosophy, as Plato would have it, but) small-minded, selfish, self-interested, immoral, and evil (and this can be seen if one studies the history of humanity of the last 5000 years...), integration into this society offers little for the spiritual, moral, and real development of man... For this reason, all the Great (Founders of Religions) Reformers of humanity as well as the Great Philosophers, they practiced beyond "philosophy of history" and deep and broad "criticism of culture"...

Ultimately, we should not "identify" the "history of humanity as a species" with the "history of societies" (as a general cultural phenomenon), or with the more limited "political history" (i.e. the history of "those" who ruled)... There is a humanity that walks its own separate path, and does not identify with the humanity held in the "fold" by the keepers (plutocrats), proxy politicians and their mouthpieces... Nor is the true history of humanity identified with the "stupid history" of textbooks, which is deliberately written by some with ulterior motives and is intended to mislead the "ignorant and uneducated masses"... There are also people outside the "fold" of modern civilized society... and they express the true human species...

If it is impossible (with Plato) to build (and realize historically) an Ideal State... If it is difficult to approach the Ideal of the True Wise Sophist (like Protagoras)... And if it is still painful to oppose (like the Metaphysical Anarchist Diogenes) in an "obscene (at all its levels) society"... But WE OWE TO OURSELVES TO HAVE, (TO OBTAIN), SELF-KNOWLEDGE... The Strongest Word (Dedication) of Apollo, in Delphi is "KNOWLEDGE OF YOURSELF"... And all the Wise Hellenes, but also Wise men of other peoples, taught nothing but SELF-KNOWLEDGE... The Transcendent Buddha, the Holy Orpheus, the All-Human Jesus, but also the multitude of the Wise, Plato, the Stoic Zeno, Epicurus, Plotinus and all those who Walk the Same Path talk about nothing but SELF-KNOWLEDGE...

But what is SELF KNOWLEDGE? Everyone can give whatever content he want to Nature (to Human Nature) and define according to his "measure" Self-Knowledge... Very simply (generally and abstractly before we trace the concrete and reach the specific) SELF-KNOWLEDGE IS THE SEARCH OF THE TRUE NATURE US, IN ALL ITS DEPTH AND ALL ITS WIDTH… What does that mean? That we must know our TRUE NATURE which is Given, Given to us, Exists, and Works, Here, Now... not only in its immediate and obvious manifestations but also Deeper in its ESSENCE, in the SOURCE OF ALL THIS EXISTENCE... however Deep if THIS SOURCE IS FOUND…

But in order to Know and Understand our Existence (our concrete existence, Here, Now) beyond the indisputable fact of OUR PHYSICAL EXISTENCE (Extending to all the DEPTH OF BEING, UNTIL THE DIVINITY), we must Understand HOW this existence works within the environment, within society, within everyday life... And this means precisely to KNOW our NATURE in all its breadth. In other words, to recognize and understand, beyond our PHYSICAL EXISTENCE, "how" society has "shaped" us and "where" it leads us (perhaps against our will).

SELF-KNOWLEDGE is the "Supreme Act of Recognition and Understanding." Recognizing and Understanding our NATURE (in all its depth and not just on the surface), its "shaping" (by the so-called "civilization"), we can:

To be Reborn...

To free our NATURE from all this false formation, to get rid of all this false knowledge that has been loaded upon us, to "wake up"...

To go through immoral perceptions and inhumane institutions that have been imposed on us...

To "resist" society's "pressure" to be "lawful" according to its "measure" (the "measure" of the prisoners)... It is our responsibility and duty to constantly "revolt" against lies, exploitation, injustice, however they manifest themselves…

To "establish" true, honest, fair relationships with others...

May we march towards our Ultimate Completion within the Gulfs of GOD'S TRUE PHYSICAL SOCIETY…

Certainly, SELF-KNOWLEDGE, as an Act and as an Accomplishment, is not something easy. On the other hand, if we do not have (if we do not pursue) TRUE SELF-KNOWLEDGE, we will not know "who we are", nor will we be able to understand to what extent we define our lives or are shaped by a society we found (because it existed before us) and we cannot control... Because precisely "ontologically" we experience individual existence, we are obliged through Individual (Personal) Self-Knowledge to Find a Way Out in our lives... But at the same time, SELF-KNOWLEDGE not only Leads us out of the "individual" towards the AWARENESS OF THE TRUE NATURE WHICH LIES AT THE BASIS OF EVERYTHING, but SELF-KNOWLEDGE is the Foundation to have true and right relationships with our fellow human beings and to build (as much as possible on this planet) a "better" society...

Anyone who believes that without self-awareness can be human, have relationships with people and live in society... is simply a predator, in a jungle, where one devours the other (psychologically, emotionally, biologically, materially...)... Neither theories, neither "politics", nor "worn out religions" (which have lost the original message of their Founder) can save humanity... Everyone has the Responsibility to Save Himself and the world... Isn't he right the Sage of Crete (Kazantzakis)? Does he teach anything other than SELF KNOWLEDGE in his "Asceticism"? "There is no teaching, there is no Redeemer to open a way. There is no way to open it. Everyone, climbing above his own head, escapes from his small, full of questions" (Kazantzakis, "Asceticism", p. 33)...

SELF-ACTUALIZATION

The Ancient Hellenic Conception of the ALL, of the "Unified View of Reality" (which has deep religious roots in Orphism, and sufficient philosophical foundation in all the Great Hellenes Philosophers...) is not a "rigid ontological unification" but is understood (by the Hellenes and those who understand their Thought) as an "Ontological Escalation", which from ONE ESSENCE (NATURE, GOD, etc.) produces all the worlds, the world of matter, and the beings... For the Ancient Hellenes, therefore, "In The Essence Itself", (NATURE) All the Causes of Evolution are found, the whole Course of Evolution is Prescribed, and the Purpose of Evolution... which is the SELF-RECOGNITION OF THIS ESSENCE, in all Fields, in all Worlds, through all the forms…

Thus, the being, in whatever Field we consider it, carries within its "Own Essence" (its DEEPEST NATURE) its Purpose, its Destiny... This is the true meaning of COMPLETENESS  (“In-end-have”, The end, the completion, the perfection of every being) thoroughly analyzed by Aristotle... Being (in all Ontological Levels, Below God, Below the First Immovable Move) carries within itself its PURPOSE, its Completion in Power, which is realized within the Space of Existence, within from life and experiences...

In the Material World we live in, our TRUE DESTINATION is precisely through SELF-KNOWLEDGE, the UNDERSTANDING of our NATURE, in all its Depth and all its Breadth... Understanding INNER NATURE Leads from individuality (from external multiplicity) to Spiritual Oneness , in our Participation in the Invisible Realm of Reality, in the Invisible life in the metaphysical worlds, in our Participation in the True Life, and in the True Society of God, Realized in the Worlds beyond the earth (and on the earth)... Necessarily as we evolve we are transferred to metaphysical space (and while we live in the body and ultimately, once we leave this life in the world)... SELF-KNOWLEDGE, Leads necessarily out of the world, (not out of true humanity but) out of human society, (not away from people but) away from "involvement" in society... It's simple, as long as man evolves and becomes a true man (a member of true humanity, not the "herd") and (Experiencing his INNER NATURE) acquires Moral Status, Virtue (in the ancient Hellenic sense), Truth, Justice... he cannot live in the dark world of modern societies, in the labyrinths of modern political, economic, social and ideological wretchedness...

Human society (all human societies) is made up of people who (being out of touch with their Inner Nature) rely only on their outer nature. Values, institutions, laws, organization, social life, all are based on material life... Thus, the man who walks the Inner Path who understands his Inner Nature, who recognizes all the "harmful effects" of material culture, the "formations" he has undergone, the compulsions, and the forced conformity to realities and situations and activities with which he does not agree... he is forced to separate his place from the modern Babel, around him...

It is sad, but this world as it has been shaped has no future... it will always spiral into its dead ends. Neither politics (which is detached from True Philosophy, Metaphysics, the Vision of the Agathon), nor religion (the "modern idolatry") can make the world better. Even human movements, with more or less pure motives, humanitarians, environmentalists, responsible (otherwise) people, can save our civilized planet…

Only man(s) can be saved, either individually through the Path of Self-Knowledge, or in smaller communities away from chaotic society...

RETURN TO THE KINGDOM OF GOD

The Realm of the Divine (as an Experiencing of our Innermost Essence, our True Nature) Is (A State of Consciousness) outside of space and time, (A State of Consciousness) , Experienced Directly, without processes... What prevents us from Experiencing It is only the confusion of the mind (the metaphysical ignorance, which plunges us into the external worlds). There is no way to stop the confusion. There is no HOW. It just has to stop. To stop, nothing else… This does not mean that we have to grasp some knowledge, do something… just stop all the chatter of the mind…

The One Reality, the One Nature, the One Essence, which (according to the Hellenes Sages) is not an ontological unity but an escalating state of being, which Begins from ONE and Becomes many (in the lower worlds), is the Deepest Reality in all the worlds... In the lower worlds (as in our own material world) This Reality Becomes the "Common Divine Spirit" that Inspires us, Animates us, and Transforms us into God's Companions, Enters us into the Society of God... In the higher worlds , the more we leave the individual, the closer we get to God and to each other Driven to the DEEPEST METAPHYSICAL UNITY... In the Higher Spiritual World All Become ONE, as they Unite with the "Image of the Invisible God". All Melts Into Divine Love (which springs from the UNITY OF TRUE ESSENCE), the me and you are extinguished in the Sacred Fire of Divine Union, and there is ONLY ONE... And even higher, in the Abyss of ESSENCE, even the ONE does not Exist… This is the GREAT, SIXTY, AWFUL SECRET of the “Sage of Crete” (Kazantzakis)…

The Kingdom of God, the Fellowship with God, and the Fellowship of God, the "Society of Those Who Experience their Innermost Nature, their DIVINE NATURE, and Become ONE with Him, in LOVE, is not a Fantasy, a Vision, an Ideal State, a Utopia... on the contrary, IT IS THE ONLY TRUE SOCIETY OF TRUE PEOPLE, of those who want to be True People, of those who Walk the Path of Self-Knowledge, the Path of Light, away from the World of Shadows, the world of "unlearned knowledge" , of "inhuman culture", of "anti-social activity", which while it seems so "alive" is actually a real "cemetery" with "living dead"...

Oh man!

You are the Beginning and the End. You are WHAT You are Seeking, years now, centuries, millennia (from life to life). YOU ARE WHAT YOU ARE LOOKING FOR AWAY. You are in your "Home" from the beginning. Which "homeland" are you looking for? Which "Ithaca"? You are HERE, With All of your “reborn, resurrected, true brothers… What “society” are you seeking?

What do you have to do with the dead moving on in their eternal cycle? How can you unite LIGHT with darkness? How can you bring TRUTH into selfishness? How can you bring JUSTICE to the blind? How can you bring LOVE to the unconscious?… You just have to CHOOSE, like  HERCULES of the myth (the myth depicts Reality more clearly than all the teachers, in all the schools of the world describe it…), if you WANT TO LIVE in the "Society of God" (in the KINGDOM OF GOD), or to wander in the "graveyard of the earth"…

It's sad but it's a "reality"... and Someone said it, a few hours before he was taken to the "Cross"... "Within you is the Kingdom of God... It's not here or there... nor is it coming one way or the other... Just Inside you … suddenly like lightning… The Kingdom of God is born, when all the nonsense of the world is abandoned… My Kingdom is not here on earth…”…

So simple, so quiet, so silent... GOD IS BORN WITHIN US... as the breeze blows (which blows where it will)... as it SWEETS IN A NEW WORLD…

Θεωρία Κοινωνίας

Η Αληθινή Κοινωνία

Οι ανθρώπινες κοινωνίες

Οι Άχρηστοι Σοφοί κι οι φωτισμένοι σύγχρονοι άνθρωποι

Που βαδίζουμε σήμερα;

Ο άνθρωπος κοινωνικό ον και κοινωνικοποιημένη ύπαρξη

Αυτογνωσία

Αυτοπραγμάτωση

Επιστροφή στο Βασίλειο του Θείου

Η ΑΛΗΘΙΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Το ότι η ΖΩΗ (δηλαδή το να «Υπάρχεις», το να «Βιώνεις κάποιες αντικειμενικές εμπειρίες», το να «Ζεις») είναι κάτι πολύ ΕΥΡΥΤΕΡΟ από «αυτό» που συλλαμβάνει ο συνηθισμένος άνθρωπος είναι (αυτή η αντίληψη) και λογικό και αποδεκτό. Πάλι, το ότι υπάρχουν κι «άλλα είδη Ζωής» στο μεταφυσικό χώρο (στα μεταφυσικά πεδία, στις υπερκόσμιες διαστάσεις, στους αόρατους κόσμους…) κι αυτό είναι αδιαμφισβήτητο. Όχι μόνο αποτελεί πανάρχαια αντίληψη στους κόλπους της «παγκόσμιας θρησκευτικής παράδοσης», αλλά κι όλοι οι Μεγάλοι Διδάσκαλοι όπως ο Βούδας, ο Λάο Τσε, ο Ορφέας, ο Ιησούς, κι οι Μεγάλοι Φιλόσοφοι, όπως ο Πλάτωνας, ο Πλωτίνος, κι άλλοι, έχουν μιλήσει γι’ αυτό. Αν δεν υπάρχουν  πολλές αναφορές στην «ζωή στους άλλους κόσμους», ο κυριότερος λόγος είναι ότι έχουμε ένα πολύ σημαντικό έργο (που πρέπει να πραγματοποιήσουμε) εδώ, στην γη. Πρέπει να αρχίσουμε από εδώ, που είμαστε. Και μετά το «θέμα» δεν προσφέρεται για την ικανοποίηση της απλής περιέργειας…

Η ΖΩΗ ( η ΥΠΑΡΞΗ, με όλες τις ποικιλίες των Φαινομένων της Ζωής) έχει ΜΙΑ ΚΑΙ ΜΟΝΑΔΙΚΗ ΠΗΓΗ στην Οποία Συγχωνεύονται όλες οι «Έννοιες», του ΕΙΝΑΙ, της Ύπαρξης, της Ενότητας, της Ταυτότητας των Πάντων στην Ουσία τους… Δεν Υπάρχει παρά Αυτό το ΕΝΑ, το ΘΑΥΜΑΣΤΟ ΚΑΤΙ που Αποκαλούμε ΘΕΟ, στην Βάση των Πάντων, (Κάθε Αντίληψης, Κάθε Ύπαρξης, Κάθε Ζωής). Από Αυτό το Ένα Δημιουργείται (όχι στο Επίπεδο της Ουσίας αλλά μόνο στο Επίπεδο των Εκδηλώσεων) στα κατώτερα πεδία ύπαρξης ο κόσμος της πολλαπλότητας… Το «Πνεύμα» Αποτελεί το Μεταβατικό Στάδιο όπου το «ΕΝΑ Γίνεται Πολλά» (κι αντίστροφα). Ο «Νους» είναι ο κόσμος της οντολογικής πολλαπλότητας. Η «Ψυχή» είναι ο κόσμος της ατομικής εκδήλωσης των όντων. Κι ο κόσμος της Ύλης είναι ο κόσμος των φαινομένων όπως τον γνωρίζουμε με τις εξωτερικές αισθήσεις μας…

Στην πραγματικότητα Η ΖΩΗ (στην Βαθύτερη Ενότητά της) ΕΙΝΑΙ ΜΙΑ ΚΑΙ ΤΑΥΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΖΩΗ ΤΟΥ ΘΕΟΥ, στην Ποικιλία των Εκδηλώσεών της. Σε όλα τα Πεδία Ύπαρξης τα όντα που βιώνουν την εξωτερική πολλαπλότητα αλλά «συναισθάνονται» (Βαθιά Μέσα τους) την Αληθινή (Απόλυτη) Ουσία τους, έχουν «αντίληψη Αυτής της Ενότητας της Ζωής». Όλα αυτά τα όντα που Βιώνουν στο Βάθος της Ύπαρξής τους την ΜΟΝΑΔΙΚΗ ΟΥΣΙΑ, αποτελούν την ΜΕΓΑΛΗ ΦΥΣΙΚΗ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ. Αυτή η ΙΕΡΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ υπάρχει ακριβώς εξαιτίας της «Φυσικής Κατάστασης των όντων» (της Αφυπνισμένης Συνείδησης που Αντιλαμβάνεται την Ενότητα της Ουσίας) και δεν είναι δημιούργημα κάποιας προσπάθειας (Υπερβατικής ή κοσμικής), κάποιας οργάνωσης…

Στον Χώρο της Ύπαρξης υπάρχουν πολλά Πεδία Ύπαρξης. Όσο Ανυψωνόμαστε στους Ανώτερους Κόσμους Βιώνουμε όλο και πιο βαθιά την «Κατάσταση της Ενότητας της Ουσίας»… Όσο απομακρυνόμαστε προς τους εξωτερικούς κόσμους έχουμε εμπειρία της Διάσπασης, της πολλαπλότητας, της ατομικής ύπαρξης.

Όλοι οι Μεγάλοι Διδάσκαλοι, όπως ο Βούδας, ο Ορφέας, ο Ιησούς, μίλησαν (με τον τρόπο τους ο καθένας και στα πλαίσια της «φιλοσοφικής παιδείας» της κοινότητάς τους, με όρους κατανοητούς από τους ανθρώπους του περιβάλλοντός τους) ακριβώς για την « Μοναδική Πραγματικότητα που Βρίσκεται στην Βάση των Πάντων», για την Εξέλιξη της Ύπαρξης, την Αφύπνιση της ατομικής ύπαρξης στην Πραγματικότητα του Είναι, και για την Μεγάλη Ιερή Κοινότητα που δημιουργείται τελείως φυσικά σε όλους τους κόσμους της δημιουργίας, (κι όχι τεχνητά ή με οργανωτικές παρεμβάσεις, είτε από υπερκόσμια όντα, είτε από ανθρώπους αυτού του πλανήτη…)… Οι πιο «κοντινοί» οπαδοί των Διδασκάλων (κι αυτοί που «κατανοούν, μέσα στους αιώνες, την Διδασκαλία τους, κι Αντιλαμβάνονται την Μοναδική Ουσία των πάντων), εξαιτίας ακριβώς του γεγονότος ότι Βιώνουν στα Βάθη της Ύπαρξής τους την Ενότητα του Όντος ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΥΝ ΦΥΣΙΚΑ ΣΕ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΙΕΡΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ… Όταν όμως, αργότερα (από την εποχή των Διδασκάλων), στον «Κύκλο των πιστών» εισχώρησαν άνθρωποι που δεν είχαν αυτή την Εμπειρία, τότε, αυτοί οι άνθρωποι, «υποκατέστησαν» την ΦΥΣΙΚΗ ΙΕΡΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ, με τεχνητούς θρησκευτικούς οργανισμούς στο Όνομα των Διδασκάλων («καπηλευόμενοι» το Έργο τους προς ίδιον όφελος), με βάση την Διδασκαλία τους όπως την «καταλάβαιναν» («παρερμηνεύοντάς» την συνήθως), και την πρακτική θρησκευτική και λατρευτική ζωή, όπως «νόμιζαν» αυτοί (και που συχνά δεν έχει «σχέση» με την «διδασκαλία» των Ιδρυτών των θρησκειών)… Οι θρησκευτικοί οργανισμοί που «προέκυψαν», η Βουδιστική Σάνγκα (η βουδιστική μοναχική κοινότητα), οι «ορφικοί θίασοι», οι χριστιανικές εκκλησίες, δεν ήταν (ΙΣΤΟΡΙΚΑ) παρά απομιμήσεις της ΑΛΗΘΙΝΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΕΡΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ, χωρίς κανένα μεταφυσικό βάθος. Ήταν ανθρώπινες οργανώσεις (κατά το Πρότυπο και κατ’ απομίμηση) της ΙΔΕΩΔΟΥΣ (ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗΣ) ΠΟΛΙΤΕΙΑΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ… Σήμερα, αυτοί οι θρησκευτικοί οργανισμοί έχουν διαφθαρεί τελείως, αφού υπηρέτησαν για χιλιετηρίδες τους (ανήθικους) κοσμικούς σκοπούς των οπαδών τους και των «πολιτικών προϊσταμένων» τους… από τους Ρωμαίους και βυζαντινούς κοσμοκράτορες μέχρι τις σύγχρονες πολιτικές μαριονέτες που «αποφασίζουν» για τις τύχες του κόσμου…

Αναφορές στην ΜΟΝΑΔΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΜΕΤΑΦΥΣΙΚΗΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (στην ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΙΝΑΙ, της Ουσίας, πέρα από την φαινομενική πολλαπλότητα) δεν έκαναν μόνο οι Μεγάλοι Διδάσκαλοι που ίδρυσαν κάποια «θρησκεία» (και που δεν φέρνουν ΚΑΜΙΑ ΕΥΘΥΝΗ για την «μετεξέλιξη» της θρησκείας τους σε «παρωδία»…). Για την Ίδια Μεταφυσική Πραγματικότητα μίλησαν κι όλοι οι Μεγάλοι Φιλόσοφοι, όχι μόνο στην Ελλάδα (Πλάτωνας, Στωικοί, Επίκουρος, Νεοπλατωνικοί…) αλλά και στην Ινδία (Δάσκαλοι των Ουπανισάδ, Σανκάρα…), και στην Κίνα, κι αλλού… κι ο «κύκλος των μαθητών» που δημιούργησαν ήταν, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, στα πρότυπα της «Ιερής Θρησκευτικής Κοινότητας»… Ακόμα και στην διάρκεια των τελευταίων δύο χιλιάδων χρόνων, «μη επίσημοι» θρησκευτικοί οργανισμοί, μυστικές εταιρείες, διδασκαλίες, έχουν σαν αντικείμενο την Ίδια Πραγματικότητα…

ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΕΣ

Από την άλλη μεριά, οι κοινωνίες των ανθρώπων, κατά κανόνα αποτελούμενες από ανθρώπους μη ανεπτυγμένους πνευματικά, ανθρώπους που δεν έχουν καμία εμπειρία (της Εσωτερικής Φύσης μας) και καμία επαφή με τον «Εσωτερικό Κόσμο του Αληθινού Όντος», ανθρώπους απορροφημένους στις ψυχοσωματικές λειτουργίες που επηρεάζονται και διαμορφώνονται και κινούνται από την βιολογική βάση, την υλική ύπαρξη, τον υλικό κόσμο (τις υλικές συνθήκες και καταστάσεις…)… αντανακλούν ακριβώς την «ποιότητα» των ανθρώπων που τις αποτελούν…

Αυτές οι κοινωνίες στηριγμένες στην εξωτερική φύση των ανθρώπων, την ζωώδη, την υλική, στηρίζονται σε συνήθειες, δράσεις, νοοτροπίες και θεσμούς, όπως ο ψυχολογικός εγωισμός (που έχει βιολογική βάση), η ατομική επιβίωση, το δίκαιο του ισχυρότερου, η «ιδιοκτησία», η άνιση ανταλλαγή (προς όφελος των ισχυρότερων, που νομοθετούν και κατοχυρώνουν νομικά την κλεψιά), η βίαιη επιβολή μίας κοινωνικής αδικίας που ονομάζουν «κράτος δικαίου» (και που επιβάλλουν οι πλουτοκράτες και εκτελούν τα πολιτικά τους φερέφωνα με τους ανήθικους μισθοφόρους των σωμάτων ασφάλειας του «κράτους»), η εκμετάλλευση της εργασίας των πολλών  (οι αφελείς νομίζουν ότι καταργήθηκε η «δουλεία» στα πολιτισμένα κράτη μας, ενώ απλά έλαβε άλλες μορφές και ονομασίες), η «κοινοβουλευτική απάτη» των σύγχρονων «δημοκρατιών» (που υφαρπάζει την εξουσία, είτε πετώντας ένα κομμάτι ψωμί στα κομματόσκυλα, είτε παραπλανώντας τους αφελείς, είτε εκμεταλλευόμενοι την ανοχή όσων είναι αηδιασμένοι από την σύγχρονη πολιτική απάτη κι απέχουν από τα «κοινά»…), η ιδεολογική σύγχυση και αμάθεια που ανυψώνει την σημαία της «συντεταγμένης πολιτείας» της «παιδείας», του «πολιτισμού» της «πατροπαράδοτης θρησκείας», στέλνοντας στην πυρά όσους θα ήθελαν ένα πιο ώριμο άνθρωπο, μία πιο δίκαιη  κοινωνία, μία πιο ανθρώπινη ζωή…

Με αυτούς τους «πρωτογενείς θεσμούς» (και θεσμοθετημένες λειτουργίες της κοινωνίας), διαμορφώθηκε ο κόσμος εδώ και χιλιάδες χρόνια… Η δήθεν ιστορική, πολιτισμική, πολιτική, εξέλιξη, άφησε ανέπαφους αυτούς τους θεσμούς (αφού υπηρετούν τα συμφέροντα των κάθε είδους «κρατούντων»), ενώ διαμορφώθηκε, πάντα πάνω σε αυτή την θεσμική βάση, μία δευτερογενής οργάνωση της κοινωνίας, που είναι όμως επιφανειακή… ένα λούστρο πολιτισμού (;)… Το «βαθύ κράτος» (δηλαδή οι βασικές οργανωτικές δομές κάθε κοινωνίας) είναι το ίδιο μέσα σε όλη την ιστορική εξέλιξη… Επιφανειακά μπορούμε να έχουμε πολιτική εξέλιξη, να περνάμε από την (αρχαϊκή) δημοκρατία στην βασιλεία, στην «κοσμοκρατορία», σε άλλες μορφές εξουσίας, μέχρι την σύγχρονη κοινοβουλευτική δημοκρατία ή την υφαρπαγμένη εξουσία των ολοκληρωτικών καθεστώτων… αλλά όλα αυτά είναι επιφανειακά. Σε όλες τις κοινωνίες («ελεύθερες», δικτατορικές, χριστιανικές, ισλαμικές, «αθεϊστικές», της Ευρώπης της Αμερικής, της Ασίας, της Αφρικής, της Αυστραλίας…) στην «Βάση» λειτουργούν οι αρχικοί πρωτογενείς θεσμοί, το «δίκαιο του ισχυρότερου», η «ιδιοκτησία» (κι η «συσσώρευση» πλούτου από λίγους), η «θεσμοθετημένη κλεψιά», του «κράτους», της «τράπεζας», της «εργασίας», η «άδικη συναλλαγή» κι η εκμετάλλευση του αδύνατου, η βίαιη (αλλά «νόμιμη») καταστολή κάθε «διαμαρτυρίας» για την όποια αδικία, ο «πολιτισμός» του «εισιτηρίου» και της «κονσέρβας»… ένα «μπάχαλο» που ονομάζεται «πολιτισμένη κοινωνία»… Επιφανειακά βέβαια οι πολιτικοί και οι «διανοούμενοί» της εμφανίζουν τη κοινωνία σαν «δημοκρατική», «πολιτισμένη», κλπ. Αλλά οι άνθρωποι ζουν την καθημερινή κόλαση και συνειδητοποιούν ότι  πραγματικότητα είναι αυτό που ζουν κι όχι τα ονόματα (οι χαρακτηρισμοί) που δίνει στην ζωή και την κοινωνία ο κάθε «ηλίθιος» που έχει το θράσος να θέλει να «κυβερνά» ή να «καθοδηγεί» εκμεταλλευόμενος την ανοχή μας (για οποιοδήποτε λόγο)… Ο «διαχωρισμός» της Αλήθειας (της πραγματικότητας, του γεγονότος) από τον «λόγο» από την «περιγραφή» δεν είναι απλά «πολιτική απάτη» και «υποκρισία», είναι «βαθιά ανηθικότητα» και «αρρώστια»…

 ΟΙ ΑΧΡΗΣΤΟΙ ΣΟΦΟΙ ΚΙ ΟΙ ΦΩΤΙΣΜΕΝΟΙ ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ

Στην πραγματικότητα, ο πνευματικός κόσμος που αντιλαμβάνονται, βιώνουν και διδάσκουν όλοι οι Μεγάλοι Πνευματικοί Ηγέτες της ανθρωπότητας, ο Βούδας, ο Ιησούς, ο Πλάτωνας, ο Σανκάρα, ο Κρισναμούρτι (για να αναφέρουμε μόνο μερικούς…), δεν έχει καμία σχέση με τον «πραγματικό κόσμο της καθημερινότητας» εκεί έξω, στις ανθρώπινες κοινωνίες… Είναι αλήθεια πως όλοι οι «πνευματικοί άνθρωποι», πέρα από την προσπάθεια να μιλήσουν για μία «ΑΛΛΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ», έκαναν (αναγκαστικά) «φιλοσοφία της ιστορίας»  και «κριτική πολιτισμού» (όχι βέβαια με «ακαδημαϊκό τρόπο», αλλά με «ουσιαστικό»). Μεγάλοι Φιλόσοφοι, όπως οι Σοφιστές, ο Πλάτωνας, οι Κυνικοί, ο Επίκουρος… προχώρησαν πέρα από μία κριτική πολιτισμού, και σε θετικές προτάσεις ενός άλλου τρόπου ζωής. Δεν ήταν μόνο ο Πλάτωνας που μιλούσε για μία «Ιδανική Πολιτεία» (που με Πρότυπο το ΑΓΑΘΟΝ θα πραγμάτωνε την Αρετή, την Δικαιοσύνη, στον κατώτερο υλικό κόσμο…)… Στην πραγματικότητα όλοι οι Μεγάλοι Φιλόσοφοι δίδαξαν, όχι (πολιτικές) θεωρίες κι ανοησίες, αλλά μία άλλη προσέγγιση της ζωής. Ήταν πάνω από όλα (και γι’ αυτό ήταν Μεγάλοι) «Δάσκαλοι Ζωής»…

Κι αν σήμερα όλους αυτούς τους Σοφούς τους θεωρούμε άχρηστους (ότι δεν έχουν τίποτα χρήσιμο να μας προσφέρουν) είναι γιατί σήμερα γίναμε «σοφοί», «παντογνώστες», «πληροφορημένοι»… Αλλά τόσο η ατομική δυστυχία του ανθρώπου όσο και η θλιβερή κοινωνική κατάσταση παντού, στον πλανήτη, δείχνουν το μέγεθος της ανοησίας μας…

ΠΟΥ ΒΑΔΙΖΟΥΜΕ ΣΗΜΕΡΑ;

Συχνά οι «πνευματικοί άνθρωποι» ζουν στην «δική τους πραγματικότητα» σαν «πουλιά» που χάνονται ψηλά στον (μεταφυσικό) ουρανό… κι ίσως να μην είναι άδικη η κατηγορία εναντίον τους, ότι δεν έχουν «επαφή με την πραγματικότητα» του απλού καθημερινού ανθρώπου…

Τελικά όμως ποια είναι η Πραγματικότητα; Αυτό που Αντιλαμβάνεται ο «ονειροπόλος σοφός» ή η «σκληρή καθημερινότητα» που βιώνει ο απλός κι ανήμπορος πολίτης του κόσμου;

Κι ο Δρόμος της Σοφίας είναι ο Δρόμος της Εξόδου από τον κόσμο; ο Δρόμος της Διαφυγής; της Απόδρασης;… Μπορεί η Σοφία να χρησιμεύσει σε τίποτα στον άνθρωπο του κόσμου; Μπορεί η Σοφία να Φωτίσει καθόλου τα αδιέξοδα της σύγχρονης ανθρώπινης, οικονομικής, πολιτικής, κοινωνικής, ιδεολογικής, αθλιότητας;

Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΟΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΥΠΑΡΞΗ

Ο άνθρωπος είναι ταυτόχρονα ον κοινωνικό και ον κοινωνικοποιημένο. Με άλλα λόγια είναι ένα «υποκείμενο» που θέλει, και έρχεται, σε επικοινωνία με τους όμοιους του… και ταυτόχρονα είναι «μέλος μίας κοινωνίας» που προϋπάρχει του ανθρώπου, τον διαπλάσσει και τον ελέγχει (συχνά) παρά την θέλησή του…

Έτσι, μπορούμε να δούμε τον άνθρωπο (και την κοινωνία) από δύο προοπτικές που αλληλοσυμπληρώνονται κι αλληλοκαλύπτονται ως προς το αντικείμενο και (μερικές φορές και) ως προς τις μεθόδους που χρησιμοποιούν για την μελέτη των ανθρωπίνων φαινομένων.

Από την άποψη (του ανθρώπου), της ατομικής ψυχολογίας, μπορούμε να δούμε την κοινωνία σαν ένα σύνολο ανθρώπων και να μελετήσουμε τα ομαδικά φαινόμενα που παράγονται από την ψυχολογία των ατόμων μελών, από τις επαφές τους, και τις σχέσεις τους... Ο κύριος εκπρόσωπος αυτής της («διαψυχολογικής») τάσης ήταν ο Gabriel Tarde

Από την άλλη άποψη (της κοινωνίας), της κοινωνιολογίας, η κοινωνία προϋπάρχει του ατόμου το οποίο διαποτίζεται, δημιουργείται, και κυριαρχείται από την κοινωνία. Συνεπώς η ανθρώπινη νοοτροπία εξαρτάται άμεσα από την κοινωνική διάρθρωση και λειτουργία, τους κοινωνικούς κανόνες, και τα κοινωνικά πρότυπα. Οι ιδιωτικές σχέσεις των ανθρώπων επηρεάζονται βαθιά από όλους αυτούς τους παράγοντες… Την τάση αυτή υποστήριζε ένας από τους μεγαλύτερους κοινωνιολόγους ο Emil Durkheim

Τελικά, το πιο σωστό είναι να δούμε τον άνθρωπο (από την άποψη της «Κοινωνικής Ψυχολογίας», που βρίσκεται ανάμεσα στην ακραία ψυχολογική τάση και την ακραία κοινωνιολογική τάση…), «πως συνθέτει», (ο καθένας, ατομικά, προσωπικά), τις «αυθόρμητες εκδηλώσεις της φύσης» του (είτε δίνουμε σε αυτή την «Φύση» μεταφυσική διάσταση, είτε όχι), και τις «εξωτερικές επιδράσεις της κοινωνίας»…

Η (ατομική, προσωπική) απάντηση που θα δώσει ο «καθένας» μας σε αυτό το πρόβλημα είναι όχι απλά μία απάντηση στο υπαρξιακό (ανθρώπινο, κοινωνικό) πρόβλημα, αλλά κι ένας προσωπικός τρόπος ζωής, μία προσωπική αυτοπραγμάτωση… Έτσι, αν η «Κοινωνική Ψυχολογία» μπορεί να φωτίσει την «ζωή μας μέσα στην κοινωνία», η θεμελίωση μίας «Υπαρξιστικής Ψυχολογίας» (που ερευνά την ύπαρξη τόσο σε προσωπικό όσο και σε κοινωνικό επίπεδο) είναι απαραίτητη για να φτάσουμε στην «Αυτογνωσία» και στην «Αυτοπραγμάτωση»…

ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑ

Ο άνθρωπος (σαν οντότητα, αντικειμενικά) είναι ένα ατομικό και μοναχικό πλάσμα… Εξ’ αιτίας του «οντολογικού διαχωρισμού» του από την ΒΑΣΗ ΤΟΥ ΥΠΕΡΤΕΡΟΥ (την ΥΠΕΡΤΑΤΗ ΦΥΣΗ) βιώνει την ζωή σαν άτομο. Το ότι ζει (ο σύγχρονος άνθρωπος) σε μία κοινωνία 7,35 δισεκατομμυρίων, στον πλανήτη γη, (που βέβαια διαχωρίζεται σε πολλές μικρότερες κοινωνίες και κοινωνικές ομάδες και υποομάδες…) δεν τον κάνει λιγότερο ατομικό και μοναχικό… Η «κοινωνικοποίηση» που γίνεται από την στιγμή της γέννησής μας (χωρίς να μας ρωτήσουν) αντικειμενικά έχει και καλά και κακά…

Ο άνθρωπος ασφαλώς δεν θα μπορούσε να επιβιώσει σαν άτομο, χωρίς την οικογένεια (ή κάποιον να τον φροντίζει) και την κοινωνική οργάνωση, αλλά κι αργότερα, όταν μεγαλώνει, θα ήταν δύσκολο να ζήσει μόνος του, στα βουνά… Ακόμα κι οι δήθεν ερημίτες  (σε όλες τις θρησκείες) πάντα εξαρτιόταν από μία (έστω υποτυπώδη) κοινότητα… Το γεγονός ότι ο άνθρωπος (μαθαίνει να) μιλάει μία γλώσσα κι έχει στην διάθεσή του όλη την παγκόσμια γνώση (στο μέτρο που μπορεί να την αποκωδικοποιήσει και να την αφομοιώσει…), είναι πραγματικά ένα θείο δώρο… Ακόμα κι η κοινωνική οργάνωση με τα τόσα προβλήματά της (αφού δεν βασίζεται στην Αλήθεια, στην Δικαιοσύνη, στην Ισότητα… που είναι μόνο «διακηρύξεις» αλλά δεν εφαρμόζονται ποτέ σε κανένα κράτος, είτε «δημοκρατικό», είτε άλλης μορφής…) του προσφέρει ευκαιρίες να επιβιώσει και να καλυτερέψει (όσο είναι δυνατόν) την ζωή του…

Από την άλλη μεριά όμως, επειδή ακριβώς οι κοινωνίες οργανώνονται από ανθρώπους (όχι με Γνώση, Φιλοσοφική, όπως θα ήθελε ο Πλάτωνας, αλλά) μικρόψυχους, εγωιστές, συμφεροντολόγους, ανήθικους, και κακούς (κι αυτό το διαπιστώνει κάποιος αν μελετήσει την ιστορία της ανθρωπότητας των τελευταίων 5000 χρόνων…), η ένταξη μέσα σε αυτή την κοινωνία προσφέρει ελάχιστα για την πνευματική, ηθική, και πραγματική, ανάπτυξη του ανθρώπου… Γι’ αυτό τον λόγο όλοι οι Μεγάλοι (Ιδρυτές Θρησκειών) Μεταρρυθμιστές της ανθρωπότητας αλλά και οι Μεγάλοι Φιλόσοφοι, άσκησαν πέρα από την «φιλοσοφία της ιστορίας» και βαθιά και πλατιά «κριτική του πολιτισμού»…

Τελικά δεν πρέπει να «ταυτίζουμε» την «ιστορία της ανθρωπότητας σαν είδος» με την «ιστορία των κοινωνιών» (σαν γενικό πολιτισμικό φαινόμενο), ή με την πιο περιορισμένη «πολιτική ιστορία» (δηλαδή την ιστορία «αυτών» που κυβέρνησαν)… Υπάρχει μια ανθρωπότητα που βαδίζει τον δικό της ξεχωριστό δρόμο, και δεν ταυτίζεται με την ανθρωπότητα που έχουν στο «μαντρί» οι κρατούντες (πλουτοκράτες), οι εντολοδόχοι πολιτικοί και τα φερέφωνά τους… Ούτε η αληθινή ιστορία της ανθρωπότητας ταυτίζεται με την «ηλίθια ιστορία» των σχολικών βιβλίων, που είναι γραμμένη επίτηδες από κάποιους που έχουν υστερόβουλες σκέψεις και προορίζεται να παραπλανήσει τις «άβουλες κι αμαθείς μάζες»… Υπάρχουν κι άνθρωποι έξω από το «μαντρί» της σύγχρονης πολιτισμένης κοινωνίας… κι αυτοί εκφράζουν το αληθινό ανθρώπινο είδος…

Αν είναι αδύνατο (μαζί με τον Πλάτωνα) να φτιάξουμε (και να πραγματοποιήσουμε ιστορικά) μία Ιδανική Πολιτεία… Αν είναι δύσκολο να προσεγγίσουμε το Ιδανικό του Αληθινού Σοφού Σοφιστή (σαν τον Πρωταγόρα)… Κι αν ακόμα είναι οδυνηρό να αντιπαρατεθούμε (σαν τον Μεταφυσικό Αναρχικό Διογένη) σε μία «αισχρή (σε όλα τα επίπεδά της) κοινωνία»… Όμως ΟΦΕΙΛΟΥΜΕ ΣΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΜΑΣ ΝΑ ΕΧΟΥΜΕ, (ΝΑ ΑΠΟΚΤΗΣΟΥΜΕ), ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑ… Ο Ισχυρότερος Λόγος (Αφιέρωμα) του Απόλλωνα, στους Δελφούς είναι το «ΓΝΩΘΙ ΣΑΥΤΟΝ»… Κι όλοι οι Σοφοί Έλληνες, αλλά και Σοφοί σε άλλους λαούς δεν δίδαξαν τίποτα άλλο από την ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑ… Ο Υπερβατικός Βούδας, ο Ιερός Ορφέας, ο Πανανθρώπινος Ιησούς, αλλά και το πλήθος των Σοφών, ο Πλάτωνας, ο Στωικός Ζήνων, ο Επίκουρος, ο Πλωτίνος κι όλοι όσοι Βαδίζουν τον Ίδιο Δρόμο δεν μιλούν για τίποτα άλλο παρά μόνο για ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑ…

Τι είναι όμως ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑ; Καθένας μπορεί να δώσει ό,τι περιεχόμενο θέλει στην Φύση (στην Ανθρώπινη Φύση) και να ορίσει κατά το «μέτρο» του την Αυτογνωσία… Πολύ απλά (γενικά κι αφηρημένα πριν ανιχνεύσουμε το συγκεκριμένο και φτάσουμε στο προσδιορισμένο) ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΗΣ ΑΛΗΘΙΝΗΣ ΦΥΣΗΣ ΜΑΣ, ΣΕ ΟΛΟ ΤΟ ΒΑΘΟΣ ΚΑΙ ΟΛΟ ΤΟ ΠΛΑΤΟΣ ΤΗΣ… Τι σημαίνει αυτό; Ότι πρέπει να γνωρίσουμε την ΑΛΗΘΙΝΗ ΦΥΣΗ μας που Είναι Δεδομένη, μας Έχει Δοθεί, Υπάρχει, και Λειτουργεί, Εδώ, Τώρα… όχι μόνο στις άμεσες και φανερές εκδηλώσεις της αλλά και Βαθύτερα στην ΟΥΣΙΑ της, στην ΠΗΓΗ ΟΛΗΣ ΑΥΤΗΣ ΤΗΣ ΥΠΑΡΞΗΣ… όσο Βαθιά κι αν ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΑΥΤΗ Η ΠΗΓΗ…

Για να Γνωρίσουμε όμως και να Κατανοήσουμε την Ύπαρξή μας (την συγκεκριμένη ύπαρξή μας, Εδώ, Τώρα) πέρα από το αδιαμφισβήτητο γεγονός της ΦΥΣΙΚΗΣ ΥΠΑΡΞΗΣ ΜΑΣ (που Επεκτείνεται σε όλο το ΒΑΘΟΣ ΤΟΥ ΕΙΝΑΙ, ΜΕΧΡΙ ΤΗΝ ΘΕΟΤΗΤΑ), πρέπει να Κατανοήσουμε ΠΩΣ αυτή η ύπαρξη λειτουργεί μέσα στο περιβάλλον, μέσα στην κοινωνία, μέσα στην καθημερινή ζωή… Κι αυτό σημαίνει ακριβώς να Γνωρίσουμε την ΦΥΣΗ μας σε όλο το Πλάτος της. Με άλλα λόγια να αναγνωρίσουμε και να κατανοήσουμε, πέρα από την ΦΥΣΙΚΗ ΥΠΑΡΞΗ μας, «πως» μας έχει «διαμορφώσει» η κοινωνία και «που» μας οδηγεί (ίσως παρά την θέλησή μας)..

Η ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑ είναι η «Υπέρτατη Πράξη Αναγνώρισης και Κατανόησης». Αναγνωρίζοντας και Κατανοώντας την ΦΥΣΗ μας (σε όλο το Βάθος της κι όχι μόνο επιφανειακά), την «διαμόρφωσή» της (από τον δήθεν «πολιτισμό»), μπορούμε:

 Να Αναγεννηθούμε…

Να απαλλάξουμε την ΦΥΣΗ μας από όλη αυτή την ψεύτικη διαμόρφωση, να απαλλαγούμε από όλη αυτή την ψεύτικη γνώση που μας έχουν φορτώσει, να «ξυπνήσουμε»…

Να περάσουμε μέσα από ανήθικες αντιλήψεις και μη-ανθρώπινους θεσμούς που μας έχουν επιβάλλει…

Να «αντισταθούμε» στην «πίεση» της κοινωνίας να είμαστε «νομιμόφρονες» κατά το «μέτρο» της (το «μέτρο» των κρατούντων)… Είναι ευθύνη και καθήκον μας να «επαναστατούμε» διαρκώς ενάντια στο ψεύδος, την εκμετάλλευση, την αδικία, όπως κι αν εκδηλώνονται…

Να «θεμελιώσουμε»  αληθινές, ειλικρινείς, δίκαιες, σχέσεις με τους άλλους…

Να πορευτούμε προς την Απόλυτη Ολοκλήρωσή μας μέσα στους Κόλπους της ΑΛΗΘΙΝΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ…

Ασφαλώς η ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑ, σαν Πράξη και σαν Πραγμάτωση, δεν είναι κάτι εύκολο. Από την άλλη μεριά, αν δεν έχουμε (αν δεν επιδιώξουμε) την ΑΛΗΘΙΝΗ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑ , δεν θα Γνωρίσουμε «ποιοι είμαστε», ούτε θα μπορέσουμε να κατανοήσουμε σε ποιο μέτρο ορίζουμε την ζωή μας ή μας διαμορφώνει μία κοινωνία που την βρήκαμε (γιατί υπήρχε πριν από εμάς) και δεν μπορούμε να ελέγξουμε… Επειδή ακριβώς «οντολογικά» βιώνουμε την ατομική ύπαρξη, είμαστε υποχρεωμένοι μέσα από την Ατομική (Προσωπική) Αυτογνωσία να Βρούμε Διέξοδο στην ζωή μας… Ταυτόχρονα όμως, η ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑ όχι μόνο μας Οδηγεί έξω από το «άτομο» προς την ΣΥΝΕΙΔΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΑΛΗΘΙΝΗΣ ΦΥΣΗΣ ΠΟΥ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΣΤΗΝ ΒΑΣΗ ΤΩΝ ΠΑΝΤΩΝ, αλλά η ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑ αποτελεί το Θεμέλιο για να έχουμε αληθινές και σωστές σχέσεις με τους συνανθρώπους μας και να φτιάξουμε (όσο είναι δυνατόν σε αυτό τον πλανήτη) μία «καλύτερη» κοινωνία…

Είναι αφελής όποιος πιστεύει ότι χωρίς Αυτογνωσία μπορεί να είναι άνθρωπος, να έχει σχέσεις με ανθρώπους και να ζει σε κοινωνία… είναι απλά αρπακτικό, σε μία ζούγκλα, όπου ο ένας κατασπαράζει τον άλλο (ψυχολογικά, συναισθηματικά, βιολογικά, υλικά…)… Ούτε οι θεωρίες, ούτε η «πολιτική», ούτε οι «ξεφτισμένες θρησκείες» (που έχουν χάσει το αρχικό μήνυμα του Ιδρυτή τους) μπορούν να σώσουν την ανθρωπότητα… Καθένας έχει την Ευθύνη να Σώσει τον Εαυτό του και τον κόσμο… Άραγε, δεν έχει δίκαιο εκείνος ο Σοφός της Κρήτης; Διδάσκει κάτι άλλο από την ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑ στην «Ασκητική» του; «Διδασκαλία δεν υπάρχει, δεν υπάρχει Λυτρωτής που ν’ ανοίξει δρόμο. Δρόμος ν’ ανοιχτεί δεν υπάρχει. Καθένας, ανεβαίνοντας απάνω από την δική του κεφαλή ξεφεύγει από το μικρό, όλο απορίες μυαλό του» (Καζαντζάκης, «Ασκητική», σελ. 33)…

ΑΥΤΟΠΡΑΓΜΑΤΩΣΗ

Η Αρχαιοελληνική Αντίληψη του ΟΛΟΥ, της «Ενιαίας Θεώρησης της Πραγματικότητας» (που έχει βαθιές θρησκευτικές ρίζες στον Ορφισμό, και επαρκή φιλοσοφική θεμελίωση σε όλους τους Μεγάλους Έλληνες Φιλοσόφους…) δεν είναι ένας «άκαμπτος οντολογικός ενισμός» αλλά γίνεται κατανοητή (από τους Έλληνες και όσους Κατανοούν την Σκέψη τους) σαν «Οντολογική Κλιμάκωση», που από την ΜΙΑ ΟΥΣΙΑ (την ΦΥΣΗ, τον ΘΕΟ, κλπ.) Παράγει όλους τους κόσμους, τον κόσμο της ύλης, και τα όντα… Για τους Αρχαίους Έλληνες λοιπόν, «Μέσα στην Ίδια την Ουσία», (την ΦΥΣΗ) Βρίσκονται όλες οι Αιτίες της Εξέλιξης, Προδιαγεγραμμένη όλη η Πορεία της Εξέλιξης, κι ο Σκοπός της Εξέλιξης… που είναι η ΑΥΤΟΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΑΥΤΗΣ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ, σε όλα τα Πεδία, σε όλους τους Κόσμους, μέσα από όλες τις μορφές…

Έτσι, το ον, σε όποιο Πεδίο κι αν το θεωρήσουμε, φέρνει μέσα στην «Ίδια την Ουσία» του (στην ΒΑΘΥΤΕΡΗ ΦΥΣΗ του) τον Σκοπό, τον Προορισμό του… Αυτό είναι το αληθινό νόημα της ΕΝΤΕΛΕΧΕΙΑΣ («εν-τέλος-έχειν») που ανέλυσε διεξοδικά ο Αριστοτέλης… Το ον (σε όλες τις Οντολογικές Βαθμίδες, Κάτω από τον Θεό, Κάτω από το Πρώτο Ακίνητο Κινούν) φέρνει μέσα του τον ΣΚΟΠΟ του, την Εν Δυνάμει Ολοκλήρωσή του, που πραγματοποιείται μέσα στον Χώρο της Ύπαρξης, μέσα από την ζωή και τα βιώματα…

Στον Υλικό Κόσμο που ζούμε, ο ΑΛΗΘΙΝΟΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΣ μας είναι ακριβώς μέσω της ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ, η ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ μας, σε όλο το Βάθος και όλο το Πλάτος της… Η Κατανόηση της ΕΣΩΤΕΡΗΣ ΦΥΣΗΣ Οδηγεί από την ατομικότητα (από την εξωτερική πολλαπλότητα) στην Πνευματική Ενότητα, στην Συμμετοχή μας στο Αόρατο Βασίλειο της Πραγματικότητας, στην Αόρατη ζωή στους μεταφυσικούς κόσμους, στην Συμμετοχή μας στην Αληθινή Ζωή, και στην Αληθινή Κοινωνία του Θεού, που Πραγματοποιείται στους Κόσμους πέρα από την γη (και στην γη)… Αναγκαστικά όσο εξελισσόμαστε μεταφερόμαστε στον μεταφυσικό χώρο (και όσο ζούμε μέσα στο σώμα και τελεσίδικα, μόλις εγκαταλείψουμε αυτή ην ζωή στον κόσμο)… Η ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑ, Οδηγεί αναγκαστικά έξω από τον κόσμο, (όχι έξω από την αληθινή ανθρωπότητα αλλά) έξω από την ανθρώπινη κοινωνία, (όχι μακριά από τους ανθρώπους αλλά) μακριά από την «εμπλοκή» στην κοινωνία… Είναι απλό, όσο ο άνθρωπος εξελίσσεται και γίνεται αληθινός άνθρωπος (μέλος της αληθινής ανθρωπότητας, κι όχι του «κοπαδιού») και (Βιώνοντας την ΕΣΩΤΕΡΗ ΦΥΣΗ του) αποκτά Ηθική Υπόσταση, Αρετή (με την αρχαιοελληνική έννοια), Αλήθεια, Δικαιοσύνη… δεν μπορεί να ζει μέσα στον σκοτεινό κόσμο των σύγχρονων κοινωνιών, μέσα στους λαβύρινθους της σύγχρονης πολιτικής, οικονομικής, κοινωνικής και ιδεολογικής αθλιότητας…

Η ανθρώπινη κοινωνία (όλες οι ανθρώπινες κοινωνίες) είναι φτιαγμένη από ανθρώπους που (μην έχοντας επαφή με την Εσώτερη Φύση τους) βασίζονται μόνο στην εξωτερική φύση τους. Οι αξίες, οι θεσμοί, οι νόμοι, η οργάνωση, η κοινωνική ζωή, όλα βασίζονται στην υλική ζωή… Έτσι, ο άνθρωπος που βαδίζει τον Εσωτερικό Δρόμο που Κατανοεί την Εσώτερη Φύση του, που αναγνωρίζει όλες τις «βλαβερές επιδράσεις» του υλικού πολιτισμού, τις «διαμορφώσεις» που έχει υποστεί, τους εξαναγκασμούς, και την υποχρεωτική συμμόρφωση με πραγματικότητες και καταστάσεις και δραστηριότητες με τα οποία δεν συμφωνεί… είναι αναγκασμένος να διαχωρίσει την θέση του από την σύγχρονη Βαβέλ, γύρω του…

Είναι θλιβερό, αλλά αυτός ο κόσμος, έτσι όπως τον έχουν διαμορφώσει, δεν έχει κανένα μέλλον… θα στριφογυρίζει πάντα μέσα στα αδιέξοδά του. Ούτε η πολιτική (που είναι αποκομμένη από την Αληθινή Φιλοσοφία, την Μεταφυσική, το Όραμα του Αγαθού), ούτε η θρησκεία (η «σύγχρονη ειδωλολατρία») μπορούν να καλυτερέψουν τον κόσμο. Ακόμα και ανθρώπινα κινήματα, με περισσότερο ή λιγότερο αγνά κίνητρα, ανθρωπιστές, οικολόγοι, υπεύθυνοι (κατά τα άλλα) άνθρωποι, μπορούν να σώσουν τον πολιτισμένο πλανήτη μας…

Μόνο ο άνθρωπος (οι άνθρωποι) μπορεί να διασωθεί, είτε ατομικά μέσα από την Οδό της Αυτογνωσίας, είτε σε μικρότερες κοινότητες μακριά από την χαώδη κοινωνία…

ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΤΟΥ ΘΕΙΟΥ

Το Βασίλειο του Θείου (σαν Βίωση της Εσώτερης Ουσίας, της Πραγματικής Φύσης μας) Είναι (Μία Κατάσταση Συνείδησης) έξω από τον χώρο και τον χρόνο, (Μία Κατάσταση Συνείδησης) , που Βιώνεται Άμεσα, χωρίς διαδικασίες… Αυτό που μας εμποδίζει να Το Βιώσουμε είναι μόνο η σύγχυση του νου (η μεταφυσική άγνοια, που μας βυθίζει στους εξωτερικούς κόσμους). Δεν υπάρχει τρόπος να σταματήσεις την σύγχυση. Δεν υπάρχει ΠΩΣ. Απλά πρέπει να σταματήσει. Να σταματήσει, τίποτα άλλο… Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να κατανοήσουμε κάποια γνώση, να κάνουμε κάτι… απλά να σταματήσουμε όλη την φλυαρία του νου…

Η Μία Πραγματικότητα, η Μία Φύση, η Μία Ουσία, που (σύμφωνα με τους Έλληνες Σοφούς) είναι όχι μία οντολογική ενότητα αλλά μία κλιμακούμενη κατάσταση ύπαρξης, που Ξεκινά από το ΕΝΑ και Γίνεται πολλά (στους κατώτερους κόσμους), Είναι η Βαθύτερη Πραγματικότητα σε όλους τους κόσμους… Στους κατώτερους κόσμους (όπως στον δικό μας υλικό κόσμο) Αυτή η Πραγματικότητα Γίνεται το «Κοινό Θείο Πνεύμα» που μας Εμπνέει, μας Ζωοποιεί, και μας Μεταμορφώνει σε Κοινωνούς του Θεού, μας Εισάγει στην Κοινωνία του Θεού… Στους ανώτερους κόσμους, όσο εγκαταλείπουμε το ατομικό, τόσο Προσεγγίζουμε τον Θεό και Προσεγγίζουμε και μεταξύ μας Οδηγούμενοι προς την ΒΑΘΥΤΕΡΗ ΜΕΤΑΦΥΣΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ… Στον Ανώτερο Πνευματικό Κόσμο Όλα Γίνονται ΕΝΑ, καθώς Ενώνονται με την «Εικόνα του Θεού του Αοράτου». Όλα Λιώνουν Μέσα στην Θεία Αγάπη (που Πηγάζει από την ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΑΛΗΘΙΝΗΣ ΟΥΣΙΑΣ), το εγώ και το εσύ σβήνουν μέσα στην Ιερή Φωτιά της Θείας Ένωσης, και δεν Υπάρχει ΠΑΡΑ ΜΟΝΟ ΕΝΑ… Κι ακόμα πιο Ψηλά, στην ΑΒΥΣΟ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ, ακόμα και το ΕΝΑ δεν Υπάρχει… Αυτό είναι το ΜΕΓΑ, ΕΞΑΙΣΙΟ, ΑΠΟΤΡΟΠΑΙΟ ΜΥΣΤΙΚΟ του «Σοφού της Κρήτης»…

Το Βασίλειο του Θεού, η Κοινωνία με τον Θεό, κι η Κοινωνία του Θεού, η «Κοινωνία Όσων Βιώνουν την Εσώτερη Φύση τους, την ΘΕΙΑ ΦΥΣΗ τους, και Γίνονται  ΕΝΑ με Εκείνον, Μέσα στην  ΑΓΑΠΗ, δεν είναι μία Φαντασία, ένα Όραμα, μία Ιδανική Πολιτεία, μία Ουτοπία… αντίθετα ΕΙΝΑΙ Η ΜΟΝΗ ΑΛΗΘΙΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΩΝ ΑΛΗΘΙΝΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ, όσων θέλουν να είναι Αληθινοί Άνθρωποι, όσων Βαδίζουν την Οδό της Αυτογνωσίας, την Οδό του Φωτός, μακριά από τον Κόσμο της Σκιάς, τον κόσμο της «αμαθούς γνώσης», του «απάνθρωπου πολιτισμού», της «αντικοινωνικής δραστηριότητας», που ενώ φαντάζει τόσο «ζωντανός» στην πραγματικότητα είναι αληθινό «νεκροταφείο» με «ζωντανούς νεκρούς»…

Ω άνθρωπε!

Εσύ είσαι η Αρχή και το Τέλος. Εσύ είσαι ΑΥΤΟ που Αναζητάς, χρόνια τώρα, αιώνες, χιλιετηρίδες (από ζωή σε ζωή). ΕΙΣΑΙ ΑΥΤΟ που Ψάχνεις μακριά. Είσαι στο «Σπίτι» σου από την Αρχή. Ποια «πατρίδα» αναζητάς; Ποια «Ιθάκη»; Είσαι ΕΔΩ, Μαζί με Όλους τους «αναγεννημένους, τους αναστημένους, τους αληθινούς αδελφούς σου… Ποια «κοινωνία» αναζητάς;

Τι έχεις να κάνεις εσύ με τους νεκρούς που προχωρούν στον αιώνιο κύκλο τους; Πως μπορείς να Ενώσεις το ΦΩΣ με το σκοτάδι; Πως μπορείς να φέρεις ΑΛΗΘΕΙΑ μέσα στον εγωισμό; Πως μπορείς να φέρεις ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ στους τυφλούς; Πως μπορείς να φέρεις ΑΓΑΠΗ στους αναίσθητους;… Απλά πρέπει να Διαλέξεις, όπως ο ΗΡΑΚΛΗΣ του μύθου (του μύθου απεικονίζει την Πραγματικότητα πιο καθαρά από ό,τι στην περιγράφουν όλοι οι δάσκαλοι, σε όλα τα σχολεία του κόσμου…), αν ΘΕΣ ΝΑ ΖΗΣΕΙΣ στην «Κοινωνία του Θεού» (στο ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΤΟΥ ΘΕΟΥ), ή να περιπλανιέσαι στο «νεκροταφείο της γης»…

Είναι θλιβερό αλλά είναι μία «πραγματικότητα»… και το είπε Κάποιος λίγες ώρες πριν οδηγηθεί στον «Σταυρό»… «Μέσα σας είναι το Βασίλειο του Θεού… Δεν είναι εδώ ή εκεί… ούτε έρχεται με τον ένα ή τον άλλο τρόπο… Απλά Μέσα σας… ξαφνικά σαν αστραπή… Γεννιέται το Βασίλειο του Θεού, όταν εγκαταλείπονται όλες οι ανοησίες του κόσμου… Το Βασίλειο το δικό μου δεν είναι εδώ στη γη…»…

Έτσι απλά, έτσι ήσυχα, έτσι αθόρυβα… ΓΕΝΝΙΕΤΑΙ ΜΕΣΑ ΜΑΣ Ο ΘΕΟΣ… όπως φυσάει το αεράκι (που πνέει όπου θέλει)… όπως ΓΛΥΚΟΧΑΡΑΖΕΙ ΣΕ ΕΝΑ ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΟ ΚΟΣΜΟ…


 


 

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

TAOΪSM / "Tao Te Ching" Commentaries

TAOΪSM / "Tao Te Ching" Commentaries
Chapter 20. The Wisdom of Unknowing
SUNDAY, 22 March, 2026

Chapter 20. The Wisdom of Unknowing

 

(The Sacred Poverty of Not-Knowing)

 

The Burden of Accumulated Knowledge

 

There exists a peculiar paradox at the heart of the spiritual life, one that confounds those who pursue wisdom through conventional means. The seeker discovers, often after years of arduous study, that the renunciation of learning itself becomes a gateway to profound tranquility. This is not the abandonment of understanding born from laziness or indifference, but rather a conscious release of the accumulated weight of concepts, definitions, and carefully constructed certainties that burden the soul seeking union with the Absolute.

 

When one sets down the heavy tablets of acquired knowledge, when the mind ceases its restless cataloguing of information and its endless categorization of experience, a remarkable stillness emerges. This stillness is not empty; it is pregnant with possibility, vibrating with an intelligence that precedes and transcends the intellect. The troubles that plague the learned—the doubts, the contradictions, the endless debates that fragment consciousness—begin to dissolve like morning mist beneath the rising sun of direct awareness.

 

Consider the nature of human discourse, with its eager affirmations and polite agreements. Between the ready "yes" and the flattering "yea," what true difference exists? On the surface, these expressions of accord seem nearly identical, mere variations in pronunciation and custom. Yet observe carefully the fruits these two responses bear in the garden of existence. One yes may spring from genuine insight, while another merely echoes the opinion of the crowd. One affirmation may arise from the depths of authentic understanding, while another represents only the brittle shell of social conformity.

 

The gulf between these seemingly similar responses—between authentic presence and mere performance—extends wider than the abyss between heaven and earth. In this chasm lie all the sorrows and joys of human existence, all the genuine transformations and hollow mimicries, all the real encounters with the Divine and the countless substitutes civilization offers in place of actual transcendence.

 

The Universal Fear and the Infinite Question

 

What humanity fears collectively is indeed worthy of fear, for the instinct of the species contains ancient wisdom that the individual rational mind cannot always perceive. Yet this acknowledgment opens onto a landscape so vast, so endless in its questioning, that the mind accustomed to solid ground feels itself suddenly suspended over an infinite depth.

 

How many questions arise when one truly begins to examine existence? How many philosophical inquiries demand attention? How many spiritual paradoxes present themselves for contemplation? The range of these questions extends beyond measure, stretching into territories that language cannot map and logic cannot navigate. They form an ocean without shore, and the soul that ventures into these waters must learn to swim in a medium where the ordinary laws of mental gravity no longer apply.

 

The mystic understands that this vastness is not meant to be conquered through systematic inquiry or resolved through clever argumentation. These questions form the very texture of existence itself—they are not problems requiring solutions but mysteries inviting participation. To stand before them in reverence, to feel their weight and depth without rushing to answer, is to assume the posture of genuine wisdom.

 

The Solitary Figure Among the Satisfied

 

The world presents itself as a great banquet where multitudes gather in satisfaction and pleasure. They feast on certainties, they drink deeply from the wells of conventional success, they stand elevated on towers of accomplishment, surveying their domains in the springtime of material prosperity. Their faces glow with the confidence of those who know their place, who have secured their positions, who move forward with clear purpose and defined goals.

 

Yet amid this celebration, there walks a solitary figure who appears listless and still. This one seems unmoved by the festivities, untouched by the general enthusiasm, indifferent to the rewards that motivate others. The desires that drive ordinary ambition have not yet stirred in this soul, or perhaps they have stirred and been released, returned to the silence from which all movement emerges.

 

This figure resembles an infant who has not yet learned to smile at the appropriate social cues, who gazes upon the world with eyes not yet trained to see what society insists is there. There is something dejected in this appearance, something forlorn, as though this wanderer possesses no home to return to, no fixed address in the geography of worldly achievement. While others display their abundance, their "enough and to spare," this one seems to have lost everything—or perhaps has never possessed anything in the conventional sense.

 

The Divine Foolishness

 

The mind of this solitary wanderer operates differently from the bright intellects that populate the marketplace of ideas. Where ordinary consciousness discriminates, divides, and definitively judges, this awareness dwells in a state that appears chaotic to external observation. It is the chaos not of disorder but of pre-order, the fertile void from which genuine creation emerges, the darkness that precedes and makes possible all manifestation of light.

 

Ordinary individuals shine with the brightness of reflected knowledge, their intelligence glittering with borrowed concepts and rehearsed conclusions. They appear full of discrimination, capable of drawing fine distinctions and making subtle arguments. Their mental faculties operate with impressive efficiency, sorting experience into neat categories, filing perceptions into predetermined structures.

 

But the mystic appears benighted—shrouded in a darkness that is actually a different kind of illumination. This one seems dull and confused by the standards of worldly cleverness, unable or unwilling to participate in the sharp discriminations that others make so readily. It is the dullness of profound simplicity, the confusion that arises when consciousness refuses to fragment reality into the artificial divisions that make conversation easy but truth elusive.

 

This figure seems carried about on a vast sea, drifting without fixed destination, tossed by currents that move according to laws beyond personal control. There appears to be nowhere to rest, no solid ground on which to plant the flag of certainty. While others possess clearly defined spheres of action—their careers, their projects, their roles in society—this one drifts through existence appearing dull and incapable, like someone from the borderlands who hasn't learned the sophisticated manners of the metropolis.

 

The Nursing-Mother

 

Yet this difference from the multitude is not accidental or unfortunate—it is the very mark of a profound orientation toward the source of existence itself. What this solitary figure values above all else is the nursing-mother, that primal generative principle from which all things emerge and to which all things return.

 

This nursing-mother is the Absolute itself, conceived not as distant transcendence but as intimate nourishment, as the very substance that sustains consciousness from moment to moment. It is the Tao, the Way, the ground of being that cannot be grasped by concepts yet reveals itself continuously to those who approach with empty hands and open hearts.

 

To value this nursing-mother is to orient one's entire existence around a relationship with the sacred source rather than with the products and derivatives that flow from it. It is to seek sustenance at the original spring rather than filling one's vessels at the secondary streams where water has already lost some of its freshness and vitality. It is to return, again and again, to the primordial emptiness that is simultaneously absolute fullness, to the silence that contains all music, to the stillness that encompasses all movement.

 

The Wisdom Beyond Wisdom

 

This orientation toward the source rather than toward manifestations represents a wisdom that transcends ordinary wisdom. It is the knowing that emerges from unknowing, the understanding that flowers from bewilderment, the clarity that crystallizes from confusion. Where conventional wisdom accumulates knowledge, this deeper wisdom releases it. Where ordinary intelligence constructs elaborate mental systems, this sacred simplicity dissolves them.

 

The mystic recognizes that every act of learning, every addition to the storehouse of knowledge, every refinement of intellectual skill, can become another layer of separation from direct experience of reality. The mind builds its castles of concept and theory, and these structures, however elegant and impressive, cast shadows that obscure the immediate presence of the Divine.

 

Thus the spiritual path often involves a progressive simplification, a stripping away of the accumulated debris of learning until consciousness stands naked before existence itself. This is not anti-intellectualism but rather a movement toward an intelligence more fundamental than intellect, toward a knowing that does not depend on the knower and the known remaining separate.

 

The Sacred Emptiness

 

In the depths of contemplative practice, the practitioner discovers an emptiness that is paradoxically the fullest possible state. This is not the empty of deprivation but the empty of potentiality—like the hollow of a bowl that makes it useful, like the space within a room that makes it habitable. The mind emptied of its frantic accumulations becomes a vessel capable of receiving the infinite.

 

This emptiness manifests as a peculiar kind of poverty, a spiritual destitution that is simultaneously supreme richness. To possess nothing in the realm of conceptual certainty is to own everything in the realm of immediate presence. To claim no fixed position is to be free to occupy any position. To defend no particular interpretation is to remain open to the continuous revelation of truth.

 

The multitudes cling to their possessions—their opinions, their beliefs, their carefully constructed identities—and in this clinging find a temporary sense of security. But the mystic releases these holdings and discovers in the release a security far more profound: the security of one who rests in the arms of the nursing-mother, sustained not by personal achievement but by the unconditional generosity of existence itself.

 

The Path of Sacred Foolishness

 

To walk this path requires a willingness to appear foolish in the eyes of the world. The spiritual aspirant must be prepared to abandon the bright appearance of intelligence, to relinquish the satisfaction of being understood and approved by the crowd, to dwell in a simplicity that sophisticated minds interpret as simpleness.

 

This sacred foolishness is not the foolishness of ignorance but the foolishness of transcended knowledge. It is the foolishness of one who has passed through learning and emerged on the other side, carrying not the burden of accumulated facts but the lightness of direct perception. It is the foolishness celebrated in mystical traditions across cultures—the holy fool, the divine idiot, the innocent whose simplicity conceals supreme wisdom.

 

The bright and intelligent remain trapped in the prison of their own cleverness, unable to perceive realities that do not fit within their conceptual frameworks. But the apparently dull and confused mystic moves freely through dimensions of experience that remain forever closed to those who insist on understanding everything through rational analysis.

 

The Return to Origins

 

At the heart of mystical consciousness lies a continuous return to origins, a perpetual coming home to the source. This is not regression to infantile states but rather a recovery of the pristine awareness that precedes the overlay of social conditioning and conceptual learning. The infant who has not yet smiled social smiles possesses a quality of pure presence that adults have generally lost—and which the mystic seeks to recover at a higher level of integration.

 

This return requires releasing everything that has been acquired on the journey away from the source. Every achievement must be set down, every identity must be questioned, every certainty must be surrendered. The spiritual path often feels like a systematic loss of everything the world considers valuable—until the seeker discovers that what appeared as loss was actually liberation, what seemed like poverty was actually boundless wealth.

 

The nursing-mother awaits those who return with empty hands. She asks nothing of her children except that they come as they are, without pretense or performance, without the decorated masks that social life requires. She nourishes not according to merit or achievement but according to need and receptivity. And her nourishment satisfies in ways that no worldly feast ever can.

 

The Peace Beyond Understanding

 

In the end, the wisdom of unknowing leads to a peace that passes understanding—not because it is incomprehensible but because it transcends the mode of consciousness that seeks to comprehend. This peace arises when the frantic quest for knowledge ceases, when the mind stops its restless movement and settles into stillness, when consciousness recognizes its own nature as mirror rather than accumulator.

 

The mystic's apparent listlessness conceals profound vitality. The mystic's apparent confusion masks crystalline clarity. The mystic's apparent poverty harbors infinite riches. And the mystic's apparent foolishness demonstrates wisdom that the worldly wise cannot fathom.

 

To value the nursing-mother above all else is to orient one's entire existence around relationship with the sacred source. It is to choose being over having, presence over accumulation, depth over breadth. It is to recognize that the troubles accompanying learning are not incidental to the learning process but inherent in it—and that their renunciation opens pathways to dimensions of understanding that conceptual knowledge can never access.

 

This is the invitation extended to every soul: to release the burden of accumulated learning, to embrace the sacred poverty of not-knowing, to trust the nursing-mother who sustains all existence. In this release and this trust, consciousness discovers its true nature as inseparable from the Absolute, as always already immersed in the Divine presence that no amount of learning can bring closer and no amount of ignorance can remove.

 

The multitude will continue their celebrations, secure in their possessions and proud of their accomplishments. But the solitary figure will continue to drift on the infinite sea, appearing forlorn yet inwardly sustained, seeming to have lost everything yet actually possessing the one thing needful—intimate connection with the source of all that is.

 

Η Σοφία της Άγνοιας 

 

(Η Ιερή Φτώχεια του Μη-Γνωρίζειν)

 

Το Βάρος της Συσσωρευμένης Γνώσης

 

Υπάρχει ένα παράδοξο στην καρδιά της πνευματικής ζωής, που μπερδεύει όσους αναζητούν τη σοφία με συμβατικούς τρόπους. Ο αναζητητής ανακαλύπτει, συχνά μετά από χρόνια επίπονης μελέτης, ότι η «αποκήρυξη» της ίδιας της μάθησης γίνεται πύλη προς βαθιά ηρεμία. Αυτό δεν είναι εγκατάλειψη της κατανόησης από τεμπελιά ή αδιαφορία, αλλά συνειδητή απελευθέρωση από το συσσωρευμένο βάρος εννοιών, ορισμών και προσεκτικά κατασκευασμένων βεβαιοτήτων που βαραίνουν την ψυχή που επιδιώκει ένωση με το Απόλυτο.

 

Όταν κάποιος αφήνει κάτω τις βαριές πλάκες της αποκτημένης γνώσης, όταν ο νους σταματά την ανήσυχη καταλογογράφηση πληροφοριών και την ατέλειωτη κατηγοριοποίηση της εμπειρίας, αναδύεται μια αξιοσημείωτη «νηνεμία». Αυτή η νηνεμία δεν είναι άδεια· είναι έγκυος δυνατοτήτων, δονείται από μια νοημοσύνη που προηγείται και υπερβαίνει τον διανοητικό νου. Τα προβλήματα που ταλαιπωρούν τους μορφωμένους —οι αμφιβολίες, οι αντιφάσεις, οι ατέρμονες συζητήσεις που κατακερματίζουν τη συνείδηση— αρχίζουν να διαλύονται σαν πρωινή ομίχλη κάτω από τον ανατέλλοντα ήλιο της άμεσης επίγνωσης.

 

Σκεφτείτε τη φύση του ανθρώπινου λόγου, με τις πρόθυμες επιβεβαιώσεις και τις ευγενικές συμφωνίες του. Ανάμεσα στο έτοιμο «ναι» και το κολακευτικό «βεβαίως», ποια πραγματική διαφορά υπάρχει; Στην επιφάνεια, αυτές οι εκφράσεις συμφωνίας φαίνονται σχεδόν ίδιες, απλές παραλλαγές στην προφορά και το έθιμο. Ωστόσο, παρατηρήστε προσεκτικά τους καρπούς που φέρουν αυτές οι δύο απαντήσεις στον κήπο της ύπαρξης. Το ένα ναι μπορεί να πηγάζει από γνήσια διορατικότητα, ενώ το άλλο απλώς αντηχεί τη γνώμη του πλήθους. Η μία επιβεβαίωση μπορεί να αναδύεται από τα βάθη της αυθεντικής κατανόησης, ενώ η άλλη αντιπροσωπεύει μόνο το εύθραυστο κέλυφος της κοινωνικής συμμόρφωσης.

 

Το χάσμα ανάμεσα σε αυτές τις φαινομενικά παρόμοιες απαντήσεις —ανάμεσα στην αυθεντική παρουσία και την απλή παράσταση— εκτείνεται πλατύτερα από την άβυσσο ανάμεσα σε ουρανό και γη. Σε αυτό το χάσμα βρίσκονται όλες οι λύπες και οι χαρές της ανθρώπινης ύπαρξης, όλες οι γνήσιες μεταμορφώσεις και οι κούφιες μιμήσεις, όλες οι πραγματικές συναντήσεις με το Θείο και τα αμέτρητα υποκατάστατα που προσφέρει ο πολιτισμός στη θέση της πραγματικής υπέρβασης.

 

Ο Καθολικός Φόβος και η Άπειρη Ερώτηση

 

Αυτό που η ανθρωπότητα φοβάται συλλογικά είναι πράγματι άξιο φόβου, διότι το ένστικτο του είδους περιέχει αρχαία σοφία που ο ατομικός λογικός νους δεν μπορεί πάντα να αντιληφθεί. Ωστόσο, αυτή η αναγνώριση ανοίγει σε ένα τοπίο τόσο απέραντο, τόσο ατέλειωτο στην ερωτηματικότητά του, που ο νους συνηθισμένος σε στέρεο έδαφος νιώθει ξαφνικά να αιωρείται πάνω από ένα άπειρο βάθος.

 

Πόσες ερωτήσεις αναδύονται όταν κάποιος αρχίζει πραγματικά να εξετάζει την ύπαρξη; Πόσες φιλοσοφικές έρευνες απαιτούν προσοχή; Πόσα πνευματικά παράδοξα παρουσιάζονται για στοχασμό; Το εύρος αυτών των ερωτήσεων εκτείνεται πέρα από κάθε μέτρο, απλώνεται σε εδάφη που η γλώσσα δεν μπορεί να χαρτογραφήσει και η λογική να πλοηγηθεί. Σχηματίζουν έναν ωκεανό χωρίς ακτή, και η ψυχή που τολμά να εισέλθει σε αυτά τα νερά πρέπει να μάθει να κολυμπά σε ένα μέσο όπου οι συνηθισμένοι νόμοι της νοητικής βαρύτητας δεν ισχύουν πλέον.

 

Ο μύστης κατανοεί ότι αυτό το απέραντο δεν προορίζεται να κατακτηθεί μέσω συστηματικής έρευνας ή να επιλυθεί με έξυπνη επιχειρηματολογία. Αυτές οι ερωτήσεις σχηματίζουν την ίδια την υφή της ύπαρξης — δεν είναι προβλήματα που απαιτούν λύσεις, αλλά μυστήρια που προσκαλούν συμμετοχή. Το να στέκεται κανείς μπροστά τους με σεβασμό, να νιώθει το βάρος και το βάθος τους χωρίς να βιάζεται να απαντήσει, είναι να υιοθετεί τη στάση της γνήσιας σοφίας.

 

Η Μοναχική Φιγούρα Ανάμεσα στους Ικανοποιημένους

 

Ο κόσμος παρουσιάζεται ως ένα μεγάλο συμπόσιο όπου πλήθη συγκεντρώνονται σε ικανοποίηση και απόλαυση. Γλεντοκοπούν με βεβαιότητες, πίνουν βαθιά από τα πηγάδια της συμβατικής επιτυχίας, στέκονται υψηλά σε πύργους επιτευγμάτων, επιθεωρώντας τα κτήματά τους στην άνοιξη της υλικής ευημερίας. Τα πρόσωπά τους λάμπουν με την αυτοπεποίθηση εκείνων που γνωρίζουν τη θέση τους, που έχουν εξασφαλίσει τις θέσεις τους, που προχωρούν με σαφή σκοπό και καθορισμένους στόχους.

 

Ωστόσο, μέσα σε αυτή την εορτή, βαδίζει μια μοναχική φιγούρα που φαίνεται νωθρή και ακίνητη. Αυτή φαίνεται ανεπηρέαστη από τις γιορτές, ανέγγιχτη από τον γενικό ενθουσιασμό, αδιάφορη προς τις ανταμοιβές που κινητοποιούν τους άλλους. Οι επιθυμίες που ωθούν τη συνηθισμένη φιλοδοξία δεν έχουν ακόμη ξυπνήσει σε αυτή την ψυχή, ή ίσως έχουν ξυπνήσει και απελευθερωθεί, επιστρέφοντας στη σιωπή από την οποία αναδύεται κάθε κίνηση.

 

Αυτή η φιγούρα μοιάζει με βρέφος που δεν έχει ακόμη μάθει να χαμογελά στα κατάλληλα κοινωνικά ερεθίσματα, που κοιτάζει τον κόσμο με μάτια που δεν έχουν ακόμη εκπαιδευτεί να βλέπουν αυτό που η κοινωνία επιμένει ότι υπάρχει. Υπάρχει κάτι πτοημένο σε αυτή την εμφάνιση, κάτι εγκαταλελειμμένο, σαν αυτός ο περιπλανώμενος να μην έχει σπίτι να επιστρέψει, καμία σταθερή διεύθυνση στη γεωγραφία των κοσμικών επιτευγμάτων. Ενώ οι άλλοι επιδεικνύουν την αφθονία τους, το «αρκετό και με το παραπάνω», αυτός φαίνεται να έχει χάσει τα πάντα — ή ίσως να μην κατείχε ποτέ τίποτα με την συμβατική έννοια.

 

Η Θεϊκή Μωρία

 

Ο νους αυτής της μοναχικής φιγούρας λειτουργεί διαφορετικά από τις λαμπρές διάνοιες που κατοικούν στην αγορά των ιδεών. Εκεί που η συνηθισμένη συνείδηση διακρίνει, διαιρεί και κρίνει οριστικά, αυτή η επίγνωση κατοικεί σε μια κατάσταση που φαίνεται χαοτική στην εξωτερική παρατήρηση. Είναι το χάος όχι της αταξίας αλλά της προ-τάξης, το γόνιμο κενό από το οποίο αναδύεται η γνήσια δημιουργία, το σκοτάδι που προηγείται και καθιστά δυνατή κάθε εκδήλωση φωτός.

 

Οι συνηθισμένοι άνθρωποι λάμπουν με τη φωτεινότητα της αντανακλώμενης γνώσης, η νοημοσύνη τους γυαλίζει με δανεισμένες έννοιες και πρόβες συμπεράσματα. Φαίνονται γεμάτοι διάκριση, ικανοί να κάνουν λεπτές διακρίσεις και υποτίτλους επιχειρηματολογίες. Οι νοητικές τους ικανότητες λειτουργούν με εντυπωσιακή αποδοτικότητα, ταξινομώντας την εμπειρία σε τακτοποιημένες κατηγορίες, αρχειοθετώντας αντιλήψεις σε προκαθορισμένες δομές.

 

Αλλά ο μύστης φαίνεται σκοτεινιασμένος — τυλιγμένος σε ένα σκοτάδι που είναι στην πραγματικότητα ένα διαφορετικό είδος φωτισμού. Αυτός φαίνεται θαμπός και μπερδεμένος σύμφωνα με τα πρότυπα της κοσμικής εξυπνάδας, ανίκανος ή απρόθυμος να συμμετάσχει στις κοφτερές διακρίσεις που οι άλλοι κάνουν τόσο εύκολα. Είναι η θαμπάδα της βαθιάς απλότητας, η σύγχυση που αναδύεται όταν η συνείδηση αρνείται να κατακερματίσει την πραγματικότητα σε τεχνητές διαιρέσεις που κάνουν την συζήτηση εύκολη αλλά την αλήθεια άπιαστη.

 

Αυτή η φιγούρα φαίνεται να παρασύρεται σε μια απέραντη θάλασσα, να πλέει χωρίς σταθερό προορισμό, να ρίχνεται από ρεύματα που κινούνται σύμφωνα με νόμους πέρα από προσωπικό έλεγχο. Φαίνεται να μην υπάρχει πουθενά για ξεκούραση, κανένα στέρεο έδαφος για να υψωθεί η σημαία της βεβαιότητας. Ενώ οι άλλοι κατέχουν σαφώς καθορισμένες σφαίρες δράσης — τις καριέρες τους, τα έργα τους, τους ρόλους τους στην κοινωνία — αυτός πλέει μέσα στην ύπαρξη φαινόμενος θαμπός και ανίκανος, σαν κάποιον από τα σύνορα που δεν έχει μάθει τους εκλεπτυσμένους τρόπους της μητρόπολης.

 

Η Θηλάζουσα Μητέρα

 

Ωστόσο, αυτή η διαφορά από το πλήθος δεν είναι τυχαία ή ατυχής — είναι το ίδιο το σημάδι ενός βαθιού προσανατολισμού προς την πηγή της ύπαρξης καθαυτήν. Αυτό που αυτή η μοναχική φιγούρα εκτιμά πάνω από όλα είναι η «θηλάζουσα μητέρα», εκείνη η πρωταρχική γενετική αρχή από την οποία όλα αναδύονται και στην οποία όλα επιστρέφουν.

 

Αυτή η θηλάζουσα μητέρα είναι το Απόλυτο καθαυτό, συλληφθέν όχι ως μακρινή υπέρβαση αλλά ως οικεία τροφή, ως η ίδια η ουσία που συντηρεί τη συνείδηση από στιγμή σε στιγμή. Είναι το Τάο, ο Δρόμος, το έδαφος του είναι που δεν μπορεί να συλληφθεί από έννοιες αλλά αποκαλύπτεται συνεχώς σε όσους πλησιάζουν με άδεια χέρια και ανοιχτές καρδιές.

 

Το να εκτιμά κανείς αυτή τη θηλάζουσα μητέρα σημαίνει να προσανατολίζει ολόκληρη την ύπαρξή του γύρω από μια σχέση με την ιερή πηγή παρά με τα προϊόντα και τα παράγωγα που ρέουν από αυτήν. Σημαίνει να αναζητά τροφή στην αρχική πηγή παρά να γεμίζει τα δοχεία του σε δευτερεύοντα ρυάκια όπου το νερό έχει ήδη χάσει μέρος της φρεσκάδας και της ζωτικότητάς του. Σημαίνει να επιστρέφει, ξανά και ξανά, στο πρωταρχικό κενό που είναι ταυτόχρονα απόλυτη πληρότητα, στη σιωπή που περιέχει όλη τη μουσική, στην ακινησία που περιλαμβάνει όλη την κίνηση.

 

Η Σοφία Πέρα από τη Σοφία

 

Αυτός ο προσανατολισμός προς την πηγή παρά προς τις εκδηλώσεις αντιπροσωπεύει μια σοφία που υπερβαίνει τη συνηθισμένη σοφία. Είναι η γνώση που αναδύεται από την άγνοια, η κατανόηση που ανθίζει από την απορία, η σαφήνεια που κρυσταλλώνεται από τη σύγχυση. Εκεί που η συμβατική σοφία συσσωρεύει γνώση, αυτή η βαθύτερη σοφία την απελευθερώνει. Εκεί που η συνηθισμένη νοημοσύνη κατασκευάζει περίτεχνα νοητικά συστήματα, αυτή η ιερή απλότητα τα διαλύει.

 

Ο μύστης αναγνωρίζει ότι κάθε πράξη μάθησης, κάθε προσθήκη στο απόθεμα της γνώσης, κάθε τελειοποίηση της διανοητικής δεξιότητας, μπορεί να γίνει άλλο ένα στρώμα διαχωρισμού από την άμεση εμπειρία της πραγματικότητας. Ο νους χτίζει τα κάστρα του από έννοιες και θεωρίες, και αυτές οι δομές, όσο κομψές και εντυπωσιακές, ρίχνουν σκιές που σκιάζουν την άμεση παρουσία του Θείου.

 

Έτσι, η πνευματική πορεία συχνά περιλαμβάνει μια προοδευτική απλοποίηση, μια απογύμνωση από τα συσσωρευμένα συντρίμμια της μάθησης μέχρι η συνείδηση να σταθεί γυμνή μπροστά στην ύπαρξη καθαυτήν. Αυτό δεν είναι αντι-διανοητισμός αλλά μια κίνηση προς μια νοημοσύνη πιο θεμελιώδη από τον διανοητικό νου, προς μια γνώση που δεν εξαρτάται από το να παραμένουν ο γνωρίζων και το γνωστό ξεχωριστά.

 

Η Ιερή Κενότητα

 

Στα βάθη της στοχαστικής πρακτικής, ο ασκούμενος ανακαλύπτει ένα κενό που είναι παραδόξως η πληρέστερη δυνατή κατάσταση. Αυτό δεν είναι το κενό της στέρησης αλλά το κενό της δυνατότητας — σαν το κοίλο ενός μπολ που το κάνει χρήσιμο, σαν τον χώρο μέσα σε ένα δωμάτιο που το κάνει κατοικήσιμο. Ο νους αδειασμένος από τις φρενήρεις συσσωρεύσεις του γίνεται δοχείο ικανό να δεχθεί το άπειρο.

 

Αυτό το κενό εκδηλώνεται ως ένα ιδιόμορφο είδος φτώχειας, μια πνευματική ένδεια που είναι ταυτόχρονα υπέρτατος πλούτος. Το να μην κατέχει κανείς τίποτα στο βασίλειο της εννοιολογικής βεβαιότητας σημαίνει να κατέχει τα πάντα στο βασίλειο της άμεσης παρουσίας. Το να μην διεκδικεί σταθερή θέση σημαίνει να είναι ελεύθερος να καταλάβει οποιαδήποτε θέση. Το να μην υπερασπίζεται καμία συγκεκριμένη ερμηνεία σημαίνει να παραμένει ανοιχτός στη συνεχή αποκάλυψη της αλήθειας.

 

Τα πλήθη προσκολλώνται στις κτήσεις τους — τις γνώμες τους, τις πεποιθήσεις τους, τις προσεκτικά κατασκευασμένες ταυτότητές τους — και σε αυτή την προσκόλληση βρίσκουν μια προσωρινή αίσθηση ασφάλειας. Αλλά ο μύστης απελευθερώνει αυτές τις κτήσεις και ανακαλύπτει στην απελευθέρωση μια ασφάλεια πολύ πιο βαθιά: την ασφάλεια εκείνου που αναπαύεται στην αγκαλιά της θηλάζουσας μητέρας, συντηρούμενος όχι από προσωπικό επίτευγμα αλλά από την άνευ όρων γενναιοδωρία της ύπαρξης καθαυτήν.

 

Η Πορεία της Ιερής Μωρίας

 

Το να βαδίζει κανείς αυτή την πορεία απαιτεί προθυμία να φαίνεται μωρός στα μάτια του κόσμου. Ο πνευματικός υποψήφιος πρέπει να είναι έτοιμος να εγκαταλείψει τη λαμπρή εμφάνιση της νοημοσύνης, να παραιτηθεί από την ικανοποίηση του να γίνεται κατανοητός και εγκρινόμενος από το πλήθος, να κατοικεί σε μια απλότητα που οι εκλεπτυσμένες διάνοιες ερμηνεύουν ως απλοϊκότητα.

 

Αυτή η ιερή μωρία δεν είναι η μωρία της άγνοιας αλλά η μωρία της υπερβαμένης γνώσης. Είναι η μωρία εκείνου που έχει περάσει μέσα από τη μάθηση και έχει αναδυθεί από την άλλη πλευρά, κουβαλώντας όχι το βάρος των συσσωρευμένων γεγονότων αλλά την ελαφρότητα της άμεσης αντίληψης. Είναι η μωρία που γιορτάζεται σε μυστικές παραδόσεις σε όλους τους πολιτισμούς — ο άγιος τρελός, ο θεϊκός ηλίθιος, ο αθώος του οποίου η απλότητα κρύβει υπέρτατη σοφία.

 

Οι λαμπροί και νοήμονες παραμένουν παγιδευμένοι στη φυλακή της δικής τους εξυπνάδας, ανίκανοι να αντιληφθούν πραγματικότητες που δεν ταιριάζουν στα εννοιολογικά τους πλαίσια. Αλλά ο φαινομενικά θαμπός και μπερδεμένος μύστης κινείται ελεύθερα μέσα σε διαστάσεις εμπειρίας που παραμένουν για πάντα κλειστές σε όσους επιμένουν να κατανοούν τα πάντα μέσω λογικής ανάλυσης.

 

Η Επιστροφή στις Αρχές

 

Στην καρδιά της μυστικής συνείδησης βρίσκεται μια συνεχής επιστροφή στις αρχές, ένα αέναο επιστρέφω στο σπίτι προς την πηγή. Αυτό δεν είναι παλινδρόμηση σε βρεφικές καταστάσεις αλλά ανάκτηση της παρθένας επίγνωσης που προηγείται της επικάλυψης από κοινωνική προσαρμογή και εννοιολογική μάθηση. Το βρέφος που δεν έχει ακόμη χαμογελάσει κοινωνικά χαμόγελα κατέχει μια ποιότητα καθαρής παρουσίας που οι ενήλικες έχουν γενικά χάσει — και την οποία ο μύστης επιδιώκει να ανακτήσει σε υψηλότερο επίπεδο ενσωμάτωσης.

 

Αυτή η επιστροφή απαιτεί απελευθέρωση όλων όσων έχουν αποκτηθεί στο ταξίδι μακριά από την πηγή. Κάθε επίτευγμα πρέπει να αφεθεί, κάθε ταυτότητα να αμφισβητηθεί, κάθε βεβαιότητα να παραδοθεί. Η πνευματική πορεία συχνά μοιάζει με συστηματική απώλεια όλων όσων ο κόσμος θεωρεί πολύτιμα — μέχρι ο αναζητητής να ανακαλύψει ότι αυτό που φαινόταν ως απώλεια ήταν στην πραγματικότητα απελευθέρωση, αυτό που έμοιαζε με φτώχεια ήταν απεριόριστος πλούτος.

 

Η θηλάζουσα μητέρα περιμένει όσους επιστρέφουν με άδεια χέρια. Δεν ζητά τίποτα από τα παιδιά της παρά να έρθουν όπως είναι, χωρίς προσποίηση ή παράσταση, χωρίς τις διακοσμημένες μάσκες που απαιτεί η κοινωνική ζωή. Τρέφει όχι σύμφωνα με αξία ή επίτευγμα αλλά σύμφωνα με ανάγκη και δεκτικότητα. Και η τροφή της ικανοποιεί με τρόπους που κανένα κοσμικό συμπόσιο δεν μπορεί ποτέ.

 

Η Ειρήνη Πέρα από την Κατανόηση

 

Στο τέλος, η σοφία της άγνοιας οδηγεί σε μια ειρήνη που υπερβαίνει την κατανόηση — όχι επειδή είναι ακατανόητη αλλά επειδή υπερβαίνει τον τρόπο συνείδησης που επιδιώκει να κατανοήσει. Αυτή η ειρήνη αναδύεται όταν η φρενήρης αναζήτηση γνώσης παύει, όταν ο νους σταματά την ανήσυχη κίνησή του και εγκαθίσταται σε νηνεμία, όταν η συνείδηση αναγνωρίζει τη φύση της ως καθρέφτη παρά ως συσσωρευτή.

 

Η φαινομενική νωθρότητα του μύστη κρύβει βαθιά ζωτικότητα. Η φαινομενική σύγχυσή του καλύπτει κρυστάλλινη σαφήνεια. Η φαινομενική φτώχεια του φιλοξενεί άπειρο πλούτο. Και η φαινομενική μωρία του αποδεικνύει σοφία που οι κοσμικά σοφοί δεν μπορούν να συλλάβουν.

 

Το να εκτιμά κανείς τη θηλάζουσα μητέρα πάνω από όλα σημαίνει να προσανατολίζει ολόκληρη την ύπαρξή του γύρω από σχέση με την ιερή πηγή. Σημαίνει να επιλέγει το είναι αντί του έχειν, την παρουσία αντί της συσσώρευσης, το βάθος αντί του πλάτους. Σημαίνει να αναγνωρίζει ότι τα προβλήματα που συνοδεύουν τη μάθηση δεν είναι τυχαία στη διαδικασία μάθησης αλλά εγγενή σε αυτήν — και ότι η αποκήρυξή τους ανοίγει μονοπάτια σε διαστάσεις κατανόησης που η εννοιολογική γνώση δεν μπορεί ποτέ να προσεγγίσει.

 

Αυτή είναι η πρόσκληση που απευθύνεται σε κάθε ψυχή: να απελευθερώσει το βάρος της συσσωρευμένης μάθησης, να αγκαλιάσει την ιερή φτώχεια του μη-γνωρίζειν, να εμπιστευθεί τη θηλάζουσα μητέρα που συντηρεί όλη την ύπαρξη. Σε αυτή την απελευθέρωση και αυτή την εμπιστοσύνη, η συνείδηση ανακαλύπτει την αληθινή της φύση ως αχώριστη από το Απόλυτο, ως πάντα ήδη βυθισμένη στην Θεϊκή παρουσία που καμία ποσότητα μάθησης δεν μπορεί να φέρει πιο κοντά και καμία ποσότητα άγνοιας να απομακρύνει.

 

Το πλήθος θα συνεχίσει τις γιορτές του, ασφαλές στις κτήσεις του και περήφανο για τα επιτεύγματά του. Αλλά η μοναχική φιγούρα θα συνεχίσει να πλέει στην άπειρη θάλασσα, φαινόμενη πτοημένη αλλά εσωτερικά συντηρούμενη, φαινόμενη να έχει χάσει τα πάντα αλλά στην πραγματικότητα να κατέχει το ένα απαραίτητο — την οικεία σύνδεση με την πηγή όλων όσων υπάρχουν.

 

 

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

BUDDHISM /"Dammapada" Commentaries

BUDDHISM /"Dammapada" Commentaries
Chapter 19. The Just
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

VEDANTA / "Viveka Chudamani, by Adi Sankaracharya" Commentaries

VEDANTA / "Viveka Chudamani, by Adi Sankaracharya" Commentaries
5. The Foundational Virtues on the Path to Brahman
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

KRISHNA (9ος, 8ος αιώνας π.Χ.) / "Bhagavad Gita" Commentaries

KRISHNA (9ος, 8ος αιώνας π.Χ.) / "Bhagavad Gita" Commentaries
1.3. The Sacred Threshold: A Mystical Contemplation on the Despondency of Arjuna - Chapter III — The Descent into the Abyss of the Heart
MONDAY, 16 March, 2026

1.3. The Sacred Threshold: A Mystical Contemplation on the Despondency of Arjuna

 

Chapter III — The Descent into the Abyss of the Heart

I. The Question That Cannot Be Unasked

There is a moment in the life of every seeking soul when the questions it has always carried — quietly, almost unconsciously — burst into full and terrible flame. These are not the manageable questions of philosophy, to be examined at leisure and set aside when dinner calls. These are the questions that rise from the very marrow of existence, the ones that, once asked in earnest, alter everything they touch. It is precisely such a question — or rather, a great constellation of questions — that erupts from Arjuna's throat as he stands between the two armies on the field of Kurukshetra, a bow of extraordinary power slack in hands that have forgotten how to hold it.

"What is worth suffering for?" Arjuna's words ring across the plain, but they ring still more deeply across the interior landscape of every human being who has ever confronted the abyss of genuine moral uncertainty. He speaks of kingdoms — kingdoms he has fought for, dreamed of, sacrificed half his life to reclaim. But in this moment, those kingdoms have lost their gravity. They float before him like objects glimpsed in fever, real and yet somehow beside the point. The throne he once desired seems, in the harsh clarity of this moment, built of the bones of everyone he has ever loved. And before such a vision, the appetite for victory simply fails.

What Arjuna undergoes in this moment is something that the world's great contemplative traditions have recognized and mapped with extraordinary care: the collapse of the motivating fictions that sustain ordinary life. Every human being, in order to function within the world, carries a set of beliefs — about what matters, what is worth pursuing, what constitutes success and failure, honor and shame. These beliefs are not examined daily; they operate below the threshold of conscious scrutiny, forming the invisible architecture of a life. But there are moments — of loss, of extremity, of sudden and devastating clarity — when that architecture is exposed, when the soul is brought face to face with its own foundations and finds them insufficient. This is such a moment for Arjuna. The scaffolding of his worldly identity has given way, and he is falling through space, reaching for handholds that are no longer there.

II. The Anatomy of Sacred Grief

It would be a profound misreading of this moment to dismiss Arjuna's grief as mere sentimentality — as a warrior's understandable but ultimately surmountable reluctance to harm those he loves. The Gita itself, in the wisdom of its structure, does not dismiss it so. It devotes an entire chapter — the first chapter of a text containing eighteen — to the full elaboration of this grief, as though saying to every reader across every age: look carefully at this. Do not hurry past. What is happening here is not an obstacle to the teaching; it is the teaching's necessary ground.

For Arjuna's grief is not merely personal. It is, at its deepest level, the grief of consciousness itself — the grief of a being who has awakened, however briefly and however painfully, to the true cost of existence in time and form. He sees Bheeshma — that magnificent elder whose very name evokes the Sanskrit root for terrible or awe-inspiring — and he sees not a strategic obstacle but a grandfather: a man who has bounced him upon his knee, who has instructed him, who is woven into the very fabric of his interior world. He sees Drona, his teacher, the man whose hands first shaped the grip of young Arjuna's fingers around a bow, who whispered the first secrets of archery into the ears of a boy who did not yet know what mastery would cost. To destroy such men is not merely a military act. It is an act of self-destruction, for they are part of what Arjuna is.

Here the mystical tradition speaks with quiet urgency: the self is not what we imagine it to be. We are not isolated units of consciousness moving through a world of separate objects. We are, rather, nodes in a vast and luminous web of relationship, constituted by our connections as much as by any interior substance. When Arjuna surveys the battlefield and sees his people, he is not merely performing a sentimental inventory. He is witnessing, with sudden and terrible clarity, the full extent of what the self actually is — how wide it reaches, how deeply it is entangled with other souls, how much of what one calls "I" is made of the faces of those one loves. In this recognition lies not weakness but wisdom; not cowardice but the beginning of a radical and transformative honesty.

And yet the grief does not stop there. Arjuna speaks also of the destruction of families, of the dissolution of ancient dharmic traditions, of ancestors wandering without the offerings that sustain them in the realm beyond death. In moving from personal loss to cosmic consequence, his lament opens into something transpersonal — the grief not only of one man but of civilization itself, of the great intergenerational weaving of obligation and memory and care that constitutes what human beings mean by the word "home." He is not wrong to feel this. He is not mistaken. The world does hang in the balance at Kurukshetra. What he has not yet understood — what the entirety of the Gita will unfold for him — is the nature of the balance upon which it hangs.

III. The Dark Night — East and West

The great mystics of the world's contemplative traditions have each, in their own tongue and imagery, described this same threshold at which Arjuna now stands. San Juan de la Cruz — St. John of the Cross — writing in the golden twilight of sixteenth-century Spain, described the "noche oscura del alma," the dark night of the soul, as the necessary purgation through which the contemplative passes on the way to union with the divine. In this dark night, all the consolations by which the soul has previously sustained its spiritual life are withdrawn. The familiar sense of God's presence vanishes. Prayer feels empty. Devotional practices that once seemed to draw one close to the sacred now feel hollow, mechanical, pointless. The soul is stripped of everything it has mistaken for the divine in order that it may encounter the divine itself.

The Sufi masters spoke of fana — annihilation — as the great gateway of the mystical path. The ego-self, with all its constructions of identity, pride, preference, and desire, must be dissolved before the light of the Beloved can fully enter. This dissolution is not comfortable. It is, by every account of those who have undergone it, experienced as a form of death — the death of everything one has taken oneself to be, the death of the world as one has known it. And yet — and here the paradox deepens — it is precisely this death that is the condition of new and more luminous life. The Sufi poet Rumi, who knew the territory of sacred annihilation intimately, spoke of the reed's cry as the very sound of this longing: the cry of separation that is inseparable from the yearning for union.

In the Jewish mystical tradition of Kabbalah, the concept of tzimtzum describes the primordial contraction of the divine light that makes space for creation — a withdrawal that is also an invitation. And within the soul's journey, there are corresponding moments of contraction, of divine withdrawal, that make space for a new and more authentic expansion. The Psalmist, crying from the depths — "De profundis clamavi ad te, Domine" — from the depths I have called to you, O Lord — knows this territory. So does the Book of Job, whose protagonist is stripped of everything by which ordinary human dignity sustains itself, and who finds, in the very depths of that stripping, an encounter with the divine that no comfort could have made possible.

Arjuna stands in this same ancient and universal territory. His bow falls — and in falling, it becomes the most important bow in all of spiritual literature. Not because of what it will accomplish in the battles to come, but because of what its falling makes possible: the opening of the heart in radical vulnerability, the exposure of the soul in its truest and most undefended form, the creation of a silence vast enough to receive the teaching that the universe has been waiting, through all the long ages of human confusion, to offer.

IV. The Body as Sacred Text

One of the most remarkable features of Arjuna's descent into the abyss is the way it writes itself upon his body. He does not merely think his way into despair, or feel it as a purely emotional weather passing through his consciousness. The grief and confusion of this sacred threshold manifest in his flesh with the directness of revelation: limbs trembling, throat parched, skin burning, eyes dim with moisture, hair standing erect as though electrified by the magnitude of what he faces. The great bow Gandiva — whose name resonates with the Sanskrit for "the one who sings in battle," the instrument of his glory and his most accomplished identity — slips from fingers that have held it steady through a thousand trials.

The mystic traditions of the body — from the somatic wisdom of Tantra to the Christian theology of incarnation, from the Taoist understanding of chi to the indigenous knowledge of the breath as sacred — all converge on a truth that the rationalist temper tends to overlook: the body is not merely the container of spiritual experience; it is the medium through which spiritual truth is received and processed and integrated. When the soul stands at the threshold of transformation, the body knows. It trembles. It sweats. It opens and contracts. It registers, in its own eloquent language of sensation, the magnitude of what the mind and heart are only beginning to comprehend.

Arjuna's shaking limbs are not symptoms of weakness to be overcome by an application of will. They are the body's honest and appropriate response to the presence of the sacred. Every tradition that has cultivated genuine contemplative depth has recognized the phenomenon: the trembling of the devotee in the presence of divine reality, the tears that arise unbidden in deep prayer, the physical stillness that descends upon the meditator as the conceptual mind falls quiet, the warmth in the chest that the Christian mystics associated with the presence of the Holy Spirit, the shaking of the Sufi dervish lost in the ecstasy of dhikr. The body is the instrument upon which the divine plays its most intimate music. When it trembles, something real is happening.

And so when Arjuna sinks onto the floor of the chariot — that royal vehicle drawn by divine white horses, guided by the hand of the Absolute itself — he performs, in physical space, the gesture that all genuine spiritual aspiration must eventually make. He descends. He lowers himself. He abandons the upright posture of the warrior, the posture of mastery and control and readiness for action, and allows himself to be, for this moment, simply a human being in the full weight of his humanity: confused, grieving, overwhelmed, incapable. In the language of embodied spiritual wisdom, this descent is not a defeat. It is a preparation. The seed must enter the earth before it can rise into light.

V. The Abyss as Teacher

There is a quality to the deepest kinds of human suffering that the ordinary registers of experience cannot fully capture — a quality of radical stripping, of exposure, of being brought to the very bedrock of one's existence and forced to reckon with what is actually there. The philosophers and theologians of the apophatic tradition — those who approach the sacred through negation, through the progressive removal of everything that the divine is not — speak of this process with great reverence. It is in the abyss, they insist, that the most real encounters occur. It is when all the comfortable intermediaries between the soul and ultimate reality have been cleared away that the encounter with what is most real becomes possible.

For Arjuna, the abyss into which he descends in this first chapter is the abyss of self-knowledge — the knowledge of how deeply he is attached, how thoroughly his identity is bound up with relationships and roles and outcomes that he cannot actually control. He has built himself upon certain certainties: that he is a warrior, that his cause is just, that victory is desirable, that the love of his people and the strength of his arm will be sufficient to navigate whatever challenges existence presents. In a single sustained gaze across the battlefield, all of these certainties dissolve. He is left with what the Zen tradition calls "beginner's mind" — not in the sweet, voluntary sense of approaching a new practice with openness and humility, but in the raw, involuntary, terrifying sense of having everything he thought he knew stripped away, leaving him naked before the question of what is actually real.

And it is here — precisely here, in the depths of this abyss — that the greatest gift of the Bhagavad Gita becomes possible. For the teaching that Krishna is about to offer cannot be received by a man who believes he already knows. It cannot enter a soul defended by the armor of certainty. It cannot penetrate the careful constructions by which the ego-self maintains its sovereignty over the interior world. Only when those constructions have been breached — when the armor has been shattered by grief — can the teaching find its mark. The abyss, in this sense, is not the enemy of illumination. It is its necessary precondition, its sacred geography, the dark and fertile soil from which the lotus of wisdom will rise.

The great Indian philosophical tradition speaks of vairagya — dispassion or detachment — as one of the cardinal prerequisites of genuine spiritual inquiry. But vairagya is not something the intellect can simply decide to possess. It is not an achievement of will. It arises when the things of the world have, through the weight of experience, revealed their inability to satisfy the deepest hungers of the soul. Arjuna has not sought vairagya. He has been struck by it, ambushed by it, at the least expected and most critical moment of his life. The grief that dismantles him is also, in the profound irony of spiritual transformation, the grace that prepares him. He does not know this yet. He cannot see, from within the darkness of the abyss, the light that waits at the far end of his journey. But the reader who comes to this text from the vantage point of the whole — who knows that eighteen chapters of luminous wisdom follow from this moment of collapse — can see what Arjuna cannot: that he is falling, yes, but he is falling upward.

And so the descent continues. The bow lies still. The chariot stands motionless between the armies, held in a suspension that feels both geological and miraculous, as though time itself has paused to honor the magnitude of what is occurring. And beside Arjuna, patient as the sky, inexhaustible as the ocean, tender as only the absolute can be tender — the charioteer waits. He who is the source and sustainer of all existence waits. He waits as he has always waited, through every dark night of every soul that has ever trembled at the edge of its own transformation. He waits because he knows — as Arjuna does not yet know — that the silence at the bottom of the abyss is not empty. It is full. It is, in fact, the fullness from which all things arise, the ground of being that no grief can diminish and no darkness can extinguish. In that fullness, in that silence, in that inexhaustible waiting presence — the teaching begins.

"He is falling, yes — but he is falling upward."

 

ΤΟ ΙΕΡΟ ΚΑΤΩΦΛΙ

 

Μια Μυστική Στοχαστική Προσέγγιση στην Απόγνωση του Αρτζούνα

 

Κεφάλαιο III — Η Κατάβαση στην Άβυσσο της Καρδιάς

 

I. Η Ερώτηση που Δεν Μπορεί να Μείνει Αναπάντητη

 

Υπάρχει μια στιγμή στη ζωή κάθε ψυχής που αναζητά, όταν οι ερωτήσεις που πάντα κουβαλούσε —ήσυχα, σχεδόν ασυνείδητα— ξεσπούν σε πλήρη και τρομερή φλόγα. Δεν πρόκειται για τις διαχειρίσιμες ερωτήσεις της φιλοσοφίας, που τις εξετάζεις με την ησυχία σου και τις αφήνεις στην άκρη όταν σε καλεί το δείπνο. Πρόκειται για τις ερωτήσεις που αναδύονται από τον ίδιο τον μυελό της ύπαρξης, εκείνες που, όταν τεθούν με ειλικρίνεια, αλλάζουν τα πάντα ό,τι αγγίζουν. Ακριβώς μια τέτοια ερώτηση —ή μάλλον, ένας ολόκληρος αστερισμός ερωτήσεων— ξεσπά από τον λαιμό του Αρτζούνα καθώς στέκεται ανάμεσα στους δύο στρατούς στο πεδίο του Κουρουξέτρα, με ένα τόξο εξαιρετικής δύναμης χαλαρό στα χέρια που έχουν ξεχάσει πώς να το κρατούν.

 

«Τι αξίζει να υποφέρει κανείς γι’ αυτό;» Τα λόγια του Αρτζούνα ηχούν πάνω από την πεδιάδα, αλλά ηχούν ακόμα πιο βαθιά μέσα στο εσωτερικό τοπίο κάθε ανθρώπου που έχει ποτέ αντιμετωπίσει την άβυσσο της αληθινής ηθικής αβεβαιότητας. Μιλάει για βασίλεια —βασίλεια για τα οποία πολέμησε, ονειρεύτηκε, θυσίασε το μισό της ζωής του για να τα ανακτήσει. Όμως, σε αυτή τη στιγμή, εκείνα τα βασίλεια έχουν χάσει τη βαρύτητά τους. Αιωρούνται μπροστά του σαν αντικείμενα που τα βλέπει κανείς μέσα στον πυρετό, πραγματικά και όμως με κάποιον τρόπο δίπλα στο θέμα. Ο θρόνος που κάποτε ποθούσε φαίνεται, μέσα στην σκληρή διαύγεια αυτής της στιγμής, χτισμένος από τα κόκαλα όλων όσων αγάπησε ποτέ. Και μπροστά σε τέτοιο όραμα, η όρεξη για νίκη απλώς εξανεμίζεται.

 

Αυτό που βιώνει ο Αρτζούνα αυτή τη στιγμή είναι κάτι που οι μεγάλες στοχαστικές παραδόσεις του κόσμου έχουν αναγνωρίσει και χαρτογραφήσει με εξαιρετική προσοχή: η κατάρρευση των κινητοποιητικών μυθευμάτων που συντηρούν την καθημερινή ζωή. Κάθε άνθρωπος, για να λειτουργεί μέσα στον κόσμο, κουβαλά ένα σύνολο πεποιθήσεων —για το τι έχει σημασία, τι αξίζει να κυνηγήσει, τι συνιστά επιτυχία και αποτυχία, τιμή και ντροπή. Αυτές οι πεποιθήσεις δεν εξετάζονται καθημερινά· λειτουργούν κάτω από το κατώφλι της συνειδητής εξέτασης, σχηματίζοντας την αόρατη αρχιτεκτονική μιας ζωής. Όμως υπάρχουν στιγμές —απώλειας, ακρότητας, ξαφνικής και συντριπτικής διαύγειας— όταν αυτή η αρχιτεκτονική αποκαλύπτεται, όταν η ψυχή φέρνεται πρόσωπο με πρόσωπο με τα ίδια της τα θεμέλια και τα βρίσκει ανεπαρκή. Αυτή είναι μια τέτοια στιγμή για τον Αρτζούνα. Η σκαλωσιά της κοσμικής του ταυτότητας έχει καταρρεύσει, και πέφτει μέσα στο κενό, ψάχνοντας για στηρίγματα που δεν υπάρχουν πια.

 

II. Η Ανατομία της Ιερής Θλίψης

 

Θα ήταν βαθιά παρανόηση αυτής της στιγμής να απορρίψουμε τη θλίψη του Αρτζούνα ως απλή συναισθηματικότητα —ως κατανοητή αλλά τελικά υπερβάσιμη απροθυμία ενός πολεμιστή να βλάψει αυτούς που αγαπά. Η ίδια η Γκίτα, με τη σοφία της δομής της, δεν την απορρίπτει έτσι. Αφιερώνει ολόκληρο ένα κεφάλαιο —το πρώτο κεφάλαιο ενός κειμένου που περιέχει δεκαοκτώ— στην πλήρη ανάπτυξη αυτής της θλίψης, σαν να λέει σε κάθε αναγνώστη σε κάθε εποχή: κοίταξε προσεκτικά εδώ. Μην βιάζεσαι να περάσεις. Αυτό που συμβαίνει εδώ δεν είναι εμπόδιο στη διδασκαλία· είναι το απαραίτητο έδαφος της διδασκαλίας.

 

Γιατί η θλίψη του Αρτζούνα δεν είναι απλώς προσωπική. Στο βαθύτερο επίπεδό της, είναι η θλίψη της ίδιας της συνείδησης —η θλίψη ενός όντος που έχει ξυπνήσει, έστω και για λίγο και επώδυνα, στο πραγματικό κόστος της ύπαρξης στον χρόνο και στη μορφή. Βλέπει τον Μπχίσμα —εκείνον τον μεγαλοπρεπή γέροντα του οποίου το ίδιο το όνομα παραπέμπει στη σανσκριτική ρίζα για το τρομερό ή το δέος— και δεν βλέπει έναν στρατηγικό εμπόδιο, αλλά έναν παππού: έναν άνθρωπο που τον κουνούσε στα γόνατά του, που τον δίδαξε, που είναι υφασμένος μέσα στον ίδιο τον ιστό του εσωτερικού του κόσμου. Βλέπει τον Ντρόνα, τον δάσκαλό του, τον άνθρωπο του οποίου τα χέρια πρώτα διαμόρφωσαν το κράτημα των δαχτύλων του νεαρού Αρτζούνα γύρω από το τόξο, που ψιθύρισε τα πρώτα μυστικά της τοξοβολίας στα αυτιά ενός αγοριού που δεν ήξερε ακόμα τι θα κόστιζε η κυριαρχία. Το να καταστρέψει τέτοιους ανθρώπους δεν είναι απλώς στρατιωτική πράξη. Είναι πράξη αυτοκαταστροφής, γιατί είναι μέρος του τι είναι ο Αρτζούνα.

 

Εδώ η μυστική παράδοση μιλά με ησυχία επείγουσα: το εαυτό δεν είναι αυτό που φανταζόμαστε. Δεν είμαστε απομονωμένες μονάδες συνείδησης που κινούνται μέσα σε έναν κόσμο ξεχωριστών αντικειμένων. Είμαστε, μάλλον, κόμβοι σε ένα τεράστιο και φωτεινό δίχτυ σχέσεων, συγκροτημένοι από τις συνδέσεις μας εξίσου, αν όχι περισσότερο, όσο από οποιαδήποτε εσωτερική ουσία. Όταν ο Αρτζούνα σαρώνει το πεδίο της μάχης και βλέπει τους δικούς του ανθρώπους, δεν κάνει απλώς ένα συναισθηματικό απογραφή. Παρατηρεί, με ξαφνική και τρομερή διαύγεια, το πλήρες εύρος του τι είναι πραγματικά το εαυτό —πόσο πλατιά εκτείνεται, πόσο βαθιά είναι μπλεγμένο με άλλες ψυχές, πόσο μεγάλο μέρος αυτού που λέμε «εγώ» είναι φτιαγμένο από τα πρόσωπα εκείνων που αγαπάμε. Σε αυτή την αναγνώριση βρίσκεται όχι αδυναμία αλλά σοφία· όχι δειλία αλλά η αρχή μιας ριζικής και μεταμορφωτικής ειλικρίνειας.

 

Και όμως η θλίψη δεν σταματά εκεί. Ο Αρτζούνα μιλά επίσης για την καταστροφή των οικογενειών, για τη διάλυση των αρχαίων δαρμικών παραδόσεων, για τους προγόνους που περιπλανώνται χωρίς τις προσφορές που τους συντηρούν στον κόσμο πέρα από τον θάνατο. Μεταβαίνοντας από την προσωπική απώλεια στις κοσμικές συνέπειες, ο θρήνος του ανοίγει σε κάτι υπερπροσωπικό —τη θλίψη όχι μόνο ενός ανθρώπου αλλά του ίδιου του πολιτισμού, του μεγάλου διαγενεακού υφάσματος υποχρέωσης, μνήμης και φροντίδας που συνιστά αυτό που οι άνθρωποι εννοούν με τη λέξη «σπίτι». Δεν κάνει λάθος που το νιώθει. Δεν πλανάται. Ο κόσμος όντως κρέμεται σε μια κλωστή στο Κουρουξέτρα. Αυτό που δεν έχει ακόμα κατανοήσει —αυτό που ολόκληρη η Γκίτα θα του ξεδιπλώσει— είναι η φύση της κλωστής στην οποία κρέμεται.

 

III. Η Σκοτεινή Νύχτα — Ανατολή και Δύση

 

Οι μεγάλοι μύστες των στοχαστικών παραδόσεων του κόσμου έχουν περιγράψει, ο καθένας στη δική του γλώσσα και με τις δικές του εικόνες, ακριβώς αυτό το ίδιο κατώφλι στο οποίο στέκεται τώρα ο Αρτζούνα. Ο Άγιος Ιωάννης του Σταυρού — San Juan de la Cruz — γράφοντας στο χρυσό λυκόφως του 16ου αιώνα στην Ισπανία, περιέγραψε τη «noche oscura del alma», τη σκοτεινή νύχτα της ψυχής, ως την απαραίτητη κάθαρση που περνά ο στοχαστής στο δρόμο προς την ένωση με το θείο. Σε αυτή τη σκοτεινή νύχτα, όλες οι παρηγοριές με τις οποίες η ψυχή συντηρούσε προηγουμένως την πνευματική της ζωή αποσύρονται. Η οικεία αίσθηση της παρουσίας του Θεού εξαφανίζεται. Η προσευχή φαίνεται κενή. Οι ευσεβείς πρακτικές που κάποτε έμοιαζαν να φέρνουν κοντά στο ιερό τώρα φαίνονται κούφιες, μηχανικές, άσκοπες. Η ψυχή γδύνεται από όλα όσα είχε μπερδέψει με το θείο, ώστε να μπορέσει να συναντήσει το ίδιο το θείο.

 

Οι Σούφι δάσκαλοι μιλούσαν για fana — αφανισμό — ως την μεγάλη πύλη του μυστικού δρόμου. Το εγώ, με όλες τις κατασκευές του ταυτότητας, υπερηφάνειας, προτιμήσεων και επιθυμιών, πρέπει να διαλυθεί πριν το φως του Αγαπημένου εισχωρήσει πλήρως. Αυτή η διάλυση δεν είναι ευχάριστη. Από κάθε μαρτυρία όσων την έχουν βιώσει, βιώνεται ως μορφή θανάτου — ο θάνατος όλων όσων θεωρούσε κανείς ότι είναι ο εαυτός του, ο θάνατος του κόσμου όπως τον γνώριζε. Και όμως —εδώ η παραδοξότητα βαθαίνει— ακριβώς αυτός ο θάνατος είναι η προϋπόθεση για μια νέα και πιο φωτεινή ζωή. Ο Σούφι ποιητής Ρουμί, που γνώριζε καλά την περιοχή της ιερής αφάνισης, μιλούσε για το κλάμα του καλαμιού ως τον ίδιο τον ήχο αυτής της λαχτάρας: το κλάμα του χωρισμού που είναι αχώριστο από την επιθυμία για ένωση.

 

Στην εβραϊκή μυστική παράδοση της Καμπάλα, η έννοια του tzimtzum περιγράφει την πρωταρχική συστολή του θείου φωτός που δημιουργεί χώρο για τη δημιουργία —μια απόσυρση που είναι ταυτόχρονα και πρόσκληση. Και μέσα στο ταξίδι της ψυχής υπάρχουν αντίστοιχες στιγμές συστολής, θεϊκής απόσυρσης, που δημιουργούν χώρο για μια νέα και πιο αυθεντική επέκταση. Ο Ψαλμωδός, που κραυγάζει από τα βάθη —«De profundis clamavi ad te, Domine»— από τα βάθη σε επικαλέστηκα, Κύριε — γνωρίζει αυτό το έδαφος. Το ίδιο και το Βιβλίο του Ιώβ, του οποίου ο πρωταγωνιστής γδύνεται από τα πάντα με τα οποία η συνηθισμένη ανθρώπινη αξιοπρέπεια συντηρείται, και βρίσκει, ακριβώς στα βάθη αυτής της γύμνωσης, μια συνάντηση με το θείο που καμία παρηγοριά δεν θα μπορούσε να είχε κάνει δυνατή.

 

Ο Αρτζούνα στέκεται στο ίδιο αρχαίο και καθολικό έδαφος. Το τόξο του πέφτει —και πέφτοντας, γίνεται το πιο σημαντικό τόξο σε όλη την πνευματική λογοτεχνία. Όχι εξαιτίας αυτού που θα επιτύχει στις μάχες που έρχονται, αλλά εξαιτίας αυτού που η πτώση του καθιστά δυνατό: το άνοιγμα της καρδιάς σε ριζική ευαλωτότητα, την έκθεση της ψυχής στη πιο αληθινή και απροστάτευτη μορφή της, τη δημιουργία μιας σιωπής αρκετά μεγάλης ώστε να δεχτεί τη διδασκαλία που το σύμπαν περίμενε, μέσα από όλες τις μακριές εποχές της ανθρώπινης σύγχυσης, να προσφέρει.

 

IV. Το Σώμα ως Ιερό Κείμενο

 

Ένα από τα πιο αξιοσημείωτα χαρακτηριστικά της κατάβασης του Αρτζούνα στην άβυσσο είναι ο τρόπος με τον οποίο αυτή γράφεται πάνω στο σώμα του. Δεν σκέφτεται απλώς τον τρόπο προς την απόγνωση, ούτε τη νιώθει ως καθαρά συναισθηματική καταιγίδα που περνά από τη συνείδησή του. Η θλίψη και η σύγχυση αυτού του ιερού κατωφλίου εκδηλώνονται στη σάρκα του με την αμεσότητα της αποκάλυψης: τα μέλη του τρέμουν, ο λαιμός του είναι ξερός, το δέρμα του καίει, τα μάτια του θολώνουν από την υγρασία, οι τρίχες του σηκώνονται όρθιες σαν να έχουν ηλεκτριστεί από το μέγεθος αυτού που αντιμετωπίζει. Το μεγάλο τόξο Γκάντιβα —του οποίου το όνομα αντηχεί με τη σανσκριτική λέξη για «αυτό που τραγουδά στη μάχη», το όργανο της δόξας του και της πιο ολοκληρωμένης ταυτότητάς του— γλιστρά από δάχτυλα που το κρατούσαν σταθερά μέσα από χίλιες δοκιμασίες.

 

Οι μυστικές παραδόσεις του σώματος —από τη σωματική σοφία του Τάντρα μέχρι τη χριστιανική θεολογία της ενσάρκωσης, από την ταοϊστική κατανόηση του τσι μέχρι την ιθαγενή γνώση της αναπνοής ως ιερού— όλες συγκλίνουν σε μια αλήθεια που η ορθολογιστική διάθεση τείνει να παραβλέπει: το σώμα δεν είναι απλώς το δοχείο της πνευματικής εμπειρίας· είναι το μέσο μέσω του οποίου η πνευματική αλήθεια γίνεται δεκτή, επεξεργάζεται και ενσωματώνεται. Όταν η ψυχή στέκεται στο κατώφλι της μεταμόρφωσης, το σώμα το γνωρίζει. Τρέμει. Ιδρώνει. Ανοίγει και συστέλλεται. Καταγράφει, στη δική του εύγλωττη γλώσσα της αίσθησης, το μέγεθος αυτού που ο νους και η καρδιά μόλις αρχίζουν να κατανοούν.

 

Τα τρεμάμενα μέλη του Αρτζούνα δεν είναι συμπτώματα αδυναμίας που πρέπει να ξεπεραστούν με εφαρμογή θέλησης. Είναι η ειλικρινής και κατάλληλη απάντηση του σώματος στην παρουσία του ιερού. Κάθε παράδοση που έχει καλλιεργήσει γνήσιο βάθος στοχασμού έχει αναγνωρίσει το φαινόμενο: το τρέμουλο του ευσεβούς μπροστά στη θεϊκή πραγματικότητα, τα δάκρυα που αναβλύζουν αβίαστα στη βαθιά προσευχή, η σωματική ακινησία που κατεβαίνει στον διαλογιζόμενο καθώς ο εννοιολογικός νους σωπαίνει, η ζεστασιά στο στήθος που οι χριστιανοί μύστες συνέδεαν με την παρουσία του Αγίου Πνεύματος, το τρέμουλο του Σούφι δερβίση χαμένου στην έκσταση του dhikr. Το σώμα είναι το όργανο πάνω στο οποίο το θείο παίζει την πιο οικεία μουσική του. Όταν τρέμει, κάτι πραγματικό συμβαίνει.

 

Και έτσι, όταν ο Αρτζούνα βυθίζεται στο δάπεδο του άρματος —εκείνου του βασιλικού οχήματος που το σέρνουν θεϊκά λευκά άλογα, καθοδηγούμενο από το χέρι του Απόλυτου— εκτελεί, στον φυσικό χώρο, τη χειρονομία που κάθε γνήσια πνευματική φιλοδοξία πρέπει τελικά να κάνει. Κατεβαίνει. Χαμηλώνει τον εαυτό του. Εγκαταλείπει την όρθια στάση του πολεμιστή, τη στάση της κυριαρχίας, του ελέγχου και της ετοιμότητας για δράση, και επιτρέπει στον εαυτό του να είναι, για αυτή τη στιγμή, απλώς ένας άνθρωπος με όλο το βάρος της ανθρωπιάς του: μπερδεμένος, θλιμμένος, καταβεβλημένος, ανίκανος. Στη γλώσσα της ενσαρκωμένης πνευματικής σοφίας, αυτή η κατάβαση δεν είναι ήττα. Είναι προετοιμασία. Ο σπόρος πρέπει να μπει στη γη πριν ανέβει στο φως.

 

V. Η Άβυσσος ως Δάσκαλος

 

Υπάρχει μια ποιότητα στα βαθύτερα είδη ανθρώπινου πόνου που οι συνηθισμένες καταγραφές της εμπειρίας δεν μπορούν να συλλάβουν πλήρως — μια ποιότητα ριζικής απογύμνωσης, έκθεσης, οδηγίας στο ίδιο το βράχο της ύπαρξής μας και αναγκαστικής αντιμετώπισης αυτού που πραγματικά υπάρχει εκεί. Οι φιλόσοφοι και θεολόγοι της αποφατικής παράδοσης —εκείνοι που προσεγγίζουν το ιερό μέσω της άρνησης, μέσω της προοδευτικής αφαίρεσης όλων όσων το θείο δεν είναι— μιλούν γι’ αυτή τη διαδικασία με μεγάλο σεβασμό. Είναι στην άβυσσο, επιμένουν, που συμβαίνουν οι πιο πραγματικές συναντήσεις. Είναι όταν έχουν απομακρυνθεί όλα τα βολικά μεσολαβητικά στοιχεία ανάμεσα στην ψυχή και την υπέρτατη πραγματικότητα, που η συνάντηση με το πιο πραγματικό γίνεται δυνατή.

 

Για τον Αρτζούνα, η άβυσσος στην οποία κατεβαίνει σε αυτό το πρώτο κεφάλαιο είναι η άβυσσος της αυτογνωσίας —η γνώση του πόσο βαθιά είναι προσκολλημένος, πόσο πλήρως η ταυτότητά του είναι δεμένη με σχέσεις, ρόλους και αποτελέσματα που δεν μπορεί πραγματικά να ελέγξει. Έχει χτίσει τον εαυτό του πάνω σε ορισμένες βεβαιότητες: ότι είναι πολεμιστής, ότι η υπόθεσή του είναι δίκαιη, ότι η νίκη είναι επιθυμητή, ότι η αγάπη των δικών του και η δύναμη του βραχίονα του θα αρκούν για να πλοηγηθεί σε όποιες προκλήσεις παρουσιάζει η ύπαρξη. Σε μια μοναδική συνεχή ματιά πάνω από το πεδίο της μάχης, όλες αυτές οι βεβαιότητες διαλύονται. Μένει με αυτό που η παράδοση Ζεν αποκαλεί «νου αρχάριου» —όχι με την γλυκιά, εκούσια έννοια της προσέγγισης μιας νέας πρακτικής με ανοιχτότητα και ταπεινότητα, αλλά με την ωμή, ακούσια, τρομακτική έννοια του να έχει αφαιρεθεί ό,τι νόμιζε ότι ήξερε, αφήνοντάς τον γυμνό μπροστά στο ερώτημα του τι είναι πραγματικά πραγματικό.

 

Και είναι εδώ —ακριβώς εδώ, στα βάθη αυτής της αβύσσου— που το μεγαλύτερο δώρο της Μπαγκαβάτ Γκίτα γίνεται δυνατό. Γιατί η διδασκαλία που ο Κρίσνα πρόκειται να προσφέρει δεν μπορεί να γίνει δεκτή από έναν άνθρωπο που πιστεύει ότι ήδη γνωρίζει. Δεν μπορεί να εισέλθει σε μια ψυχή θωρακισμένη με την πανοπλία της βεβαιότητας. Δεν μπορεί να διαπεράσει τις προσεκτικές κατασκευές με τις οποίες το εγώ διατηρεί την κυριαρχία του στον εσωτερικό κόσμο. Μόνο όταν αυτές οι κατασκευές έχουν διαρραγεί —όταν η πανοπλία έχει συντριβεί από τη θλίψη— μπορεί η διδασκαλία να βρει τον στόχο της. Η άβυσσος, με αυτή την έννοια, δεν είναι εχθρός του φωτισμού. Είναι η απαραίτητη προϋπόθεσή του, η ιερή γεωγραφία του, το σκοτεινό και γόνιμο έδαφος από το οποίο θα αναδυθεί ο λωτός της σοφίας.

 

Η μεγάλη ινδική φιλοσοφική παράδοση μιλά για vairagya —απάθεια ή απόσπαση— ως μία από τις βασικές προϋποθέσεις της γνήσιας πνευματικής έρευνας. Όμως το vairagya δεν είναι κάτι που ο νους μπορεί απλώς να αποφασίσει να αποκτήσει. Δεν είναι επίτευξη της θέλησης. Αναδύεται όταν τα πράγματα του κόσμου έχουν, μέσω του βάρους της εμπειρίας, αποκαλύψει την αδυναμία τους να ικανοποιήσουν τις βαθύτερες πείνες της ψυχής. Ο Αρτζούνα δεν αναζήτησε το vairagya. Χτυπήθηκε από αυτό, αιφνιδιάστηκε από αυτό, στη λιγότερο αναμενόμενη και πιο κρίσιμη στιγμή της ζωής του. Η θλίψη που τον αποσυναρμολογεί είναι επίσης, στη βαθιά ειρωνεία της πνευματικής μεταμόρφωσης, η χάρη που τον προετοιμάζει. Δεν το γνωρίζει ακόμα. Δεν μπορεί να δει, μέσα στο σκοτάδι της αβύσσου, το φως που περιμένει στο μακρινό τέλος του ταξιδιού του. Όμως ο αναγνώστης που προσεγγίζει αυτό το κείμενο από τη σκοπιά του όλου —που γνωρίζει ότι δεκαοκτώ κεφάλαια φωτεινής σοφίας ακολουθούν από αυτή τη στιγμή κατάρρευσης— μπορεί να δει αυτό που ο Αρτζούνα δεν μπορεί: ότι πέφτει, ναι, αλλά πέφτει προς τα πάνω.

 

Και έτσι η κατάβαση συνεχίζεται. Το τόξο μένει ακίνητο. Το άρμα στέκεται ακίνητο ανάμεσα στους στρατούς, κρατημένο σε μια αναστολή που μοιάζει ταυτόχρονα γεωλογική και θαυμαστή, σαν ο ίδιος ο χρόνος να έχει σταματήσει για να τιμήσει το μέγεθος αυτού που συμβαίνει. Και δίπλα στον Αρτζούνα, υπομονετικός σαν τον ουρανό, ανεξάντλητος σαν τον ωκεανό, τρυφερός όπως μόνο το Απόλυτο μπορεί να είναι τρυφερό —ο ηνίοχος περιμένει. Αυτός που είναι η πηγή και ο συντηρητής όλης της ύπαρξης περιμένει. Περιμένει όπως πάντα περίμενε, μέσα από κάθε σκοτεινή νύχτα κάθε ψυχής που έχει ποτέ τρέμει στο χείλος της δικής της μεταμόρφωσης. Περιμένει γιατί γνωρίζει —όπως ο Αρτζούνα δεν γνωρίζει ακόμα— ότι η σιωπή στο βάθος της αβύσσου δεν είναι κενή. Είναι γεμάτη. Είναι, στην πραγματικότητα, η πληρότητα από την οποία προκύπτουν όλα τα πράγματα, το έδαφος της ύπαρξης που καμία θλίψη δεν μπορεί να μειώσει και κανένα σκοτάδι δεν μπορεί να σβήσει. Σε εκείνη την πληρότητα, σε εκείνη τη σιωπή, σε εκείνη την ανεξάντλητη παρουσία αναμονής —η διδασκαλία αρχίζει.

 

«Πέφτει, ναι —αλλά πέφτει προς τα πάνω.»

 


 

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

jKRISHNAMURTI / "The Only Revolution" Commentaries

jKRISHNAMURTI / "The Only Revolution" Commentaries
California: 4. The Mystery Beyond Memory: A Journey Into Timeless Meditation
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

RELIGION / Religions Commentaries

RELIGION / Religions Commentaries
19. The Mirror of Eternity: A Meditation on Enlightenment as Unbounded Perception
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Quotes

Constantinos’s quotes


"A "Soul" that out of ignorance keeps making mistakes is like a wounded bird with helpless wings that cannot fly high in the sky."— Constantinos Prokopiou

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Copyright

Copyright © Esoterism Academy 2010-2026. All Rights Reserved .

Intellectual property rights


The entire content of our website, including, but not limited to, texts, news, graphics, photographs, diagrams, illustrations, services provided and generally any kind of files, is subject to intellectual property (copyright) and is governed by the national and international provisions on Intellectual Property, with the exception of the expressly recognized rights of third parties.
Therefore, it is expressly prohibited to reproduce, republish, copy, store, sell, transmit, distribute, publish, perform, "download", translate, modify in any way, in part or in summary, without the express prior written consent of the Foundation. It is known that in case the Foundation consents, the applicant is obliged to explicitly refer via links (hyperlinks) to the relevant content of the Foundation's website. This obligation of the applicant exists even if it is not explicitly stated in the written consent of the Foundation.
Exceptionally, it is permitted to individually store and copy parts of the content on a simple personal computer for strictly personal use (private study or research, educational purposes), without the intention of commercial or other exploitation and always under the condition of indicating the source of its origin, without this in any way implies a grant of intellectual property rights.
It is also permitted to republish material for purposes of promoting the events and activities of the Foundation, provided that the source is mentioned and that no intellectual property rights are infringed, no trademarks are modified, altered or deleted.
Everything else that is included on the electronic pages of our website and constitutes registered trademarks and intellectual property products of third parties is their own sphere of responsibility and has nothing to do with the website of the Foundation.

Δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας

Το σύνολο του περιεχομένου του Δικτυακού μας τόπου, συμπεριλαμβανομένων, ενδεικτικά αλλά όχι περιοριστικά, των κειμένων, ειδήσεων, γραφικών, φωτογραφιών, σχεδιαγραμμάτων, απεικονίσεων, παρεχόμενων υπηρεσιών και γενικά κάθε είδους αρχείων, αποτελεί αντικείμενο πνευματικής ιδιοκτησίας (copyright) και διέπεται από τις εθνικές και διεθνείς διατάξεις περί Πνευματικής Ιδιοκτησίας, με εξαίρεση τα ρητώς αναγνωρισμένα δικαιώματα τρίτων.

Συνεπώς, απαγορεύεται ρητά η αναπαραγωγή, αναδημοσίευση, αντιγραφή, αποθήκευση, πώληση, μετάδοση, διανομή, έκδοση, εκτέλεση, «λήψη» (download), μετάφραση, τροποποίηση με οποιονδήποτε τρόπο, τμηματικά η περιληπτικά χωρίς τη ρητή προηγούμενη έγγραφη συναίνεση του Ιδρύματος. Γίνεται γνωστό ότι σε περίπτωση κατά την οποία το Ίδρυμα συναινέσει, ο αιτών υποχρεούται για την ρητή παραπομπή μέσω συνδέσμων (hyperlinks) στο σχετικό περιεχόμενο του Δικτυακού τόπου του Ιδρύματος. Η υποχρέωση αυτή του αιτούντος υφίσταται ακόμα και αν δεν αναγραφεί ρητά στην έγγραφη συναίνεση του Ιδρύματος.

Κατ’ εξαίρεση, επιτρέπεται η μεμονωμένη αποθήκευση και αντιγραφή τμημάτων του περιεχομένου σε απλό προσωπικό υπολογιστή για αυστηρά προσωπική χρήση (ιδιωτική μελέτη ή έρευνα, εκπαιδευτικούς σκοπούς), χωρίς πρόθεση εμπορικής ή άλλης εκμετάλλευσης και πάντα υπό την προϋπόθεση της αναγραφής της πηγής προέλευσής του, χωρίς αυτό να σημαίνει καθ’ οιονδήποτε τρόπο παραχώρηση δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας.

Επίσης, επιτρέπεται η αναδημοσίευση υλικού για λόγους προβολής των γεγονότων και δραστηριοτήτων του Ιδρύματος, με την προϋπόθεση ότι θα αναφέρεται η πηγή και δεν θα θίγονται δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, δεν θα τροποποιούνται, αλλοιώνονται ή διαγράφονται εμπορικά σήματα.

Ό,τι άλλο περιλαμβάνεται στις ηλεκτρονικές σελίδες του Δικτυακού μας τόπου και αποτελεί κατοχυρωμένα σήματα και προϊόντα πνευματικής ιδιοκτησίας τρίτων ανάγεται στη δική τους σφαίρα ευθύνης και ουδόλως έχει να κάνει με τον Δικτυακό τόπο του Ιδρύματος.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~