CIRCLE OF LIGHT / Perennial Sayings

CIRCLE OF LIGHT / Perennial Sayings
19. The Eternal Dance of Life, Existence, and Consciousness
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

ESOTERISM STUDIES YOUTUBE / The Way of the Real

ESOTERISM STUDIES YOUTUBE  / The Way of the Real
5. The Warrior of Virtue: A Mystical Journey

ESOTERISM STUDIES YOUTUBE / Η Οδός του Πραγματικού

ESOTERISM STUDIES YOUTUBE / Η Οδός του Πραγματικού
5. Ο Πολεμιστής της Αρετής: Ένα Μυστικιστικό Ταξίδι

ESOTERISM STUDIES BOOKS

ESOTERISM STUDIES BOOKS
*BOOKS*
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

ESOTERISM ACADEMY NEW ARTICLE

ESOTERISM ACADEMY NEW ARTICLE
Suturday, 7 March, 2026

Friday, October 6, 2023

The Supreme Destination


 

The Supreme Destination

I. Introduction

A. The Supreme Destination: Beyond the Confinements of Society

What is the supreme destination of human life? Is it to conform to the norms and expectations of society, to pursue worldly success and happiness, to accumulate wealth and power, to enjoy sensual pleasures and comforts? Or is there something more, something beyond the confines of the mundane world, something that transcends the limitations of time and space, something that reveals the ultimate truth and reality of existence?

In this essay, we will explore the idea of the supreme destination as a quest for absolute freedom and truth, a journey that takes one beyond the world of men, beyond the realm of appearances and illusions, beyond the bondage of ignorance and suffering. We will draw inspiration from the teachings and examples of the sages, those rare individuals who have attained the supreme destination and have shared their insights and experiences with humanity. We will also examine the implications of living in the supreme destination, both for oneself and for others, and how it can transform one's perception, action, and being.

B. Quest for Absolute Freedom and Truth

The quest for absolute freedom and truth is not a new or novel idea. It has been expressed in various forms and traditions throughout history, in different cultures and civilizations, in different languages and symbols. It is a universal aspiration that lies at the core of human nature, a deep longing that drives one to seek the meaning and purpose of life, a restless dissatisfaction that compels one to question the status quo and challenge the authority of dogma and convention.

The quest for absolute freedom and truth is also not an easy or comfortable path. It requires courage, determination, perseverance, sacrifice, detachment, discipline, discernment, intuition, creativity, and love. It involves facing one's fears, doubts, attachments, egoism, ignorance, delusions, and suffering. It entails going against the grain of society, breaking free from its conditioning and influence, renouncing its values and rewards. It demands a radical transformation of one's consciousness, a shift from the relative to the absolute, from the finite to the infinite, from the temporal to the eternal.

II. Living Outside the World of Men

A. Embracing Ethos, Virtue, Wisdom, and True Bliss

To live outside the world of men is not to reject or escape from it, but to transcend it. It is not to isolate oneself or withdraw from society, but to relate to it from a higher perspective. It is not to abandon or neglect one's duties and responsibilities, but to fulfill them with greater efficiency and effectiveness. It is not to be indifferent or apathetic to the problems and challenges of humanity, but to address them with greater compassion and wisdom.

To live outside the world of men is to embrace ethos, virtue, wisdom, and true bliss. Ethos is the inner law that guides one's conduct according to one's true nature and purpose. Virtue is the moral excellence that manifests one's ethos in action. Wisdom is the intuitive knowledge that reveals one's ethos in perception. True bliss is the supreme happiness that results from one's ethos in being.

To live outside the world of men is to align oneself with one's ethos, virtue, wisdom, and true bliss. It is to follow one's inner voice rather than external authority. It is to act according to one's conscience rather than social pressure. It is to see things as they are rather than as they appear. It is to be content with what one has rather than what one desires.

B. The Challenge of Mixing Heaven with Earth

To live outside the world of men is not without its challenges. One of them is how to mix heaven with earth, how to balance one's spiritual aspirations with one's material needs, how to integrate one's transcendent vision with one's immanent reality, how to harmonize one's inner peace with one's outer action.

To live outside the world of men is not to ignore or deny the existence of the world, but to recognize its relative value and significance, its potential for growth and learning, its role as a means and not an end.

To live outside the world of men is not to shun or avoid its interactions and influences, but to engage them with discernment and detachment, with awareness and equanimity, with skillfulness and grace.

III. The Sages and Their Transcendental Perspective

A. Sages as Sea Birds on the Waves of Human Thought

The sages are those who have reached the supreme destination, who have attained absolute freedom and truth, who have realized their true nature and essence.

The sages are like sea birds on the waves of human thought, who soar above them with ease and grace, who dive into them without fear or attachment, who emerge from them without wetting their wings.

The sages are not bound by the limitations of human thought, by its categories and concepts, by its assumptions and beliefs, by its prejudices and biases.

The sages are not affected by the fluctuations of human thought, by its doubts and confusions, by its hopes and fears, by its joys and sorrows.

The sages are not dependent on the validations of human thought, by its opinions and judgments, by its praises and criticisms, by its rewards and punishments.

B. Flight to the Infinite Sky: Beyond All Limits

The sages have taken flight to the infinite sky, where they enjoy the freedom of the spirit, where they behold the beauty of the truth, where they experience the bliss of the self.

The sages have gone beyond all limits, beyond the boundaries of space and time, beyond the distinctions of self and other, beyond the dualities of good and evil.

The sages have transcended all limits, beyond the levels of body, mind, and soul, beyond the stages of birth, death, and rebirth, beyond the states of waking, dreaming, and sleeping.

IV. Above the World of Men: Eternal Serenity

A. Tranquility as an Illuminator of Wise Activity

The sages live above the world of men, where they dwell in eternal serenity, where they radiate infinite light, where they emanate unconditional love.

The sages' tranquility is not a passive or inert state, but an active and dynamic one. It is not a state of dullness or indifference, but a state of clarity and sensitivity.   

The sages' tranquility is an illuminator of wise activity. It enables them to see things as they are, without distortion or illusion. It empowers them to act according to what is appropriate, without hesitation or regret. It inspires them to serve according to what is needed, without expectation or attachment.

B. Activity that Enhances Tranquility

The sages' activity is not a source of disturbance or agitation, but a source of enhancement and enrichment. It is not a source of conflict or suffering, but a source of harmony and joy.

The sages' activity enhances their tranquility. It deepens their awareness and understanding. It strengthens their compassion and kindness. It expands their creativity and expression.

C. The Vast Depth of True Life

The sages live in the vast depth of true life. They are not confined by the superficiality and triviality of worldly life. They are not distracted by the complexity and multiplicity of worldly life. They are not entangled by the impermanence and un satisfactoriness of worldly life.

The sages live in the true life that is simple, profound, and sublime. It is simple because it is natural and spontaneous. It is profound because it is meaningful and purposeful. It is sublime because it is beautiful and blissful.

V. The True Realm of Those Seeking the Supreme

A. Taking Refuge in the Infinite

The true realm of those seeking the supreme is not a physical or geographical place, but a spiritual and metaphysical one. It is not a place that can be reached by external means, but by internal ones. It is not a place that can be found by searching, but by realizing.

The true realm of those seeking the supreme is the infinite, which is beyond all forms and names, beyond all qualities and attributes, beyond all measurements and comparisons. It is the infinite that is the source and origin of all things, the essence and substance of all things, the goal and destination of all things.

To enter the true realm of those seeking the supreme is to take refuge in the infinite, to surrender oneself to it, to merge with it, to become one with it. It is to take refuge in one's own true nature, which is identical with the infinite, which is pure, perfect, and eternal.

B. The Supreme Destination: A Quest for Truth and Liberation

The supreme destination is not a final or static state, but an ongoing and dynamic process. It is not a state that can be attained once and for all, but a process that can be continued endlessly. It is not a state that can be possessed or owned, but a process that can be shared and offered.

The supreme destination is a quest for truth and liberation, which are inseparable aspects of reality. Truth is the knowledge of reality as it is, without distortion or deception. Liberation is the freedom from reality as it appears, without attachment or aversion.

To pursue the supreme destination is to seek truth and liberation in every moment, in every situation, in every relation. It is to seek truth through inquiry, reflection, meditation, revelation. It is to seek liberation through detachment

...

Ο Υπέρτατος Προορισμός

Εισαγωγή

Α. Ο Υπέρτατος Προορισμός: Πέρα από τους περιορισμούς της Κοινωνίας

Ποιος είναι ο υπέρτατος προορισμός της ανθρώπινης ζωής; Είναι να συμμορφώνεσαι με τους κανόνες και τις προσδοκίες της κοινωνίας, να επιδιώκεις την κοσμική επιτυχία και ευτυχία, να συσσωρεύεις πλούτο και δύναμη, να απολαμβάνεις αισθησιακές απολαύσεις και ανέσεις; Ή μήπως υπάρχει κάτι περισσότερο, κάτι πέρα από τα όρια του εγκόσμιου κόσμου, κάτι που ξεπερνά τους περιορισμούς του χρόνου και του χώρου, κάτι που αποκαλύπτει την απόλυτη αλήθεια και πραγματικότητα της ύπαρξης;

Σε αυτό το δοκίμιο, θα εξερευνήσουμε την ιδέα του υπέρτατου προορισμού ως αναζήτησης απόλυτης ελευθερίας και αλήθειας, ένα ταξίδι που οδηγεί κάποιον πέρα από τον κόσμο των ανθρώπων, πέρα από τη σφαίρα των φαινομένων και των ψευδαισθήσεων, πέρα από τη δουλεία της άγνοιας και του πόνου. Θα αντλήσουμε έμπνευση από τις διδασκαλίες και τα παραδείγματα των σοφών, εκείνων των σπάνιων ατόμων που έχουν φτάσει στον υπέρτατο προορισμό και έχουν μοιραστεί τις ιδέες και τις εμπειρίες τους με την ανθρωπότητα. Θα εξετάσουμε επίσης τις συνέπειες του να ζει κανείς στον υπέρτατο προορισμό, τόσο για τον εαυτό του όσο και για τους άλλους, και πώς μπορεί να μεταμορφώσει την αντίληψη, τη δράση και την ύπαρξη κάποιου.

Β. Αναζητώντας την Απόλυτη Ελευθερία και την Αλήθεια

Η αναζήτηση της απόλυτης ελευθερίας και αλήθειας δεν είναι μια νέα ή καινοφανής ιδέα. Έχει εκφραστεί με διάφορες μορφές και παραδόσεις σε όλη την ιστορία, σε διαφορετικές κουλτούρες και πολιτισμούς, σε διαφορετικές γλώσσες και σύμβολα. Είναι μια καθολική φιλοδοξία που βρίσκεται στον πυρήνα της ανθρώπινης φύσης, μια βαθιά λαχτάρα που οδηγεί κάποιον να αναζητήσει το νόημα και το σκοπό της ζωής, μια ανήσυχη δυσαρέσκεια που αναγκάζει κάποιον να αμφισβητήσει το status quo και να αμφισβητήσει την εξουσία του δόγματος και της σύμβασης.

Η αναζήτηση της απόλυτης ελευθερίας και αλήθειας δεν είναι επίσης εύκολος ή άνετος δρόμος. Απαιτεί θάρρος, αποφασιστικότητα, επιμονή, θυσία, αποστασιοποίηση, πειθαρχία, διάκριση, διαίσθηση, δημιουργικότητα και αγάπη. Περιλαμβάνει να αντιμετωπίσει κανείς τους φόβους, τις αμφιβολίες, τις προσκολλήσεις, τον εγωισμό, την άγνοια, τις αυταπάτες και τα βάσανα. Συνεπάγεται να πάτε ενάντια στην υφή της κοινωνίας, να απελευθερωθείτε από τις προϋποθέσεις και την επιρροή της, να αποποιηθείτε τις αξίες και τις ανταμοιβές της. Απαιτεί μια ριζική μεταμόρφωση της συνείδησής κάποιου, μια μετατόπιση από το σχετικό στο απόλυτο, από το πεπερασμένο στο άπειρο, από το χρονικό στο αιώνιο.

II. Ζώντας έξω από τον κόσμο των ανθρώπων

Α. Αγκαλιάζοντας το Ήθος, την Αρετή, τη Σοφία και την Αληθινή Ευδαιμονία

Το να ζεις έξω από τον κόσμο των ανθρώπων δεν σημαίνει να τον απορρίπτεις ή να ξεφεύγεις από αυτόν, αλλά να τον ξεπερνάς. Δεν είναι να απομονωθείς ή να αποσυρθείς από την κοινωνία, αλλά να συνδεθείς μαζί της από μια ανώτερη προοπτική. Δεν είναι να εγκαταλείπει κανείς ή να παραμελεί τα καθήκοντα και τις ευθύνες του, αλλά να τα εκπληρώνει με μεγαλύτερη αποδοτικότητα και αποτελεσματικότητα. Δεν είναι να είμαστε αδιάφοροι ή απαθείς απέναντι στα προβλήματα και τις προκλήσεις της ανθρωπότητας, αλλά να τα αντιμετωπίζουμε με μεγαλύτερη συμπόνια και σοφία.

Το να ζεις έξω από τον κόσμο των ανθρώπων σημαίνει να αγκαλιάζεις το ήθος, την αρετή, τη σοφία και την αληθινή ευδαιμονία. Το ήθος είναι ο εσωτερικός νόμος που καθοδηγεί τη συμπεριφορά κάποιου σύμφωνα με την αληθινή φύση και σκοπό του. Η αρετή είναι η ηθική αριστεία που εκδηλώνει το ήθος κάποιου στην πράξη. Σοφία είναι η διαισθητική γνώση που αποκαλύπτει το ήθος κάποιου στην αντίληψη. Η αληθινή ευδαιμονία είναι η υπέρτατη ευτυχία που προκύπτει από το ήθος κάποιου στην ύπαρξη.

Το να ζει κανείς έξω από τον κόσμο των ανθρώπων είναι να ευθυγραμμιστεί με το ήθος, την αρετή, τη σοφία και την αληθινή του ευδαιμονία. Είναι να ακολουθεί κανείς την εσωτερική φωνή του παρά την εξωτερική εξουσία. Είναι να ενεργεί κανείς σύμφωνα με τη συνείδησή του και όχι την κοινωνική πίεση. Είναι να βλέπεις τα πράγματα όπως είναι παρά όπως φαίνονται. Είναι να είναι κανείς ικανοποιημένος με αυτά που έχει παρά με αυτά που επιθυμεί.

Β. Η πρόκληση της ανάμειξης του Ουρανού με τη Γη

Το να ζεις έξω από τον κόσμο των ανθρώπων δεν είναι χωρίς προκλήσεις. Ένα από αυτά είναι πώς να αναμειγνύεται ο ουρανός με τη γη, πώς να εξισορροπεί κανείς τις πνευματικές του φιλοδοξίες με τις υλικές του ανάγκες, πώς να ενσωματώνει το υπερβατικό όραμά του με την ενυπάρχουσα πραγματικότητα, πώς να εναρμονίζει την εσωτερική του ειρήνη με την εξωτερική του δράση.

Το να ζει κανείς έξω από τον κόσμο των ανθρώπων δεν σημαίνει να αγνοεί ή να αρνείται την ύπαρξη του κόσμου, αλλά να αναγνωρίζει τη σχετική αξία και σημασία του, τις δυνατότητές του για ανάπτυξη και μάθηση, τον ρόλο του ως μέσου και όχι ως στόχου.

Το να ζεις έξω από τον κόσμο των ανθρώπων δεν σημαίνει να υπεκφεύγεις ή να αποφεύγεις τις αλληλεπιδράσεις και τις επιρροές του, αλλά να τις εμπλέκεις με διάκριση και αποστασιοποίηση, με επίγνωση και ηρεμία, με επιδεξιότητα και χάρη.

III. Οι Σοφοί και η Υπερβατική τους Προοπτική

Α. Οι Σοφοί σαν θαλασσοπούλια στα κύματα της ανθρώπινης σκέψης

Οι σοφοί είναι εκείνοι που έχουν φτάσει στον υπέρτατο προορισμό, που έχουν φτάσει στην απόλυτη ελευθερία και αλήθεια, που έχουν συνειδητοποιήσει την πραγματική τους φύση και ουσία.

Οι σοφοί είναι σαν θαλάσσια πουλιά πάνω στα κύματα της ανθρώπινης σκέψης, που πετούν πάνω τους με ευκολία και χάρη, που βουτούν μέσα τους χωρίς φόβο και προσκόλληση, που αναδύονται από αυτά χωρίς να βρέξουν τα φτερά τους.

Οι σοφοί δεν δεσμεύονται από τους περιορισμούς της ανθρώπινης σκέψης, από τις κατηγορίες και τις έννοιές της, από τις υποθέσεις και τις πεποιθήσεις της, από τις προλήψεις και τις προκαταλήψεις της.

Οι σοφοί δεν επηρεάζονται από τις διακυμάνσεις της ανθρώπινης σκέψης, από τις αμφιβολίες και τα μπερδέματά της, από τις ελπίδες και τους φόβους της, από τις χαρές και τις λύπες της.

Οι σοφοί δεν εξαρτώνται από τις επικυρώσεις της ανθρώπινης σκέψης, από τις απόψεις και τις κρίσεις της, από τους επαίνους και τις επικρίσεις της, από τις ανταμοιβές και τις τιμωρίες της.

B. Πτήση στον Άπειρο Ουρανό: Πέρα από όλα τα όρια

Οι σοφοί έχουν πετάξει στον απέραντο ουρανό, όπου απολαμβάνουν την ελευθερία του πνεύματος, όπου βλέπουν την ομορφιά της αλήθειας, όπου βιώνουν την ευδαιμονία του εαυτού.

Οι σοφοί έχουν ξεπεράσει κάθε όριο, πέρα από τα όρια του χώρου και του χρόνου, πέρα από τις διακρίσεις του εαυτού και του άλλου, πέρα από τις δυαδικότητες του καλού και του κακού.

Οι σοφοί έχουν ξεπεράσει όλα τα όρια, πέρα από τα επίπεδα του σώματος, του νου και της ψυχής, πέρα από τα στάδια της γέννησης, του θανάτου και της αναγέννησης, πέρα από τις καταστάσεις της εγρήγορσης, του ονείρου και του ύπνου.

IV. Πάνω από τον Κόσμο των Ανθρώπων: Αιώνια Γαλήνη

Α. Η ηρεμία ως Φωτιστής της Σοφής Δραστηριότητας

Οι σοφοί ζουν πάνω από τον κόσμο των ανθρώπων, όπου κατοικούν στην αιώνια γαλήνη, όπου εκπέμπουν άπειρο φως, όπου εκπέμπουν αγάπη άνευ όρων.

Η ηρεμία των σοφών δεν είναι μια παθητική ή αδρανής κατάσταση, αλλά μια ενεργητική και δυναμική κατάσταση. Δεν είναι μια κατάσταση νωθρότητας ή αδιαφορίας, αλλά κατάσταση διαύγειας και ευαισθησίας.

Η ηρεμία των σοφών είναι ένας φωτιστής της σοφής δραστηριότητας. Τους δίνει τη δυνατότητα να βλέπουν τα πράγματα όπως είναι, χωρίς παραμόρφωση ή ψευδαίσθηση. Τους δίνει τη δυνατότητα να ενεργούν σύμφωνα με αυτό που είναι κατάλληλο, χωρίς δισταγμό ή λύπη. Τους εμπνέει να υπηρετούν σύμφωνα με αυτό που χρειάζεται, χωρίς προσδοκίες ή προσκόλληση.

Β. Δραστηριότητα που ενισχύει την ηρεμία

Η δραστηριότητα των σοφών δεν είναι πηγή ενόχλησης ή ταραχής, αλλά πηγή ενίσχυσης και εμπλουτισμού. Δεν είναι πηγή σύγκρουσης ή οδύνης, αλλά πηγή αρμονίας και χαράς.

Η δραστηριότητα των σοφών ενισχύει την ηρεμία τους. Βαθαίνει την επίγνωση και την κατανόησή τους. Ενισχύει τη συμπόνια και την καλοσύνη τους. Διευρύνει τη δημιουργικότητα και την έκφρασή τους.

Γ. Το απέραντο βάθος της αληθινής ζωής

Οι σοφοί ζουν στο απέραντο βάθος της αληθινής ζωής. Δεν περιορίζονται από την επιπολαιότητα και την μηδαμινότητα της εγκόσμιας ζωής. Δεν αποσπώνται από την πολυπλοκότητα και την πολλαπλότητα της εγκόσμιας ζωής. Δεν μπερδεύονται από την παροδικότητα και το ανικανοποίητο της εγκόσμιας ζωής.

Οι σοφοί ζουν στην αληθινή ζωή που είναι απλή, βαθιά και μεγαλειώδης. Είναι απλό γιατί είναι φυσικό και αυθόρμητο. Είναι βαθύ γιατί έχει νόημα και σκοπό. Είναι υπέροχο γιατί είναι όμορφο και μακάριο.

V. Το αληθινό βασίλειο εκείνων που αναζητούν το υπέρτατο

Α. Καταφύγιο στο Άπειρο

Το αληθινό βασίλειο εκείνων που αναζητούν το υπέρτατο δεν είναι ένα φυσικό ή γεωγραφικό μέρος, αλλά ένα πνευματικό και μεταφυσικό. Δεν είναι ένα μέρος που μπορεί κανείς να φτάσει με εξωτερικά μέσα, αλλά με εσωτερικά. Δεν είναι ένα μέρος που μπορείς να βρεις ψάχνοντας, αλλά συνειδητοποιώντας.

Το αληθινό βασίλειο εκείνων που αναζητούν το υπέρτατο είναι το άπειρο, το οποίο βρίσκεται πέρα από όλες τις μορφές και ονόματα, πέρα από όλες τις ποιότητες και ιδιότητες, πέρα από όλες τις μετρήσεις και συγκρίσεις. Είναι το άπειρο που είναι η πηγή και η προέλευση όλων των πραγμάτων, η ουσία και το περιεχόμενο όλων των πραγμάτων, ο στόχος και ο προορισμός όλων των πραγμάτων.

Το να μπεις στην αληθινή σφαίρα εκείνων που αναζητούν το υπέρτατο σημαίνει να βρεις καταφύγιο στο άπειρο, να παραδοθείς σε αυτό, να συγχωνευτείς μαζί του, να γίνεις ένα με αυτό. Είναι να καταφύγει κανείς στη δική του αληθινή φύση, που ταυτίζεται με το άπειρο, που είναι αγνό, τέλειο και αιώνιο.

B. Ο Υπέρτατος Προορισμός: Μια αναζήτηση για την αλήθεια και την απελευθέρωση

Ο υπέρτατος προορισμός δεν είναι μια τελική ή στατική κατάσταση, αλλά μια συνεχής και δυναμική διαδικασία. Δεν είναι μια κατάσταση που μπορεί να επιτευχθεί μια για πάντα, αλλά μια διαδικασία που μπορεί να συνεχιστεί ατελείωτα. Δεν είναι μια κατάσταση που μπορεί να κατέχεται ή να ανήκει, αλλά μια διαδικασία που μπορεί να μοιραστεί και να προσφερθεί.

Ο υπέρτατος προορισμός είναι η αναζήτηση της αλήθειας και της απελευθέρωσης, που είναι αναπόσπαστες πτυχές της πραγματικότητας. Η αλήθεια είναι η γνώση της πραγματικότητας όπως είναι, χωρίς παραμόρφωση ή εξαπάτηση. Απελευθέρωση είναι η ελευθερία από την πραγματικότητα όπως φαίνεται, χωρίς προσκόλληση ή αποστροφή.

Το να επιδιώκεις τον υπέρτατο προορισμό είναι να αναζητάς την αλήθεια και την απελευθέρωση σε κάθε στιγμή, σε κάθε κατάσταση, σε κάθε σχέση. Είναι η αναζήτηση της αλήθειας μέσω της έρευνας, του στοχασμού, του διαλογισμού, της αποκάλυψης. Είναι η αναζήτηση της απελευθέρωσης μέσω της απόσπασης.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

TAOΪSM / "Tao Te Ching" Commentaries

TAOΪSM / "Tao Te Ching" Commentaries
Chapter 19. The Sacred Return: A Mystical Journey to the Primordial Root
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

BUDDHISM /"Dammapada" Commentaries

BUDDHISM /"Dammapada" Commentaries
Chapter 19. The Just
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

VEDANTA / "Viveka Chudamani, by Adi Sankaracharya" Commentaries

VEDANTA / "Viveka Chudamani, by Adi Sankaracharya" Commentaries
5. The Foundational Virtues on the Path to Brahman
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

KRISHNA (9ος, 8ος αιώνας π.Χ.) / "Bhagavad Gita" Commentaries

KRISHNA (9ος, 8ος αιώνας π.Χ.) / "Bhagavad Gita" Commentaries
1.2. The Sacred Threshold: A Mystical Contemplation on the Despondency of Arjuna: Chapter II — The Trembling of the Bow
Monday, 9 March, 2026

1.2. The Sacred Threshold: A Mystical Contemplation on the Despondency of Arjuna

 

Chapter II — The Trembling of the Bow

 

"My limbs fail and my mouth is parched, my body quivers and my hair stands on end."

— Bhagavad Gita, 1.29

I. The Warrior at the Edge

When Arjuna stands in that divine chariot, poised between the two assembled armies at Kurukshetra, he stands not merely in a geographic or military position — he stands at the precise center of a cosmic drama that has been unfolding since consciousness first became aware of itself. He is the archer supreme, the wielder of Gandiva, that celestial bow gifted by Agni himself and capable of devastating entire armies with the speed of the wind. He is the third Pandava, beloved of the gods, trained in the celestial weapons by Indra himself. He is, by every outward measure, the embodiment of what a warrior is and must be. And yet it is precisely here, in this moment of supreme readiness, that the warrior becomes something else — something the epic's outer narrative does not know how to name, something the mystical reading alone can fully honor.

He asks Krishna to drive the chariot between the two armies. The request seems tactical at first — the warrior surveying the field before battle, the archer measuring the range between himself and his targets. But the mystic hears a different resonance in this request. It is the soul asking to be brought to the threshold, asking to see clearly and completely the full weight of what it is about to do. There is in this a quality of courage that is rarely acknowledged — the courage not to act, but to look. To stand, fully present, in the terrible clarity of what one's choices actually mean.

II. What the Eyes Reveal

And so he looks. And what he sees undoes him entirely.

The armies arrayed before him are not strangers. They are not the faceless masses of an enemy host. They are — and this is the heart of the mystery — his people. On the side of the Kauravas, he sees Bheeshma, the grand patriarch, the man whose silver beard is the color of all the winters Arjuna has ever lived through, whose blessing has been the shelter over his entire boyhood. He sees Drona, the teacher, the man in whose eyes the young Arjuna first saw the reflection of his own potential, who drew out of that gifted child the warrior the world has come to know. He sees Kripa and Salya and Jayadratha and a hundred others — cousins, uncles, kinsmen, companions — all arrayed now in the terrible symmetry of war, all prepared to die or to kill, and he, Arjuna, is the instrument by which so many of them will be struck down.

The Gita tells us that in this moment, Arjuna is overwhelmed by compassion — the Sanskrit word is karuna, which carries within it overtones of sorrow, tenderness, and the ache of a heart that cannot bear the weight of what it perceives. This karuna is not sentimentality. It is not cowardice dressed in the language of feeling. It is the natural response of a soul that has not yet been taught to see through the surfaces of things to the eternal truth beneath. It is the grief of a consciousness still operating within the framework of attachment — the belief that what we love can be lost, that what we are is bound up with the forms in which we find our beloveds, that the end of a body is the end of a soul.

III. The Physiology of Transformation

What follows is one of the most remarkable passages in all of world literature, remarkable not for its philosophy — that comes later — but for its extraordinary physical honesty. Arjuna does not maintain the composed dignity of a hero confronting an impossible situation. He falls apart. His body becomes the language of his interior crisis, and the Gita records this dissolution with a fidelity that feels less like epic convention and more like a direct transcript of spiritual emergency.

His limbs tremble. The great bow Gandiva — that magnificent instrument of his glory and identity, the physical emblem of everything he has been and done — slips from his fingers. His skin burns as though with fever. His hair stands on end. His mouth dries. His body will not obey him. He who has faced demon-kings and celestial opponents without flinching finds himself helpless before the faces of his own beloved.

The mystical traditions have long understood that the body is not separate from the soul's journey — it is the soul's journey made flesh, made palpable, made visible to the world. When the inner ground shifts, the body knows it first. The yogic traditions speak of kriyas — spontaneous physical responses to the movement of spiritual energy — trembling, heat, altered breathing, the sensation of electricity moving through the limbs. The Christian mystical tradition records in its saints the stigmata, the raptures, the levitations — all ways in which the body testifies to what the soul is undergoing. What Arjuna experiences in this moment is no less than this: the body bearing witness to the soul's collision with a reality larger than it has been equipped to hold.

The bow slipping from his hands is perhaps the most symbolically potent detail in the entire first chapter. Gandiva is not merely a weapon — it is Arjuna's identity. The warrior is the one who draws the bow. When the bow falls, the warrior falls. The self that has organized its entire existence around a particular function — around being the best, being the instrument of dharmic victory, being the one who can do what no one else can — finds that self suddenly impossible to sustain. The hands that have held the bow through ten thousand trials cannot hold it now. Not because the hands have weakened, but because something deeper than the hands has given way.

IV. The Sacred Dissolution of Identity

In the language of mystical theology, what Arjuna undergoes in this moment is the beginning of what the great medieval Christian mystic Meister Eckhart called Abgeschiedenheit — detachment, or more precisely, the stripping away of all that is not the essential self. The Sufi traditions speak of fana, annihilation, the necessary dissolution of the ego-constructed self as a precondition for the encounter with the divine. The Hindu tradition knows this process as the burning away of the impurities of ego in the fire of tapas, spiritual discipline, or — as here — in the equally purifying fire of overwhelming crisis.

The identity that Arjuna has built over a lifetime is extraordinarily robust. He is not a man of small self-conception. He is a hero in the full mythological sense — a figure whose excellence partakes of the divine, whose deeds have altered the shape of the world. And yet it is precisely the magnitude of his constructed self, the height and glory of the Arjuna-identity, that makes its dissolution so seismic. Small selves fall quietly. The collapse of a great soul shakes the earth.

When he sinks onto the seat of his chariot, unable to stand, unable to fight, unwilling to act — this sinking is a form of truth-telling that his previous life has never required of him. The warrior's life is organized around forward motion, decisive action, the conquest of opposition. Now, for the first time, Arjuna moves in a different direction entirely: inward. Downward. Into the darkness that has always been there, beneath the gleaming surface of his heroic identity, waiting for exactly this moment of extremity to make itself known.

V. The Question That Cannot Be Avoided

Arjuna speaks to Krishna, and his words cascade in a great torrent of despair and confusion. He speaks of kinsmen, of traditions, of the women left behind when warriors die, of the disruption of family rites and ancestral prayers. He speaks — and here the contemporary reader must listen with particular care — of the pollution of kingdoms and the destruction of families, by which he means something far deeper than social convention. He means the dissolution of the web of relationship and meaning that gives human existence its context, its purpose, its sense of being held within something larger than the isolated individual.

But beneath all these specific arguments, beneath the careful enumeration of social and religious consequences, there throbs a single question — the question that has been present in every human consciousness that has ever grown honest enough to ask it: What is this for? What is any of this for? If I must destroy what I love in order to preserve what I love, what exactly is it that I am preserving? If victory means the death of teachers and grandfathers and beloved cousins, what precisely has been won?

This is not a question born of weakness or confusion, though it arises in a moment of crisis. It is the most serious question a human soul can ask. It is the question that stands behind every great spiritual tradition's central teaching — the question that Buddhism answers with the teaching of impermanence and non-attachment, that Christianity answers with the paradox of losing life to find it, that Vedanta answers with the revelation that the self one fears to lose was never the real self to begin with. Arjuna, in his despondency, has stumbled to the very threshold of the tradition's deepest wisdom — and he has arrived there not through study or discipline but through the irresistible pressure of lived experience pressing him, at last, to his knees.

VI. The Mercy Hidden in Collapse

There is a teaching in the Zen tradition that speaks of the great doubt — the moment when the practitioner's ordinary understanding finally and completely fails, when the frameworks by which the mind has organized reality are revealed as insufficient, when the student realizes, in the full weight of that word, that they do not know. This great doubt is not a problem to be solved. It is a threshold to be crossed. It is the necessary preliminary to genuine understanding — not the understanding that is constructed from concepts and accumulated over years of study, but the understanding that arises when the conceptual mind has exhausted itself and something older and deeper becomes audible.

Arjuna, at this moment, has arrived at his great doubt. The bow — that instrument of certainty, of directed power, of knowing exactly what one is doing and why — has fallen. And in the silence that opens in the wake of its falling, something is made possible that was impossible before. Not immediately — the teaching of the Gita is not given in a single instant of shock, but over the long patient unfolding of eighteen chapters, through which Krishna meets Arjuna exactly where he is and leads him, by graduated degrees, from collapse to comprehension. But the collapse is the condition of the comprehension. The silence created by the fallen bow is the silence into which the divine voice can finally speak and be heard.

The mystic sees in this collapse not a failure but a gift — and moreover, a gift that Arjuna did not choose, could not have chosen, but received by the sheer grace of his own humanity, his own capacity for love. It is his love for Bheeshma that breaks him open. It is his love for Drona, for his cousins, for the intricate human tapestry of his world, that strips from his hands the instrument of his power. Love, in the mystical vision, is always the agent of transformation — not the comfortable, confirming love that says yes to all we already are, but the costly, shattering love that cracks the shell of the self and lets the light in.

And so when the Gita's opening chapter is read with full attention, it reveals itself not as a prelude to something greater but as a complete spiritual event in its own right — a full and sufficient account of the soul's first surrender. Every subsequent teaching of the Gita is present, in seed form, in this single image: the warrior, the fallen bow, the grief that is also love, the chariot poised between two worlds, and, quietly present at the center, the divine companion who holds the reins and waits for the question to become complete.

VII. Between the Armies, Between Two Selves

The two armies facing each other across the field of Kurukshetra have, by the time Arjuna's bow falls, become something more than military formations. They have become the two aspects of a divided self — the self that knows its duty and the self that cannot perform it; the self that understands the eternal and the self that is entangled in the temporal; the self that, as Krishna will later teach, is immortal and indestructible, and the self that identifies with the body and clings to the forms it loves.

Arjuna stands in the chariot between these armies as the contemplative stands in meditation between the thinking mind and the witnessing awareness — caught in that liminal space where the ordinary self has been suspended but the deeper self has not yet fully declared itself. It is the bardo of human consciousness, the transitional state between one mode of being and another. And as in all genuine liminal states, it is characterized by disorientation, by the loss of familiar coordinates, by the dissolution of the certainties that have until now made coherent action possible.

This is why the mystic has always found in Arjuna's despondency not an embarrassment to be explained away but a mirror to be contemplated. Every soul that has ever pursued genuine transformation has known this moment — this specific quality of darkness, this exact species of grief that cannot be consoled because it is not asking for consolation. It is asking for truth. It is asking, from the deepest place in a human being that is capable of asking anything, for the one answer that the world's consolations cannot provide.

And in the sacred economy of the Gita, the answer is already present. It has been present from the beginning. It rides in the chariot beside the grief, holds the reins with patient hands, and waits — as the divine always waits, with a patience that encompasses all of time — for the silence that follows the last argument, the stillness that follows the exhaustion of all strategies, the open and empty moment when the soul, having at last relinquished its bow, turns to the one who has always been beside it and asks: Teach me. I do not know. I am yours. Teach me what is real.

 

Το Ιερό Κατώφλι: Μια Μυστική Στοχαστική Προσέγγιση στην Απελπισία του Αρτζούνα

 

Κεφάλαιο ΙΙ — Το Τρέμουλο του Τόξου

 

«Τα μέλη μου λυγίζουν και το στόμα μου στεγνώνει, το σώμα μου τρέμει και οι τρίχες μου ορθώνονται.»

— Μπαγκαβάτ Γκίτα, 1.29

 

I. Ο Πολεμιστής στο Χείλος

 

Όταν ο Αρτζούνα στέκεται σε εκείνο το θεϊκό άρμα, έτοιμος ανάμεσα στους δύο παραταγμένους στρατούς στο Κουρουκσέτρα, δεν βρίσκεται απλώς σε μια γεωγραφική ή στρατιωτική θέση — στέκεται ακριβώς στο κέντρο ενός κοσμικού δράματος που ξετυλίγεται από τότε που η συνείδηση έγινε για πρώτη φορά ενήμερη του εαυτού της. Είναι ο υπέρτατος τοξότης, ο κάτοχος του Γκάντιβα, εκείνου του ουράνιου τόξου που του δόθηκε από τον ίδιο τον Αγνί και μπορεί να καταστρέψει ολόκληρους στρατούς με την ταχύτητα του ανέμου. Είναι ο τρίτος Πάνταβα, αγαπημένος των θεών, εκπαιδευμένος στα ουράνια όπλα από τον ίδιο τον Ίντρα. Είναι, με κάθε εξωτερικό μέτρο, η ενσάρκωση αυτού που πρέπει να είναι ένας πολεμιστής. Και όμως, ακριβώς εδώ, σε αυτή τη στιγμή της απόλυτης ετοιμότητας, ο πολεμιστής γίνεται κάτι άλλο — κάτι που η εξωτερική αφήγηση του έπους δεν ξέρει πώς να ονομάσει, κάτι που μόνο η μυστική ανάγνωση μπορεί να τιμήσει πλήρως.

 

Ζητάει από τον Κρίσνα να οδηγήσει το άρμα ανάμεσα στους δύο στρατούς. Το αίτημα φαίνεται τακτικό στην αρχή — ο πολεμιστής εξετάζει το πεδίο πριν τη μάχη, ο τοξότης μετράει την απόσταση ανάμεσα σε αυτόν και τους στόχους του. Όμως ο μύστης ακούει μια διαφορετική αντήχηση σε αυτό το αίτημα. Είναι η ψυχή που ζητά να οδηγηθεί στο κατώφλι, που ζητά να δει καθαρά και ολοκληρωμένα όλο το βάρος αυτού που πρόκειται να κάνει. Υπάρχει εδώ μια ποιότητα θάρρους που σπάνια αναγνωρίζεται — το θάρρος όχι να δράσει, αλλά να κοιτάξει. Να σταθεί, πλήρως παρών, στη φοβερή διαύγεια του τι σημαίνουν πραγματικά οι επιλογές του.

 

II. Τι Αποκαλύπτουν τα Μάτια

 

Και έτσι κοιτάζει. Και αυτό που βλέπει τον αποσυνθέτει ολοκληρωτικά.

 

Οι στρατοί που παρατάσσονται μπροστά του δεν είναι ξένοι. Δεν είναι άβουλες μάζες ενός εχθρικού στρατού. Είναι — και αυτό είναι η καρδιά του μυστηρίου — ο δικός του λαός. Από την πλευρά των Καουράβα, βλέπει τον Μπχίσμα, τον μεγάλο πατριάρχη, τον άνδρα του οποίου η ασημένια γενειάδα έχει το χρώμα όλων των χειμώνων που έχει ζήσει ποτέ ο Αρτζούνα, του οποίου η ευλογία υπήρξε η στέγη σε όλη την παιδική του ηλικία. Βλέπει τον Ντρόνα, τον δάσκαλο, τον άνδρα στα μάτια του οποίου ο νεαρός Αρτζούνα είδε για πρώτη φορά την αντανάκλαση του δικού του δυναμικού, που έβγαλε από εκείνο το προικισμένο παιδί τον πολεμιστή που γνώρισε ο κόσμος. Βλέπει τον Κρίπα και τον Σάλια και τον Τζαγιαντράθα και εκατό άλλους — ξαδέρφους, θείους, συγγενείς, συντρόφους — όλους παρατεταγμένους τώρα στη φοβερή συμμετρία του πολέμου, όλους έτοιμους να πεθάνουν ή να σκοτώσουν, και αυτός, ο Αρτζούνα, είναι το όργανο με το οποίο τόσοι από αυτούς θα χτυπηθούν.

 

Η Γκίτα μας λέει ότι σε αυτή τη στιγμή ο Αρτζούνα κατακλύζεται από συμπόνια — η σανσκριτική λέξη είναι καρούνα, που φέρει μέσα της αποχρώσεις θλίψης, τρυφερότητας και του πόνου μιας καρδιάς που δεν μπορεί να αντέξει το βάρος αυτού που αντιλαμβάνεται. Αυτή η καρούνα δεν είναι συναισθηματισμός. Δεν είναι δειλία ντυμένη με τη γλώσσα του συναισθήματος. Είναι η φυσική απόκριση μιας ψυχής που δεν έχει ακόμα διδαχθεί να βλέπει πέρα από τις επιφάνειες των πραγμάτων στην αιώνια αλήθεια από κάτω. Είναι η θλίψη μιας συνείδησης που λειτουργεί ακόμα μέσα στο πλαίσιο της προσκόλλησης — την πίστη ότι ό,τι αγαπάμε μπορεί να χαθεί, ότι αυτό που είμαστε συνδέεται με τις μορφές στις οποίες βρίσκουμε τους αγαπημένους μας, ότι το τέλος ενός σώματος είναι το τέλος μιας ψυχής.

 

III. Η Φυσιολογία της Μεταμόρφωσης

 

Αυτό που ακολουθεί είναι ένα από τα πιο αξιοσημείωτα αποσπάσματα σε όλη την παγκόσμια λογοτεχνία, αξιοσημείωτο όχι για τη φιλοσοφία του — αυτή έρχεται αργότερα — αλλά για την εξαιρετική φυσική του ειλικρίνεια. Ο Αρτζούνα δεν διατηρεί την ήρεμη αξιοπρέπεια ενός ήρωα που αντιμετωπίζει μια αδύνατη κατάσταση. Διαλύεται. Το σώμα του γίνεται η γλώσσα της εσωτερικής του κρίσης, και η Γκίτα καταγράφει αυτή τη διάλυση με μια πιστότητα που μοιάζει λιγότερο με επική σύμβαση και περισσότερο με άμεση μεταγραφή πνευματικής έκτακτης ανάγκης.

 

Τα μέλη του τρέμουν. Το μεγάλο τόξο Γκάντιβα — εκείνο το μεγαλοπρεπές όργανο της δόξας και της ταυτότητάς του, το φυσικό έμβλημα όλων όσων υπήρξε και έκανε — γλιστράει από τα δάχτυλά του. Το δέρμα του καίει σαν να έχει πυρετό. Οι τρίχες του ορθώνονται. Το στόμα του στεγνώνει. Το σώμα του δεν υπακούει. Αυτός που αντιμετώπισε βασιλιάδες-δαίμονες και ουράνιους αντιπάλους χωρίς να διστάσει, βρίσκεται τώρα ανήμπορος μπροστά στα πρόσωπα των δικών του αγαπημένων.

 

Οι μυστικές παραδόσεις έχουν από καιρό κατανοήσει ότι το σώμα δεν είναι ξεχωριστό από το ταξίδι της ψυχής — είναι το ταξίδι της ψυχής που γίνεται σάρκα, που γίνεται αισθητό, ορατό στον κόσμο. Όταν το εσωτερικό έδαφος μετατοπίζεται, το σώμα το γνωρίζει πρώτο. Οι γιόγκικες παραδόσεις μιλούν για κρίγια — αυθόρμητες σωματικές αντιδράσεις στην κίνηση της πνευματικής ενέργειας — τρέμουλο, θερμότητα, αλλαγμένη αναπνοή, αίσθηση ηλεκτρισμού που διαπερνά τα μέλη. Η χριστιανική μυστική παράδοση καταγράφει στους αγίους της τα στίγματα, τις εκστάσεις, τις αναλήψεις — όλα τρόποι με τους οποίους το σώμα μαρτυρεί αυτό που υφίσταται η ψυχή. Αυτό που βιώνει ο Αρτζούνα σε αυτή τη στιγμή δεν είναι λιγότερο από αυτό: το σώμα να γίνεται μάρτυρας της σύγκρουσης της ψυχής με μια πραγματικότητα μεγαλύτερη από αυτήν που ήταν εξοπλισμένη να συγκρατήσει.

 

Το τόξο που γλιστράει από τα χέρια του είναι ίσως η πιο συμβολικά δυνατή λεπτομέρεια σε ολόκληρο το πρώτο κεφάλαιο. Το Γκάντιβα δεν είναι απλώς ένα όπλο — είναι η ταυτότητα του Αρτζούνα. Ο πολεμιστής είναι αυτός που τεντώνει το τόξο. Όταν το τόξο πέφτει, ο πολεμιστής πέφτει. Ο εαυτός που οργάνωσε όλη του την ύπαρξη γύρω από μια συγκεκριμένη λειτουργία — γύρω από το να είναι ο καλύτερος, το όργανο της νίκης του ντάρμα, αυτός που μπορεί να κάνει αυτό που κανείς άλλος δεν μπορεί — βρίσκει ξαφνικά αυτόν τον εαυτό αδύνατο να διατηρηθεί. Τα χέρια που κράτησαν το τόξο σε δέκα χιλιάδες δοκιμασίες δεν μπορούν να το κρατήσουν τώρα. Όχι επειδή τα χέρια αδυνάτισαν, αλλά επειδή κάτι βαθύτερο από τα χέρια έσπασε.

 

IV. Η Ιερή Διάλυση της Ταυτότητας

 

Στη γλώσσα της μυστικής θεολογίας, αυτό που υφίσταται ο Αρτζούνα αυτή τη στιγμή είναι η αρχή αυτού που ο μεγάλος μεσαιωνικός χριστιανός μύστης Μάιστερ Έκχαρτ ονόμασε Abgeschiedenheit — απομάκρυνση, ή πιο ακριβώς, η απογύμνωση από όλα όσα δεν αποτελούν το ουσιώδες Εαυτό. Οι σουφικές παραδόσεις μιλούν για fana, την αφανισμό, την αναγκαία διάλυση του εγω-κτισμένου εαυτού ως προϋπόθεση για τη συνάντηση με το θείο. Η ινδουιστική παράδοση γνωρίζει αυτή τη διαδικασία ως το κάψιμο των ακαθαρσιών του εγώ στη φωτιά του tapas, της πνευματικής πειθαρχίας, ή —όπως εδώ— στην εξίσου εξαγνιστική φωτιά της συντριπτικής κρίσης.

 

Η ταυτότητα που έχει χτίσει ο Αρτζούνα σε όλη του τη ζωή είναι εξαιρετικά στιβαρή. Δεν είναι άνθρωπος μικρής αυτοαντίληψης. Είναι ήρωας με την πλήρη μυθολογική έννοια — μια μορφή της οποίας η αριστεία μετέχει του θείου, των οποίων οι πράξεις έχουν αλλάξει το σχήμα του κόσμου. Και όμως, ακριβώς το μέγεθος του κτισμένου του εαυτού, το ύψος και η δόξα της ταυτότητας-Αρτζούνα, κάνει τη διάλυσή της τόσο σεισμική. Οι μικροί εαυτοί πέφτουν ήσυχα. Η κατάρρευση μιας μεγάλης ψυχής σείει τη γη.

 

Όταν βυθίζεται στο κάθισμα του άρματός του, ανίκανος να σταθεί, ανίκανος να πολεμήσει, απρόθυμος να δράσει — αυτή η βύθιση είναι μια μορφή αλήθειας που η προηγούμενη ζωή του ποτέ δεν του είχε ζητήσει. Η ζωή του πολεμιστή οργανώνεται γύρω από την κίνηση προς τα εμπρός, την αποφασιστική δράση, την κατάκτηση της αντίστασης. Τώρα, για πρώτη φορά, ο Αρτζούνα κινείται προς εντελώς διαφορετική κατεύθυνση: προς τα μέσα. Προς τα κάτω. Στο σκοτάδι που υπήρχε πάντα εκεί, κάτω από την αστραφτερή επιφάνεια της ηρωικής του ταυτότητας, περιμένοντας ακριβώς αυτή τη στιγμή ακρότητας για να αποκαλυφθεί.

 

V. Η Ερώτηση που Δεν Μπορεί να Αποφευχθεί

 

Ο Αρτζούνα μιλάει στον Κρίσνα, και τα λόγια του ξεχύνονται σαν μεγάλος χείμαρρος απόγνωσης και σύγχυσης. Μιλάει για συγγενείς, για παραδόσεις, για τις γυναίκες που μένουν πίσω όταν πεθαίνουν οι πολεμιστές, για τη διατάραξη των οικογενειακών τελετουργιών και των προγονικών προσευχών. Μιλάει — και εδώ ο σύγχρονος αναγνώστης πρέπει να ακούσει με ιδιαίτερη προσοχή — για τη μόλυνση των βασιλείων και την καταστροφή των οικογενειών, με την οποία εννοεί κάτι πολύ βαθύτερο από κοινωνικές συμβάσεις. Εννοεί τη διάλυση του ιστού των σχέσεων και του νοήματος που δίνει στην ανθρώπινη ύπαρξη το πλαίσιο, τον σκοπό, την αίσθηση ότι κρατιέται μέσα σε κάτι μεγαλύτερο από το απομονωμένο άτομο.

 

Όμως κάτω από όλα αυτά τα συγκεκριμένα επιχειρήματα, κάτω από την προσεκτική απαρίθμηση των κοινωνικών και θρησκευτικών συνεπειών, πάλλεται μια μοναδική ερώτηση — η ερώτηση που έχει υπάρξει σε κάθε ανθρώπινη συνείδηση που έγινε ποτέ αρκετά ειλικρινής για να τη θέσει: Για τι είναι όλα αυτά; Για τι είναι οτιδήποτε από αυτά; Αν πρέπει να καταστρέψω αυτό που αγαπώ για να διατηρήσω αυτό που αγαπώ, τι ακριβώς είναι αυτό που διατηρώ; Αν η νίκη σημαίνει τον θάνατο δασκάλων και παππούδων και αγαπημένων ξαδέρφων, τι ακριβώς έχει κερδηθεί;

 

Αυτή δεν είναι ερώτηση που γεννιέται από αδυναμία ή σύγχυση, παρόλο που αναδύεται σε στιγμή κρίσης. Είναι η πιο σοβαρή ερώτηση που μπορεί να θέσει μια ανθρώπινη ψυχή. Είναι η ερώτηση που στέκεται πίσω από την κεντρική διδασκαλία κάθε μεγάλης πνευματικής παράδοσης — η ερώτηση που ο Βουδισμός απαντά με τη διδασκαλία της ατέλειας και της μη-προσκόλλησης, που ο Χριστιανισμός απαντά με το παράδοξο του να χάνεις τη ζωή για να τη βρεις, που η Βεδάντα απαντά με την αποκάλυψη ότι ο εαυτός που φοβάσαι να χάσεις ποτέ δεν ήταν ο πραγματικός εαυτός εξαρχής. Ο Αρτζούνα, στην απελπισία του, έχει φτάσει στο ίδιο το κατώφλι της βαθύτερης σοφίας της παράδοσης — και έφτασε εκεί όχι μέσω μελέτης ή πειθαρχίας αλλά μέσω της ακαταμάχητης πίεσης της βιωμένης εμπειρίας που τον πιέζει, επιτέλους, στα γόνατα.

 

VI. Το Έλεος που Κρύβεται στην Κατάρρευση

 

Υπάρχει μια διδασκαλία στη Ζεν παράδοση που μιλάει για τη μεγάλη αμφιβολία — τη στιγμή που η συνηθισμένη κατανόηση του ασκούμενου αποτυγχάνει τελικά και ολοκληρωτικά, όταν τα πλαίσια με τα οποία ο νους οργάνωνε την πραγματικότητα αποκαλύπτονται ανεπαρκή, όταν ο μαθητής συνειδητοποιεί, με όλο το βάρος αυτής της λέξης, ότι δεν γνωρίζει. Αυτή η μεγάλη αμφιβολία δεν είναι πρόβλημα προς επίλυση. Είναι κατώφλι προς διάβαση. Είναι η αναγκαία προκαταρκτική φάση για την γνήσια κατανόηση — όχι την κατανόηση που κατασκευάζεται από έννοιες και συσσωρεύεται επί χρόνια μελέτης, αλλά την κατανόηση που αναδύεται όταν ο εννοιολογικός νους έχει εξαντληθεί και κάτι παλαιότερο και βαθύτερο γίνεται ακουστό.

 

Ο Αρτζούνα, αυτή τη στιγμή, έχει φτάσει στη δική του μεγάλη αμφιβολία. Το τόξο — εκείνο το όργανο της βεβαιότητας, της κατευθυνόμενης δύναμης, της ακριβούς γνώσης του τι κάνει και γιατί — έχει πέσει. Και στη σιωπή που ανοίγει μετά την πτώση του, γίνεται δυνατό κάτι που πριν ήταν αδύνατο. Όχι αμέσως — η διδασκαλία της Γκίτα δεν δίνεται σε μια μοναδική στιγμή σοκ, αλλά μέσα από την μακρά υπομονετική ξετύλιξη δεκαοκτώ κεφαλαίων, μέσα από τα οποία ο Κρίσνα συναντά τον Αρτζούνα ακριβώς εκεί που βρίσκεται και τον οδηγεί, βαθμίδα-βαθμίδα, από την κατάρρευση στην κατανόηση. Όμως η κατάρρευση είναι η προϋπόθεση της κατανόησης. Η σιωπή που δημιουργείται από το πεσμένο τόξο είναι η σιωπή μέσα στην οποία η θεϊκή φωνή μπορεί επιτέλους να μιλήσει και να ακουστεί.

 

Ο μύστης βλέπει σε αυτή την κατάρρευση όχι αποτυχία αλλά δώρο — και μάλιστα δώρο που ο Αρτζούνα δεν το επέλεξε, δεν μπορούσε να το επιλέξει, αλλά το έλαβε χάρη στη δική του ανθρωπιά, στη δική του ικανότητα για αγάπη. Είναι η αγάπη του για τον Μπχίσμα που τον σπάει. Είναι η αγάπη του για τον Ντρόνα, για τους ξαδέρφους του, για τον περίπλοκο ανθρώπινο ιστό του κόσμου του, που του αφαιρεί από τα χέρια το όργανο της δύναμής του. Η αγάπη, στη μυστική όραση, είναι πάντα ο παράγοντας της μεταμόρφωσης — όχι η άνετη, επιβεβαιωτική αγάπη που λέει ναι σε όλα όσα ήδη είμαστε, αλλά η δαπανηρή, συντριπτική αγάπη που σπάει το κέλυφος του εαυτού και αφήνει το φως να μπει.

 

VII. Ανάμεσα στους Στρατούς, Ανάμεσα σε Δύο Εαυτούς

 

Οι δύο στρατοί που αντιμετωπίζονται πέρα από το πεδίο του Κουρουκσέτρα έχουν, τη στιγμή που πέφτει το τόξο του Αρτζούνα, γίνει κάτι περισσότερο από στρατιωτικές παρατάξεις. Έχουν γίνει οι δύο όψεις ενός διχασμένου εαυτού — ο εαυτός που γνωρίζει το καθήκον του και ο εαυτός που δεν μπορεί να το εκτελέσει· ο εαυτός που κατανοεί το αιώνιο και ο εαυτός που είναι μπλεγμένος στο χρονικό· ο εαυτός που, όπως θα διδάξει αργότερα ο Κρίσνα, είναι αθάνατος και άφθαρτος, και ο εαυτός που ταυτίζεται με το σώμα και προσκολλάται στις μορφές που αγαπά.

 

Ο Αρτζούνα στέκεται στο άρμα ανάμεσα σε αυτούς τους στρατούς όπως ο στοχαστής στέκεται στη διαλογιστική κατάσταση ανάμεσα στη σκεπτόμενη διάνοια και στη μαρτυρούσα επίγνωση — παγιδευμένος σε αυτόν τον λιμινικό χώρο όπου ο συνηθισμένος εαυτός έχει ανασταλεί αλλά ο βαθύτερος εαυτός δεν έχει ακόμα πλήρως δηλωθεί. Είναι το bardo της ανθρώπινης συνείδησης, η μεταβατική κατάσταση ανάμεσα σε έναν τρόπο ύπαρξης και σε έναν άλλο. Και όπως σε όλες τις γνήσιες λιμινικές καταστάσεις, χαρακτηρίζεται από αποπροσανατολισμό, από την απώλεια των οικείων συντεταγμένων, από τη διάλυση των βεβαιοτήτων που μέχρι τώρα έκαναν δυνατή τη συνεκτική δράση.

 

Αυτός είναι ο λόγος που ο μύστης έχει πάντα βρει στην απελπισία του Αρτζούνα όχι μια ντροπή που πρέπει να εξηγηθεί μακριά, αλλά έναν καθρέφτη προς στοχασμό. Κάθε ψυχή που έχει ποτέ επιδιώξει γνήσια μεταμόρφωση έχει γνωρίσει αυτή τη στιγμή — αυτή την ειδική ποιότητα σκοταδιού, αυτό το ακριβές είδος θλίψης που δεν μπορεί να παρηγορηθεί επειδή δεν ζητά παρηγοριά. Ζητά αλήθεια. Ζητά, από τον βαθύτερο τόπο ενός ανθρώπινου όντος που είναι ικανός να ζητήσει οτιδήποτε, την μία απάντηση που οι παρηγοριές του κόσμου δεν μπορούν να δώσουν.

 

Και στην ιερή οικονομία της Γκίτα, η απάντηση είναι ήδη παρούσα. Ήταν παρούσα από την αρχή. Ταξιδεύει στο άρμα δίπλα στη θλίψη, κρατά τα ηνία με υπομονετικά χέρια και περιμένει — όπως πάντα περιμένει το θείο, με μια υπομονή που περιλαμβάνει όλο τον χρόνο — τη σιωπή που ακολουθεί το τελευταίο επιχείρημα, την ηρεμία που ακολουθεί την εξάντληση όλων των στρατηγικών, την ανοιχτή και κενή στιγμή όταν η ψυχή, έχοντας επιτέλους αφήσει το τόξο της, στρέφεται προς αυτόν που πάντα ήταν δίπλα της και ρωτά: Δίδαξέ με. Δεν γνωρίζω. Είμαι δικός σου. Δίδαξέ με τι είναι πραγματικό.


 

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

jKRISHNAMURTI / "The Only Revolution" Commentaries

jKRISHNAMURTI / "The Only Revolution" Commentaries
California: 4. The Mystery Beyond Memory: A Journey Into Timeless Meditation
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

RELIGION / Religions Commentaries

RELIGION / Religions Commentaries
19. The Mirror of Eternity: A Meditation on Enlightenment as Unbounded Perception
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Quotes

Constantinos’s quotes


"A "Soul" that out of ignorance keeps making mistakes is like a wounded bird with helpless wings that cannot fly high in the sky."— Constantinos Prokopiou

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Copyright

Copyright © Esoterism Academy 2010-2026. All Rights Reserved .

Intellectual property rights


The entire content of our website, including, but not limited to, texts, news, graphics, photographs, diagrams, illustrations, services provided and generally any kind of files, is subject to intellectual property (copyright) and is governed by the national and international provisions on Intellectual Property, with the exception of the expressly recognized rights of third parties.
Therefore, it is expressly prohibited to reproduce, republish, copy, store, sell, transmit, distribute, publish, perform, "download", translate, modify in any way, in part or in summary, without the express prior written consent of the Foundation. It is known that in case the Foundation consents, the applicant is obliged to explicitly refer via links (hyperlinks) to the relevant content of the Foundation's website. This obligation of the applicant exists even if it is not explicitly stated in the written consent of the Foundation.
Exceptionally, it is permitted to individually store and copy parts of the content on a simple personal computer for strictly personal use (private study or research, educational purposes), without the intention of commercial or other exploitation and always under the condition of indicating the source of its origin, without this in any way implies a grant of intellectual property rights.
It is also permitted to republish material for purposes of promoting the events and activities of the Foundation, provided that the source is mentioned and that no intellectual property rights are infringed, no trademarks are modified, altered or deleted.
Everything else that is included on the electronic pages of our website and constitutes registered trademarks and intellectual property products of third parties is their own sphere of responsibility and has nothing to do with the website of the Foundation.

Δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας

Το σύνολο του περιεχομένου του Δικτυακού μας τόπου, συμπεριλαμβανομένων, ενδεικτικά αλλά όχι περιοριστικά, των κειμένων, ειδήσεων, γραφικών, φωτογραφιών, σχεδιαγραμμάτων, απεικονίσεων, παρεχόμενων υπηρεσιών και γενικά κάθε είδους αρχείων, αποτελεί αντικείμενο πνευματικής ιδιοκτησίας (copyright) και διέπεται από τις εθνικές και διεθνείς διατάξεις περί Πνευματικής Ιδιοκτησίας, με εξαίρεση τα ρητώς αναγνωρισμένα δικαιώματα τρίτων.

Συνεπώς, απαγορεύεται ρητά η αναπαραγωγή, αναδημοσίευση, αντιγραφή, αποθήκευση, πώληση, μετάδοση, διανομή, έκδοση, εκτέλεση, «λήψη» (download), μετάφραση, τροποποίηση με οποιονδήποτε τρόπο, τμηματικά η περιληπτικά χωρίς τη ρητή προηγούμενη έγγραφη συναίνεση του Ιδρύματος. Γίνεται γνωστό ότι σε περίπτωση κατά την οποία το Ίδρυμα συναινέσει, ο αιτών υποχρεούται για την ρητή παραπομπή μέσω συνδέσμων (hyperlinks) στο σχετικό περιεχόμενο του Δικτυακού τόπου του Ιδρύματος. Η υποχρέωση αυτή του αιτούντος υφίσταται ακόμα και αν δεν αναγραφεί ρητά στην έγγραφη συναίνεση του Ιδρύματος.

Κατ’ εξαίρεση, επιτρέπεται η μεμονωμένη αποθήκευση και αντιγραφή τμημάτων του περιεχομένου σε απλό προσωπικό υπολογιστή για αυστηρά προσωπική χρήση (ιδιωτική μελέτη ή έρευνα, εκπαιδευτικούς σκοπούς), χωρίς πρόθεση εμπορικής ή άλλης εκμετάλλευσης και πάντα υπό την προϋπόθεση της αναγραφής της πηγής προέλευσής του, χωρίς αυτό να σημαίνει καθ’ οιονδήποτε τρόπο παραχώρηση δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας.

Επίσης, επιτρέπεται η αναδημοσίευση υλικού για λόγους προβολής των γεγονότων και δραστηριοτήτων του Ιδρύματος, με την προϋπόθεση ότι θα αναφέρεται η πηγή και δεν θα θίγονται δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, δεν θα τροποποιούνται, αλλοιώνονται ή διαγράφονται εμπορικά σήματα.

Ό,τι άλλο περιλαμβάνεται στις ηλεκτρονικές σελίδες του Δικτυακού μας τόπου και αποτελεί κατοχυρωμένα σήματα και προϊόντα πνευματικής ιδιοκτησίας τρίτων ανάγεται στη δική τους σφαίρα ευθύνης και ουδόλως έχει να κάνει με τον Δικτυακό τόπο του Ιδρύματος.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~