CIRCLE OF LIGHT / Perennial Sayings

CIRCLE OF LIGHT / Perennial Sayings
19. The Eternal Dance of Life, Existence, and Consciousness
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

ESOTERISM STUDIES YOUTUBE / THE INFINITE DEPTH OF BEING

ESOTERISM STUDIES YOUTUBE  / THE INFINITE DEPTH OF BEING
8. The Luminous Thread: A Journey Through the Heart of All Religions

ESOTERISM STUDIES YOUTUBE / ΤΟ ΑΠΕΙΡΟ ΒΑΘΟΣ ΤΗΣ ΥΠΑΡΞΗΣ

ESOTERISM STUDIES YOUTUBE / ΤΟ ΑΠΕΙΡΟ ΒΑΘΟΣ ΤΗΣ ΥΠΑΡΞΗΣ
8. Το Φωτεινό Νήμα: Ένα Ταξίδι Μέσα από την Καρδιά Όλων των Θρησκειών

ESOTERISM STUDIES BOOKS

ESOTERISM STUDIES BOOKS
*BOOKS*
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

ESOTERISM ACADEMY NEW ARTICLE

ESOTERISM ACADEMY NEW ARTICLE
Suturday, 31 January, 2026

Sunday, August 7, 2022

Υπερβατική Πραγματικότητα

 


Η Μία Πραγματικότητα που τα περιλαμβάνει όλα


Η Εσωτερική Θεώρηση

Υπάρχει στην Εσωτερική Παράδοση μια Αντικειμενική Αντίληψη της Πραγματικότητας που προέρχεται από την ολοκληρωτική και χωρίς συνθήκες Βίωση της Πραγματικότητας (μια Άμεση Ανόθευτη και Πλήρης Θέαση της Πραγματικότητας, όπως είναι) κι όχι από κάποια υπό όρους αντίληψη ή νοητική σύλληψη. Είναι η Αλήθεια. Αυτή η Υπερβατική Εμπειρία προσεγγίζεται στις διάφορες Παραδόσεις μέσα στις ιδιαίτερες συνθήκες και σε συγκεκριμένα φιλοσοφικά και γλωσσικά πλαίσια με τους εκάστοτε αντίστοιχους  γνωσιολογικούς όρους. Αυτό σημαίνει πολύ απλά ότι σε όποια Παράδοση κι αν «εμβαθύνουμε» θα φτάσουμε τελικά στην Μία Γενική Αντικειμενική Αλήθεια. Αυτή η Αλήθεια αποτελεί την «Καρδιά» όλων των Παραδόσεων κι όλων των σοβαρών (κι όχι επιφανειακών) θρησκευτικών προσεγγίσεων της Πραγματικότητας.

Μπορούμε να το δούμε αυτό στην απλή παράθεση (και εκ των πραγμάτων συγκριτική θεώρηση) των σημαντικότερων Εσωτερικών Παραδόσεων, του Βουδισμού, της Βεδάντα, του Γιόγκα, του Χριστιανικού Μυστικισμού (όπου θα αναφερθούμε σε τρεις σημαντικές μορφές του Μυστικισμού, τον Διονύσιο Αρεοπαγίτη του 6ου αιώνα, τον Μάιστερ Έκχαρτ του (13ου) 14ου αιώνα και του Ιάκωβο Μπέμε του (16ου) 17ου αιώνα).

Αυτό που μας ενδιαφέρει (και σε αυτό που θέλουμε να επιστήσουμε την προσοχή) είναι, σε όλες αυτές τις Παραδόσεις ο Ορισμός Μιας Μοναδικής Πραγματικότητας, που είναι η Πραγματικότητα (το Θεμέλιο, το Στήριγμα κι η Ύστατη Ουσία) της Φαινομενικής Πραγματικότητας. Δεν μας ενδιαφέρει μια απλή ή αναλυτική παρουσίαση των Παραδόσεων. Άλλωστε αναφερόμαστε συνέχεια σε αυτές τις Διδασκαλίες.

Βουδισμός

Ο Βουδισμός είναι, και από Εσωτερική άποψη και θρησκειολογικά, η πιο σημαντική Παράδοση-Φιλοσοφική Διδασκαλία-Θρησκεία για πολλούς λόγους. Αυτό δεν μειώνει την αξία των άλλων Παραδόσεων. Ο Βουδισμός, στην «ιστορική» γνωσιολογική εξέλιξή του «επαναδιατυπώθηκε» σε όλα τα επίπεδα της ανθρώπινης νοημοσύνης, από το πιο   εξωτερικό-ρεαλιστικό μέχρι το πιο «αφηρημένο»: Βουδισμός (νοημοσύνη στραμμένη στο «εξωτερικό»), Μαντυαμάκα (Διαλεκτική Νοημοσύνη), Γιογκακάρα (Αντικειμενική Νοημοσύνη), Τσαν-Ζεν (Πραγματική Νοημοσύνη). Αυτό δείχνει όχι μόνο την πλήρη ανάπτυξη αυτής της Διδασκαλίας, αλλά και την ολοκληρωμένη προσέγγιση της Πραγματικότητας, από διάφορες σκοπιές. Αυτό ήταν απαραίτητο γιατί ο Βουδισμός απευθύνονταν σε όλες τις «κατηγορίες» των ανθρώπων, σε όποιο επίπεδο κι αν ανήκαν. Όλα αυτά ισχύουν μέχρι σήμερα και θα ισχύουν πάντα. Κι αυτό αποδεικνύει την «Διαχρονικότητα» της Βουδιστικής Διδασκαλίας.

Σε όλες τις «Σχολές» της Βουδιστικής Φιλοσοφίας (Γνωσιολογίας) η Πραγματικότητα είναι Μία, Μη-δυαδική.

Στον Βουδισμό Υπάρχει μόνο Μία Πραγματικότητα, το Ασαμσκρίτα (το Βασίλειο του Ασαμσκρίτα, Ουντάνα, VIII, I, 1ος αιώνας π.Χ.) που «περιλαμβάνει» όλα τα φαινόμενα-σαμσκρίτα. Η Αλήθεια των φαινομένων ολοκληρώνεται στο Νιρβάνα, στην πλήρη διάλυση της άγνοιας, της αυταπάτης. Έτσι αποδεικνύεται ουσιαστικά ότι Νιρβάνα και Σαμσάρα είναι τελικά Μία Πραγματικότητα, η Πραγματικότητα. Για τον Φωτισμένο «νου» τα φαινόμενα δεν είναι ούτε μια άλλη πραγματικότητα, ούτε «εμπόδιο», είναι απλά δραστηριότητες, πραγματικές κι ονειρικές ταυτόχρονα.

Στο Μαντυαμάκα Υπάρχει μόνο Μία Πραγματικότητα, το Σουνυάτα (Κενότητα), το Χωρίς Ιδιότητες αλλά Πλήρες από Ζωή Υπόβαθρο, που αφήνει την «ανάδυση» των φαινομένων χωρίς να Αλλοιώνεται. Η Διαλεκτική Ανάλυση αποκαλύπτει την πραγματική «ουσία» των φαινομένων που είναι η Κενότητα.

Στο Γιαγκακάρα δεν Υπάρχει παρά Μόνον-Συνείδηση (Μόνον-Νους). Τα φαινόμενα «αναδύονται» και «διαλύονται» στην Απεραντοσύνη της Συνείδησης, όπως στον Ουρανό σχηματίζονται συμπυκνώσεις-σύννεφα, που διαλύονται πάλι στον Ανοιχτό Ουρανό.

Στο Τσαν-Ζεν Υπάρχει Μόνο η Φωτισμένη Φύση του Βούδα, η Ανοιχτή Συνείδηση, ο Ασύλληπτος Αρχέγονος Νους που Ρέει Αιώνια Χωρίς να εμποδίζεται από τίποτα. Το «σταμάτημα» σε κάποια αντίληψη δημιουργεί την άγνοια, την διαστρεβλωμένη αντίληψη της πραγματικότητας. Η «αποκατάσταση» ελευθερώνει την Ζωή.

Τελικά, στον Βουδισμό, δεν έχει σημασία που είμαστε (ποια είναι η «δεδομένη συνείδηση»). Όποιο Μονοπάτι («Σχολή») κι αν πάρουμε Αναδυόμαστε στην Μία Πραγματικότητα, είτε το ονομάζουμε Νιρβάνα, είτε Κενότητα, είτε Μόνο-Συνείδηση, είτε Φύση του Βούδα.

Στην πραγματικότητα, όταν σταθούμε «ακίνητοι» (τι σημαίνει πραγματικά αυτό χρειάζεται μια εξήγηση) και δούμε κατανοούμε την Μοναδική Πραγματικότητα γιατί είναι μέσα στην «Φύση» μας να κατανοούμε, πηγαία, αυθόρμητα κι ανεμπόδιστα.

Η «Πειθαρχία», η «Άσκηση», οι «πρακτικές» κι όλα αυτά που αναλύονται αιώνες τώρα χρειάζονται μόνο για να «απεμπλακεί» ο δυαδικός-νους από την λανθασμένη αντίληψη. Τελικά αυτό που «πραγματοποιείται» είναι ήδη η «Φύση» μας, εξαρχής και για πάντα. Η «άγνοια» είναι πάντα ένα παροδικό φαινόμενο.

Βεδάντα

Σύμφωνα με την Διδασκαλία της Αντβάιτα Βεδάντα Υπάρχει Μία και Μοναδική Πραγματικότητα, το Βράχμαν, που τα Περιλαμβάνει Όλα, και τα Φαινόμενα. Είναι η Αρχέγονη Πραγματικότητα που Δημιουργεί, Διατηρεί και Αποσύρει Μέσα της το σύμπαν. Είναι το Θείο Έδαφος της ύπαρξης, κάθε ύπαρξης (Divine Ground of all being). Υπάρχει Μία Πραγματικότητα, όχι δύο (το Βράχμαν και τα Φαινόμενα). Τα Φαινόμενα δεν είναι παρά Δραστηριότητα, Κίνηση της Πραγματικότητας μέσα στον Χώρο και τον Χρόνο. Υπάρχουν μόνο σαν Στιγμιαία Φαινόμενα που δεν αφήνουν ίχνη αλλά «κληροδοτούν» ιδιότητες στα επόμενα φαινόμενα (κι έτσι υπάρχει συνέπεια και συνέχεια στην Δημιουργία). Τα Φαινόμενα όχι μόνο είναι εξαρτημένα από την Πραγματικότητα αλλά δεν έχουν καν δική τους ουσία, δεν είναι ξεχωριστές υπάρξεις. Το Σύμπαν (όλοι οι κόσμοι) δεν προέρχεται απλά από το Βράχμαν, είναι το Βράχμαν, Δραστηριότητες του Βράχμαν. Μόνο ο δυαδικός (συγχυσμένος) νους βλέπει τα φαινόμενα σαν κάτι ξεχωριστό από την Πραγματικότητα, σαν μια άλλη πραγματικότητα. Προφανώς αυτή η «οπτική» είναι λανθασμένη. Η Αλήθεια των Φαινομένων δεν είναι στα Φαινόμενα αλλά στην πίσω από αυτά Πραγματικότητα. Αλλιώς, η Πραγματικότητα είναι το Αιώνιο, πίσω και πέρα από το φαινομενικό.

Όταν η Συνείδηση Αναδύεται στην Πραγματικότητα βλέπει ότι υπάρχει μόνο Μία και Μοναδική Πραγματικότητα. Αυτό σημαίνει ότι μόνο βιωματικά μπορούμε να Προσεγγίσουμε την Πραγματικότητα. Δεν μπορούμε να την «αντιληφθούμε», ούτε να την νοήσουμε (να σχηματίσουμε κάποια έννοια για Αυτήν). Πολύ περισσότερο δεν μπορούμε να την βρούμε στην εξωτερική εμπειρία, στους κατώτερους κόσμους.

Αν Υπάρχει Μόνο Μία Πραγματικότητα, κι αν Είμαστε Ήδη Αυτή η Πραγματικότητα, δεν χρειάζεται να γίνουμε κάτι, να πραγματοποιήσουμε κάτι. Αν αυτό σημαίνει την πλήρη απόσυρση από τον εξωτερικό κόσμο των φαινομένων, την «διάλυση» όλων των δραστηριοτήτων που «παράγουν» φαινόμενα, τότε ναι, δεν χρειάζεται να κάνουμε τίποτα. Η Πραγματικότητα Αναδύεται από Μόνη της. Όταν όμως δεν Είμαστε Καθαρή Συνείδηση αλλά είμαστε ήδη εμπλεκόμενοι στα φαινόμενα, πιστεύουμε ότι είμαστε κάτι (διαφορετικό από την Πραγματικότητα) κι ότι πρέπει να βιώσουμε την Πραγματικότητα, κλπ. Έτσι λειτουργεί ο δυαδικός νους που δίνει πίστη (κι αληθοφάνεια) στα φαινόμενα.

Στην πραγματικότητα η Τζνάνα (ή η Τζνάνα Γιόγκα) δεν έχει τίποτα να κάνει με άσκηση, πειθαρχία, προσπάθεια, επίτευξη, οτιδήποτε. Το Αληθινό Σαμάντι Πραγματοποιείται όταν εγκαταλείπονται όλες οι λανθασμένες ιδέες. Κι είναι όλες οι ιδέες λανθασμένες. Αυτός ο Δρόμος οδηγεί στην πλήρη κενότητα (από την άποψη του δυαδικού νου) ή στην Πλήρη Απελευθέρωση, στην Αληθινή Ελευθερία (από την άποψη του αφυπνισμένου νου).

Η Συνείδηση στο Σαμάντι είναι Πλήρως Ακίνητη (Still, Ακίνητη, Ήσυχη, Ήρεμη) αλλά σε Πλήρη Εγρήγορση, σε Πλήρη Επαφή και σε Πλήρη «Ανταπόκριση» προς τα Φαινόμενα. Η Πραγματικότητα που Βιώνουμε είναι Πλήρης, τα Περιλαμβάνει Όλα (και τα Φαινόμενα) αλλά τα Βλέπει με την Ορθή Ματιά, δεν «παραπλανάται» πιά. Αυτή είναι η πραγματική έννοια της Μη-δυαδικής Εμπειρίας.

Sarvam khalvidam brahma, "Όλα αυτά είναι Βράχμαν" (Chandogya Upanishad 3.14.1). Έχει ειπωθεί πριν αιώνες. Αλλά υπάρχουν άνθρωποι που ακόμα δεν κατανοούν.

Γιόγκα

Ο Πανταζάλι ξεκινά το «Γιόγκα-Σούτρας» με τέσσερις λέξεις που λένε τα πάντα (αν μπορείς να κατανοήσεις). «Γιόγκα Τσίττα Βρίττι Νιρόντχα», «Γιόγκα είναι η εξάλειψη των διακυμάνσεων του νου»,  (Γ.Σ. Ι,2). Εδώ εμπεριέχεται μια Ολόκληρη Φιλοσοφία, μια Πλήρης Πνευματική Πρακτική κι ένα Εσωτερικό Βίωμα της Πραγματικότητας.

Τι είναι για τον Πανταζάλι «Τσίττα»; Τι είναι «βρίττις»; Τι ακριβώς σημαίνει «νιρόντχα»;

Το «Τσίττα» είναι η Αρχή της Συνείδησης, η Απόλυτη Συνείδηση. Έχει την ίδια εσωτερική έννοια που έχει το «Τσιτταμάτρα» (Μόνον-Νους) στο Βουδιστικό Γιογκακάρα. Είναι η Καθαρή Συνείδηση. Υπάρχει μόνο Καθαρή Συνείδηση. Η Ανθρώπινη Συνείδηση είναι Καθαρή Συνείδηση, Χωρίς Ιδιότητες, Πέρα από τον Χώρο, Πέρα από τον Χρόνο.

Τι είναι λοιπόν αυτό που «διαφοροποιεί» τις υπάρξεις; Τι είναι αυτό που «διαφοροποιεί» την «δεδομένη συνείδηση» που βιώνει ο άνθρωπος από την Καθαρή Συνείδηση; Είναι τα «βρίττις», το «περιεχόμενο» της Συνείδησης, οι «διακυμάνσεις». Οι «διακυμάνσεις» δημιουργούν τις αντικειμενικές καταστάσεις και τις υποκειμενικές εμπειρίες, όλη αυτή την ποικιλία των κόσμων και της ζωής.

Η Μόνη Πραγματικότητα είναι η Καθαρή Συνείδηση, Αυτό που Βλέπει η Καθαρή Συνείδηση, που περιλαμβάνει κι όλες τις δραστηριότητες, τα βρίττις, την ποικιλία των φαινομένων.

Έτσι όταν μιλάμε για τον Άνθρωπο μιλάμε για την Καθαρή Συνείδηση που έχει και λειτουργεί μέσα από ένα συγκεκριμένο περιεχόμενο (τα βρίττις). Λειτουργώντας ο άνθρωπος, όχι σαν Καθαρή Συνείδηση αλλά μέσα από το «περιεχόμενο» προφανώς βλέπει μια αλλοιωμένη πραγματικότητα.

Για να μπορέσει ο άνθρωπος να βιώσει την Πραγματικότητα, να Δει Καθαρά, θα πρέπει να μείνει Ακίνητος, Ήρεμος, Ήσυχος, Σιωπηλός (στην σκέψη), Χωρίς εγώ. Αυτό περιγράφει την Οδό, τα Στάδια, τα Σκαλοπάτια, που οδηγούν στην εξάλειψη των βρίττις που σχετίζονται με το σώμα, τις αισθήσεις, το νου, την αίσθηση της ύπαρξης.

Στην πραγματικότητα, εφόσον η Καθαρή Συνείδηση είναι το Μόνο Σταθερό Υπόβαθρο της Ύπαρξης κι οι «διακυμάνσεις» (που «διαφοροποιούν» την ύπαρξη) είναι πρόσκαιροι σχηματισμοί, δεν θα έπρεπε να υπάρχει δυσκολία στην εγκατάλειψη όλων των απατηλών φαινομένων. Αυτό που στην πραγματικότητα δεσμεύει τους ανθρώπους δεν είναι ο κόσμος (που έτσι κι αλλιώς ακολουθεί την πορεία του), είναι οι προσωπικές ταυτίσεις με καταστάσεις και συμπεριφορές. Το πρόβλημα δεν είναι στην σχέση μας με τον κόσμο, είναι στις υποκειμενικές αυταπάτες που πρέπει να απορριφθούν. Όταν όλα αυτά εξαντληθούν η Πραγματικότητα Φαίνεται όπως Είναι, Ολόκληρη, εμπεριέχοντας και τα φαινόμενα.

Χριστιανικός Μυστικισμός

Διονύσιος Αρεοπαγίτης

Ο μοναδικός αντικειμενικός όρος (για την μυστική σκέψη του Διονυσίου) που μπορεί να «προσεγγίσει» την Μοναδική Πραγματικότητα, τον Θεό, είναι ο «Θείος Γνόφος». Η Πραγματικότητα είναι Υπερβατική, πέραν κάθε Αντίληψης και Νόησης και κάθε έννοιας υπαρκτού. Ό,τι Υπάρχει («Θεός», Δημιουργία, Κόσμοι, Οντότητες, Άνθρωπος…) είναι «Θεοφάνεια», «Ενδείξεις Θεού», Ενέργειες ή Δραστηριότητες, Ίχνη Φαινομένων του Θεού. Έτσι η Αληθινή Γνώση της Πραγματικότητας (του Θεού) δεν μπορεί παρά να είναι Αποφατική, πρέπει να Υπερβούμε κάθε αντιληπτική ή φαινομενική πραγματικότητα, να Εισέλθουμε Βιωματικά στον «Θείο Γνόφο». Δια της «Αγνωσίας» γνωρίζουμε, βιώνουμε το Ασύλληπτο Μυστήριο της Θείας Πραγματικότητας.  Εδώ μιλάμε για Άμεση Εμπειρία, Άμεση Θέαση της Πραγματικότητας κι όχι για κάποιο αντιληπτικό περιεχόμενο. Η Πραγματικότητα δεν μπορεί να γίνει αντιληπτικό αντικείμενο. Στην Οδό της Καταφατικής Γνώσης δεν γνωρίζουμε παρά φαινόμενα. Προφανώς δεν είναι αυτή η Αληθινή Οδός.

Έτσι, μόνο με την Άμεση Εμπειρία, με την Βιωματική Θέαση της Πραγματικότητας (κι όχι μέσω της Αντίληψης, της Νόησης, ή της Αίσθησης) μπορούμε να Προσεγγίσουμε την Αντικειμενική Αλήθεια, Υπερβαίνοντας κάθε «Θεοφάνεια». Η «Θεοφάνεια» (άσχετα με το «που», το «πότε», το «πως», ή το «γιατί», που «απασχολούν» τον ανθρώπινο στοχασμό) Θεμελιώνεται, Στηρίζεται κι Αναφέρεται στην Πραγματικότητα. Είναι Θεία Ενέργεια (Ενέργειες), Δραστηριότητες, Φαινόμενα με Ορίζοντα την Πραγματικότητα. Δεν είναι Αληθινή ή Ψεύτικη, είναι απλά ένα «Γίγνεσθαι» που Εξαντλείται στην Πραγματικότητα που είναι η Πηγή του.

Τι είναι λοιπόν, μέσα στην μυστική σύλληψη του Διονυσίου  η «Οντότητα», ο «Άνθρωπος»; Δεν υπάρχει παρά Μια  Μοναδική Πραγματικότητα και «θεοφάνειες» που  πηγάζουν, ενυπάρχουν και τελειώνονται στην Πραγματικότητα. Ο Άνθρωπος είναι η Πραγματικότητα που «εμφανίζεται», σαν «θεοφάνεια» μέσα στον Χώρο, τον Χρόνο και τις ιδιαίτερες συνθήκες και καταστάσεις. Ο Άνθρωπος Ολοκληρώνεται μέσα στην Πραγματικότητα. Δεν υπάρχει άλλη Οδός.

Για την Μυστική Θεολογία του Διονυσίου, έχουν γραφεί πολλά και σε πανεπιστημιακούς διαδρόμους και σε γραφεία αναζητητών, άλλοτε εμπνευσμένα κι άλλοτε ανόητα. Το σημαντικό είναι να Βαδίσει κάποιος την Αποφατική Οδό ο ίδιος, να έχει Άμεση Θέαση της Πραγματικότητας ο ίδιος. Τότε θα κατανοήσει όχι μόνο τον Διονύσιο αλλά τα πάντα.

Μάιστερ Έκχαρτ

Για τον Έκχαρτ υπάρχει Μια Μοναδική Πραγματικότητα που ονομάζει Θεμέλιο (Grund) του Παντός και των Πάντων. Είναι η Θεότητα (Gottheit) που «Δημιουργεί» τα Πάντα, τον Θεό (Gott), τους Κόσμους, τα όντα και τις οντότητες. Είναι το «Βάθος» των Πάντων. Είναι ταυτόχρονα η «άρνηση της αρνήσεως» (η πλήρης εξάλειψη της αντίληψης), το «μηδέν» (της δυαδικής συνηθισμένης αντίληψης).

Από το Μη Αντιληπτό Βάθος της Θεότητας εξέρχονται σαν «απορροές» τα Πάντα. Το Βάθος είναι το Βάθος των Πάντων, κάθε οντότητας, είναι η Πραγματικότητά τους.

Τελικός Σκοπός όλης της Δημιουργίας κι όλων των όντων είναι η Επιστροφή στο Βάθος, στην Αρχική Ενότητα της Θεότητας στην Αιώνια Ζωντανή Ακινησία που είναι Χωρίς Ιδιότητες, Όρους και Όρια.

 Ο Άνθρωπος στην Μυστική Σκέψη του Έκχαρτ δεν είναι παρά το Βάθος, η Θεότητα, που Εκδηλώνεται στην «Δημιουργία», στους Κόσμους. Αυτό σημαίνει το «κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωσιν» του βιβλίου «Γέννεσις». Αυτό σημαίνει ότι ο Άνθρωπος έχει μέσα του τον Θείο Σπινθήρα, ένα Αδημιούργητο  Στοιχείο, που είναι πέρα από τον Χώρο και τον Χρόνο, πέρα από κάθε φαινομενική ύπαρξη.

Ο Έκχαρτ, στα Γερμανικά Κηρύγματά του που απευθύνονταν σε μύστες και πιστούς βεβαιώνει πολλές φορές ότι το Βάθος της Ψυχής, του Ανθρώπου (Grund) είναι Αυτό το Ίδιο το Θεϊκό Βάθος (Grund): «Στο βάθος της ψυχής, εκεί το βάθος του θεού και το βάθος της ψυχής είναι ένα βάθος» (Eckhart, Meister. Die Deutschen Werke. I. σελ. 253,5-6).

Στην πραγματικότητα ο Έκχαρτ μιλά για μια Μοναδική Πραγματικότητα, που είναι η Πραγματικότητα όλων των Φαινομένων της Δημιουργίας. Άδικα θα χαρακτηριζόταν σαν «πανθεϊστής». Κι ενώ μιλά για κάτι που Βιώνει ο ίδιος σαν Βάθος, για κάτι που μπορεί να βιώσει κάθε άνθρωπος στο Βάθος της οντότητάς του δεν γίνεται κατανοητός από τους ανθρώπους που ακολουθούν την δυαδική αντίληψη της πραγματικότητας και κατηγορείται για αιρετικός. Το ερώτημα, επτά αιώνες μετά παραμένει πάντα το ίδιο: Είναι η Αλήθεια αιρετική; Φυσικά δεν περιμένουμε απάντηση από τους δυαδικούς ανθρώπους. Ακόμα και σήμερα δεν κατανοούν τον Έκχαρτ. Ακόμα και ακαδημαϊκοί μελετητές είναι μακριά από την Αλήθεια του Έκχαρτ.

Κατανοώντας ορθά την αντίληψη του Έκχαρτ για την Μία Μοναδική Πραγματικότητα που είναι η Πραγματικότητα όλων των Φαινομένων της Δημιουργίας μπορούμε να αντιληφθούμε το πραγματικό περιεχόμενο της «μυστικής ένωσης (unio mystica). Μέσα στην Μυστική Αντίληψη του Έκχαρτ είναι δυνατή η Βίωση του Βάθους της Ύπαρξης που είναι το Μοναδικό Βάθος της Θεότητας. Με την απόσυρση από τον κόσμο, με την Υπέρβαση όλων των φαινομένων της Δημιουργίας, φτάνουμε στο Υπέρτατο Άγνωστο, στο Θεμέλιο των Πάντων. Όπως λέει ο Έκχαρτ: «εδώ το βάθος του θεού είναι το δικό μου βάθος και το δικό μου βάθος είναι το βάθος του θεού» ( Eckhart, Meister. Die Deutschen Werke. I. σελ. 90 ).

Αν ακολουθήσουμε την δυαδική σκέψη και θεωρήσουμε τον Θεό διαφορετικό από τον άνθρωπο η «ένωση» με τον Θεό καθίσταται προβληματική. Δεν ξεπερνιέται η δυαδικότητα.

Ιάκωβος Μπέμε

Η Υπέρτατη Πραγματικότητα, στην Μυστική σκέψη του Μπέμε είναι η Άβυσσος της Ενότητας (Abyss), το Αρχέγονο Τίποτα, η Πρωτογενής Θεότητα, το Θείο Τίποτα, Μία Ζωντανή Πραγματικότητα, που Υπάρχει από Μόνη της, Μόνη της, Ολοκληρωμένη. Είναι το Ungrund, το Απόλυτο της Αποφατικής Θεολογίας, η Θεότητα (το Grund, το Gottheit του Μάιστερ Έκχαρτ). Ungrund σημαίνει Αυτό που δεν Στηρίζεται Πουθενά, το Ελεύθερο, το Άπειρο, η Δυνατότητα του Παντός, το Αδιαφοροποίητο Απόλυτο, που είναι Χωρίς Ιδιότητες και περιγραφή.

Το Ungrund Γεννά τα Πάντα, τα Περιέχει και τα «Αφομοιώνει». Όλα αυτά που «Εμφανίζονται» είναι το Grund (Θεμέλιο, Βάση, Λόγος). Έτσι «Γεννιέται» ο Θεός (Ο Τριαδικός Θεός), οι Τρεις Κόσμοι (ο Ουράνιος Κόσμος, ο Αόρατος Νοητικός-Αστρικός Κόσμος, ο Εξωτερικός Κόσμος των Αισθήσεων, τα όντα και τα πράγματα.. Όλα αυτά δεν είναι παρά Δραστηριότητες, Σχηματισμοί στο Ανέγγιχτο Φόντο του Ungrund. Έτσι έχουμε Μια Μοναδική Πραγματικότητα, το Ungrund (Uncreated, Unformed, το Ασχημάτιστο), που «Δέχεται» Μέσα του το Grund (Created, Formed, το Σχηματισμένο). Το Σχηματισμένο Βασίζεται, Συντηρείται κι Αναφέρεται στο Ασχημάτιστο. Δεν είναι παρά «Ένδειξη», Σύμβολο του Ασχημάτιστου. Η «Αλήθεια» του Σχηματισμένου είναι το Ασχημάτιστο. Έτσι σε Αυτή την Κατάσταση δεν υπάρχει καμία δυαδικότητα.

Αν το Ungrund, το Άκτιστο, Αδημιούργητο, είναι η Μοναδική Πραγματικότητα, η Αλήθεια κάθε Ύπαρξης, Φαινομένου, Όντος και πράγματος, τότε κι ο Άνθρωπος δεν είναι παρά Αυτό, το Ungrund, που εκδηλώνεται με «μορφή». Πως λοιπόν «προσανατολίζεται» ο άνθρωπος, που βαδίζει, που κατευθύνεται;

Η «Γέννηση» του Θεού Φέρνει το Φως στην Δημιουργία, στους Κόσμους και στα όντα. Αλλά όπου υπάρχει Φως υπάρχει και Σκιά. Κι όσο «κατερχόμαστε» στους Κόσμους το Σκοτάδι «πυκνώνει».

Ο Άνθρωπος Οφείλει να Ακολουθήσει την Οδό του Φωτός. Αυτή είναι η Αληθινή Θρησκεία κι αυτή είναι η Μοναδική Ιερή Πράξη, η θρησκεία της καρδιάς που γίνεται βίωμα και πράξη.

Ο Άνθρωπος Οφείλει να Ανυψωθεί πάνω από τους Κόσμους, μαζί με τον Θεό στην Άπειρη Θεότητα του Ungrund.

Είναι σίγουρο (και μπορεί να αποδειχθεί) ότι η Μυστική Σκέψη του Μπέμε είναι αυθεντική, πηγαία κι είναι εξολοκλήρου «δική» του. Κατά περίεργο τρόπο η Διδασκαλία του για το Ungrund, Grund μοιάζει με την Διδασκαλία του Βούδα για το Ασαμσκρίτα-σαμσκρίτα. Επίσης η Διδασκαλία για την Πρωτογεννή Θεότητα και τον Θεό που «Γεννιέται» μοιάζει με την Βεδαντική Διδασκαλία για το Απρόσωπο Βράχμαν και το Προσωπικό Τριμούρτι. Θα μπορούσαμε να αναφέρουμε κι άλλες τέτοιες «ομοιότητες». Αυτές οι «ομοιότητες» δεν οφείλονται σε επηρεασμό ή δανεισμό. Οφείλονται στο απλό γεγονός ότι όλοι οι Μύστες, σε όλες τις Παραδόσεις, βιώνουν την Μία Μοναδική Πραγματικότητα, την Μία Εσωτερική Αλήθεια.

Η Ερμηνεία της Εικόνας

Υπάρχει Μία Μόνο Πραγματικότητα. Το «Φαινόμενο» έχει μόνο μία ουσία, μία αλήθεια που διαλύεται στην Πραγματικότητα.

Η Πραγματικότητα Είναι Χωρίς Ιδιότητες, για αυτό η Λευκότητα, που Συμβολίζει πάντα το Αγνό, το Καθαρό, το Ανόθευτο,  το Ανοιχτό, το Ελεύθερο, το Ανεμπόδιστο, το Πλήρες  και Ολοκληρωμένο, την Μακαριότητα.

Το «Φαινόμενο» παριστάνεται σαν Ανοιχτός Κύκλος για να δείξει ακριβώς ότι ο Ορίζοντας του Φαινομένου Διαλύεται στο Πραγματικό. Το «Όριο» κι η «Ολοκλήρωση» του Φαινομένου είναι η Πραγματικότητα.

Ταυτόχρονα ο Κύκλος υποδεικνύει ότι η Ζωή του Φαινομενικού Πηγάζει από την Απεραντοσύνη της Πραγματικότητας και «Καταλήγει» πίσω στην Πηγή της.

Συνάμα φανερώνεται η εξελικτική πορεία του Φαινομενικού προς την Ολοκλήρωση μέσα στο Πραγματικό και Αποσαφηνίζεται η Οδός της Κατανόησης, η Πρακτική Οδός για όσους εμπλέκονται ακόμα μέσα στην δυαδικότητα.

Τελικά η Πραγματικότητα Είναι Μία, Όλα. Δεν υπάρχουν δύο πραγματικότητες (η Πραγματικότητα κι η Αυταπάτη) παρά μόνο για τον δυαδικό νου.

Η Θρησκειολογική Ανάλυση

Αγαπητοί φίλοι, η «ανώτερη επίγνωση» που πραγματοποίησαν όλοι οι (σοβαροί) οπαδοί του εσωτερισμού είναι τελείως διαφορετική από την «επίγνωση του συνηθισμένου ανθρώπου»...

Η ανώτερη, διαφωτισμένη, επίγνωση, είναι άμεση, «εξωδιανοητική» σύλληψη της Πραγματικότητας.

Η απελευθερωμένη (από τους προσωπικούς μηχανισμούς που παραμορφώνουν) επίγνωση, κατ’ αρχήν αντιλαμβάνεται τον εαυτό σαν μέρος Μίας Ευρύτερης Αντικειμενικής Πραγματικότητας: σαν κέντρο επίγνωσης του Παγκόσμιου Αντικειμενικού... (χωρίς αυτό να σημαίνει ότι ταυτίζεται ή απορροφάται στο Όλον).

Αυτή η Ευρύτερη Αντίληψη, συμπεριλαμβάνει, αλλά ξεπερνά τον φυσικό κόσμο.

Οι πληροφορίες από τον φυσικό κόσμο περνούν μέσα από τους διανοητικούς μηχανισμούς χωρίς επεξεργασία, (χωρίς να αναφέρονται σε ένα εγώ, χωρίς διανοητική ανάλυση, χωρίς αντιληπτική παραμόρφωση): Αντιλαμβάνεται από τον φυσικό κόσμο, απλά, αυτό που είναι.

Μία τέτοια επίγνωση βιώνει μόνο το τώρα (και δεν διασκορπίζεται στην φαντασία του αύριο και την μνήμη του χθες)...

Η μη-διαφωτισμένη επίγνωση του συνηθισμένου ανθρώπου λειτουργεί τελείως διαφορετικά.

Κατ’ αρχήν η επίγνωση λειτουργεί όχι σαν αυτόνομη επίγνωση, αλλά μόνο μέσα από τους παραμορφωτικούς προσωπικούς μηχανισμούς.

Όλες οι πληροφορίες αναφέρονται στο εγώ και συσχετίζονται με το εγώ. Αυτό είναι μία σύνθετη διαδικασία που απαιτεί χρόνο (έστω και ελάχιστο): Έτσι εκδηλώνεται η πρώτη παραμόρφωση κι όλα γίνονται «υποκειμενικά».

Εκδηλώνεται, επιπρόσθετα, όχι μόνο η πρωτογενής διανοητική αντίληψη που υποκειμενικοποιεί, αλλά και διανοητική δραστηριότητα, σκέψη, φαντασία, μνήμη, και συνεχής επεξεργασία των πληροφοριών, για να κωδικοποιηθούν, να κατηγοριοποιηθούν, κλπ...

Εκδηλώνεται ακόμα μία διαρκής επιλεκτική πρόσληψη, των φυσικών γεγονότων.

Μία μη-διαφωτισμένη επίγνωση προσπαθεί να μεταφέρει όλες τις πληροφορίες στο εγώ και να τις συσχετίσει με το εγώ κι έτσι υποκειμενικοποιεί τα πάντα... Ακόμα και την μεταφυσική εμπειρία μίας ανώτερης επίγνωσης, προσπαθεί να την αναφέρει στο εγώ, την υποκειμενικοποιεί, κι επειδή αδυνατεί να «συλλάβει» έξω από το υποκείμενο, πιστεύει ότι «κανένας δεν μπορεί»... (Αυτό όμως δεν το λέει η Λογική του Αριστοτέλη...)...

Αγαπητοί φίλοι, όλοι οι (σοβαροί) οπαδοί του εσωτερισμού άσκησαν κάποιες πρακτικές, ακριβώς για να ξεπεράσουν τους προσωπικούς παραμορφωτικούς μηχανισμούς (εγώ, διανόηση, επιλεκτική αντίληψη)... Παραδείγματα:

Οι χριστιανοί ησυχαστές μιλούν ακριβώς για τον έλεγχο και το ξεπέρασμα των τριών ειδών λογισμού, των σύνθετων-εμπαθών, των ανθρωπίνων, και των «αγγελικών», (που αντιστοιχούν ακριβώς στους τρεις μηχανισμούς που αναφέραμε, την επιλεκτική αντίληψη, τον διανοητικό σχολιασμό και την εμμονή στο εγώ), για να φτάσουν στον απελευθερωμένο, καθαρό νου: Μόνο ο καθαρός νους μπορεί να αντιληφθεί την Ευρύτερη Πνευματική Πραγματικότητα, τον Θεό... Ο Θεός Είναι Μία Ζωντανή Πραγματικότητα στην Οποία «κοινωνούμε»... Με την εσωτερική πορεία σε αυτή την ανώτερη επίγνωση φτάνουμε ως την τελική Ένωση με τον Θεό...

Οι βουδιστές, πραγματοποιούν, κατ’ αρχήν, τα εξωτερικά ντυάνα για να εξουδετερώσουν ακριβώς τις διαδικασίες, σάμτζνα, σαμσκάρα, βιτζνάνα, (που αντιστοιχούν ακριβώς στους τρεις μηχανισμούς που αναφέραμε, την επιλεκτική αντίληψη, τον διανοητικό σχολιασμό και ην εμμονή στο εγώ), και να φτάσουν σε μία ανώτερη επίγνωση μίας ευρύτερης πραγματικότητας... Με τα εσωτερικά σαμαππάτι ξεπερνούν τις τρεις καταστάσεις της ανώτερης επίγνωσης για να φτάσουν στην Κατάσταση Ασαμσκρίτα (Αδημιούργητο), πραγματοποιώντας το τελικό νιρβάνα...

Και σε όλες τις άλλες θρησκείες ασκούν παρόμοιες πρακτικές και φτάνουν σε ίδια αποτελέσματα...

Το τελικό συμπέρασμα, αγαπητοί φίλοι, είναι ότι μιλάμε για «Μία Υποκρυπτόμενη Ευρύτερη Αντικειμενική Πραγματικότητα» που για να «αποκαλυφθεί» στην δική μας επίγνωση θα πρέπει η επίγνωσή μας να απελευθερωθεί από τους προσωπικούς, παραμορφωτικούς μηχανισμούς...

Αυτό που Πραγματοποιούμε είναι «μία Υπερβατική Κατάσταση»... κι από εδώ αρχίζει η Αληθινή Ζωή...

Όλοι οι μεγάλοι διδάσκαλοι, όπως ο Βούδας, ο Λάο Τσέ, ο Ιησούς, ο Πλάτωνας, ο Πλωτίνος, κι άλλοι, έδειξαν τον δρόμο...

Όποιος θέλει ακολουθεί...

Μία Σημείωση...

Η επίγνωση είναι αυτό που έχουμε όλοι μας: αντιλαμβανόμαστε ότι υπάρχουμε, ότι είμαστε εδώ, ότι ζούμε...

Αλλά αυτή η επίγνωση σε μας λειτουργεί περιορισμένα, μέσα από ένα κέντρο-εγώ, τον διανοητικό σχολιασμό, την επιλεκτική αντίληψη, κλπ...

Η διαφώτισή μας, η απελευθέρωσή μας από αυτούς τους μηχανισμούς, μεταθέτει την επίγνωσή μας σε ένα κέντρο διαφορετικό από το εγώ (σε μία ανώτερη αντίληψη της ατομικότητας...)... που όμως επειδή είναι ελεύθερο συνδέεται με την Ευρύτερη Παγκόσμια Επίγνωση...

Αυτή η ανώτερη επίγνωση επειδή αποτελεί ακριβώς ένα κέντρο επίγνωσης (ατομικότητα) του Παγκόσμιου, συμμετέχει στην Αντικειμενική Πραγματικότητα (που Αποκαλύπτεται εδώ), στο μέτρο που μπορεί κατ’ αρχήν... Όσο διευρύνεται η επίγνωση, καταργώντας και τους εσωτερικούς περιοριστικούς μηχανισμούς της νέας ατομικότητάς μας, τόσο πλαταίνει η επίγνωση του Παγκόσμιου, μέχρι την πλήρη μεταμόρφωσή μας, μέχρι την πλήρη θέωση....

Στην παρούσα φάση η επίγνωση συνδέεται με τον εγκέφαλο που είναι φαινόμενο της ζωής, που αναδύθηκε με την οργάνωση, από την ανόργανη ύλη... που στο βάθος δεν είναι η συμπαγής ύλη που βλέπουμε με τα μάτια, αλλά ενέργεια... που κάπου αλλού έχει την πηγή της....

Όταν η επίγνωση απελευθερώνεται από τους προσωπικούς μηχανισμούς (που έχουν πλήρη αντιστοιχία σε λειτουργίες του εγκεφάλου, συμμετέχει σε κάτι Άλλο, έξω από τον εγκέφαλο: Είναι και εδώ (συνδεδεμένη με τον εγκέφαλο) και όχι εδώ, σαν κέντρο επίγνωσης του Παγκόσμιου, του Αντικειμενικού... (Γι’ αυτό λέω ότι η «τοπολογία του Θεού» είναι ψευδοπρόβλημα... αφού ο Θεός αποκαλύπτεται και στην δική μας επίγνωση, που συνδέεται με τον εγκέφαλο, και την Υπερβαίνει...)...

Μία τέτοια επίγνωση μπορεί να επιβιώσει του αποχωρισμού από το σώμα (θάνατος)...

Κι όλες οι επιγνώσεις επιβιώνουν στα πλαίσια της Υποκρυπτόμενης Πραγματικότητας, συμμετέχοντας σε διάφορους βαθμούς επίγνωσης, από την πλήρη επίγνωση, μέχρι την μη-επίγνωση... κι αυτή είναι η πραγματική έννοια των μεταφυσικών κόσμων, του παράδεισου, της κόλασης, κλπ... είναι βαθμοί επίγνωσης... του Θεού...

Τέλος, «πως» και «γιατί» η Επίγνωση, που είναι δραστηριότητα, ενέργεια, (ένα Υπερβατικό Νοείν, σε αντιστοιχία με το δικό μας περιορισμένο νοείν) «μεταμορφώνεται» σε δημιουργία, φύση και αναδύεται ξανά από την φύση πάλι προς τον Εαυτό της... αυτά είναι πολύ μακριά από την παρούσα συζήτηση... Και ο Πλάτωνας και ο Πλωτίνος και ο Χέγκελ κι άλλοι φιλόσοφοι προσπάθησαν να μιλήσουν γι’ αυτά... Σε μας τους άλλους μένει να επαληθεύσουμε αυτές τις «θεωρίες» ή να τις απορρίψουμε... πάντως δεν μπορούμε να τις αγνοήσουμε...

 

 

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

TAOΪSM / "Tao Te Ching" Commentaries

TAOΪSM / "Tao Te Ching" Commentaries
Chapter 19. The Sacred Return: A Mystical Journey to the Primordial Root
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

BUDDHISM /"Dammapada" Commentaries

BUDDHISM /"Dammapada" Commentaries
Chapter 19. The Just
Monday, 2 February, 2026

Chapter 19. The Just

 

(The Luminous Path: A Journey Beyond Violence into Sacred Justice)

 

The Temple of Inner Law

 

In the vast sanctuary of human existence, where shadows dance with light and the soul seeks its eternal moorings, there dwells a truth that cannot be grasped by force nor claimed through the violent conquest of hearts and minds. The seeker who would know justice must first understand that it is not a crown to be seized, but a garden to be cultivated in the secret chambers of consciousness.

 

Consider the one who moves through the world wielding power as a sword, who bends the will of others through coercion and the terrible weight of dominion. Such a person may command the outer forms of obedience, may gather to themselves the appearance of righteousness, yet they remain forever exiled from the inner sanctuary where true justice dwells. For justice, that most elusive and radiant of virtues, reveals itself only to those who have learned to distinguish the subtle gradations between right and wrong—not through the crude calculations of advantage, but through the refined perception that comes from dwelling long in contemplation.

 

The truly just soul is one who has become a living embodiment of law itself, not law as dead letters inscribed on tablets of stone, but law as a flowing river of wisdom that springs from the deepest aquifers of being. This person leads others not by the magnetism of force, but by the gentle gravitation of equity and understanding. They are guarded by an invisible shield—the law that they have internalized so completely that it has become indistinguishable from their own nature. Intelligence illuminates their every action, not the cleverness of cunning, but the radiant wisdom that sees through the veils of illusion into the heart of things.

 

The Silence Beyond Words

 

There exists a profound paradox at the center of human knowing: those who speak most voluminously are often those who comprehend least deeply. Words cascade from their lips like water over rocks, creating much sound and motion, yet leaving the essential landscape unchanged. The truly learned soul, by contrast, has discovered the secret geography of patience, has mapped the territories where hatred cannot take root and where fear dissolves like morning mist before the rising sun.

 

To be learned in the mystical sense is to have undergone a transformation far more radical than the mere accumulation of information. It is to have descended into the dark caverns of one's own being and emerged, phoenix-like, with something precious clutched in trembling hands—the pearl of wisdom that forms only under the pressure of genuine spiritual crisis and resolution.

 

The patient soul knows that understanding cannot be rushed, that the deepest truths reveal themselves only to those who have cultivated the capacity to wait, to listen, to dwell in the pregnant silence that precedes genuine insight. Such a person has learned to watch the movements of their own heart with the detached fascination of a naturalist observing the migrations of rare birds. When hatred begins to stir, they see it clearly and allow it to pass through the spacious sky of awareness without clutching or condemning. When fear rises like a tide, they do not build walls against it but remain steady, rooted in something vaster than any particular emotion.

 

The Living Embodiment

 

In the sacred texts and scriptures of every tradition, one encounters a curious phenomenon: those who merely speak about the law, who discourse eloquently upon its principles and parse its finest distinctions, often remain strangers to its essential reality. The true supporter of law is not one who has memorized its every clause, but one who has learned little perhaps, and yet *sees the law bodily*—an extraordinary phrase that points toward a mode of knowing that transcends intellectual comprehension.

 

To see the law bodily is to perceive it not as an abstract principle but as a living presence, to feel its weight and substance, to encounter it as one encounters another person. It is to have internalized the law so completely that one's very flesh and bones become instruments of its expression. Such a person never neglects the law, not because they fear punishment or seek reward, but because they have become incapable of separating themselves from it. The law flows through them as blood flows through veins, as breath flows through lungs—effortlessly, continuously, sustaining life itself.

 

The Illusion of Age

 

The turning of seasons marks the passing of time upon the body, etching lines upon the face and silvering the hair with frost. Yet this external evidence of years accumulated tells us nothing of the essential condition of the soul within. There are those whose heads shine white as winter snow, yet whose spirits remain as unformed and chaotic as those of children—old in years but void of the qualities that constitute genuine elderhood.

 

True elders are not manufactured by the mere passage of time. They emerge through a process of refinement and purification that may occur across decades or, for the spiritually gifted, in the space of a single transformative moment. The authentic elder is one in whom truth has taken up permanent residence, who has become a dwelling place for virtue in all its multifaceted expressions. Love flows from such a person not as sentiment but as a natural radiance, as light flows from the sun without effort or intention.

 

Restraint and moderation characterize their every movement—not the restraint born of repression, which creates inner violence, but the natural boundaries that emerge when one has seen through the illusions that drive compulsive behavior. They have undertaken the difficult work of purification, extracting from their being the impurities that cloud vision and distort judgment. Wisdom shines through them, not as something they possess but as something they have become transparent enough to reveal.

 

The Root of Respectability

 

The world perpetually confuses appearance with reality, mistaking the surface shimmer for the depths beneath. There are those who cultivate respectability as one cultivates a garden for display—carefully arranging the visible elements while allowing the hidden spaces to fill with weeds and thorns. They speak much, hoping that volume might substitute for substance. They attend to the beauty of complexion and form, imagining that external attractiveness might compensate for the ugliness that festers within.

 

Yet no amount of careful presentation can truly conceal a heart corrupted by envy, greed, and dishonesty. These qualities have a way of seeping through even the most carefully constructed facades, manifesting in subtle gestures, in the quality of one's gaze, in the undertones that haunt one's speech.

 

True respectability comes not from addition but from subtraction, not from accumulating virtues like ornaments but from removing, root and all, the poisonous growths that choke the garden of the soul. When envy is destroyed at its source, when greed is excavated completely, when dishonesty is burned away in the fire of honest self-examination—then, and only then, does genuine respectability emerge. It appears not as something constructed but as something revealed, as the natural beauty of a stone appears when the concealing mud is washed away. The person freed from hatred and illuminated by wisdom becomes respectable not through effort but through being, not through doing but through the radiant simplicity of their essential nature.

 

The Quiet Revolution

 

In the spiritual traditions of the East, there exists the figure of the Samana—one who has quieted the turbulent waters of existence, who has found the still point at the center of the turning world. Yet this quietude cannot be achieved through external markers alone. The shaving of the head, the adoption of robes, the performance of prescribed rituals—none of these create a true Samana if the inner landscape remains wild and unconquered.

 

How can one claim the title of "quiet one" while remaining captive to desire and greed, those twin tyrants that create such noise and chaos in the chambers of consciousness? These forces rage through the psyche like storms, drowning out the subtle music of the spirit, making stillness impossible.

 

The authentic Samana is one who has undertaken the heroic work of quieting evil at its source—not just the grand evils that attract public condemnation, but the small, subtle evils that creep through consciousness like thieves in the night. Each selfish impulse examined and released, each moment of cruelty caught and transformed, each seed of violence identified and removed before it can germinate—this is the patient, painstaking work that creates true quietude.

 

Beyond Good and Evil

 

The mendicant walks through the world with empty hands and an open bowl, depending upon the generosity of others for sustenance. Yet the outward form of begging no more creates a true Bhikshu than the outward form of studying creates a true scholar. The essence of the mendicant life lies not in economic dependence but in spiritual freedom—the freedom that comes from adopting the whole law, from integrating its every principle into the fabric of one's being.

 

Such a person dwells in a strange and exalted territory beyond the conventional categories of good and evil. This does not mean they are amoral or indifferent to ethical distinctions. Rather, they have transcended the dualistic thinking that traps most humans in endless cycles of judgment and counter-judgment. They have become chaste in the deepest sense—pure not just in body but in motive, desire, and intention.

 

Armed with knowledge that penetrates to the heart of reality, they pass through the world like light passing through clear water, present but uncontaminated, engaged but unentangled. They see the conventional categories of good and evil as necessary constructs for those still learning, but they themselves have moved beyond such frameworks into a more direct and immediate relationship with truth itself.

 

The Wisdom of Balance

 

There are those who imagine that silence itself confers wisdom, that merely ceasing to speak somehow transforms foolishness into understanding. They practice muteness as if it were a spiritual discipline, cultivating an empty quietude that conceals rather than reveals ignorance. Yet silence without wisdom is merely the absence of sound, no more meaningful than the silence of stones.

 

The true Muni—the sage, the silent one—is characterized not by the absence of speech but by the presence of discernment. Such a person moves through existence with the delicate precision of one walking a tightrope, constantly weighing and balancing, choosing the good while avoiding the evil, taking the balance and using it as both compass and guide.

 

This weighing is not the mechanical calculation of a merchant counting coins, but a subtle, intuitive process that draws upon sources of knowing deeper than rational thought. The Muni feels the weight of things, senses their moral gravity, perceives the hidden consequences that ripple outward from every choice. They navigate the world like a skilled sailor reading the winds and currents, adjusting their course moment by moment in response to conditions that others cannot even perceive.

 

The Sanctity of Life

 

In a world where violence is endemic, where the strong routinely prey upon the weak, where living creatures are destroyed casually and without thought, there emerges a figure of radical compassion—the Ariya, the noble one, who extends the circle of moral consideration to embrace all sentient beings.

 

Such a person cannot be called noble because they injure living creatures, cannot claim spiritual elevation while participating in the ancient cycle of violence that characterizes so much of existence. True nobility manifests in pity—not pity as condescension, but pity as deep fellow-feeling, as recognition of the essential kinship that binds all living things.

 

The noble one sees their own face reflected in every creature that draws breath. They feel the suffering of animals, insects, the entire community of life, as if it were their own suffering. This is not sentimentality but perception, not emotion but seeing—seeing clearly into the nature of existence and recognizing that all beings share the same fundamental desire to live, to avoid pain, to experience whatever measure of happiness their circumstances allow.

 

The Final Liberation

 

And yet, and yet... even nobility is not enough. Even discipline and vows, even deep learning, even the capacity to enter profound states of trance, even the austere practice of sleeping alone—none of these guarantee the ultimate prize, the happiness of release that worldlings can never know, the extinction of desires that marks the culmination of the spiritual path.

 

The seeker must not become confident prematurely, must not imagine that external practices alone will carry them to the goal. The extinction of desires is not achieved through mechanical adherence to rules, no matter how pure the intention. It requires something more radical, more total—a complete transformation of consciousness itself, a death and rebirth that leaves no aspect of the old self intact.

 

This final liberation cannot be earned through accumulation but only through relinquishment. It comes not to those who have gathered much but to those who have released everything, who have let fall even their grasp on the path itself. In that ultimate letting go, in that final release, consciousness discovers itself as it always was—vast, luminous, free, resting in a peace that has no opposite, dwelling in a joy that asks for nothing because it lacks nothing, complete in itself, the end and the beginning, the alpha and the omega of the spiritual journey.

 

The Pathless Path

 

Thus the mystical tradition reveals its essential teaching: that justice, wisdom, purity, and liberation cannot be grasped but only received; cannot be achieved but only realized; cannot be constructed but only uncovered like ancient treasures buried beneath layers of illusion and ignorance.

 

The path winds through strange territories, demanding everything and promising nothing, requiring the dissolution of the very self that seeks to walk it. And yet those who persist, who continue even when the way disappears and darkness falls, discover at last what has been present all along—not something new to be acquired but something ancient to be remembered, the original nature that was never truly lost, the luminous essence that shines quietly beneath the noise and chaos of existence, waiting patiently for recognition, calling softly to those who have learned, finally, to listen.

 

Ο Δίκαιος

 

(Η Φωτεινή Διαδρομή: Ένα Ταξίδι Πέρα από τη Βία προς την Ιερή Δικαιοσύνη)

 

Ο Ναός του Εσωτερικού Νόμου

 

Στο απέραντο ιερό της ανθρώπινης ύπαρξης, όπου οι σκιές χορεύουν με το φως και η ψυχή αναζητά τις αιώνιες αγκυροβολίες της, κατοικεί μια αλήθεια που δεν μπορεί να συλληφθεί με τη βία ούτε να διεκδικηθεί μέσω της βίαιης κατάκτησης καρδιών και νου. Ο αναζητητής που θέλει να γνωρίσει τη δικαιοσύνη πρέπει πρώτα να κατανοήσει ότι δεν είναι ένα στέμμα για να αρπαχθεί, αλλά ένας κήπος που καλλιεργείται στα μυστικά δωμάτια της συνείδησης.

 

Σκεφτείτε εκείνον που κινείται στον κόσμο κραδαίνοντας την εξουσία σαν σπαθί, που κάμπτει τη θέληση των άλλων μέσω καταναγκασμού και του τρομερού βάρους της κυριαρχίας. Ένα τέτοιο άτομο μπορεί να επιβάλλει τις εξωτερικές μορφές υπακοής, μπορεί να συγκεντρώσει γύρω του την εμφάνιση της δικαιοσύνης, ωστόσο παραμένει για πάντα εξόριστο από το εσωτερικό ιερό όπου κατοικεί η αληθινή δικαιοσύνη. Διότι η δικαιοσύνη, αυτή η πιο αόριστη και ακτινοβόλα από τις αρετές, αποκαλύπτεται μόνο σε εκείνους που έχουν μάθει να διακρίνουν τις λεπτές αποχρώσεις μεταξύ σωστού και λάθους — όχι μέσω των χονδροειδών υπολογισμών του συμφέροντος, αλλά μέσω της εκλεπτυσμένης αντίληψης που προέρχεται από τη μακρά παραμονή στην περισυλλογή.

 

Η πραγματικά δίκαιη ψυχή είναι εκείνη που έχει γίνει ζωντανή ενσάρκωση του ίδιου του νόμου, όχι νόμου ως νεκρά γράμματα χαραγμένα σε πλάκες από πέτρα, αλλά νόμου ως ρέοντος ποταμού σοφίας που πηγάζει από τα βαθύτερα υδροφόρα στρώματα της ύπαρξης. Αυτό το άτομο καθοδηγεί τους άλλους όχι με τον μαγνητισμό της δύναμης, αλλά με την ήπια βαρύτητα της ισότητας και της κατανόησης. Προστατεύεται από μια αόρατη ασπίδα — τον νόμο που έχει εσωτερικεύσει τόσο πλήρως ώστε έχει γίνει αδιαχώριστος από τη δική του φύση. Η νοημοσύνη φωτίζει κάθε πράξη του, όχι η πονηριά της πανουργίας, αλλά η ακτινοβόλα σοφία που βλέπει μέσα από τα πέπλα της ψευδαίσθησης στην καρδιά των πραγμάτων.

 

Η Σιωπή Πέρα από τις Λέξεις

 

Υπάρχει ένα βαθύ παράδοξο στο κέντρο της ανθρώπινης γνώσης: εκείνοι που μιλούν πιο ογκωδώς είναι συχνά εκείνοι που κατανοούν λιγότερο βαθιά. Οι λέξεις ξεχύνονται από τα χείλη τους σαν νερό πάνω σε βράχους, δημιουργώντας πολύ θόρυβο και κίνηση, ωστόσο αφήνοντας το ουσιαστικό τοπίο αμετάβλητο. Η πραγματικά μορφωμένη ψυχή, αντίθετα, έχει ανακαλύψει τη μυστική γεωγραφία της υπομονής, έχει χαρτογραφήσει τα εδάφη όπου το μίσος δεν μπορεί να ριζώσει και όπου ο φόβος διαλύεται σαν πρωινή ομίχλη μπροστά στον ανατέλλοντα ήλιο.

 

Το να είναι κανείς μορφωμένος με τη μυστική έννοια σημαίνει να έχει υποστεί μια μεταμόρφωση πολύ πιο ριζική από την απλή συσσώρευση πληροφοριών. Σημαίνει να έχει κατέβει στα σκοτεινά σπήλαια της ίδιας του της ύπαρξης και να έχει αναδυθεί, σαν φοίνικας, κρατώντας κάτι πολύτιμο σε τρεμάμενα χέρια — το μαργαριτάρι της σοφίας που σχηματίζεται μόνο κάτω από την πίεση γνήσιας πνευματικής κρίσης και επίλυσης.

 

Η υπομονετική ψυχή γνωρίζει ότι η κατανόηση δεν μπορεί να βιαστεί, ότι οι βαθύτερες αλήθειες αποκαλύπτονται μόνο σε εκείνους που έχουν καλλιεργήσει την ικανότητα να περιμένουν, να ακούν, να κατοικούν στην έγκυο σιωπή που προηγείται της γνήσιας διορατικότητας. Ένα τέτοιο άτομο έχει μάθει να παρατηρεί τις κινήσεις της ίδιας του της καρδιάς με την αποστασιοποιημένη γοητεία ενός φυσιοδίφη που παρατηρεί τις μεταναστεύσεις σπάνιων πουλιών. Όταν το μίσος αρχίζει να ξυπνά, το βλέπει καθαρά και το αφήνει να περάσει μέσα από τον ευρύχωρο ουρανό της επίγνωσης χωρίς να το αρπάζει ή να το καταδικάζει. Όταν ο φόβος ανεβαίνει σαν παλίρροια, δεν χτίζει τείχη εναντίον του αλλά παραμένει σταθερός, ριζωμένος σε κάτι ευρύτερο από οποιοδήποτε συγκεκριμένο συναίσθημα.

 

Η Ζωντανή Ενσάρκωση

 

Στα ιερά κείμενα και τις γραφές κάθε παράδοσης, συναντά κανείς ένα περίεργο φαινόμενο: εκείνοι που απλώς μιλούν για τον νόμο, που διαλέγονται εύγλωττα για τις αρχές του και αναλύουν τις λεπτότερες διακρίσεις του, συχνά παραμένουν ξένοι προς την ουσιαστική του πραγματικότητα. Ο αληθινός υποστηρικτής του νόμου δεν είναι εκείνος που έχει απομνημονεύσει κάθε ρήτρα του, αλλά εκείνος που ίσως έχει μάθει λίγα, και όμως «βλέπει τον νόμο σωματικά» — μια εξαιρετική φράση που υποδεικνύει έναν τρόπο γνώσης που υπερβαίνει την πνευματική κατανόηση.

 

Το να βλέπει κανείς τον νόμο σωματικά σημαίνει να τον αντιλαμβάνεται όχι ως αφηρημένη αρχή αλλά ως ζωντανή παρουσία, να νιώθει το βάρος και την ουσία του, να τον συναντά όπως συναντά έναν άλλο άνθρωπο. Σημαίνει να έχει εσωτερικεύσει τον νόμο τόσο πλήρως ώστε η ίδια η σάρκα και τα οστά του να γίνουν όργανα της έκφρασής του. Ένα τέτοιο άτομο ποτέ δεν παραμελεί τον νόμο, όχι επειδή φοβάται την τιμωρία ή επιδιώκει ανταμοιβή, αλλά επειδή έχει γίνει ανίκανο να διαχωρίσει τον εαυτό του από αυτόν. Ο νόμος ρέει μέσα του όπως το αίμα ρέει στις φλέβες, όπως η αναπνοή ρέει στους πνεύμονες — αβίαστα, συνεχώς, συντηρώντας την ίδια τη ζωή.

 

Η Ψευδαίσθηση της Ηλικίας

 

Η εναλλαγή των εποχών σημαδεύει την πάροδο του χρόνου πάνω στο σώμα, χαράσσοντας γραμμές στο πρόσωπο και ασημώνοντας τα μαλλιά με πάχνη. Ωστόσο αυτή η εξωτερική απόδειξη συσσωρευμένων ετών δεν μας λέει τίποτα για την ουσιαστική κατάσταση της ψυχής μέσα. Υπάρχουν εκείνοι των οποίων τα κεφάλια λάμπουν λευκά σαν χειμερινό χιόνι, ωστόσο τα πνεύματά τους παραμένουν τόσο άμορφα και χαοτικά όσο αυτά των παιδιών — γέροι σε χρόνια αλλά άδειοι από τις ιδιότητες που αποτελούν γνήσια γεροντική ηλικία.

 

Οι αληθινοί πρεσβύτεροι δεν κατασκευάζονται από την απλή πάροδο του χρόνου. Αναδύονται μέσα από μια διαδικασία εκλέπτυνσης και κάθαρσης που μπορεί να διαρκέσει δεκαετίες ή, για τους πνευματικά προικισμένους, σε μια μόνη μεταμορφωτική στιγμή. Ο αυθεντικός πρεσβύτερος είναι εκείνος στον οποίο η αλήθεια έχει εγκατασταθεί μόνιμα, που έχει γίνει κατοικία για την αρετή σε όλες τις πολυδιάστατες εκφράσεις της. Η αγάπη ρέει από ένα τέτοιο άτομο όχι ως συναίσθημα αλλά ως φυσική ακτινοβολία, όπως το φως ρέει από τον ήλιο χωρίς προσπάθεια ή πρόθεση.

 

Η εγκράτεια και η μετριοπάθεια χαρακτηρίζουν κάθε κίνησή τους — όχι η εγκράτεια που γεννιέται από την καταπίεση, η οποία δημιουργεί εσωτερική βία, αλλά τα φυσικά όρια που αναδύονται όταν κανείς έχει δει μέσα από τις ψευδαισθήσεις που οδηγούν σε καταναγκαστική συμπεριφορά. Έχουν αναλάβει το δύσκολο έργο της κάθαρσης, εξάγοντας από την ύπαρξή τους τις ακαθαρσίες που θολώνουν την όραση και διαστρεβλώνουν την κρίση. Η σοφία λάμπει μέσα από αυτούς, όχι ως κάτι που κατέχουν αλλά ως κάτι που έχουν γίνει αρκετά διαφανείς για να αποκαλύψουν.

 

Η Ρίζα της Σεβασμιότητας

 

Ο κόσμος διαρκώς συγχέει την εμφάνιση με την πραγματικότητα, μπερδεύοντας την επιφανειακή λάμψη με τα βάθη από κάτω. Υπάρχουν εκείνοι που καλλιεργούν τη σεβασμιότητα όπως καλλιεργεί κανείς έναν κήπο για επίδειξη — τακτοποιώντας προσεκτικά τα ορατά στοιχεία αλλά επιτρέποντας στους κρυφούς χώρους να γεμίσουν με ζιζάνια και αγκάθια. Μιλούν πολύ, ελπίζοντας ότι ο όγκος μπορεί να υποκαταστήσει την ουσία. Προσέχουν την ομορφιά της όψης και της μορφής, φανταζόμενοι ότι η εξωτερική ελκυστικότητα μπορεί να αντισταθμίσει την ασχήμια που σιγοκαίει μέσα.

 

Ωστόσο κανένα ποσό προσεκτικής παρουσίασης δεν μπορεί πραγματικά να κρύψει μια καρδιά διεφθαρμένη από φθόνο, πλεονεξία και ανεντιμότητα. Αυτές οι ιδιότητες έχουν τρόπο να διαρρέουν ακόμα και από τις πιο προσεκτικά κατασκευασμένες προσόψεις, και να εκδηλώνονται σε λεπτές χειρονομίες, στην ποιότητα του βλέμματος, στους υποτόνους που στοιχειώνουν την ομιλία.

 

Η αληθινή σεβασμιότητα προέρχεται όχι από πρόσθεση αλλά από αφαίρεση, όχι από τη συσσώρευση αρετών σαν στολιδιών αλλά από την αφαίρεση, ρίζα και όλα, των δηλητηριωδών αναπτύξεων που πνίγουν τον κήπο της ψυχής. Όταν ο φθόνος καταστρέφεται στη πηγή του, όταν η πλεονεξία εκσκαφεί πλήρως, όταν η ανεντιμότητα καεί στη φωτιά της ειλικρινούς αυτοεξέτασης — τότε, και μόνο τότε, αναδύεται η γνήσια σεβασμιότητα. Εμφανίζεται όχι ως κάτι κατασκευασμένο αλλά ως κάτι αποκαλυπτόμενο, όπως η φυσική ομορφιά μιας πέτρας εμφανίζεται όταν η λάσπη που την καλύπτει ξεπλένεται. Το άτομο που απελευθερώνεται από το μίσος και φωτίζεται από τη σοφία γίνεται σεβαστό όχι μέσω προσπάθειας αλλά μέσω της ύπαρξης, όχι μέσω του κάνειν αλλά μέσω της ακτινοβόλου απλότητας της ουσιαστικής του φύσης.

 

Η Ήσυχη Επανάσταση

 

Στις πνευματικές παραδόσεις της Ανατολής, υπάρχει η φιγούρα του Σαμάνου — εκείνου που έχει ησυχάσει τα ταραγμένα νερά της ύπαρξης, που έχει βρει το ακίνητο σημείο στο κέντρο του περιστρεφόμενου κόσμου. Ωστόσο αυτή η ησυχία δεν μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσω εξωτερικών σημαδιών. Το ξύρισμα του κεφαλιού, η υιοθέτηση ρομπών, η εκτέλεση καθορισμένων τελετουργιών — τίποτα από αυτά δεν δημιουργεί έναν αληθινό Σαμάνο αν το εσωτερικό τοπίο παραμένει άγριο και ακατάκτητο.

 

Πώς μπορεί κανείς να διεκδικεί τον τίτλο του «ήσυχου» ενώ παραμένει αιχμάλωτος της επιθυμίας και της πλεονεξίας, αυτών των δίδυμων τυράννων που δημιουργούν τόσο θόρυβο και χάος στα δωμάτια της συνείδησης; Αυτές οι δυνάμεις ορμούν μέσα στην ψυχή σαν καταιγίδες, πνίγοντας τη λεπτή μουσική του πνεύματος, κάνοντας την ακινησία αδύνατη.

 

Ο αυθεντικός Σαμάνος είναι εκείνος που έχει αναλάβει το ηρωικό έργο της ησύχασης του κακού στη πηγή του — όχι μόνο τα μεγάλα κακά που προσελκύουν δημόσια καταδίκη, αλλά τα μικρά, λεπτά κακά που σέρνονται μέσα στη συνείδηση σαν κλέφτες τη νύχτα. Κάθε εγωιστική παρόρμηση εξεταζόμενη και απελευθερωμένη, κάθε στιγμή σκληρότητας πιασμένη και μεταμορφωμένη, κάθε σπόρος βίας αναγνωρισμένος και αφαιρεθείς πριν βλαστήσει — αυτή είναι η υπομονετική, επίπονη εργασία που δημιουργεί αληθινή ησυχία.

 

Πέρα από το Καλό και το Κακό

 

Ο επαίτης περπατά στον κόσμο με άδεια χέρια και ανοιχτό μπολ, εξαρτώμενος από τη γενναιοδωρία των άλλων για τροφή. Ωστόσο η εξωτερική μορφή της επαιτείας δεν δημιουργεί έναν αληθινό Μπίκσου περισσότερο από ό,τι η εξωτερική μορφή της μελέτης δημιουργεί έναν αληθινό μελετητή. Η ουσία της ζωής του επαίτη δεν έγκειται στην οικονομική εξάρτηση αλλά στην πνευματική ελευθερία — την ελευθερία που προέρχεται από την υιοθέτηση όλου του νόμου, από την ενσωμάτωση κάθε αρχής του στο ύφασμα της ύπαρξής του.

 

Ένα τέτοιο άτομο κατοικεί σε μια παράξενη και υψηλή περιοχή πέρα από τις συμβατικές κατηγορίες του καλού και του κακού. Αυτό δεν σημαίνει ότι είναι ανήθικο ή αδιάφορο προς ηθικές διακρίσεις. Μάλλον, έχει υπερβεί τη δυϊστική σκέψη που παγιδεύει τους περισσότερους ανθρώπους σε ατελείωτους κύκλους κρίσης και αντικρίσης. Έχει γίνει αγνός με την βαθύτερη έννοια — καθαρός όχι μόνο στο σώμα αλλά στο κίνητρο, την επιθυμία και την πρόθεση.

 

Οπλισμένο με γνώση που διεισδύει στην καρδιά της πραγματικότητας, περνά μέσα από τον κόσμο σαν φως που διαπερνά καθαρό νερό, παρόν αλλά αμόλυντο, εμπλεκόμενο αλλά απελευθερωμένο. Βλέπει τις συμβατικές κατηγορίες του καλού και του κακού ως απαραίτητα κατασκευάσματα για εκείνους που ακόμα μαθαίνουν, αλλά ο ίδιος έχει προχωρήσει πέρα από τέτοια πλαίσια σε μια πιο άμεση και κατευθείαν σχέση με την ίδια την αλήθεια.

 

Η Σοφία της Ισορροπίας

 

Υπάρχουν εκείνοι που φαντάζονται ότι η σιωπή από μόνη της χαρίζει σοφία, ότι το απλό σταμάτημα της ομιλίας μεταμορφώνει με κάποιο τρόπο την ανοησία σε κατανόηση. Εξασκούν τη βουβαμάρα σαν να ήταν πνευματική πειθαρχία, καλλιεργώντας μια άδεια ησυχία που κρύβει παρά αποκαλύπτει την άγνοια. Ωστόσο η σιωπή χωρίς σοφία είναι απλώς η απουσία ήχου, όχι πιο σημαντική από τη σιωπή των λίθων.

 

Ο αληθινός Μούνι — ο σοφός, ο σιωπηλός — χαρακτηρίζεται όχι από την απουσία ομιλίας αλλά από την παρουσία διάκρισης. Ένα τέτοιο άτομο κινείται μέσα στην ύπαρξη με την λεπτή ακρίβεια εκείνου που περπατά σε τεντωμένο σχοινί, ζυγίζοντας και ισορροπώντας συνεχώς, επιλέγοντας το καλό ενώ αποφεύγει το κακό, παίρνοντας την ισορροπία και χρησιμοποιώντας την ως πυξίδα και οδηγό.

 

Αυτό το ζύγισμα δεν είναι ο μηχανικός υπολογισμός ενός εμπόρου που μετρά νομίσματα, αλλά μια λεπτή, διαισθητική διαδικασία που αντλεί από πηγές γνώσης βαθύτερες από τη λογική σκέψη. Ο Μούνι νιώθει το βάρος των πραγμάτων, αισθάνεται την ηθική τους βαρύτητα, αντιλαμβάνεται τις κρυφές συνέπειες που κυματίζουν προς τα έξω από κάθε επιλογή. Πλοηγείται στον κόσμο σαν έμπειρος ναυτικός που διαβάζει τους ανέμους και τα ρεύματα, προσαρμόζοντας την πορεία του στιγμή προς στιγμή σε συνθήκες που οι άλλοι ούτε καν αντιλαμβάνονται.

 

Η Ιερότητα της Ζωής

 

Σε έναν κόσμο όπου η βία είναι ενδημική, όπου οι ισχυροί πάγια θηρεύουν τους αδύναμους, όπου τα ζωντανά πλάσματα καταστρέφονται αδιάφορα και χωρίς σκέψη, αναδύεται μια φιγούρα ριζικής συμπόνιας — ο Αρίγια, ο ευγενής, που επεκτείνει τον κύκλο της ηθικής μέριμνας για να αγκαλιάσει όλα τα αισθανόμενα όντα.

 

Ένα τέτοιο άτομο δεν μπορεί να ονομαστεί ευγενές όταν τραυματίζει ζωντανά πλάσματα, δεν μπορεί να διεκδικεί πνευματική ανύψωση ενώ συμμετέχει στον αρχαίο κύκλο βίας που χαρακτηρίζει τόσο μεγάλο μέρος της ύπαρξης. Η αληθινή ευγένεια εκδηλώνεται σε οίκτο — όχι οίκτο ως συγκατάβαση, αλλά οίκτο ως βαθιά συμμετοχή, ως αναγνώριση της ουσιαστικής συγγένειας που δένει όλα τα ζωντανά πράγματα.

 

Ο ευγενής βλέπει το ίδιο του το πρόσωπο αντανακλώμενο σε κάθε πλάσμα που αναπνέει. Νιώθει τον πόνο των ζώων, των εντόμων, ολόκληρης της κοινότητας της ζωής, σαν να ήταν δικός του πόνος. Αυτό δεν είναι συναισθηματισμός αλλά αντίληψη, όχι συναίσθημα αλλά όραση — όραση καθαρή μέσα στη φύση της ύπαρξης και αναγνώριση ότι όλα τα όντα μοιράζονται την ίδια θεμελιώδη επιθυμία να ζουν, να αποφεύγουν τον πόνο, να βιώνουν όποιο μέτρο ευτυχίας επιτρέπουν οι συνθήκες τους.

 

Η Τελική Απελευθέρωση

 

Και όμως, και όμως... ακόμα και η ευγένεια δεν αρκεί. Ακόμα και η πειθαρχία και οι όρκοι, ακόμα και η βαθιά μάθηση, ακόμα και η ικανότητα να εισέρχεται σε βαθιές καταστάσεις έκστασης, ακόμα και η αυστηρή πρακτική του να κοιμάται μόνος — τίποτα από αυτά δεν εγγυάται το απόλυτο βραβείο, την ευτυχία της απελευθέρωσης που οι κοσμικοί ποτέ δεν γνωρίζουν, την εξάλειψη των επιθυμιών που σημαδεύει την κορύφωση της πνευματικής διαδρομής.

 

Ο αναζητητής δεν πρέπει να γίνει υπερβολικά σίγουρος πρόωρα, δεν πρέπει να φαντάζεται ότι οι εξωτερικές πρακτικές μόνες θα τον οδηγήσουν στον στόχο. Η εξάλειψη των επιθυμιών δεν επιτυγχάνεται μέσω μηχανικής τήρησης κανόνων, όσο αγνή και αν είναι η πρόθεση. Απαιτεί κάτι πιο ριζικό, πιο ολικό — μια πλήρη μεταμόρφωση της ίδιας της συνείδησης, έναν θάνατο και αναγέννηση που δεν αφήνει καμία άποψη του παλιού εαυτού άθικτη.

 

Αυτή η τελική απελευθέρωση δεν μπορεί να κερδηθεί μέσω συσσώρευσης αλλά μόνο μέσω παραίτησης. Έρχεται όχι σε εκείνους που έχουν συγκεντρώσει πολλά αλλά σε εκείνους που έχουν απελευθερώσει τα πάντα, που έχουν αφήσει να πέσει ακόμα και η λαβή τους στην ίδια τη διαδρομή. Σε αυτή την απόλυτη απελευθέρωση, σε αυτή την τελική παράδοση, η συνείδηση ανακαλύπτει τον εαυτό της όπως πάντα ήταν — απέραντη, φωτεινή, ελεύθερη, ξεκουραζόμενη σε μια ειρήνη που δεν έχει αντίθετο, κατοικώντας σε μια χαρά που δεν ζητά τίποτα επειδή δεν της λείπει τίποτα, πλήρης από μόνη της, το τέλος και η αρχή, το άλφα και το ωμέγα του πνευματικού ταξιδιού.

 

Η Διαδρομή Χωρίς Διαδρομή

 

Έτσι η μυστική παράδοση αποκαλύπτει την ουσιαστική της διδασκαλία: ότι η δικαιοσύνη, η σοφία, η αγνότητα και η απελευθέρωση δεν μπορούν να αρπαχθούν αλλά μόνο να ληφθούν· δεν μπορούν να επιτευχθούν αλλά μόνο να πραγματοποιηθούν· δεν μπορούν να κατασκευαστούν αλλά μόνο να αποκαλυφθούν σαν αρχαίοι θησαυροί θαμμένοι κάτω από στρώματα ψευδαίσθησης και άγνοιας.

 

Η διαδρομή στροβιλίζεται μέσα σε παράξενα εδάφη, απαιτώντας τα πάντα και μη υποσχόμενη τίποτα, απαιτώντας τη διάλυση του ίδιου του εαυτού που επιδιώκει να την βαδίσει. Και όμως εκείνοι που επιμένουν, που συνεχίζουν ακόμα και όταν η διαδρομή εξαφανίζεται και πέφτει το σκοτάδι, ανακαλύπτουν τελικά αυτό που ήταν παρόν από πάντα — όχι κάτι νέο να αποκτηθεί αλλά κάτι αρχαίο να θυμηθείς, η αρχική φύση που ποτέ δεν χάθηκε πραγματικά, η φωτεινή ουσία που λάμπει ήσυχα κάτω από τον θόρυβο και το χάος της ύπαρξης, περιμένοντας υπομονετικά την αναγνώριση, καλώντας απαλά εκείνους που έχουν μάθει, επιτέλους, να ακούν.


 

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

VEDANTA / "Viveka Chudamani, by Adi Sankaracharya" Commentaries

VEDANTA / "Viveka Chudamani, by Adi Sankaracharya" Commentaries
16-20 / 4. The Sacred Journey: Viveka and the Illuminated Path
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

jKRISHNAMURTI / "The Only Revolution" Commentaries

jKRISHNAMURTI / "The Only Revolution" Commentaries
California: 3. The Sacred Emptiness: A Journey Through the Living Silence
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

RELIGION / Religions Commentaries

RELIGION / Religions Commentaries
18. The Luminous Path: A Journey Toward the Absolute
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Quotes

Constantinos’s quotes


"A "Soul" that out of ignorance keeps making mistakes is like a wounded bird with helpless wings that cannot fly high in the sky."— Constantinos Prokopiou

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Copyright

Copyright © Esoterism Academy 2010-2026. All Rights Reserved .

Intellectual property rights


The entire content of our website, including, but not limited to, texts, news, graphics, photographs, diagrams, illustrations, services provided and generally any kind of files, is subject to intellectual property (copyright) and is governed by the national and international provisions on Intellectual Property, with the exception of the expressly recognized rights of third parties.
Therefore, it is expressly prohibited to reproduce, republish, copy, store, sell, transmit, distribute, publish, perform, "download", translate, modify in any way, in part or in summary, without the express prior written consent of the Foundation. It is known that in case the Foundation consents, the applicant is obliged to explicitly refer via links (hyperlinks) to the relevant content of the Foundation's website. This obligation of the applicant exists even if it is not explicitly stated in the written consent of the Foundation.
Exceptionally, it is permitted to individually store and copy parts of the content on a simple personal computer for strictly personal use (private study or research, educational purposes), without the intention of commercial or other exploitation and always under the condition of indicating the source of its origin, without this in any way implies a grant of intellectual property rights.
It is also permitted to republish material for purposes of promoting the events and activities of the Foundation, provided that the source is mentioned and that no intellectual property rights are infringed, no trademarks are modified, altered or deleted.
Everything else that is included on the electronic pages of our website and constitutes registered trademarks and intellectual property products of third parties is their own sphere of responsibility and has nothing to do with the website of the Foundation.

Δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας

Το σύνολο του περιεχομένου του Δικτυακού μας τόπου, συμπεριλαμβανομένων, ενδεικτικά αλλά όχι περιοριστικά, των κειμένων, ειδήσεων, γραφικών, φωτογραφιών, σχεδιαγραμμάτων, απεικονίσεων, παρεχόμενων υπηρεσιών και γενικά κάθε είδους αρχείων, αποτελεί αντικείμενο πνευματικής ιδιοκτησίας (copyright) και διέπεται από τις εθνικές και διεθνείς διατάξεις περί Πνευματικής Ιδιοκτησίας, με εξαίρεση τα ρητώς αναγνωρισμένα δικαιώματα τρίτων.

Συνεπώς, απαγορεύεται ρητά η αναπαραγωγή, αναδημοσίευση, αντιγραφή, αποθήκευση, πώληση, μετάδοση, διανομή, έκδοση, εκτέλεση, «λήψη» (download), μετάφραση, τροποποίηση με οποιονδήποτε τρόπο, τμηματικά η περιληπτικά χωρίς τη ρητή προηγούμενη έγγραφη συναίνεση του Ιδρύματος. Γίνεται γνωστό ότι σε περίπτωση κατά την οποία το Ίδρυμα συναινέσει, ο αιτών υποχρεούται για την ρητή παραπομπή μέσω συνδέσμων (hyperlinks) στο σχετικό περιεχόμενο του Δικτυακού τόπου του Ιδρύματος. Η υποχρέωση αυτή του αιτούντος υφίσταται ακόμα και αν δεν αναγραφεί ρητά στην έγγραφη συναίνεση του Ιδρύματος.

Κατ’ εξαίρεση, επιτρέπεται η μεμονωμένη αποθήκευση και αντιγραφή τμημάτων του περιεχομένου σε απλό προσωπικό υπολογιστή για αυστηρά προσωπική χρήση (ιδιωτική μελέτη ή έρευνα, εκπαιδευτικούς σκοπούς), χωρίς πρόθεση εμπορικής ή άλλης εκμετάλλευσης και πάντα υπό την προϋπόθεση της αναγραφής της πηγής προέλευσής του, χωρίς αυτό να σημαίνει καθ’ οιονδήποτε τρόπο παραχώρηση δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας.

Επίσης, επιτρέπεται η αναδημοσίευση υλικού για λόγους προβολής των γεγονότων και δραστηριοτήτων του Ιδρύματος, με την προϋπόθεση ότι θα αναφέρεται η πηγή και δεν θα θίγονται δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, δεν θα τροποποιούνται, αλλοιώνονται ή διαγράφονται εμπορικά σήματα.

Ό,τι άλλο περιλαμβάνεται στις ηλεκτρονικές σελίδες του Δικτυακού μας τόπου και αποτελεί κατοχυρωμένα σήματα και προϊόντα πνευματικής ιδιοκτησίας τρίτων ανάγεται στη δική τους σφαίρα ευθύνης και ουδόλως έχει να κάνει με τον Δικτυακό τόπο του Ιδρύματος.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~