CIRCLE OF LIGHT / Perennial Sayings

CIRCLE OF LIGHT / Perennial Sayings
19. The Eternal Dance of Life, Existence, and Consciousness
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

ESOTERISM STUDIES YOUTUBE / The Way of the Real

ESOTERISM STUDIES YOUTUBE  / The Way of the Real
5. The Warrior of Virtue: A Mystical Journey

ESOTERISM STUDIES YOUTUBE / Η Οδός του Πραγματικού

ESOTERISM STUDIES YOUTUBE / Η Οδός του Πραγματικού
5. Ο Πολεμιστής της Αρετής: Ένα Μυστικιστικό Ταξίδι

ESOTERISM STUDIES BOOKS

ESOTERISM STUDIES BOOKS
*BOOKS*
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

ESOTERISM ACADEMY NEW ARTICLE

ESOTERISM ACADEMY NEW ARTICLE
Suturday, 7 March, 2026

Sunday, February 19, 2017

Η ΑΦΥΠΝΙΣΗ ΣΤΟΝ ΑΛΗΘΙΝΟ ΕΑΥΤΟ


Όταν μιλάμε «θεωρητικά» (πέρα από το ότι μιλάμε μέσα από τον βαθμό κατανόησης της πραγματικότητας που έχουμε) πρέπει να έχουμε πάντα υπόψη μας ότι στην πράξη, στην ζωή, τα πράγματα μπορεί να είναι διαφορετικά. Θεωρητικά μιλώντας, όταν αναδύεται στον άνθρωπο που έρχεται στον κόσμο η Παρουσία, η Παρουσία Εδώ, η Παρουσία σε αυτό το σώμα, (η «Συνείδηση»), ο άνθρωπος μπορεί να υιοθετήσει μία από τις δύο επιλογές που έχει. Να θεωρήσει Αυτό που Είναι Πραγματικά (η Παρουσία, η Συνείδηση) σαν κάτι ξεχωριστό που συνδέεται με το σώμα και με όσες λειτουργίες συντελούνται στο σώμα ή να ταυτίσει την συνείδηση με τις λειτουργίες, θεωρώντας κατ’ επέκταση την νοητική και την σωματική οντότητα σαν μια «ενότητα». Το πρόβλημα είναι πως  θα δώσει απάντηση ο άνθρωπος, μέσω ποιας λειτουργίας θα ερευνήσει, θα κατανοήσει και θα φτάσει σε ένα ασφαλές συμπέρασμα;

Ο άνθρωπος μπορεί μόνο να διαισθανθεί (με μια εσωτερική άμεση προεννοιολογική αντίληψη) ότι είναι κάτι ξεχωριστό. Μπορεί στην συνέχεια, υιοθετώντας αυτόν τον τρόπο αντίληψης, να αναπτύξει αυτή την εσωτερική όραση και να καταλήξει σε μια κοσμοθεωρία, όπου η Ανώτερη Οντότητα απλά συνδέεται με το σώμα προσωρινά για να το εγκαταλείψει μετά, επιβιώνοντας στους αόρατους κόσμους είτε να ξανασυνδεθεί με ένα άλλο σώμα. Πάνω σε αυτή την Βασική Αντίληψη στηρίχθηκαν όλες οι θρησκείες που δέχονται σαν διαφορετικές «ουσίες» την Συνειδητή Οντότητα και το σώμα. Θα μπορούσαμε να χαρακτηρίσουμε αυτές τις θρησκείες «εξωκοσμικές» αφού τοποθετούν την Πραγματικότητα «έξω» από τον κόσμο, σαν κάτι Υπέρτερο του κόσμου, που όμως περιλαμβάνει τον κόσμο σαν ένα μικρό μέρος του. Αν και αυτές οι θρησκείες βασίζονται στην Εσωτερική Εμπειρία μιας Άλλης Πραγματικότητας, Ευρύτερης (από αυτή που μας παρουσιάζει η διανόηση και οι αισθήσεις) εν τούτοις διατυπώνουν συχνά, σε νοητικό επίπεδο, μια ερμηνεία της όλης εμπειρίας, φτιάχνοντας έτσι ένα νοητικό μεταφυσικό σύστημα που πρέπει να γίνει δεκτό μόνο σαν συμβολισμός μιας Άλλης Πραγματικότητας. Εδώ η Πραγματικότητα και η νοητική συμβολική μυθολογία «διακρίνονται». Αυτές οι θρησκείες είναι από την φύση τους εσωτερικές (υποδεικνύουν δηλαδή και επιζητούν το εσωτερικό βίωμα, πέρα από τις εξωτερικές δραστηριότητες).

 Από την άλλη μεριά ο άνθρωπος (σαν συνείδηση) μπορεί να ταυτίζεται με τις νοητικές λειτουργίες και να βασίζεται για την «πληροφόρησή» του για τον εαυτό και τον κόσμο στις νοητικές δραστηριότητες και να σχηματίζει μια εντελώς διαφορετική αντίληψη από την προηγούμενη αντίληψη (που περιγράψαμε πιο πάνω). Αυτή η αντίληψη θεωρεί ότι η Ανώτερη Οντότητα και το σώμα συνθέτουν μια αδιάρρηκτη ενότητα, μια ένωση που γίνεται μια δια παντός (μια ψυχοσωματική οντότητα). Ο άνθρωπος, έτσι όπως «δημιουργήθηκε», δημιουργήθηκε για να ζει μέσα σε αυτό τον κόσμο που αντιλαμβανόμαστε με την νόηση και τις αισθήσεις. Αυτού του είδους οι θρησκείες (που έχουν αυτή την αντίληψη) θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν σαν «εσωκοσμικές» αφού θεωρούν ότι η ανθρώπινη πραγματικότητα είναι αυτή εδώ, η ψυχοσωματική πραγματικότητα. Σε αυτές τις αντιλήψεις που θεολογούν (ή μυθολογούν) ο Θεός «θεωρείται» σαν Εκτός της Δημιουργίας (το Άκτιστο), σαν εντελώς Διαφορετικός από την κτιστή δημιουργία. Το πρόβλημα του θανάτου, δηλαδή της διάσπασης της ψυχοσωματικής ενότητας μυθολογείται σαν αποτέλεσμα της εισβολής του «κακού» (στην Περσική Θρησκεία), κάποιου προπατορικού αμαρτήματος (στον Ιουδαϊσμό, στον Χριστιανισμό και στον Ισλαμισμό), σαν ένας «τραυματισμός» της δημιουργίας, σαν μια ανωμαλία στην φυσική πορεία του κόσμου. Ασφαλώς δεν υπήρξε ποτέ κάποια παραδεισένια αθανασία του ανθρώπου κι ο θάνατος δεν είναι αποτέλεσμα κάποιου «κακού» ή κάποιας φανταστικής προπατορικής πτώσης, αλλά ένα φυσικό φαινόμενο, σύμφωνο με την φύση των μεταβαλλόμενων μορφών (του γίγνεσθαι). Αλλά μέσα στην μυθολογική σκέψη αυτών των θρησκειών έπρεπε να βρεθεί μια δικαιολογία του θανάτου. Όσο μυθολογική είναι η «πτώση» του ανθρώπου άλλο τόσο μυθολογική είναι και η λύση του δράματος της δημιουργίας. Ξεκινώντας από Περσικές επιρροές (από την Εποχή της αιχμαλωσίας) ο Ιουδαϊσμός καλλιέργησε τον μύθο μιας αποκατάστασης της δημιουργίας, μιας έλευσης ενός απεσταλμένου του Θεού, ενός Μεσσία (στην Περσική Θρησκεία είναι ο Σοσιγάνς, στον Ιουδαϊσμό ο Μεσσίας), που θα αναστήσει τους νεκρούς και θα κρίνει δίκαιους και άδικους κατά τα έργα τους . Έτσι στον Μέλλοντα αιώνα οι άνθρωποι θα ζουν αιώνια μέσα σε αθάνατα μετουσιωμένα, θεοποιημένα, σώματα, εδώ στην Νέα Γη. Οι Πέρσες, κι οι Ιουδαίοι περιμένουν ακόμα τον Μεσσία. Οι Χριστιανοί λένε ότι ο Μεσσίας ήρθε κι είναι ο Ιησούς από την Ναζαρέτ. Στην πραγματικότητα ο Ιησούς είναι κάτι τελείως διαφορετικό από αυτό που παρουσιάζει η Παύλειος Θεολογία και το Εκκλησιαστικό Δόγμα. Η Αλήθεια διατηρείται στην Παράδοση των Εσσαίων και στους Ροδόσταυρους και εν μέρει στην Ιωάννεια θεολογία και στους Μυστικούς πατέρες, αλλά ο κόσμος γνωρίζει αυτό που του παρουσιάζει η επίσημη εκκλησία. Επίσης οι Ισλαμιστές περιμένουν μια αποκατάσταση της δημιουργίας. Στο μεταξύ υπάρχει θάνατος, διάσπαση της ψυχοσωματκής ενότητας. Οι ψυχές που μένουν χωρίς σώμα σύμφωνα με αυτές τις θρησκείες πηγαίνουν στον «άλλο» κόσμο, στον παράδεισο, στο καθαρτήριο (σύμφωνα με την Καθολική εκκλησία) ή στην κόλαση, «περιμένοντας» την γενική ανάσταση των σωμάτων. Βλέπουμε (σε αντίθεση με τις εσωτερικές «εξωκοσμικές» θρησκείες) ότι αυτές οι εξωτερικές «εσωκοσμικές» θρησκείες ταυτίζουν την αντίληψη, την κοσμοθεωρία, τον μυθολογικό συμβολισμό με την Πραγματικότητα. Αυτές οι θρησκείες είναι από την φύση τους εξωτερικές και περιορίζονται στην Πίστη στο Δόγμα, στην Ηθική διαπαιδαγώγηση και στην Εξωτερική λατρεία. Βλέπουν ύποπτη κάθε μυστικιστική εμπειρία, για αυτό και παρόλο που αποδέχονται στους κόλπους τους τους Μυστικούς ποτέ δεν υιοθετούν την αντίληψή τους (και συχνά συγκρούονται μαζί τους).

Στα πλαίσια όμως αυτών των εξωτερικών θρησκειών υπάρχουν άνθρωποι που δεν ικανοποιούνται με μια τέτοια εξωτερική θρησκεία (του Δόγματος, της Ηθικής και της εξωτερικής Λατρείας). Θεωρούν ότι το πιο σημαντικό δεν είναι μια απλή «σύνδεση» μέσω της πίστης και της λατρείας με τον Θεό, στα πλαίσια της εκκλησιαστικής ζωής, αλλά επιζητούν μια πιο Εσωτερική Ένωση (έστω κι αν μιλάμε για διαφορετικές ουσίες, την κτιστή ανθρώπινη φύση και τον Άκτιστο Θεό). Έτσι μέσα στα πλαίσια αυτών των θρησκειών δημιουργούνται Μυστικιστικά Ρεύματα (ο «Μυστικισμός του Θρόνου» στον Ιουδαϊσμό, η «Νηπτική Παράδοση» που πηγάζει από την Ιωάννεια Θεολογία στον Χριστιανισμό, ο «Σουφισμός» στον Ισλαμισμό). Αυτά τα Μυστικιστικά Ρεύματα ήταν πάντα στο όριο της ορθοδοξίας και μερικές φορές την ξεπερνούσαν και διώκονταν σαν αιρέσεις. Υπήρξαν κάποιοι μάλιστα που προχώρησαν παραπέρα. Επηρεασμένοι από την Εσωτερική Αντίληψη (περί Διαχωρισμένης Ψυχής από το  σώμα κι απλής σύνδεσής τους) και την Γνωστική Κίνηση της Ύστερης Αρχαιότητας εγκατέλειψαν την εσωκοσμική αντίληψη της ορθοδοξίας (και το δόγμα της άρρηκτης ενότητας ψυχής και σώματος, του ψυχοσώματος). Έτσι δημιουργήθηκε η Εβραϊκή Καβάλα, ο Ροδοσταυρισμός στην Δυτική Παράδοση και μια κατηγορία Σούφι Διδασκάλων που ακολουθούν το Δόγμα της Μοναδικής Πραγματικότητας του Θεού.

Αλλά όπως είπαμε στην αρχή η θεωρητική αντίληψη είναι συχνά σχηματική κι αυθαίρετη κι η ζωή είναι διαφορετική. Όταν ο άνθρωπος έρχεται στην ζωή κι όταν η συνείδηση αναδύεται στον άνθρωπο αυτό δεν συμβαίνει θεωρητικά και σε ιδανικές συνθήκες, συμβαίνει μέσα σε συγκεκριμένες κοινωνίες. Οι κοινωνίες όχι μόνο παρέχουν στο νέο άνθρωπο την πρώτη βασική αντίληψη για τον εαυτό του αλλά καλλιεργούν και ένα συγκεκριμένο τρόπο αντίληψης της ύπαρξης και επιβάλλουν  ένα ορισμένο τρόπο λειτουργίας της αντίληψης και διαμορφώνουν την γνώση, τις πεποιθήσεις, τις απόψεις του ανθρώπου. Εκ των πραγμάτων, αν γεννιέται σε μια Ινδοϊστική ή Βουδιστική κοινωνία θα υιοθετήσει μια εσωτερική αντίληψη της ύπαρξης, άσχετα αν θα ακολουθήσει τον δρόμο  των Διδασκάλων των Ουπανισάδ ή του Βούδα. Αν γεννιέται σε μια Δυτική κοινωνία που ακολουθεί τον Ιουδαϊσμό, τον Χριστιανισμό ή το Ισλάμ, θα υιοθετήσει μια εξωτερική αντίληψη της ύπαρξης. Το πολύ-πολύ οι πραγματικοί αναζητητές της εξήγησης της ύπαρξης να στραφούν προς τον Μυστικισμό των θρησκειών τους, ξεφεύγοντας από τα στενά πλαίσια της ορθοδοξίας, ή να αλλάξουν θρησκεία.

Τελικά οι κοινωνίες είναι όχι μόνο εξωτερικές κι ενδιαφέρονται μόνο για την πολιτικο-κοινωνικο-οικονομική κατάσταση και χρησιμοποιούν την γνώση, την θρησκεία, κλπ. για την χειραγώγηση των πληθυσμών αλλά είναι επίσης πραγματικά αδιάφορες για την Πραγματική Γνώση, για τον Αληθινό Άνθρωπο, για την Ορθή Ζωή. Θα πρέπει κάποιος, αυτός ο ίδιος, μόνος του, να ερευνήσει για την Αλήθεια. Και πως θα το κάνει; Ξεκινώντας από την δεδομένη κατάσταση που είμαστε, που είναι ο καθένας, το πρώτο πράγμα που πρέπει να αναρωτηθεί κάποιος είναι ότι Αυτός ο Ίδιος, η Παρουσία που Είναι, Εδώ, μέσα στο σώμα, ποιες δυνάμεις ή ποιες λειτουργίες πρέπει να χρησιμοποιεί;

Ερευνώντας εξωτερικά, μέσω της διανόησης, μπορεί να υιοθετήσει μια εσωτερική ή μια εξωτερική αντίληψη της ύπαρξης (κι αυτό έχει βέβαια την σημασία του). Αλλά η διανόηση μπορεί μόνο να διερευνήσει τον Προσανατολισμό. Δεν μπορεί να σε πάει παραπέρα. Αν θέλεις πραγματικά να μάθεις την Αλήθεια θα πρέπει να εγκαταλείψεις την διανόηση και να Έρθεις στον Εαυτό, στην Αληθινή Παρουσία, Εδώ, Τώρα. Να αναζητήσεις Μέσα στην Ίδια την Ύπαρξή σου, την Αληθινή Ουσία, το Περιεχόμενο και το Νόημα της Ύπαρξης. Αν και στην Εσωτερική Παράδοση και στην Μυστικιστική Κίνηση μιλούν για Διαλογισμό, Γιόγκα, Προσευχή, Πνευματική Πρακτική, αν εμβαθύνουμε λίγο και δώσουμε λίγη προσοχή θα Δούμε ότι όλες αυτές οι Πνευματικές Μέθοδοι δεν είναι ένα πράγμα που πρέπει να κάνουμε αλλά μάλλον πράγματα που πρέπει να εγκαταλείψουμε, στοχεύοντας στην Εσωτερική Φυσική Αδιατάρακτη Παρουσία της Ύπαρξης, πέρα από τις επιφανειακές δραστηριότητες κι όσα συμβαίνουν στην επιφάνεια, μέχρι να το Βιώσουμε πραγματικά και να Περάσουμε σε Ένα Άλλο Επίπεδο Ύπαρξης. Ο Αληθινός Διαλογισμός είναι Μη-διαλογισμός ή τελείωμα κάθε διαλογιστικής προσπάθειας κι εγκατάλειψη κάθε αντίληψης περί πνευματικής εξέλιξης ή φώτισης που πρέπει να πραγματοποιηθεί. Το αληθινό Γιόγκα είναι η απόλυτη ηρέμηση των νοητικών δραστηριοτήτων. Η Αληθινή Προσευχή είναι η Βαθιά Σιγή μπροστά στην Απεραντοσύνη της Παρουσίας.

Έτσι η Στροφή Προς Τον Εαυτό, που είναι η Αληθινή Αυτογνωσία (κι όχι γνώση με διανοητική δραστηριότητα) είναι στην πραγματικότητα μια Συνειδητή και Συνειδησιακή Μετατόπιση από τον χώρο του γίγνεσθαι, της δραστηριότητας της νόησης, των αισθήσεων, στον Πραγματικό Χώρο του Είναι. Αυτό που Είμαστε (η Παρουσία Εδώ, η Συνείδηση, η Ψυχή) «Είναι» κι Εκδηλώνεται Εδώ, Τώρα. Δεν χρειάζεται να «γίνουμε» κάτι. Κι η Συνειδητοποίηση, η Κατανόηση Αυτού που Είμαστε είναι Αυθόρμητη Άμεση και χωρίς περαιτέρω επεξεργασία. Η Ύπαρξη Αναγνωρίζεται (Εσωτερικά, Άμεσα) και Διαφωτίζεται από Μόνη της, Χωρίς Προσπάθεια. Είναι η παλιά συνήθεια, ο τρόπος που ανατραφήκαμε να λειτουργούμε (μέσω της διανόησης) που αναδύεται και ψάχνει να «ερμηνεύσει». Αν Μένουμε Ήσυχοι και το Αφήνουμε να Λειτουργεί θα Αποκατασταθεί από μόνο του κι όλες οι εξωτερικές δραστηριότητες (περιττές άλλωστε) θα εγκαταλειφθούν κι όλες οι «απαντήσεις» για την ύπαρξη θα δοθούν. Όταν δεν κάνεις ερωτήσεις (αλλά απλά παρατηρείς με προσοχή) δίνεις την ευκαιρία να δοθούν οι αληθινές απαντήσεις στις πραγματικές ανάγκες της ζωής.

Έτσι αρκεί να Κατανοήσει κάποιος ότι ο εξωτερικός δρόμος λειτουργίας που μας έμαθε η κοινωνία είναι αδιέξοδος. Όλες οι αντιλήψεις των ανθρώπων κι οι εξωτερικές θεωρίες και διδασκαλίες κι οι θρησκείες είναι διανοητικά σκουπίδια που δείχνουν με το αδιέξοδό τους την μοναδική αληθινή απάντηση που έχουμε ανάγκη. Ποιος Είμαι; Που Είμαι; Τι Είμαι; Αυτή την Απάντηση Μπορεί να την Δώσει μόνο ο Ίδιος ο Άνθρωπος, από Μέσα του. Τι Κάνω; Τι πρέπει να κάνω; Αυτό ακριβώς που Πρέπει να Κατανοήσουμε είναι ότι Πρέπει να Μετατοπιστούμε από τον χώρο της δραστηριότητας (του γίγνεσθαι) στον Χώρο του Είναι. Άρα δεν χρειάζεται να κάνουμε κάτι αλλά να εγκαταλείψουμε αυτό που ήδη κάνουμε (την δραστηριότητα) και να Συναισθανθούμε Αυτό που Είμαστε Ήδη. Αυτή είναι η Οδός της Ησυχίας, της Μη-Δράσης, που δεν σημαίνει αδράνεια αλλά εγκατάλειψη της αδιέξοδης δράσης. Αυτό που Εκδηλώνεται Πλέον από μέσα μας Είναι η Ίδια η Ύπαρξη, η Μία Ζωή της Ενότητας, χωρίς περιορισμούς (εγώ, διαχωρισμούς, δυαδικότητα). Έτσι λύνεται όχι μόνο το Πρόβλημα της Ύπαρξης αλλά και της Δράσης μέσα στην Ζωή. Τελείως Φυσικά κι όχι μέσα από ανόητες ανθρώπινες δραστηριότητες.

Μόνο Εσύ, ο Ίδιος ο Άνθρωπος, Έχεις Ευθύνη και Δικαίωμα να Νοιώσεις Τι Είσαι (και κατ΄ επέκταση Πως να Δράσεις). Καμία διανόηση, καμία θεωρία, καμία θρησκεία, καμία κοινωνία, κανένας άλλος άνθρωπος, δεν μπορεί να σου πει Τι Είσαι. Πρέπει Εσύ, ο Ίδιος ο Άνθρωπος, να είσαι Εξαρχής Ελεύθερος (από εξωτερικές εξαρτήσεις, από γνώσεις και πληροφορίες της κοινωνίας) και να επιλέξεις τον Μόνο Αρμόδιο να σου Απαντήσει για Αυτό που Είσαι, τον Ίδιο τον Εαυτό, την Παρουσία, Εδώ, Τώρα. Αυτή είναι η Μόνη Πραγματική Δράση. Αν ψάχνεις αλλού ή με άλλος τρόπους δεν θα βρεις απάντηση και αν αφήνεις τους άλλους να σου λένε τι είσαι, είσαι απλά δούλος. Το να Αφυπνιστείς στον Ίδιο, τον Πραγματικό Εαυτό σου, εγκαταλείποντας την εξωτερική δραστηριότητα και να Μείνεις Ήσυχος χωρίς να «κάνεις τίποτα» στο Είναι, είναι κάτι που πρέπει να Βιώσεις από Μόνος σου. Δεν έχει σημασία να σου πει κάποιος πως είναι ή πως θα πρέπει να είναι. Δες το Μόνος σου, Εδώ, Τώρα. Δεν υπάρχει χρόνος, ούτε εξέλιξη, ούτε αναβολή. Οποιαδήποτε στιγμή σταθείς μπροστά στο Ερώτημα (στο «μέλλον» που φτιάχνει η σκέψη) θα είσαι πάλι Εδώ, Τώρα, στο Παρόν. Η Απάντηση δίνεται πάντα στο Απόλυτο Παρόν. Δεν μπορεί να γίνει αλλιώς. Αν δεν το Κάνεις Τώρα ή το αναβάλλεις απλά συνεχίζεις να ονειρεύεσαι, έτσι όπως σου έμαθαν ή όπως έμαθες στη ζωή.

Μπορεί κάποιος να πει, πως το κάνεις αυτό άμεσα; Στην πραγματικότητα μόνο άμεσα γίνεται. Ο χρόνος είναι μόνο η Στιγμή που Ρέει κι όχι «διάρκεια». Ο χρόνος σαν «διάρκεια» και «εξέλιξη» είναι μια ψευδαίσθηση της σκέψης. Τι αλλάζει; Τι εξελίσσεται; Όχι το Είναι αλλά μόνο τα εξωτερικά φαινόμενα. Πως γίνεται λοιπόν; Πως το Κάνεις; Γίνεται πολύ απλά, όπως όταν σφίγγεις το χέρι σε γροθιά και μετά ανοίγεις το χέρι (εγκαταλείποντας την προσπάθεια, την διοχέτευση ενέργειας, την ένταση, το «σφίξιμο»). Ο περιορισμός, το εγώ, η προσωπικότητα είναι μια δραστηριότητα του Είναι, είναι σαν την γροθιά του σφιγμένου χεριού. Που πηγαίνει η γροθιά όταν χαλαρώνεις το χέρι; Που πηγαίνει το εγώ όταν το εγκαταλείπεις; Υπάρχει Μόνο το Είναι. Απλά Κατανόησε ότι οποιαδήποτε «κίνηση», προσπάθεια, δραστηριότητα, είναι σαν το σφίξιμο της γροθιάς. Κι όπως το χέρι αχρηστεύεται και δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε τίποτα άλλο όταν είναι σφιγμένο σε γροθιά έτσι και η Ύπαρξη αχρηστεύεται όταν «περιορίζεται» σε εγώ, δρα διαχωριστικά, ατομικά κι εσφαλμένα. Μπορείς, στο Κράτημα της Αναπνοής να Σταθείς, να Νοιώσεις Αυτό Που Είσαι, χωρίς δραστηριότητα της σκέψης; Τι θα συμβεί; Η Αντίληψη θα Απελευθερωθεί, θα Αγκαλιάσει τα Πάντα και θα Υπάρχουν Όλα φωτισμένα από αυτή την Όραση της Ενότητας των Πάντων. Όταν σβήνει ο περιορισμός της σκέψης, του εγώ, Όλα Είναι Ένα. Στην πραγματικότητα τι συμβαίνει; Δεν συμβαίνει τίποτα. Εμείς Βλέπουμε Αλλιώς. Βλέπουμε την Πραγματικότητα Όπως Ακριβώς είναι, Μια Ενότητα, Μια Αλληλένδετη Ζωή, χωρίς διαχωρισμούς. Η διάλυση της νοητικής δραστηριότητας (του νοητικού συμπλέγματος του εγώ, του «κέντρου», του περιορισμού) Αποκαθιστά την Αντίληψη στην Πραγματική Ελεύθερη κι Ανόθευτη Λειτουργία της. Δεν χάνεται τίποτα. Η Αντίληψη Ελεύθερη Απεριόριστη Λειτουργεί Απρόσκοπτα μέσα από το σώμα. Η διαφορά είναι ότι λειτουργεί τώρα απρόσκοπτα (ενώ πριν νοθευόταν με ερμηνείες, προσωπικές επιλογές, και αδιέξοδες δράσεις). Η Εμπειρία της Ζωής όμως τώρα είναι τελείως διαφορετική. Ερχόμενος στον Πραγματικό Εαυτό, τον Ελεύθερο, τον Απεριόριστο (χωρίς εγώ), Έρχεσαι στον Πραγματικό Κόσμο, στην Αληθινή Ζωή, στον Κόσμο του Είναι, που δεν έχει καμία σχέση με τον ψεύτικο κόσμο που έφτιαξε η σκέψη και μέσα στην οποία σε τοποθετεί η σκέψη.

Εδώ, Τώρα, Κατανοείς τι Σημαίνει Αφύπνιση. Μια Κατάσταση Ελευθερίας, Απεριόριστης Αντίληψης, που Αγκαλιάζει τα Πάντα σε Μια Ενότητα. Είναι Μια Κατάσταση της Συνείδησης που Έχει Ελευθερωθεί από τους περιορισμούς, από το εγώ, από το «κέντρο» αντίληψης. Είναι λοιπόν μια Εμπειρία Πλατύτερη από την εμπειρία ενός εγώ. Γίνεται κατανοητό ότι κανένα περιορισμένο εγώ δεν μπορεί να έχει την Εμπειρία της Ελευθερίας (όσο μένει στο εγώ). Η Φώτιση  (η Πραγματική Φώτιση) είναι Μια Κατάσταση της Συνείδησης αλλά όχι εμπειρία ενός εγώ. Υπάρχει Φώτιση (όταν διαλύεται το εγώ) αλλά δεν υπάρχει Φωτισμένος (σαν εγώ). Στο Φως της Νέας Κατανόησης του Κόσμου Όλα Είναι Καθώς Πρέπει, Ήρεμα και Ειρηνικά και Ρέουν μέσα στην αλλαγή χωρίς «θόρυβο». Το γεγονός ότι οι άνθρωποι είναι σε σύγχυση, σε διαμάχη, σε πόλεμο, πληγώνουν ο ένας τον άλλο, είναι κάτι που συμβαίνει. Έχει την εξήγησή του (αν θέλουμε κάποια εξήγηση) στην άγνοια. Πρέπει να σταματήσει η άγνοια για να σταματήσει όλο αυτό και να έρθει ειρήνη στη γη. Το να μπεις στο όνειρο των ανθρώπων και να τους μιλήσεις για το καλό και το κακό μπορεί να φαίνεται χρήσιμο σε κάποιους (και να ανακουφίζει ίσως προσωρινά την δυστυχία κάποιων καταστάσεων) αλλά σίγουρα δεν είναι η Λύση.

Ο Μόνος Αληθινός Δρόμος είναι Ο δρόμος της Αφύπνισης του Πραγματικού Εαυτού. Το να δραστηριοποιείσαι «έξω» αναζητώντας θεωρίες, διδασκαλίες, ηθικές, τρόπους ζωής, είναι μια μάταιη σπατάλη δυνάμεων. Οι κοινωνίες δεν θα δώσουν ποτέ λύση. Οι διδασκαλίες και οι θρησκείες (όσο εμπνευσμένα δόγματα κι αν έχουν) δεν θα δώσουν ποτέ απαντήσεις. Είτε έτσι είτε αλλιώς ο Άνθρωπος, ο Καθένας μας, θα πρέπει αργά ή γρήγορα να απαντήσει πραγματικά (όχι θεωρητικά ή διανοητικά) στην Μόνη Αληθινή Ερώτηση. Ποιος Είμαι; Που Είμαι; Τι Είμαι; Τι Κάνω; Πως το Κάνω; (αν πρέπει να «κάνω» κάτι). Θα Πρέπει να απαντήσουμε και να Κάνουμε την Επιλογή μας. Θα Αφυπνιστούμε επιτέλους; Ή θα συνεχίσουμε να ονειρευόμαστε μέσα στον ύπνο του δικαίου, σαν να μην τρέχει τίποτα. Αν δεν Νοιαστείς Εσύ για την Ύπαρξή σου ποιος θα το κάνει για σένα;


Αδελφοί! Είναι Ώρα να Εγερθούν οι νεκροί από τους τάφους τους. Οι νεκροί είμαστε εμείς και το όνειρο είναι ο τάφος μας, το όνειρο που χτίζουμε με την σκέψη, το όνειρο που τρέφει η κοινωνία, το όνειρο που εμείς αφήνουμε να συνεχίζεται. Ας Αφυπνισθούμε! Ας το Κάνουμε! Και τότε Όλα θα «Προστεθούν» κι η Ειρήνη κι η Αλήθεια κι η Ζωή. Θυμηθείτε τον Μεγάλο Διδάσκαλο των Εσσαίων. Ο Ιησούς Γνώριζε. Κι ο Ιησούς μιλούσε για την Βασιλεία των Ουρανών Μέσα μας, που Είναι Μέσα μας και δεν έρχεται με εξωτερικές δραστηριότητες ή έξω, στον κόσμο και στον χρόνο. Είναι Ήδη Μέσα μας! Τόσο απλό! Τόσο Θαυμάσιο! Τόσο Εκπληκτικό! Έχετε Ειρήνη Μέσα σας. Ειρήνη φέρτε έξω στο κόσμο.



~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

TAOΪSM / "Tao Te Ching" Commentaries

TAOΪSM / "Tao Te Ching" Commentaries
Chapter 19. The Sacred Return: A Mystical Journey to the Primordial Root
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

BUDDHISM /"Dammapada" Commentaries

BUDDHISM /"Dammapada" Commentaries
Chapter 19. The Just
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

VEDANTA / "Viveka Chudamani, by Adi Sankaracharya" Commentaries

VEDANTA / "Viveka Chudamani, by Adi Sankaracharya" Commentaries
5. The Foundational Virtues on the Path to Brahman
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

KRISHNA (9ος, 8ος αιώνας π.Χ.) / "Bhagavad Gita" Commentaries

KRISHNA (9ος, 8ος αιώνας π.Χ.) / "Bhagavad Gita" Commentaries
1.2. The Sacred Threshold: A Mystical Contemplation on the Despondency of Arjuna: Chapter II — The Trembling of the Bow
Monday, 9 March, 2026

1.2. The Sacred Threshold: A Mystical Contemplation on the Despondency of Arjuna

 

Chapter II — The Trembling of the Bow

 

"My limbs fail and my mouth is parched, my body quivers and my hair stands on end."

— Bhagavad Gita, 1.29

I. The Warrior at the Edge

When Arjuna stands in that divine chariot, poised between the two assembled armies at Kurukshetra, he stands not merely in a geographic or military position — he stands at the precise center of a cosmic drama that has been unfolding since consciousness first became aware of itself. He is the archer supreme, the wielder of Gandiva, that celestial bow gifted by Agni himself and capable of devastating entire armies with the speed of the wind. He is the third Pandava, beloved of the gods, trained in the celestial weapons by Indra himself. He is, by every outward measure, the embodiment of what a warrior is and must be. And yet it is precisely here, in this moment of supreme readiness, that the warrior becomes something else — something the epic's outer narrative does not know how to name, something the mystical reading alone can fully honor.

He asks Krishna to drive the chariot between the two armies. The request seems tactical at first — the warrior surveying the field before battle, the archer measuring the range between himself and his targets. But the mystic hears a different resonance in this request. It is the soul asking to be brought to the threshold, asking to see clearly and completely the full weight of what it is about to do. There is in this a quality of courage that is rarely acknowledged — the courage not to act, but to look. To stand, fully present, in the terrible clarity of what one's choices actually mean.

II. What the Eyes Reveal

And so he looks. And what he sees undoes him entirely.

The armies arrayed before him are not strangers. They are not the faceless masses of an enemy host. They are — and this is the heart of the mystery — his people. On the side of the Kauravas, he sees Bheeshma, the grand patriarch, the man whose silver beard is the color of all the winters Arjuna has ever lived through, whose blessing has been the shelter over his entire boyhood. He sees Drona, the teacher, the man in whose eyes the young Arjuna first saw the reflection of his own potential, who drew out of that gifted child the warrior the world has come to know. He sees Kripa and Salya and Jayadratha and a hundred others — cousins, uncles, kinsmen, companions — all arrayed now in the terrible symmetry of war, all prepared to die or to kill, and he, Arjuna, is the instrument by which so many of them will be struck down.

The Gita tells us that in this moment, Arjuna is overwhelmed by compassion — the Sanskrit word is karuna, which carries within it overtones of sorrow, tenderness, and the ache of a heart that cannot bear the weight of what it perceives. This karuna is not sentimentality. It is not cowardice dressed in the language of feeling. It is the natural response of a soul that has not yet been taught to see through the surfaces of things to the eternal truth beneath. It is the grief of a consciousness still operating within the framework of attachment — the belief that what we love can be lost, that what we are is bound up with the forms in which we find our beloveds, that the end of a body is the end of a soul.

III. The Physiology of Transformation

What follows is one of the most remarkable passages in all of world literature, remarkable not for its philosophy — that comes later — but for its extraordinary physical honesty. Arjuna does not maintain the composed dignity of a hero confronting an impossible situation. He falls apart. His body becomes the language of his interior crisis, and the Gita records this dissolution with a fidelity that feels less like epic convention and more like a direct transcript of spiritual emergency.

His limbs tremble. The great bow Gandiva — that magnificent instrument of his glory and identity, the physical emblem of everything he has been and done — slips from his fingers. His skin burns as though with fever. His hair stands on end. His mouth dries. His body will not obey him. He who has faced demon-kings and celestial opponents without flinching finds himself helpless before the faces of his own beloved.

The mystical traditions have long understood that the body is not separate from the soul's journey — it is the soul's journey made flesh, made palpable, made visible to the world. When the inner ground shifts, the body knows it first. The yogic traditions speak of kriyas — spontaneous physical responses to the movement of spiritual energy — trembling, heat, altered breathing, the sensation of electricity moving through the limbs. The Christian mystical tradition records in its saints the stigmata, the raptures, the levitations — all ways in which the body testifies to what the soul is undergoing. What Arjuna experiences in this moment is no less than this: the body bearing witness to the soul's collision with a reality larger than it has been equipped to hold.

The bow slipping from his hands is perhaps the most symbolically potent detail in the entire first chapter. Gandiva is not merely a weapon — it is Arjuna's identity. The warrior is the one who draws the bow. When the bow falls, the warrior falls. The self that has organized its entire existence around a particular function — around being the best, being the instrument of dharmic victory, being the one who can do what no one else can — finds that self suddenly impossible to sustain. The hands that have held the bow through ten thousand trials cannot hold it now. Not because the hands have weakened, but because something deeper than the hands has given way.

IV. The Sacred Dissolution of Identity

In the language of mystical theology, what Arjuna undergoes in this moment is the beginning of what the great medieval Christian mystic Meister Eckhart called Abgeschiedenheit — detachment, or more precisely, the stripping away of all that is not the essential self. The Sufi traditions speak of fana, annihilation, the necessary dissolution of the ego-constructed self as a precondition for the encounter with the divine. The Hindu tradition knows this process as the burning away of the impurities of ego in the fire of tapas, spiritual discipline, or — as here — in the equally purifying fire of overwhelming crisis.

The identity that Arjuna has built over a lifetime is extraordinarily robust. He is not a man of small self-conception. He is a hero in the full mythological sense — a figure whose excellence partakes of the divine, whose deeds have altered the shape of the world. And yet it is precisely the magnitude of his constructed self, the height and glory of the Arjuna-identity, that makes its dissolution so seismic. Small selves fall quietly. The collapse of a great soul shakes the earth.

When he sinks onto the seat of his chariot, unable to stand, unable to fight, unwilling to act — this sinking is a form of truth-telling that his previous life has never required of him. The warrior's life is organized around forward motion, decisive action, the conquest of opposition. Now, for the first time, Arjuna moves in a different direction entirely: inward. Downward. Into the darkness that has always been there, beneath the gleaming surface of his heroic identity, waiting for exactly this moment of extremity to make itself known.

V. The Question That Cannot Be Avoided

Arjuna speaks to Krishna, and his words cascade in a great torrent of despair and confusion. He speaks of kinsmen, of traditions, of the women left behind when warriors die, of the disruption of family rites and ancestral prayers. He speaks — and here the contemporary reader must listen with particular care — of the pollution of kingdoms and the destruction of families, by which he means something far deeper than social convention. He means the dissolution of the web of relationship and meaning that gives human existence its context, its purpose, its sense of being held within something larger than the isolated individual.

But beneath all these specific arguments, beneath the careful enumeration of social and religious consequences, there throbs a single question — the question that has been present in every human consciousness that has ever grown honest enough to ask it: What is this for? What is any of this for? If I must destroy what I love in order to preserve what I love, what exactly is it that I am preserving? If victory means the death of teachers and grandfathers and beloved cousins, what precisely has been won?

This is not a question born of weakness or confusion, though it arises in a moment of crisis. It is the most serious question a human soul can ask. It is the question that stands behind every great spiritual tradition's central teaching — the question that Buddhism answers with the teaching of impermanence and non-attachment, that Christianity answers with the paradox of losing life to find it, that Vedanta answers with the revelation that the self one fears to lose was never the real self to begin with. Arjuna, in his despondency, has stumbled to the very threshold of the tradition's deepest wisdom — and he has arrived there not through study or discipline but through the irresistible pressure of lived experience pressing him, at last, to his knees.

VI. The Mercy Hidden in Collapse

There is a teaching in the Zen tradition that speaks of the great doubt — the moment when the practitioner's ordinary understanding finally and completely fails, when the frameworks by which the mind has organized reality are revealed as insufficient, when the student realizes, in the full weight of that word, that they do not know. This great doubt is not a problem to be solved. It is a threshold to be crossed. It is the necessary preliminary to genuine understanding — not the understanding that is constructed from concepts and accumulated over years of study, but the understanding that arises when the conceptual mind has exhausted itself and something older and deeper becomes audible.

Arjuna, at this moment, has arrived at his great doubt. The bow — that instrument of certainty, of directed power, of knowing exactly what one is doing and why — has fallen. And in the silence that opens in the wake of its falling, something is made possible that was impossible before. Not immediately — the teaching of the Gita is not given in a single instant of shock, but over the long patient unfolding of eighteen chapters, through which Krishna meets Arjuna exactly where he is and leads him, by graduated degrees, from collapse to comprehension. But the collapse is the condition of the comprehension. The silence created by the fallen bow is the silence into which the divine voice can finally speak and be heard.

The mystic sees in this collapse not a failure but a gift — and moreover, a gift that Arjuna did not choose, could not have chosen, but received by the sheer grace of his own humanity, his own capacity for love. It is his love for Bheeshma that breaks him open. It is his love for Drona, for his cousins, for the intricate human tapestry of his world, that strips from his hands the instrument of his power. Love, in the mystical vision, is always the agent of transformation — not the comfortable, confirming love that says yes to all we already are, but the costly, shattering love that cracks the shell of the self and lets the light in.

And so when the Gita's opening chapter is read with full attention, it reveals itself not as a prelude to something greater but as a complete spiritual event in its own right — a full and sufficient account of the soul's first surrender. Every subsequent teaching of the Gita is present, in seed form, in this single image: the warrior, the fallen bow, the grief that is also love, the chariot poised between two worlds, and, quietly present at the center, the divine companion who holds the reins and waits for the question to become complete.

VII. Between the Armies, Between Two Selves

The two armies facing each other across the field of Kurukshetra have, by the time Arjuna's bow falls, become something more than military formations. They have become the two aspects of a divided self — the self that knows its duty and the self that cannot perform it; the self that understands the eternal and the self that is entangled in the temporal; the self that, as Krishna will later teach, is immortal and indestructible, and the self that identifies with the body and clings to the forms it loves.

Arjuna stands in the chariot between these armies as the contemplative stands in meditation between the thinking mind and the witnessing awareness — caught in that liminal space where the ordinary self has been suspended but the deeper self has not yet fully declared itself. It is the bardo of human consciousness, the transitional state between one mode of being and another. And as in all genuine liminal states, it is characterized by disorientation, by the loss of familiar coordinates, by the dissolution of the certainties that have until now made coherent action possible.

This is why the mystic has always found in Arjuna's despondency not an embarrassment to be explained away but a mirror to be contemplated. Every soul that has ever pursued genuine transformation has known this moment — this specific quality of darkness, this exact species of grief that cannot be consoled because it is not asking for consolation. It is asking for truth. It is asking, from the deepest place in a human being that is capable of asking anything, for the one answer that the world's consolations cannot provide.

And in the sacred economy of the Gita, the answer is already present. It has been present from the beginning. It rides in the chariot beside the grief, holds the reins with patient hands, and waits — as the divine always waits, with a patience that encompasses all of time — for the silence that follows the last argument, the stillness that follows the exhaustion of all strategies, the open and empty moment when the soul, having at last relinquished its bow, turns to the one who has always been beside it and asks: Teach me. I do not know. I am yours. Teach me what is real.

 

Το Ιερό Κατώφλι: Μια Μυστική Στοχαστική Προσέγγιση στην Απελπισία του Αρτζούνα

 

Κεφάλαιο ΙΙ — Το Τρέμουλο του Τόξου

 

«Τα μέλη μου λυγίζουν και το στόμα μου στεγνώνει, το σώμα μου τρέμει και οι τρίχες μου ορθώνονται.»

— Μπαγκαβάτ Γκίτα, 1.29

 

I. Ο Πολεμιστής στο Χείλος

 

Όταν ο Αρτζούνα στέκεται σε εκείνο το θεϊκό άρμα, έτοιμος ανάμεσα στους δύο παραταγμένους στρατούς στο Κουρουκσέτρα, δεν βρίσκεται απλώς σε μια γεωγραφική ή στρατιωτική θέση — στέκεται ακριβώς στο κέντρο ενός κοσμικού δράματος που ξετυλίγεται από τότε που η συνείδηση έγινε για πρώτη φορά ενήμερη του εαυτού της. Είναι ο υπέρτατος τοξότης, ο κάτοχος του Γκάντιβα, εκείνου του ουράνιου τόξου που του δόθηκε από τον ίδιο τον Αγνί και μπορεί να καταστρέψει ολόκληρους στρατούς με την ταχύτητα του ανέμου. Είναι ο τρίτος Πάνταβα, αγαπημένος των θεών, εκπαιδευμένος στα ουράνια όπλα από τον ίδιο τον Ίντρα. Είναι, με κάθε εξωτερικό μέτρο, η ενσάρκωση αυτού που πρέπει να είναι ένας πολεμιστής. Και όμως, ακριβώς εδώ, σε αυτή τη στιγμή της απόλυτης ετοιμότητας, ο πολεμιστής γίνεται κάτι άλλο — κάτι που η εξωτερική αφήγηση του έπους δεν ξέρει πώς να ονομάσει, κάτι που μόνο η μυστική ανάγνωση μπορεί να τιμήσει πλήρως.

 

Ζητάει από τον Κρίσνα να οδηγήσει το άρμα ανάμεσα στους δύο στρατούς. Το αίτημα φαίνεται τακτικό στην αρχή — ο πολεμιστής εξετάζει το πεδίο πριν τη μάχη, ο τοξότης μετράει την απόσταση ανάμεσα σε αυτόν και τους στόχους του. Όμως ο μύστης ακούει μια διαφορετική αντήχηση σε αυτό το αίτημα. Είναι η ψυχή που ζητά να οδηγηθεί στο κατώφλι, που ζητά να δει καθαρά και ολοκληρωμένα όλο το βάρος αυτού που πρόκειται να κάνει. Υπάρχει εδώ μια ποιότητα θάρρους που σπάνια αναγνωρίζεται — το θάρρος όχι να δράσει, αλλά να κοιτάξει. Να σταθεί, πλήρως παρών, στη φοβερή διαύγεια του τι σημαίνουν πραγματικά οι επιλογές του.

 

II. Τι Αποκαλύπτουν τα Μάτια

 

Και έτσι κοιτάζει. Και αυτό που βλέπει τον αποσυνθέτει ολοκληρωτικά.

 

Οι στρατοί που παρατάσσονται μπροστά του δεν είναι ξένοι. Δεν είναι άβουλες μάζες ενός εχθρικού στρατού. Είναι — και αυτό είναι η καρδιά του μυστηρίου — ο δικός του λαός. Από την πλευρά των Καουράβα, βλέπει τον Μπχίσμα, τον μεγάλο πατριάρχη, τον άνδρα του οποίου η ασημένια γενειάδα έχει το χρώμα όλων των χειμώνων που έχει ζήσει ποτέ ο Αρτζούνα, του οποίου η ευλογία υπήρξε η στέγη σε όλη την παιδική του ηλικία. Βλέπει τον Ντρόνα, τον δάσκαλο, τον άνδρα στα μάτια του οποίου ο νεαρός Αρτζούνα είδε για πρώτη φορά την αντανάκλαση του δικού του δυναμικού, που έβγαλε από εκείνο το προικισμένο παιδί τον πολεμιστή που γνώρισε ο κόσμος. Βλέπει τον Κρίπα και τον Σάλια και τον Τζαγιαντράθα και εκατό άλλους — ξαδέρφους, θείους, συγγενείς, συντρόφους — όλους παρατεταγμένους τώρα στη φοβερή συμμετρία του πολέμου, όλους έτοιμους να πεθάνουν ή να σκοτώσουν, και αυτός, ο Αρτζούνα, είναι το όργανο με το οποίο τόσοι από αυτούς θα χτυπηθούν.

 

Η Γκίτα μας λέει ότι σε αυτή τη στιγμή ο Αρτζούνα κατακλύζεται από συμπόνια — η σανσκριτική λέξη είναι καρούνα, που φέρει μέσα της αποχρώσεις θλίψης, τρυφερότητας και του πόνου μιας καρδιάς που δεν μπορεί να αντέξει το βάρος αυτού που αντιλαμβάνεται. Αυτή η καρούνα δεν είναι συναισθηματισμός. Δεν είναι δειλία ντυμένη με τη γλώσσα του συναισθήματος. Είναι η φυσική απόκριση μιας ψυχής που δεν έχει ακόμα διδαχθεί να βλέπει πέρα από τις επιφάνειες των πραγμάτων στην αιώνια αλήθεια από κάτω. Είναι η θλίψη μιας συνείδησης που λειτουργεί ακόμα μέσα στο πλαίσιο της προσκόλλησης — την πίστη ότι ό,τι αγαπάμε μπορεί να χαθεί, ότι αυτό που είμαστε συνδέεται με τις μορφές στις οποίες βρίσκουμε τους αγαπημένους μας, ότι το τέλος ενός σώματος είναι το τέλος μιας ψυχής.

 

III. Η Φυσιολογία της Μεταμόρφωσης

 

Αυτό που ακολουθεί είναι ένα από τα πιο αξιοσημείωτα αποσπάσματα σε όλη την παγκόσμια λογοτεχνία, αξιοσημείωτο όχι για τη φιλοσοφία του — αυτή έρχεται αργότερα — αλλά για την εξαιρετική φυσική του ειλικρίνεια. Ο Αρτζούνα δεν διατηρεί την ήρεμη αξιοπρέπεια ενός ήρωα που αντιμετωπίζει μια αδύνατη κατάσταση. Διαλύεται. Το σώμα του γίνεται η γλώσσα της εσωτερικής του κρίσης, και η Γκίτα καταγράφει αυτή τη διάλυση με μια πιστότητα που μοιάζει λιγότερο με επική σύμβαση και περισσότερο με άμεση μεταγραφή πνευματικής έκτακτης ανάγκης.

 

Τα μέλη του τρέμουν. Το μεγάλο τόξο Γκάντιβα — εκείνο το μεγαλοπρεπές όργανο της δόξας και της ταυτότητάς του, το φυσικό έμβλημα όλων όσων υπήρξε και έκανε — γλιστράει από τα δάχτυλά του. Το δέρμα του καίει σαν να έχει πυρετό. Οι τρίχες του ορθώνονται. Το στόμα του στεγνώνει. Το σώμα του δεν υπακούει. Αυτός που αντιμετώπισε βασιλιάδες-δαίμονες και ουράνιους αντιπάλους χωρίς να διστάσει, βρίσκεται τώρα ανήμπορος μπροστά στα πρόσωπα των δικών του αγαπημένων.

 

Οι μυστικές παραδόσεις έχουν από καιρό κατανοήσει ότι το σώμα δεν είναι ξεχωριστό από το ταξίδι της ψυχής — είναι το ταξίδι της ψυχής που γίνεται σάρκα, που γίνεται αισθητό, ορατό στον κόσμο. Όταν το εσωτερικό έδαφος μετατοπίζεται, το σώμα το γνωρίζει πρώτο. Οι γιόγκικες παραδόσεις μιλούν για κρίγια — αυθόρμητες σωματικές αντιδράσεις στην κίνηση της πνευματικής ενέργειας — τρέμουλο, θερμότητα, αλλαγμένη αναπνοή, αίσθηση ηλεκτρισμού που διαπερνά τα μέλη. Η χριστιανική μυστική παράδοση καταγράφει στους αγίους της τα στίγματα, τις εκστάσεις, τις αναλήψεις — όλα τρόποι με τους οποίους το σώμα μαρτυρεί αυτό που υφίσταται η ψυχή. Αυτό που βιώνει ο Αρτζούνα σε αυτή τη στιγμή δεν είναι λιγότερο από αυτό: το σώμα να γίνεται μάρτυρας της σύγκρουσης της ψυχής με μια πραγματικότητα μεγαλύτερη από αυτήν που ήταν εξοπλισμένη να συγκρατήσει.

 

Το τόξο που γλιστράει από τα χέρια του είναι ίσως η πιο συμβολικά δυνατή λεπτομέρεια σε ολόκληρο το πρώτο κεφάλαιο. Το Γκάντιβα δεν είναι απλώς ένα όπλο — είναι η ταυτότητα του Αρτζούνα. Ο πολεμιστής είναι αυτός που τεντώνει το τόξο. Όταν το τόξο πέφτει, ο πολεμιστής πέφτει. Ο εαυτός που οργάνωσε όλη του την ύπαρξη γύρω από μια συγκεκριμένη λειτουργία — γύρω από το να είναι ο καλύτερος, το όργανο της νίκης του ντάρμα, αυτός που μπορεί να κάνει αυτό που κανείς άλλος δεν μπορεί — βρίσκει ξαφνικά αυτόν τον εαυτό αδύνατο να διατηρηθεί. Τα χέρια που κράτησαν το τόξο σε δέκα χιλιάδες δοκιμασίες δεν μπορούν να το κρατήσουν τώρα. Όχι επειδή τα χέρια αδυνάτισαν, αλλά επειδή κάτι βαθύτερο από τα χέρια έσπασε.

 

IV. Η Ιερή Διάλυση της Ταυτότητας

 

Στη γλώσσα της μυστικής θεολογίας, αυτό που υφίσταται ο Αρτζούνα αυτή τη στιγμή είναι η αρχή αυτού που ο μεγάλος μεσαιωνικός χριστιανός μύστης Μάιστερ Έκχαρτ ονόμασε Abgeschiedenheit — απομάκρυνση, ή πιο ακριβώς, η απογύμνωση από όλα όσα δεν αποτελούν το ουσιώδες Εαυτό. Οι σουφικές παραδόσεις μιλούν για fana, την αφανισμό, την αναγκαία διάλυση του εγω-κτισμένου εαυτού ως προϋπόθεση για τη συνάντηση με το θείο. Η ινδουιστική παράδοση γνωρίζει αυτή τη διαδικασία ως το κάψιμο των ακαθαρσιών του εγώ στη φωτιά του tapas, της πνευματικής πειθαρχίας, ή —όπως εδώ— στην εξίσου εξαγνιστική φωτιά της συντριπτικής κρίσης.

 

Η ταυτότητα που έχει χτίσει ο Αρτζούνα σε όλη του τη ζωή είναι εξαιρετικά στιβαρή. Δεν είναι άνθρωπος μικρής αυτοαντίληψης. Είναι ήρωας με την πλήρη μυθολογική έννοια — μια μορφή της οποίας η αριστεία μετέχει του θείου, των οποίων οι πράξεις έχουν αλλάξει το σχήμα του κόσμου. Και όμως, ακριβώς το μέγεθος του κτισμένου του εαυτού, το ύψος και η δόξα της ταυτότητας-Αρτζούνα, κάνει τη διάλυσή της τόσο σεισμική. Οι μικροί εαυτοί πέφτουν ήσυχα. Η κατάρρευση μιας μεγάλης ψυχής σείει τη γη.

 

Όταν βυθίζεται στο κάθισμα του άρματός του, ανίκανος να σταθεί, ανίκανος να πολεμήσει, απρόθυμος να δράσει — αυτή η βύθιση είναι μια μορφή αλήθειας που η προηγούμενη ζωή του ποτέ δεν του είχε ζητήσει. Η ζωή του πολεμιστή οργανώνεται γύρω από την κίνηση προς τα εμπρός, την αποφασιστική δράση, την κατάκτηση της αντίστασης. Τώρα, για πρώτη φορά, ο Αρτζούνα κινείται προς εντελώς διαφορετική κατεύθυνση: προς τα μέσα. Προς τα κάτω. Στο σκοτάδι που υπήρχε πάντα εκεί, κάτω από την αστραφτερή επιφάνεια της ηρωικής του ταυτότητας, περιμένοντας ακριβώς αυτή τη στιγμή ακρότητας για να αποκαλυφθεί.

 

V. Η Ερώτηση που Δεν Μπορεί να Αποφευχθεί

 

Ο Αρτζούνα μιλάει στον Κρίσνα, και τα λόγια του ξεχύνονται σαν μεγάλος χείμαρρος απόγνωσης και σύγχυσης. Μιλάει για συγγενείς, για παραδόσεις, για τις γυναίκες που μένουν πίσω όταν πεθαίνουν οι πολεμιστές, για τη διατάραξη των οικογενειακών τελετουργιών και των προγονικών προσευχών. Μιλάει — και εδώ ο σύγχρονος αναγνώστης πρέπει να ακούσει με ιδιαίτερη προσοχή — για τη μόλυνση των βασιλείων και την καταστροφή των οικογενειών, με την οποία εννοεί κάτι πολύ βαθύτερο από κοινωνικές συμβάσεις. Εννοεί τη διάλυση του ιστού των σχέσεων και του νοήματος που δίνει στην ανθρώπινη ύπαρξη το πλαίσιο, τον σκοπό, την αίσθηση ότι κρατιέται μέσα σε κάτι μεγαλύτερο από το απομονωμένο άτομο.

 

Όμως κάτω από όλα αυτά τα συγκεκριμένα επιχειρήματα, κάτω από την προσεκτική απαρίθμηση των κοινωνικών και θρησκευτικών συνεπειών, πάλλεται μια μοναδική ερώτηση — η ερώτηση που έχει υπάρξει σε κάθε ανθρώπινη συνείδηση που έγινε ποτέ αρκετά ειλικρινής για να τη θέσει: Για τι είναι όλα αυτά; Για τι είναι οτιδήποτε από αυτά; Αν πρέπει να καταστρέψω αυτό που αγαπώ για να διατηρήσω αυτό που αγαπώ, τι ακριβώς είναι αυτό που διατηρώ; Αν η νίκη σημαίνει τον θάνατο δασκάλων και παππούδων και αγαπημένων ξαδέρφων, τι ακριβώς έχει κερδηθεί;

 

Αυτή δεν είναι ερώτηση που γεννιέται από αδυναμία ή σύγχυση, παρόλο που αναδύεται σε στιγμή κρίσης. Είναι η πιο σοβαρή ερώτηση που μπορεί να θέσει μια ανθρώπινη ψυχή. Είναι η ερώτηση που στέκεται πίσω από την κεντρική διδασκαλία κάθε μεγάλης πνευματικής παράδοσης — η ερώτηση που ο Βουδισμός απαντά με τη διδασκαλία της ατέλειας και της μη-προσκόλλησης, που ο Χριστιανισμός απαντά με το παράδοξο του να χάνεις τη ζωή για να τη βρεις, που η Βεδάντα απαντά με την αποκάλυψη ότι ο εαυτός που φοβάσαι να χάσεις ποτέ δεν ήταν ο πραγματικός εαυτός εξαρχής. Ο Αρτζούνα, στην απελπισία του, έχει φτάσει στο ίδιο το κατώφλι της βαθύτερης σοφίας της παράδοσης — και έφτασε εκεί όχι μέσω μελέτης ή πειθαρχίας αλλά μέσω της ακαταμάχητης πίεσης της βιωμένης εμπειρίας που τον πιέζει, επιτέλους, στα γόνατα.

 

VI. Το Έλεος που Κρύβεται στην Κατάρρευση

 

Υπάρχει μια διδασκαλία στη Ζεν παράδοση που μιλάει για τη μεγάλη αμφιβολία — τη στιγμή που η συνηθισμένη κατανόηση του ασκούμενου αποτυγχάνει τελικά και ολοκληρωτικά, όταν τα πλαίσια με τα οποία ο νους οργάνωνε την πραγματικότητα αποκαλύπτονται ανεπαρκή, όταν ο μαθητής συνειδητοποιεί, με όλο το βάρος αυτής της λέξης, ότι δεν γνωρίζει. Αυτή η μεγάλη αμφιβολία δεν είναι πρόβλημα προς επίλυση. Είναι κατώφλι προς διάβαση. Είναι η αναγκαία προκαταρκτική φάση για την γνήσια κατανόηση — όχι την κατανόηση που κατασκευάζεται από έννοιες και συσσωρεύεται επί χρόνια μελέτης, αλλά την κατανόηση που αναδύεται όταν ο εννοιολογικός νους έχει εξαντληθεί και κάτι παλαιότερο και βαθύτερο γίνεται ακουστό.

 

Ο Αρτζούνα, αυτή τη στιγμή, έχει φτάσει στη δική του μεγάλη αμφιβολία. Το τόξο — εκείνο το όργανο της βεβαιότητας, της κατευθυνόμενης δύναμης, της ακριβούς γνώσης του τι κάνει και γιατί — έχει πέσει. Και στη σιωπή που ανοίγει μετά την πτώση του, γίνεται δυνατό κάτι που πριν ήταν αδύνατο. Όχι αμέσως — η διδασκαλία της Γκίτα δεν δίνεται σε μια μοναδική στιγμή σοκ, αλλά μέσα από την μακρά υπομονετική ξετύλιξη δεκαοκτώ κεφαλαίων, μέσα από τα οποία ο Κρίσνα συναντά τον Αρτζούνα ακριβώς εκεί που βρίσκεται και τον οδηγεί, βαθμίδα-βαθμίδα, από την κατάρρευση στην κατανόηση. Όμως η κατάρρευση είναι η προϋπόθεση της κατανόησης. Η σιωπή που δημιουργείται από το πεσμένο τόξο είναι η σιωπή μέσα στην οποία η θεϊκή φωνή μπορεί επιτέλους να μιλήσει και να ακουστεί.

 

Ο μύστης βλέπει σε αυτή την κατάρρευση όχι αποτυχία αλλά δώρο — και μάλιστα δώρο που ο Αρτζούνα δεν το επέλεξε, δεν μπορούσε να το επιλέξει, αλλά το έλαβε χάρη στη δική του ανθρωπιά, στη δική του ικανότητα για αγάπη. Είναι η αγάπη του για τον Μπχίσμα που τον σπάει. Είναι η αγάπη του για τον Ντρόνα, για τους ξαδέρφους του, για τον περίπλοκο ανθρώπινο ιστό του κόσμου του, που του αφαιρεί από τα χέρια το όργανο της δύναμής του. Η αγάπη, στη μυστική όραση, είναι πάντα ο παράγοντας της μεταμόρφωσης — όχι η άνετη, επιβεβαιωτική αγάπη που λέει ναι σε όλα όσα ήδη είμαστε, αλλά η δαπανηρή, συντριπτική αγάπη που σπάει το κέλυφος του εαυτού και αφήνει το φως να μπει.

 

VII. Ανάμεσα στους Στρατούς, Ανάμεσα σε Δύο Εαυτούς

 

Οι δύο στρατοί που αντιμετωπίζονται πέρα από το πεδίο του Κουρουκσέτρα έχουν, τη στιγμή που πέφτει το τόξο του Αρτζούνα, γίνει κάτι περισσότερο από στρατιωτικές παρατάξεις. Έχουν γίνει οι δύο όψεις ενός διχασμένου εαυτού — ο εαυτός που γνωρίζει το καθήκον του και ο εαυτός που δεν μπορεί να το εκτελέσει· ο εαυτός που κατανοεί το αιώνιο και ο εαυτός που είναι μπλεγμένος στο χρονικό· ο εαυτός που, όπως θα διδάξει αργότερα ο Κρίσνα, είναι αθάνατος και άφθαρτος, και ο εαυτός που ταυτίζεται με το σώμα και προσκολλάται στις μορφές που αγαπά.

 

Ο Αρτζούνα στέκεται στο άρμα ανάμεσα σε αυτούς τους στρατούς όπως ο στοχαστής στέκεται στη διαλογιστική κατάσταση ανάμεσα στη σκεπτόμενη διάνοια και στη μαρτυρούσα επίγνωση — παγιδευμένος σε αυτόν τον λιμινικό χώρο όπου ο συνηθισμένος εαυτός έχει ανασταλεί αλλά ο βαθύτερος εαυτός δεν έχει ακόμα πλήρως δηλωθεί. Είναι το bardo της ανθρώπινης συνείδησης, η μεταβατική κατάσταση ανάμεσα σε έναν τρόπο ύπαρξης και σε έναν άλλο. Και όπως σε όλες τις γνήσιες λιμινικές καταστάσεις, χαρακτηρίζεται από αποπροσανατολισμό, από την απώλεια των οικείων συντεταγμένων, από τη διάλυση των βεβαιοτήτων που μέχρι τώρα έκαναν δυνατή τη συνεκτική δράση.

 

Αυτός είναι ο λόγος που ο μύστης έχει πάντα βρει στην απελπισία του Αρτζούνα όχι μια ντροπή που πρέπει να εξηγηθεί μακριά, αλλά έναν καθρέφτη προς στοχασμό. Κάθε ψυχή που έχει ποτέ επιδιώξει γνήσια μεταμόρφωση έχει γνωρίσει αυτή τη στιγμή — αυτή την ειδική ποιότητα σκοταδιού, αυτό το ακριβές είδος θλίψης που δεν μπορεί να παρηγορηθεί επειδή δεν ζητά παρηγοριά. Ζητά αλήθεια. Ζητά, από τον βαθύτερο τόπο ενός ανθρώπινου όντος που είναι ικανός να ζητήσει οτιδήποτε, την μία απάντηση που οι παρηγοριές του κόσμου δεν μπορούν να δώσουν.

 

Και στην ιερή οικονομία της Γκίτα, η απάντηση είναι ήδη παρούσα. Ήταν παρούσα από την αρχή. Ταξιδεύει στο άρμα δίπλα στη θλίψη, κρατά τα ηνία με υπομονετικά χέρια και περιμένει — όπως πάντα περιμένει το θείο, με μια υπομονή που περιλαμβάνει όλο τον χρόνο — τη σιωπή που ακολουθεί το τελευταίο επιχείρημα, την ηρεμία που ακολουθεί την εξάντληση όλων των στρατηγικών, την ανοιχτή και κενή στιγμή όταν η ψυχή, έχοντας επιτέλους αφήσει το τόξο της, στρέφεται προς αυτόν που πάντα ήταν δίπλα της και ρωτά: Δίδαξέ με. Δεν γνωρίζω. Είμαι δικός σου. Δίδαξέ με τι είναι πραγματικό.


 

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

jKRISHNAMURTI / "The Only Revolution" Commentaries

jKRISHNAMURTI / "The Only Revolution" Commentaries
California: 4. The Mystery Beyond Memory: A Journey Into Timeless Meditation
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

RELIGION / Religions Commentaries

RELIGION / Religions Commentaries
19. The Mirror of Eternity: A Meditation on Enlightenment as Unbounded Perception
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Quotes

Constantinos’s quotes


"A "Soul" that out of ignorance keeps making mistakes is like a wounded bird with helpless wings that cannot fly high in the sky."— Constantinos Prokopiou

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Copyright

Copyright © Esoterism Academy 2010-2026. All Rights Reserved .

Intellectual property rights


The entire content of our website, including, but not limited to, texts, news, graphics, photographs, diagrams, illustrations, services provided and generally any kind of files, is subject to intellectual property (copyright) and is governed by the national and international provisions on Intellectual Property, with the exception of the expressly recognized rights of third parties.
Therefore, it is expressly prohibited to reproduce, republish, copy, store, sell, transmit, distribute, publish, perform, "download", translate, modify in any way, in part or in summary, without the express prior written consent of the Foundation. It is known that in case the Foundation consents, the applicant is obliged to explicitly refer via links (hyperlinks) to the relevant content of the Foundation's website. This obligation of the applicant exists even if it is not explicitly stated in the written consent of the Foundation.
Exceptionally, it is permitted to individually store and copy parts of the content on a simple personal computer for strictly personal use (private study or research, educational purposes), without the intention of commercial or other exploitation and always under the condition of indicating the source of its origin, without this in any way implies a grant of intellectual property rights.
It is also permitted to republish material for purposes of promoting the events and activities of the Foundation, provided that the source is mentioned and that no intellectual property rights are infringed, no trademarks are modified, altered or deleted.
Everything else that is included on the electronic pages of our website and constitutes registered trademarks and intellectual property products of third parties is their own sphere of responsibility and has nothing to do with the website of the Foundation.

Δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας

Το σύνολο του περιεχομένου του Δικτυακού μας τόπου, συμπεριλαμβανομένων, ενδεικτικά αλλά όχι περιοριστικά, των κειμένων, ειδήσεων, γραφικών, φωτογραφιών, σχεδιαγραμμάτων, απεικονίσεων, παρεχόμενων υπηρεσιών και γενικά κάθε είδους αρχείων, αποτελεί αντικείμενο πνευματικής ιδιοκτησίας (copyright) και διέπεται από τις εθνικές και διεθνείς διατάξεις περί Πνευματικής Ιδιοκτησίας, με εξαίρεση τα ρητώς αναγνωρισμένα δικαιώματα τρίτων.

Συνεπώς, απαγορεύεται ρητά η αναπαραγωγή, αναδημοσίευση, αντιγραφή, αποθήκευση, πώληση, μετάδοση, διανομή, έκδοση, εκτέλεση, «λήψη» (download), μετάφραση, τροποποίηση με οποιονδήποτε τρόπο, τμηματικά η περιληπτικά χωρίς τη ρητή προηγούμενη έγγραφη συναίνεση του Ιδρύματος. Γίνεται γνωστό ότι σε περίπτωση κατά την οποία το Ίδρυμα συναινέσει, ο αιτών υποχρεούται για την ρητή παραπομπή μέσω συνδέσμων (hyperlinks) στο σχετικό περιεχόμενο του Δικτυακού τόπου του Ιδρύματος. Η υποχρέωση αυτή του αιτούντος υφίσταται ακόμα και αν δεν αναγραφεί ρητά στην έγγραφη συναίνεση του Ιδρύματος.

Κατ’ εξαίρεση, επιτρέπεται η μεμονωμένη αποθήκευση και αντιγραφή τμημάτων του περιεχομένου σε απλό προσωπικό υπολογιστή για αυστηρά προσωπική χρήση (ιδιωτική μελέτη ή έρευνα, εκπαιδευτικούς σκοπούς), χωρίς πρόθεση εμπορικής ή άλλης εκμετάλλευσης και πάντα υπό την προϋπόθεση της αναγραφής της πηγής προέλευσής του, χωρίς αυτό να σημαίνει καθ’ οιονδήποτε τρόπο παραχώρηση δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας.

Επίσης, επιτρέπεται η αναδημοσίευση υλικού για λόγους προβολής των γεγονότων και δραστηριοτήτων του Ιδρύματος, με την προϋπόθεση ότι θα αναφέρεται η πηγή και δεν θα θίγονται δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, δεν θα τροποποιούνται, αλλοιώνονται ή διαγράφονται εμπορικά σήματα.

Ό,τι άλλο περιλαμβάνεται στις ηλεκτρονικές σελίδες του Δικτυακού μας τόπου και αποτελεί κατοχυρωμένα σήματα και προϊόντα πνευματικής ιδιοκτησίας τρίτων ανάγεται στη δική τους σφαίρα ευθύνης και ουδόλως έχει να κάνει με τον Δικτυακό τόπο του Ιδρύματος.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~