ΒΟΥΔΙΣΜΟΣ ΜΑΝΤΥΑΜΑΚΑ (ΣΟΥΝΥΑΒΑΝΤΑ)

Η «ΔΙΑΛΕΚΤΙΚΗ» («ΣΧΕΤΙΚΙΣΤΙΚΗ») ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΗΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

 

Προοίμιο 

Σουνυάτα 

Σουνυάτα και ντάρμας (φαινόμενο, φαινόμενα) 

Σουνυάτα, η Μόνη Πραγματικότητα 

Ντυάνα 

Μπόντι

…..

Μαντυαμάκα (Σουνυαβάντα): Όλα Είναι Σουνυάτα. Το Βιτζνάνα (η πιο λεπτή μορφή αντίληψης) είναι σουνυάτα. Όταν αυτό συνειδητοποιείται (όταν το βιτζνάνα "διαλύεται" σαν λειτουργία) αναδύεται η Τζνάνα (η Τζνάνα Παραμίτα), η Μη-Δυαδική Γνώση (Αντβάγια) της Πραγματικότητας, η Πραγματικότητα.

Προοίμιο

«Σαν τα αστέρια, μία οφθαλμαπάτη, σαν λυχνάρι, μία μασκαράτα, δροσοσταλίδες ή μία πομφόλυγα, ένα όνειρο, μία αστραπή ή σύννεφο, έτσι θα έπρεπε να βλέπουμε αυτό που είναι εθισμένο»

 

Σουνυάτα

Για τον Αρχέγονο Βουδισμό η Έσχατη Πραγματικότητα είναι Απροσδιόριστη. Θεωρείται σαν Αδειοσύνη, Άπειρο, Απροσδιόριστο. Μέσα σε Αυτή την «Αδειοσύνη», με αίτιο την άγνοια (αβίντυα), το σφάλμα, την λανθασμένη αντίληψη (μόχα) εμφανίζεται σε κοσμικό και ατομικό επίπεδο το γίγνεσθαι (σαμσάρα), σαν διαδικασία, σαν εξέλιξη, σαν διαδοχή στιγμιαίων καταστάσεων (ντάρμας)… Τα ντάρμας υπάρχουν σαν στιγμιαία εξαρτημένα φαινόμενα, σαν απλά φαινόμενα ή σαν αιτίες των αντικειμένων, μπορούν δηλαδή να προσδιορισθούν «έτσι» ή «έτσι» και πάντως θεωρούνται πραγματικά…. Το Νιρβάνα πραγματοποιείται με το σβήσιμο των διαδικασιών εξέλιξης, που θεωρούνται «πραγματικές»… 

Έτσι Νιρβάνα και Σαμσάρα θεωρούνται και τα δύο πραγματικά και αντίθετα…

Γιά το Σουνυαβάντα  το Σουνυάτα (Κενότητα) αποτελεί την Μόνη Πραγματικότητα. Το Σουνυάτα δεν προσδιορίζεται, είναι σαν να μην «υπάρχει» (γι’ αυτό δίνει την «εντύπωση» του Κενού). Tο Σουνυάτα είναι το Απόλυτο, η Έσχατη Πραγματικότητα που δεν υπάγεται σε κατηγορίες της νόησης. Δεν μπορούμε με κανένα τρόπο να «συλλάβουμε» το Σουνυάτα. Το Σουνυάτα (η Κενότητα) είναι «Κενή». Στο Σουνυάτα, στο Απόλυτο, δεν μπορούν να αποδοθούν προσδιορισμοί, ιδιότητες. Αυτό που υπάρχει είναι το Σουνυάτα, δεν υπάρχει τίποτα διαφορετικό, ό,τι εμφανίζεται διαφορετικό, το φαινόμενο, είναι επίσης Σουνυάτα. Το Σαμσάρα λοιπόν δεν είναι παρά μια φαινομενική πραγματικότητα. Τα ντάρμας είναι Σουνυάτα, δηλαδή δεν μπορούν να προσδιορισθούν (δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν σαν υποστηρίγματα της αντίληψης). Τα ντάρμας εμφανίζονται αλλά δεν διαρκούν, είναι αναλαμπές μέσα στο Σουνυάτα, δεν υπάρχουν σταθερά εκεί, άρα δεν διαφέρουν από το Σουνυάτα  Έτσι και τα «πράγματα» αυτά καθεαυτά δεν είναι προσδιορίσιμα. Έτσι μόνο το Σουνυάτα αποτελεί Πραγματικότητα … Το Νιρβάνα πραγματοποιείται…Έτσι Νιρβάνα και Σαμσάρα είναι το ίδιο…

Έτσι η Μόνη Πραγματικότητα που υπάρχει είναι το Σουνυάτα (Κενότητα), δεν υπάρχει κάποια διαφορετική κατάσταση, δεν υπάρχει Νιρβάνα, δεν υπάρχει ύπαρξη, σαμσάρα, κάρμα, δεν υπάρχει πραγμάτωση, δεν υπάρχει τίποτα, όλα αυτά είναι φαντασιακές καταστάσεις. Αυτός που αντιλαμβάνεται το Σουνυάτα βιώνει την Πραγματικότητα. Όποιος δεν το αντιλαμβάνεται βυθίζεται σε μια φαντασιακή πραγματικότητα όπου όλα όμως δεν έχουν καμιά πραγματική ύπαρξη. Έτσι αυτό που οφείλουν οι «υπάρξεις» είναι η συνειδητοποίηση του Σουνυάτα, της Μόνης Πραγματικότητας. Όσο δεν το συνειδητοποιούν είναι μέσα στο φαντασιακό. Έτσι στο Σουνυαβάντα η έννοια της Πραγμάτωσης διαφοροποιείται. Το ζητούμενο δεν είναι όπως στο Θεραβάντα το σβήσιμο των διαδικασιών εξέλιξης αλλά η συνειδητοποίηση ότι υπάρχει μόνο Μία Πραγματικότητα κι ότι όλες οι καταστάσεις ύπαρξης είναι φαντασιακές. Αν και η Πραγματικότητα τίθεται διαφορετικά και η έννοια της πραγμάτωσης διαφοροποιείται όμως και στο Σουνυαβάντα υπάρχει κάτι να πραγματωθεί, η συνειδητοποίηση του Σουνυαβάντα, της Μόνης Πραγματικότητας. Έτσι ανάμεσα στο Θεραβάντα και το Σουνυαβάντα δεν υπάρχει καμιά διαφορά, απλά υπάρχει μια διαφορετική περιγραφή και μια διαφορετική προσέγγιση της Πραγματικότητας.

Σουνυάτα και ντάρμας (φαινόμενο, φαινόμενα, κόσμος)

Το Σουνυάτα αποτελεί την Μόνη Πραγματικότητα. Ό,τι εμφανίζεται (προσδιορίσιμο, υπαρκτό, αντικειμενικό) είναι μόνο φαινόμενο που όταν αναλυθεί στους προσδιορισμούς του (λακσάνα – χαρακτηριστικά, προσδιορισμοί, υποστηρίγματα της νόησης) δεν έχει καμία πραγματικότητα δική του (σβαμπάβα – αυτούπαρξη, υπόσταση, πραγματικότητα) κι έτσι «διαλύεται» πάλι στο Σουνυάτα.

Έτσι με αυτή την έννοια υπάρχει μόνο το Σουνυάτα, δεν υπάρχει τίποτα άλλο από το Σουνυάτα, κάποια αντικειμενική πραγματικότητα, αυθύπαρκτα αντικείμενα, κλπ. Τα ντάρμα που για το Θεραβάντα ήταν πραγματικά για το Σουνυαβάντα δεν διαφέρουν από το Σουνυάτα. Τα σκάντας που για το Θεραβάντα θεωρούνταν αληθινά για το Σουνυάτα δεν είναι παρά φαινόμενα που υφαίνονται μέσα στο Σουνυάτα. Το βιτζνάνα (η «συνείδηση» μιάς ατομικής ύπαρξης) όταν αναλυθεί στους προσδιορισμούς του, στην «φύση» του είναι μόνο αντίληψη, είναι φαινόμενο που η βαθύτερη φύση του είναι Σουνυάτα. Το ίδιο όλα τα φαινόμενα, τα σαμσκάρας, οι εντυπωμένες αντιλήψεις που τροφοδοτούν τάσεις, ένστικτα, επιθυμίες, όταν αναλυθούν στην λειτουργία τους δεν έχουν καμιά πραγματικότητα, είναι μόνο αντιλήψεις, είναι Σουνυάτα.   Τα αντικείμενα της αντίληψης, της αίσθησης, τα αντικείμενα, είναι όλα φαινόμενα.     

Το Σουνυάτα είναι η Μόνη Πραγματικότητα. Όλα τα φαινόμενα είναι αντιλήψεις μόνο (κι όταν αναλυθούν στην φύση τους είναι απατηλά), δεν έχουν καμία πραγματικότητα, είναι Σουνυάτα. Έτσι δεν υπάρχει καμιά ουσιαστική διάκριση ανάμεσα στο Σουνυάτα και την αντίληψη των φαινομένων (που συνθέτουν την εμπειρία του φαινομενικού κόσμου). Υπάρχουν τρεις ποικιλίες φαινομένων, τα φαινόμενα  βιτζνάνα, τα φαινόμενα  σαμσκάρα, και τα εξωτερικά φαινόμενα. Τα εξωτερικά, αντικειμενικά, φαινόμενα είναι απατηλά, δεν συνθέτουν κάποιο αντικειμενικό, αυθύπαρκτο, κόσμο, δεν υπάρχουν ουσιαστικά. Βέβαια όλα αυτά τα φαινόμενα, όταν εκδηλώνονται, υπακούουν στην δική τους νομοτέλεια. Δεν υπάρχει λοιπόν διάκριση ανάμεσα στο Σουνυάτα και τα φαινόμενα. Απλά υπάρχει αντίληψη του Σουνυάτα ή αντίληψη των φαινομένων που δεν διαφέρουν από το Σουνυάτα.

Σουνυάτα, η Μόνη Πραγματικότητα

Εφόσον μόνο το Σουνυάτα Είναι Πραγματικότητα κι όλα τα φαινόμενα υφαίνονται στο Σουνυάτα και δεν διαφέρουν ουσιαστικά από το Σουνυάτα, είναι Σουνυάτα, δεν υπάρχει σαμσάρα, ούτε έξοδος από το σαμσάρα. Απλά υπάρχει αντίληψη του Σουνυάτα ή αντίληψη των φαινομένων που είναι επίσης Σουνυάτα, είναι το ίδιο κι ας φαίνονται «διαφορετικά». Επίσης ο νόμος του κάρμα (της αιτιότητας, της σύνδεσης αιτίου αποτελέσματος) αφορά μονάχα την «εικονική» πραγματικότητα.

Μονάχα το Σουνυάτα είναι Πραγματικότητα, όλα τα άλλα είναι μονάχα όνειρο, αυταπάτη.

 

Ντυάνα

Το Σουνυάτα είναι η Μόνη Πραγματικότητα (στο Σουνυάτα υφαίνονται όλα τα φαινόμενα και δεν διαφέρουν από Αυτό). Υπάρχει αντίληψη του Σουνυάτα ή αντίληψη των φαινομένων, που είναι επίσης Σουνυάτα. Μπόντι είναι η αντίληψη ότι μόνο το Σουνυάτα είναι πραγματικότητα. Όταν τα φαινόμενα  αναλύονται και διαλύονται στο Σουνυάτα υπάρχει Μπόντι. Όταν τα φαινόμενα αφήνονται να εκδηλώνονται δεν υπάρχει Μπόντι. Υπάρχουν τρία είδη φαινομένων, τα φαινόμενα βιτζνάνα, τα φαινόμενα σαμσκάρα,  όλα τα φαινόμενα της αντίληψης.

Η Πρακτική που οδηγεί στο Μπόντι είναι το Ντυάνα. Σκοπός του Ντυάνα είναι να εξουδετερωθούν όλα τα φαινόμενα, να διαλυθούν μέσα στο Σουνυάτα. Τα φαινόμενα της αντίληψης που δεν θεωρούνται διαφορετικά από το Σουνυάτα απορρίπτονται έτσι κι αλλιώς σαν μη πραγματικά (σαν απλά φαινόμενα). Μένουν λοιπόν δύο είδη φαινομένων. Τα σαμσκάρα, που είναι νοητικά εντυπώματα και πρέπει να απορρίπτονται ξανά και ξανά καθώς αναδύονται από το βάθος της ύπαρξης, από τα ένστικτα, τις μνήμες, κλπ. και τα φαινόμενα βιτζνάνα που δομούν την αντίληψη μιας προσωπικής ύπαρξης που πρέπει να από-δομείται συνεχώς μέχρι να διαλυθεί στο Σουνυάτα. Στην συνέχεια πρέπει να από-δομηθεί η ίδια η αντίληψη της Σουνυάτα, που σχετίζεται με τις εσωτερικές νοητικές λειτουργίες. Η Αληθινή Σουνυάτα είναι πέραν όλων αυτών.

Το Ντυάνα έχει λοιπόν Έξη Βαθμίδες (ή Εννιά Βαθμίδες, αν λάβουμε υπ’όψιν μας ότι η απόρριψη της εσωτερικής νοητικότητας έχει τέσσερα στάδια):

1) Απόρριψη του σάμτζνα (αντιληπτική διαδικασία). Τα φαινόμενα της αντίληψης, σαν αντικειμενικά φαινόμενα, απορρίπτονται έτσι κι αλλιώς.

2) Απόρριψη, Εξάλειψη του σαμσκάρα (διανόηση). Τίποτα δεν μπορεί να θεωρηθεί σαν στήριγμα ή να χρησιμοποιηθεί σαν βάση για διανοητική εργασία.

3) Απόρριψη, Εξουδετέρωση, του βιτζνάνα (συνείδηση, θεώρηση). Ακόμα και η προσωπική λύτρωση μέσα στο Νιρβάνα πρέπει να απορριφθεί. Το ίδιο το Νιρβάνα σαν προσωπική επίτευξη είναι απατηλό.

4) Επίτευξη του Τζνάνα.

5)   Απόρριψη της Εσωτερικής Νοητικής Δραστηριότητας… Δεν υπάρχει διάκριση ανάμεσα στο Σουνυάτα και την νοητική δραστηριότητα. Τέσσερις ποικιλίες του Τζνάνα.

α)  Όλα είναι Σουνυάτα – το υποκείμενο και το αντικείμενο διαχωρίζονται.

β)  Η ίδια η συνείδηση είναι Σουνυάτα – υποκείμενο αντικείμενο ταυτίζονται.

γ)  Η Σουνυάτα είναι άδεια από Σουνυάτα – δεν υπάρχει υποκείμενο, αντικείμενο.

δ) Η Σουνυάτα.

6)   ΜΠΟΝΤΙ, (Πραγμάτωση, Επίτευξη, Φώτιση).

Όταν φτάσουμε στην αντίληψη του Σουνυάτα τότε αντιλαμβανόμαστε ότι δεν υπάρχει καμιά διάκριση σε Σουνυάτα και φαινόμενα, καμιά διάκριση.

 

 Μπόντι

Σύμφωνα με την διδασκαλία του Σουνυαβάντα όλα είναι Σουνυάτα, δεν υπάρχει κάτι άλλο από το Σουνυάτα, όλα τα φαινόμενα είναι Σουνυάτα. Όταν το συνειδητοποιούμε υπάρχει Μπόντι. Επομένως Μπόντι σημαίνει αντίληψη της Πραγματικότητας, της Μόνης Πραγματικότητας που υπάρχει, δεν σημαίνει επίτευξη κάποιας άλλης κατάστασης. Όταν δεν αντιλαμβανόμαστε την Πραγματικότητα (όταν δεν υπάρχει Μπόντι) είμαστε σε μια ονειρική κατάσταση, μη πραγματική σε τελευταία ανάλυση. Τελικά είτε αντιλαμβανόμαστε την Πραγματικότητα, είτε όχι. Όταν την αντιλαμβανόμαστε είναι σαν να ξυπνάμε στην Πραγματικότητα, την Μόνη Πραγματικότητα, οι άλλες καταστάσεις είναι σαν να μην υπάρχουν. Δεν υπάρχει επίτευξη λοιπόν με την έννοια ότι μεταβαίνουμε από μια πραγματική κατάσταση σε μια άλλη πραγματική  κατάσταση.

ΒΟΥΔΙΣΜΟΣ

 Η «ΡΕΑΛΙΣΤΙΚΗ» ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΗΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

Προοίμιο  

Ασαμσκρίτα  

Σαμσάρα  

Καμαβακάρα  

«Σατβάρι Αρυάνι Σατυάνι»

Νιρβάνα

…..

Προοίμιο

"Υπάρχει, ω αδελφοί, μία σφαίρα ζωής όπου δεν υπάρχει ούτε γη, ούτε νερό, ούτε φωτιά, ούτε αέρας, ούτε η σφαίρα του ατέλειωτου χώρου, ούτε καν η σφαίρα της συνείδησης. Εκεί που σας λέω δεν υπάρχει πραγματικά ούτε αυτός εδώ ο κόσμος, ούτε ο άλλος κόσμος, ούτε η σφαίρα του απείρου διαστήματος, ούτε η σφαίρα της άπειρης συνείδησης, ούτε η σφαίρα της ανυπαρξίας του οτιδήποτε, ούτε η σφαίρα όπου δεν υπάρχει ούτε αντίληψη, ούτε μη αντίληψη. Μιά τέτοια κατάσταση , ω αδελφοί, εγώ θα την περιέγραφα έτσι: ούτε να έρχεσαι, ούτε να πηγαίνεις, ούτε να στέκεσαι, ούτε να γυρίζεις πίσω, ούτε να κατεβαίνεις, μα ούτε και να ανεβαίνεις. Είναι κάτι σαν μη γεννημένο, μη γινόμενο, μη δημιουργημένο, μη συνθεμένο: είναι το τέλος της οδύνης". Ουντάνα, VIII, I, 1ος αιώνας π.Χ.).

Ασαμσκρίτα

Η Έσχατη Πραγματικότητα στην Βουδιστική Διδασκαλία («Ασαμσκρίτα») δεν μπορεί ούτε να συνειδητοποιηθεί σαν ατομική εμπειρία, ούτε να προσδιορισθεί, ούτε να γίνει αντιληπτή, αισθητή, ή απτή. Η Έσχατη Πραγματικότητα μπορεί να γίνει αντιληπτή μόνο από «αυτόν» που «έφτασε» στο «Νιρβάνα» (από το αρνητικό μόριο «νιρ» και την ρίζα «βα» - πνέω), στο σβήσιμο του γίγνεσθαι (των διαδικασιών εξέλιξης). Έτσι η Έσχατη Πραγματικότητα Είναι Ταυτόσημη με το Νιρβάνα. Όποιος δεν έχει φτάσει στο Νιρβάνα βιώνει μια σχετική πραγματικότητα, ένα συνεχές γίγνεσθαι…

Έτσι λοιπόν η Βουδιστική Διδασκαλία δέχεται ότι υπάρχει Μια Πραγματικότητα που Είναι το Υπόβαθρο των πάντων. Αλλά εφ’ όσον είναι αδύνατον να προσδιορισθεί από κάποιον που δεν την βιώνει αποφεύγει συστηματικά να μιλήσει γι’ Αυτήν Την Πραγματικότητα. Αυτό για το οποίο μπορούμε να μιλήσουμε είναι το γίγνεσθαι. Το Νιρβάνα, το σβήσιμο του γίγνεσθαι, οδηγεί στην Πραγματικότητα, πέρα από το γίγνεσθαι.. Έτσι η Υπέρτατη Πραγματικότητα πρέπει να γίνεται «αντιληπτή» σαν το Απόλυτο κι όχι σαν ανυπαρξία.

Σαμσάρα

Το Σαμσάρα

Για την Βουδιστική Διδασκαλία το μόνο «πραγματικό» είναι η εξελικτική διαδικασία. Ό,τι εμφανίζεται, ό,τι γίνεται αντιληπτό, το φαινόμενο, είναι μια εξελικτική διαδικασία. Η «ύπαρξη» είναι μια εξελικτική διαδικασία, αλλά και οι κόσμοι και τα επιμέρους φαινόμενα, όλα, είναι εξελικτικές διαδικασίες. «Όλο αυτό» είναι το Σαμσάρα.

Η εξελικτική διαδικασία αναλύεται σε διαδοχικές, στιγμιαίες, καταστάσεις, που ονομάζονται «ντάρμα» (από την ρίζα «ντρι», στηρίζω, κρατώ). Τα ντάρμα λοιπόν είναι οι ύστατες πραγματικότητες που μπορούμε να αντιληφθούμε, το πρώτο συνθετικό των φαινομένων. Έτσι λοιπόν το γίγνεσθαι, η εξελικτική διαδικασία, εμφανίζεται σαν μια ροή αυτών των ντάρμα. 

Τα ντάρμα είναι εξαρτημένες πραγματικότητες, είναι αποτέλεσμα των προηγούμενων ντάρμα κι είναι αυτά που προκαθορίζουν τα επόμενα ντάρμα, Όλη αυτή η ροή υπακούει σε αυστηρούς νόμους που μπορούν να αναχθούν τελικά στον Νόμο της Παγκόσμιας Αιτιότητας, «Κάρμα» (από την ρίζα «κρι», πράττειν). Το Κάρμα υποδηλώνει την δράση αλλά και το αποτέλεσμα της δράσης, υποδηλώνει έτσι την ευθύνη από την ίδια την δράση και την συμπεριφορά που μεταβιβάζεται μέσα στον χρόνο.

Τα ντάρμα είναι στιγμιαία και δεν διαρκούν παρά ελάχιστο χρόνο. Έτσι το μόνο πραγματικό είναι η ροή, η εξελικτική διαδικασία, το γίγνεσθαι. «Ό,τι υπάρχει είναι στιγμιαίο», όλα είναι παροδικά.

Η εξελικτική διαδικασία εμφανίζεται με διάφορες μορφές. Σαν βιτζνάνα, συνειδησιακή διαδικασία, διαδοχή συνειδησιακών καταστάσεων, σαν σαμσκάρα, νοητική διαδικασία, διαδοχή στιγμιαίων νοητικών καταστάσεων, σαν σάμτζνα, αντιληπτική διαδικασία, διαδοχή αντιληπτικών καταστάσεων, σαν βεντάνα, αισθησιακή διαδικασία, διαδοχή αισθησιακών καταστάσεων, σαν ρούπα, υλική, οργανική διαδικασία, διαδοχή οργανικών δομών. Στην πραγματικότητα πρόκειται για μία και μόνη διαδικασία που εμφανίζεται με διάφορες μορφές. Δεν υπάρχει ουσιαστική διαφορά ανάμεσα στην συνείδηση και την υλική μορφή, είναι η ίδια διαδικασία σε διαφορετική συχνότητα. Η διαδικασία εμφανίζεται άλλοτε σαν συνείδηση, άλλοτε σαν νόηση, άλλοτε σαν αντίληψη, άλλοτε σαν αίσθηση, άλλοτε σαν μορφή. Πρόκειται όμως για την ίδια διαδικασία πάντα. Έτσι το γίγνεσθαι αποτελεί μια συνέχεια (μέσα στους χωροχρόνους και μέσα στον τοπικό χρόνο). Το «ον» δεν είναι παρά ένας συνδυασμός από εξελικτικές διαδικασίες, ροές από ντάρμας ( «σκάντας») που συνεργάζονται αρμονικά μεταξύ τους.

Οι Περιοχές του Σαμσάρα

Το Σαμσάρα (γίγνεσθαι) διαιρείται σε τρεις Περιοχές, «Βακάρα» (κατάσταση του γίγνεσθαι κι όχι αντικειμενική, σταθερή περιοχή). Οι Περιοχές, καταστάσεις, του γίγνεσθαι είναι: α) Το Αρούπαβακάρα (περιοχή χωρίς μορφή), η κατάσταση της υπερνοητικής διαδικασίας, της διαδοχής στιγμιαίων υπερνοητικών διαδικασιών. β) Το Ρούπαβακάρα (περιοχή με μορφή), η κατάσταση της αντιληπτικής διαδικασίας, της διαδοχής στιγμιαίων αντιληπτικών καταστάσεων. γ) Το Κάμαβακάρα (περιοχή της επιθυμίας και της αισθητηριακής ευχαρίστησης), η κατάσταση της υλικής μορφής, της διαδοχής στιγμιαίων υλικών καταστάσεων.

Ό,τι ονομάζουμε «ον» είναι στην πραγματικότητα ένα γίγνεσθαι, ένα ρεύμα από ντάρμα. Στο Αρούπαβακάρα αυτό το ον είναι ένα ρεύμα από «ντάρμα χωρίς μορφή», Βιτζνάνα, συνείδηση, αυτοσυνείδηση, Σαμσκάρα, βούληση, νοητικά αποτυπώματα που υποκινούν επιθυμίες, Σάμτζνα, αντίληψη, νοητική αντίληψη. Η διαφορά αυτών των κατηγοριών ντάρμα είναι πολύ λεπτή. Το ον αποτελεί μια παρουσία, μια ύπαρξη, χωρίς συγκεκριμένη μορφή, μια νοητική ύπαρξη

Το Αρούπαβακάρα διαιρείται σε Τέσσερις Ουρανούς, καταστάσεις που είναι (απαριθμώντας από τον ανώτερο προς τον κατώτερο): 1) Ναϊβασάμτζνα Σαμγκνιαγιάτανα (περιοχή όπου δεν υπάρχει ούτε αντίληψη ούτε μη-αντίληψη και που στην πραγματικότητα υπερβαίνει το Αρούπαβακάρα και απλώνεται στο Απόλυτο). 2) Ακιντσανιαγιάτανα (περιοχή όπου η συνείδηση υπάρχει μέσα στην ανυπαρξία του οτιδήποτε). 3) Βιγκιαναναντιαγιάτανα (περιοχή όπου η συνείδηση υπάρχει στην άπειρη κατάσταση της συνείδησης). 4) Ακασαναντιαγιάτανα (περιοχή όπου η συνείδηση υπάρχει στο άπειρο διάστημα).

Είναι φανερό ότι υπάρχει πλήρης αντιστοιχία ανάμεσα στις καταστάσεις που βιώνει το ον, το επίπεδο στο οποίο λειτουργεί το ον (Βιτζνάνα, Σαμσκάρα, Σάμτζνα) και τους «ουρανούς».

Στο Ρούπαβακάρα το ον είναι νοητικότητα (ρεύμα από ντάρμα χωρίς μορφή) που εκφράζεται στο πεδίο της «αίσθησης». Δημιουργείται έτσι μια νέα κατηγορία ντάρμα, («Βεντάνα», αισθητικότητα), ένα ρεύμα από ντάρμα με μορφή, μια διαδοχή στιγμιαίων αισθητηριακών καταστάσεων. Εδώ τα ντάρμα χωρίς μορφή (νοητικότητα) δεν έχουν ην ίδια λειτουργία όπως στο Αρούπαβακάρα. Η λειτουργία τους είναι προσαρμοσμένη στο Ρούπαβακάρα, υποβαθμισμένη. Κυριαρχούν τα ντάρμα με μορφή. Το ον εδώ είναι μια νοητικότητα που έχει μία εσωτερική διάσταση που κατάγεται από το Αρούπαβακάρα και μία εξωτερική δραστηριότητα που φέρνει το «ον» σε επαφή με τον κόσμο των μορφών. Το «ον» εκφράζεται μέσα από ένα λεπτό σώμα (που είναι ένα ρεύμα από αισθητηριακές καταστάσεις δομημένες με τέτοιο τρόπο που εμφανίζονται σαν μια μορφή). Είναι μια ύπαρξη αιθέρια που καταλαμβάνει ωρισμένο χώρο, κλπ.

Το Ρούπαβακάρα διαιρείται σε Δεκαέξη Ουρανούς τακτοποιημένους σε τέσσερα επίπεδα.

Είναι φανερό ότι υπάρχει πλήρης αντιστοιχία ανάμεσα στις καταστάσεις που βιώνει το ον, το επίπεδο στο οποίο λειτουργεί το ον (Βιτζνάνα, Σαμσκάρα, Σάμτζνα προσαρμοσμένα σο Ρούπαβακάρα) και τα «τέσσερα επίπεδα».

Στο Καμαβακάρα το ον είναι αιθέρια ύπαρξη που εκφράζεται στο πεδίο της «ύλης». Δημιουργείται έτσι μια νέα καηγορία από ντάρμα («Ρούπα», σώμα, ένα γίγνεσθαι της ύλης δομημένο με τέτοιο τρόπο που εμφανίζεται σαν στέρεη μορφή), ένα ρεύμα από ντάρμα υλικής μορφής (μια διαδοχή στιγμιαίων καταστάσεων της ύλης που είναι δομημένες έτσι που εμφανίζονται σαν το υλικό σώμα που γνωρίζουμε. Εδώ τα ντάρμα χωρίς μορφή (νοητικότητα) και τα ντάρμα με μορφή (αισθητικότητα) δεν έχουν την ίδια λειτουργία όπως στα ανώτερα πεδία, η λειτουργία τους είναι προσαρμοσμένη στο Κάμαβακάρα, υποβαθμισμένη. Κυριαρχούν τα ντάρμα της υλικής μορφής. Έτσι οι νοητικές λειτουργίες του «όντος» στο Κάμαβακάρα έχουν μία ανώτερη διάσταση που κατάγεται από το Αρούπαβακάρα, μία εσωτερική διάσταση που κατάγεται από το Ρούπαβακάρα και μία εξωτερική δραστηριότητα που φέρνει το «ον» σε επαφή με τον κόσμο των μορφών.

Διαθέτει επίσης την «αισθητικότητα» που έχει μία εσωτερική διάσταση που κατάγεται από το Ρούπαβακάρα -διαίσθηση- και μία εξωτερική δραστηριότητα που υποβοηθεί την νοητικότητα στην αντίληψη του Κάμαβακάρα –αισθητικότητα-. Στο Κάμαβακάρα το ον είναι αιθέρια ύπαρξη που εκφράζεται μέσα από ένα υλικό, χονδροειδές σώμα. 

Το Κάμαβακάρα διαιρείται σε Τρεις Περιοχές, τον Ουρανό, την γη και τον κάτω κόσμο. Ο Ουρανός είναι ο κόσμος των ντέβας. Η γη είναι ο κόσμος των ανθρώπων, των ασούρας (δαίμονες), των πρέτας (φαντάσματα) και των ζώων. Ο κάτω κόσμος είναι ο κόσμος των κολασμένων.

Είναι φανερό ότι υπάρχει πλήρης αντιστοιχία ανάμεσα στις καταστάσεις που βιώνει το ον, το επίπεδο στο οποίο λειτουργεί το ον (Βιτζνάνα, Σαμσκάρα, Σάμτζνα προσαρμοσμένα σο Κάμαβακάρα) και τις «τρεις περιοχές».

Η ζωή στο Σαμσάρα

Το γίγνεσθαι είναι μια ροή, μια διαδοχή στιγμιαίων καταστάσεων κι αποτελεί μια συνέχεια.. Ουσιαστικά δεν υπάρχει διαφορά ανάμεσα στην νοητικότητα, την αισθητικότητα, ή το βιολογικό γίγνεσθαι. Πρόκειται για διαφορετικές καταστάσεις του γίγνεσθαι, το γίγνεσθαι είναι μια συνέχεια. Το ον είναι ένα γίγνεσθαι, ένα ρεύμα στιγμιαίων καταστάσεων. Βρίσκεται μέσα στο χώρο του γίγνεσθαι, σε μια από τις τρεις καταστάσεις του γίγνεσθαι. Όταν το ον, σε μια συγκεκριμένη Περιοχή, κλείσει τον κύκλο της εξέλιξής του (ζωή) επέρχεται διάλυση της σύνθεσης (θάνατος). Εφ’ όσον το ον, κατά την διάρκεια της «ζωής» του έφτασε σε ένα ξεπέρασμα του γίγνεσθαι, σε ένα σβήσιμο των ντάρμα της Περιοχής του γίγνεσθαι μέσα στην οποία εξελισσόταν, τότε το ον απελευθερώνεται και μετά τον θάνατο μεταβαίνει σε μια ανώτερη κατάσταση ύπαρξης. Εφ’ όσον όμως το ον κατά την διάρκεια της ζωής παρέμεινε μέσα στο γίγνεσθαι (απορροφημένο στην συνεχή διαδοχή των ντάρμα της Περιοχής του γίγνεσθαι μέσα στην οποία εξελισσόταν) τότε το ον μετά τον θάνατο δεν απελευθερώνεται για να μεταβεί σε ανώτερη κατάσταση ύπαρξης αλλά κάτω από την πίεση των προσκολλήσεων παραμένει ένας «πυρήνας γίγνεσθαι» που οδηγεί αργά ή γρήγορα σε μια νέα σύνθεση από ντάρμα μέσα στην Πριοχή του γίγνεσθαι που εξελισσόταν στην προηγούμενη ζωή το ον, σε μια νέα ενσάρκωση. Έτσι το ον κινείται μέσα στο γίγνεσθαι, στις Περιοχές του γίγνεσθαι. Είναι ένα συνεχές ρεύμα που μεταβαίνει από ύπαρξη σε ύπαρξη, χωρίς σταμάτημα.

Πρέπει να σημειώσουμε ότι η προηγούμενη εξέλιξη (ζωή) μέσα σε μια κατάσταση του γίγνεσθαι και η επόμενη εξέλιξη (ζωή) μέσα στην ίδια κατάσταση του γίγνεσθαι αν κι αποτελούν συνέχεια εν τούτοις φαίνεται σαν να είναι διαφορετικές. Στην πραγματικότητα πρόκειται για μια νέα σύνθεση ντάρμα αλλά η δομή της εξαρτάται απόλυτα από την ύπαρξη που προηγήθηκε. Εδώ ακριβώς φαίνεται η λειτουργία του Κάρμα, του Νόμου της Αιτιότητας. Το ον αποτελεί ένα συνεχές ρεύμα που μεταβαίνει από ζωή σε ζωή ασταμάτητα. Αυτός είναι ο κύκλος της μετενσάρκωσης. Το ον εξαφανίζεται εδώ, εμφανίζεται εκεί, συνέχεια. Αυτή η εξέλιξη υπακούει αυστηρά στο Νόμο του Κάρμα. Όποια είναι η δράση, αυτό είναι το αποτέλεσμα. Έτσι το ον με την εξέλιξη δημιουργεί τον εαυτό του. Κάθε ον φέρνει ακέραιη την ευθύνη της εξέλιξής του. Το όντα πορεύονται σύμφωνα με τον Νόμο του Κάρμα. Κανένα ον δεν μπορεί να ξεφύγει από τον τροχό της εξέλιξης. Η μόνη διέξοδος είναι η απελευθέρωση. 

Έτσι τα όντα είναι παγιδευμένα μέσα στο γίγνεσθαι, στις τρεις Περιοχές του γίγνεσθαι. Επομένως ένα ον, στην πορεία του, έχει να ξεπεράσει τρεις βαθμίδες (που αντιστοιχούν στις τρεις Περιοχές του γίγνεσθαι) μέχρι την τελική απελευθέρωση. Το Νιρβάνα που πετυχαίνεται με το ολοκληρωτικό σβήσιμο κάθε γίγνεσθαι είναι το Αληθινό Νιρβάνα.

Καμαβακάρα

Την στιγμή που ένα ον ξεκινά την ύπαρξή του μέσα στο Καμαβακάρα είναι ήδη αποτέλεσμα ενός προηγούμενου γίγνεσθαι. Το γεγονός ότι αυτό το ον τείνει να εκδηλωθεί στο Καμαβακάρα σημαίνει ότι υπάρχει ήδη μια τάση, μια ώθηση, μέσα του που το οδηγεί στην εκδήλωση στο Κάμαβακάρα. Είναι νοητικότητα (στην Περιοχή του Ρούπαβακάρα) προσανατολισμένη προς τον υλικό κόσμο (μια συσώρευση νοητικών εντυπωμάτων που έχουν εισέλθει από την αντίληψη και σχετίζονται με τον υλικό κόσμο), με μνήμες από τις αισθήσεις, που νοιώθει την ανάγκη να εκδηλωθεί και πάλι μέσα από ντάρμα υλικής υφής, μέσα από ένα σώμα.

Το ον που εκδηλώνεται στο Κάμαβακάρα είναι μια νέα, ολοκληρωμένη, σύνθεση όλων αυτών των ντάρμα, μια ροή αυτών των ντάρμα: Βιτζνάνα, Σαμσκάρα, Σάμτζνα (αυτά τα τρία συνιστούν την νοητικότητα που έχει μία ανώτερη διάσταση που κατάγεται από το Αρούπαβακάρα, μία εσωτερική διάσταση που κατάγεται από το Ρούπαβακάρα και μία εξωτερική δραστηριότητα που φέρνει το «ον» σε επαφή με τον κόσμο των μορφών), Βεντάνα (αισθητικότητα που έχει μία εσωτερική διάσταση που κατάγεται από το Ρούπαβακάρα και μία εξωτερική δραστηριότητα που φέρνει το «ον» σε επαφή με τον κόσμο των μορφών), Ρούπα (σώμα, βιολογικό γίγνεσθαι). Η σχέση μεταξύ αυτών των κατηγοριών ντάρμα είναι σαφώς καθορισμένη. Η νοητικότητα είναι η αυτοσυνείδηση που χρησιμοποιεί την αισθητικότητα και το σώμα σαν φορέα μέσα στο Κάμαβακάρα.

Έτσι το «ον» στο Κάμαβακάρα μπορεί (και βιώνει) τις ακόλουθες δραστηριότητες, καταστάσεις.

1) Νιρβάνα

2) Τέσσερις ανώτερες καταστάσεις, Νάϊβασάμτζνα-Σάμτζνιαγιάτανα, Ακιντσάνιαγιάτανα. Βιτζνάνανάντιαγιάτανα, Ακάσανάντιαγιάτανα.

3) Τρεις νοητικές καταστάσεις, βιτζνάνα, σαμσκάρα, σαμτζνα, που έχουν μία εσωτερική λειτουργία και μία εξωτερική δραστηριότητα. 

4) Η δραστηριότητα των αισθήσεων, βεντάνα, που έχει μία εσωτερική λειτουργία και μία εξωτερική δραστηριότητα. 

5) Μία εξωτερική υλική δραστηριότητα, ρούπα.

Το ον σαν σύνολο δρα, εξελίσσεται, πορεύεται μέσα στην ζωή. Το Νιρβάνα (στο Κάμαβακάρα) σημαίνει την υπέρβαση του γίγνεσθαι στο Κάμαβακάρα. Η υπέρβαση του βιολογικού γίγνεσθαι σημαίνει την υπέρβαση της προσκόλλησης στο σώμα και τα υλικά πράγματα. Η υπέρβαση του αισθησιοκινητικού γίγνεσθαι σημαίνει την υπέρβαση των παθών, έμμονων επιθυμιών, κλπ. Η υπέρβαση του νοητικού γίγνεσθαι έχει τρία στάδια με τρεις βαθμίδες το καθένα. Πρέπει καταρχήν να ξεπερασθεί η εξωτερική νοητικότητα που συνδέεται με την αισθητικότητα (τρεις βαθμίδες). Μετά πρέπει να ξεπερασθούν οι εσωτερικές διεργασίες (τρεις βαθμίδες του ντυάνα και μία τέταρτη βαθμίδα που έχει τον χαρακτήρα της συγκομιδής και οριοθετεί το πέρασμα σε μία ανώτερη κατάσταση). Υπάρχει τέλος ακόμα ένα πιό εσωτερική διαδικασία (τρεις ανώτερες καταστάσεις και μία τέταρτη που είναι το Νιρβάνα). Το Νιρβάνα (στο Κάμαβακάρα) σημαίνει το πέρασμα πέρα από κάθε γίγνεσθαι. Δεν είναι η πραγματοποίηση κάποιας κατάστασης. Δεν υπάρχει η αντίληψη ότι έχει πραγματοποιηθεί κάποια κατάσταση γιατί όσο υπάρχει οποιαδήποτε αντίληψη μιάς πραγματοποίησης το ον είναι ακόμα μέσα στο γίγνεσθαι και δεν έχει περάσει πέρα.

Όταν το ον φτάσει στο Νιρβάνα, πέρα από κάθε γίγνεσθαι τότε έχει απελευθερωθεί από την ζωή στο Κάμαβακάρα κι όταν επέλθει ο θάνατος (όταν εξαντληθούν οι αιτίες που δημιούργησαν αυτή την ζωή) τότε το ον απελευθερώνεται και δεν ξαναγυρνά στο Κάμαβακάρα, μεταβαίνει σε μια ανώτερη κατάσταση ύπαρξης, στο Ρύπαβακάρα.

Πρέπει να σημειώσουμε ότι το Νιρβάνα στο Κάμαβακάρα δεν είναι αυτό καθεαυτό το Απόλυτο. Αυτό που έχει εξαλειφθεί είναι το γίγνεσθαι στο Κάμαβακάρα, έχουν εξαλειφθεί οι αιτίες που θα οδηγούσαν σε μια νέα ενσάρκωση μέσα στο Κάμαβακάρα. Το Νιρβάνα στο Κάμαβακάρα αν και είναι το Απόλυτο σε σχέση με το γίγνεσθαι στο Κάμαβακάρα και δεν μπορεί να προσδιορισθεί με νοητικούς όρους όμως αποτελεί μια κατάσταση ύπαρξης (στο Ρούπαβακάρα), ένα γίγνεσθαι σε μια ανώτερη διάσταση. Υπάρχει νοητικότητα άλλου είδους και αισθητικότητα σαν φορέας σε αυτή την νέα κατάσταση ύπαρξης. Έτσι το Νιρβάνα στο Κάμαβακάρα είναι η κοινή ύπαρξη σε μια ανώτερη κατάσταση ύπαρξης (στο Ρούπαβακάρα).

Όταν το ον δεν επιτύχει το Νιρβάνα παραμένει μέσα στο γίγνεσθαι κι είναι καταδικασμένο (σύμφωνα με το Νόμο του Κάρμα) μετά τον θάνατο να ξαναγυρίσει στο Κάμαβακάρα. 

Όλη αυτή η πορεία του όντος μέσα στο γίγνεσθαι (στο Κάμαβακάρα) περιγράφεται στην βουδιστική γραμματολογία στην «θεωρία της εξαρτώμενης γέννησης των φαινομένων («Πρατίγια Σαμουτπάντα») ή «αλυσίδα των Δώδεκα Αιτιών» («Νιντάνα») ως εξής: 

(Προηγούμενη ζωή)

1) Η αβιντίγια (άγνοια, μη-απελευθέρωση, παραμονή μέσα στο γίγνεσθαι) δημιουργεί τα σαμσκάρα (νοητικά εντυπώματα, κατάλοιπα του προηγούμενου γίγνεσθαι).

2) Τα σαμσκάρα δημιουργούν το βιτζνάνα (συνείδηση, αρχικός νοητικός πυρήνας που θα αποτελέσει την βάση του νέου γίγνεσθαι)

(Παρούσα ζωή)

3) Το βιτζνάνα δημιουργεί το νάμα-ρούπα (όνομα και μορφή, σύνθεση των διαφόρων κατηγοριών ντάρμα – βιτζνάνα, σαμσκάρα, σάμτζνα, βεντάνα, ρούπα). 

4) Το νάμα-ρούπα δημιουργεί τα σανταγιάτανα (αισθητήρια όργανα, μέσω των οποίων το ον έρχεται σε επαφή με τον κόσμο).

5) Τα σανταγιάτανα δημιουργούν το σπάρσα (επαφή, μεταξύ του όντος και του κόσμου).

6) Το σπάρσα δημιουγεί το βεντάνα (αίσθηση, το συγκεκριμένο γεγονός της αίσθησης).

7) Το βεντάνα δημιουργεί το τρίσνα (δίψα για ζωή, στο Κάμαβακάρα).

8) Το τρίσνα δημιουργεί το ουπαντάνα (προσήλωση στην ζωή, εντατική δίψα, κατάκτηση του κόσμου των αισθήσεων, που συγκρίνεται με την φλόγα που κατατρώει την καύσιμη ύλη).

9) Το ουπαντάνα δημιουργεί το μπχάβα (μέλλον, το κάρμα που παράγεται στην διάρκεια της ζωής στο Κάμαβακάρα, τα σαμσκάρα που θα προκαλέσουν μια νέα ζωή στο Κάμαβακάρα).

10) Το μπχάβα δημιουργεί το ζάτι (γέννηση, ένα νέο γίγνεσθαι μέσα στο Κάμαβακάρα).

(Μέλλουσα ζωή)

11) Το ζάτι δημιουργεί το σμπαμαράνα (γεράματα, μια νέα ύπαρξη που συνοδεύεται από όλα τα χαρακτηριστικά της ύπαρξης στο Κάμαβακάρα, φθορά, πόνο, κλπ.).

12) Το σμπαμαράνα είναι ένας νέος κρίκος στην αλυσίδα του Σαμσάρα.

Σατβάρι Αρυάνι Σατυάνι

Οι Τέσσερις Ευγενείς Αλήθειες

Το ον είναι ένα γίγνεσθαι, που μεταβαίνει από ζωή σε ζωή μέσα στο Κάμαβακάρα χωρίς σταματημό. Δεν υπάρχει τίποτα σταθερό, τίποτα αιώνιο, όλα είναι παροδικά, μια αδιάκοπη ροή καταστάσεων. Κι είναι αυτή ακριβώς η Παροδικότητα που προκαλεί οδύνη (ντούκχα). «Σάρβαμ ντούκχαμ, σάρβαμ ανίτυαμ» (όλα είναι οδύνη, όλα είναι παροδικά). Έτσι ολόκληρη η ύπαρξη, το ίδιο το γίγνεσθαι σε κάθε στιγμή του είναι οδύνη. Η παραμονή μέσα στο γίγνεσθαι, η εμμονή στο γίγνεσθαι, ονομάζεται «τρίσνα» (δίψα για ζωή στο Κάμαβακάρα). Όσο υπάρχει αυτή η δίψα το γίγνεσθαι τροφοδοτείται και η πορεία συνεχίζεται. Επομένως είναι η δίψα για ζωή στο Κάμαβακάρα που κρατά το ον δεμένο μέσα στο γίγνεσθαι, στην συνεχή αναγέννηση μέσα στο Κάμαβακάρα.

Ο ίδιος ο Βούδας διατυπώνοντας τις Τέσσερις Ευγενείς Αλήθειες (Σατβάρι Αρυάνι Σατυάνι) προσδιόρισε:

1) Με την Πρώτη Αλήθεια το γίγνεσθαι και την οδύνη του γίγνεσθαι.

2) Με την Δεύτερη Αλήθεια το αίτιο του γίγνεσθαι που είναι η εμμονή στο γίγνεσθαι (η δίψα για ζωή στο Κάμαβακάρα).

3) Με την Τρίτη Αλήθεια την εξάλειψη του γίγνεσθαι

4) Με την Τέταρτη Αλήθεια την Ατραπό για το Νιρβάνα που είναι ακριβώς: 

α) η αντίληψη του γίγνεσθαι, της οδύνης, 

β) η συνειδητοποίηση του αιτίου του γίγνεσθαι,

γ) η εξάλειψη του γίγνεσθαι

δ) το Νιρβάνα

Ο δρόμος που οδηγεί στο Νιρβάνα είναι γνωστός σαν «Αρύα Αστάνγκα Μάργκα» (Ευγενής Οκταπλή Ατραπός) και περιλαμβάνει:

Σαμυάκ ντρίστι (ορθή αντίληψη),

Σαμυάκ σανκάλπα (ορθή απόφαση),

Σαμυάκ βακ (ορθή ομιλία),

Σαμυάκ καρμάντα (ορθή συμπεριφορά),

Σαμυάκ ατζίβα (ορθή ζωή),

Σαμυάκ βινυάμα (ορθή προσπάθεια),

Σαμυάκ σμρίτι (ορθή σκέψη),

Σαμυάκ Σαμάντι (ορθός διαλογισμός, τέλεια συγκέντρωση της συνείδησης).

Ειδικότερα η Ατραπός που οδηγεί στο Νιρβάνα, στην Πραγματικότητα, έχει Τρία Στάδια. 

Το Πρώτο Στάδιο ονομάζεται Πράτζνα (Γνώση) και περιλαμβάνει την Ορθή Αντίληψη και την Ορθή Διάθεση. Με την είσοδο στο Σάνγκα (Βουδιστική Αδελφότητα) ήδη ο άνθρωπος έχει κάνει ένα βήμα πέρα από τον κόσμο: απαρνιέται όλα τα υλικά πράγματα για να βαδίσει προς το Νιρβάνα. Αυτή η απάρνηση δεν είναι μια τυπική, εξωτερική, αποχή: είναι εσωτερική αποκόλληση, σβήσιμο κάθε ενδιαφέροντος για τα υλικά πράγματα. Αυτό είναι το Στάδιο της καταστροφής των υλικών ντάρμα (ρούπα): υπονοείται εδώ η καταστροφή της προσκόλλησης στα υλικά ντάρμα, η εξουδετέρωσή τους (τα υλικά ντάρμα θα εξακολουθούν να υφίστανται μέχρις ότου εκλείψουν οι αιτίες που τα προκάλεσαν, μέχρι δηλαδή τον θάνατο του υλικού σώματος). Αυτό είναι ένα Προκαταρκτικό Στάδιο και δεν είναι ακόμα η Κύρια Άσκηση.

Το Δεύτερο Στάδιο ονομάζεται Σίλα (Ηθικότητα) και περιλαμβάνει την Ορθή Ομιλία, την Ορθή Συμπεριφορά, την Ορθή Ζωή. Πριν ο βουδιστής μπορέσει να μπει πραγματικά στην Ατραπό χρειάζεται να περάσει από ένα Στάδιο Εσωτερικής Τελειοποίησης, να απαλαχτεί από τα διάφορα πάθη που αποτελούν εμπόδια στην Ατραπό. Πρέπει να ακήσει αυτό που ονομάζεται Πάνκα Σίλα (Πενταπλή Πειθαρχία) που συγκροτείται από πέντε απαγορεύσεις: να μην σκοτώνεις, να μην κλέβεις, να μην έρχεσαι σε σεξουαλική επαφή με άλλο πρόσωπο, να μην ψεύδεσαι, να μην πίνεις οινόπνευμα. Αυτές είναι οι κυριότερες απαγορεύσεις αλλά υπονοείται ότι πρέπει να εξαλειφθούν όλα τα πάθη. Αυτή η κάθαρση από τα πάθη δεν πρέπει να είναι απλή, εξωτερική, αποχή αλλά εσωτερική στάση. Αυτό είναι το Στάδιο της καταστροφής των μορφικών ντάρμα (βεντάνα): υπονοείται εδώ η καταστροφή της προσκόλλησης στα μορφικά ντάρμα, η εξουδετέρωσή τους (ο βουδιστής αισθάνεται τα πάντα αλλά δεν δεσμεύεται πιά).

Το Τρίτο Στάδιο ονομάζεται Σαμάντι (Θεωρία) και περιλαμβάνει την Ορθή Προσπάθεια, την Ορθή Σκέψη, την Ορθή Συγκέντρωση (Σαμάντι). Η Πραγματική Πορεία Προς το Νιρβάνα αρχίζει με την Είσοδο στο Τρίτο Στάδιο. Αυτό είναι το Στάδιο της καταστροφής των ντάρμα χωρίς μορφή (σάμτζνα, σαμσκάρα, βιτζνάνα): υπονοείται εδώ η καταστροφή της προσκόλλησης σε αυτά τα ντάρμα, η εξουδετέρωσή τους. Η Πραγματοποίηση εδώ δεν πρέπει να υπονοείται σαν πνευματική εξέλιξη αλλά σαν προοδευτική καταστροφή του γίγνεσθαι.

Η Ορθή Προσπάθεια αντιστοιχεί στην Βίωση της Πρώτης Ευγενούς Αλήθειας (αντίληψη του γίγνεσθαι, της οδύνης), στην καταστροφή της εξωτερικής δραστηριότητας της νοητικότητας κι έχει τέσσερις βαθμίδες, τρεις βαθμίδες που αντιστοιχούν στην καταστροφή της εξωτερικής δραστηριότητας των σάμτζνα, σαμσκάρα, βιτζνάνα και μία τέταρτη βαθμίδα που αποτελεί την συγκομιδή της όλης προσπάθειας και σηματοδοτεί το πέρασμα στην ανώτερη κατάσταση.

Η Ορθή Σκέψη αντιστοιχεί στην Βίωση της Δεύτερης Ευγενούς Αλήθειας (συνειδητοποίηση του αιτίου του γίγνεσθαι), στην καταστροφή της εσωτερικής δραστηριότητας της νοητικότητας κι έχει τέσσερις βαθμίδες που αντιστοιχούν στην καταστροφή της εσωτερικής δραστηριότητας των σάμτζνα, σαμσκάρα, βιτζνάνα και την συγκομιδή της όλης προσπάθειας που σηματοδοτεί το πέρασμα στην ανώτερη κατάσταση. Ο τεχνικός όρος που χρησιμοποιείται στην Βουδιστική Διδασκαλία για την Άσκηση σε αυτό το στάδιο είναι «Ρούπα Ντυάνα». Ο όρος μεταφράζεται σαν Διαλογισμός, όμως η λέξη δεν είναι ακριβώς η αντίστοιχη και χρειάζεται διευκρινήσεις. Ρούπα Ντυάνα λοιπόν σημαίνει για τους βουδιστές καταστροφή της εσωτερικής δραστηριότητας της νοητικότητας. Υπάρχουν Τρεις Βαθμίδες Ρούπα Ντυάνα και μαζί με την Βαθμίδα Πραγμάτωσης αποτελούν τις Τέσσερις Βαθμίδες της Πραγματοποίησης σε αυτό το στάδιο. 

Αναλυτικά τα τέσσερα Ρούπα Ντυάνα: 

1) Εξάλειψη του σάμτζνα, της αντίληψης του εξωτερικού κόσμου.

2) Εξάλειψη του σαμσκάρα, της διανόησης που έχει αντικείμενο τα εξωτερικά φαινόμενα.

3) Εξάλειψη της βιτζνάνα, της συνείδησης, της ατομικής ύπαρξης, του εγώ που είναι περιορισμένο στο χώρο, στο σώμα.

4) Όταν εξαλειφθεί το βιτζνάνα φτάνουμε σε μία κατάσταση όπου η συνείδηση ξεπερνά τα όρια του χώρου (του σώματος) κι επεκτείνεται στο άπειρο, σε όλο τον χώρο.

Η Ορθή Συγκέντρωση αντιστοιχεί στην Βίωση της Τρίτης Ευγενούς Αλήθειας (εξάλειψη του γίγνεσθαι), στην καταστροφή της ανώτερης δραστηριότητας της νοητικότητας κι έχει τέσσερις βαθμίδες που αντιστοιχούν στην καταστροφή της ανώτερης δραστηριότητας των σάμτζνα, σαμσκάρα, βιτζνάνα και την συγκομιδή της όλης προσπάθειας που σηματοδοτεί το πέρασμα στην ανώτερη κατάσταση. Ο τεχνικός όρος που χρησιμοποιείται στην Βουδιστική Διδασκαλία για την Άσκηση σε αυτό το στάδιο είναι «Αρούπα Ντυάνα» ή Σαμαπάττι (επιτεύγματα) - διαλογισμοί χωρίς μορφή. Αρούπα Ντυάνα ή Σαμαπάττι σημαίνει την καταστροφή της ανώτερης δραστηριότητας της νοητικότητας. Υπάρχουν Τρεις Βαθμίδες Αρούπα Ντυάνα ή Σαμαπάττι και μαζί με την Βαθμίδα Πραγμάτωσης αποτελούν τις Τέσσερις Βαθμίδες της Πραγματοποίησης σε αυτό το στάδιο. 

Αναλυτικά τα τέσσερα Αρούπα Ντυάνα ή Σαμαπάττι:

1) Ακάσα-νάντι-αγιάτανα (Περιοχή του απείρου διαστήματος, περιοχή όπου η συνείδηση υπάρχει στο απέραντο διάστημα). Η συνείδηση (αν και εντοπίζει τον εαυτό της, σαν ένα κέντρο, σε ένα χώρο) επεκτείνεται σε όλο τον χώρο, είναι ένα ευρύτερο, ανώτερο εγώ. (Υπάρχει διάκριση ανάμεσα στην συνείδηση και το περιβάλλον, ανάμεσα στο υποκείμενο και το αντικείμενο). Αυτή η αντίληψη ενός κέντρου που σχετίζεται με την εσωτερική λειτουργία του σάμτζνα πρέπει να ξεπερασθεί.

2) Βιτζνάνα-νάντι-αγιάτανα (Περιοχή της άπειρης συνείδησης, περιοχή όπου η συνείδηση υπάρχει στην άπειρη κατάσταση της συνείδησης). Η συνείδηση απορρίπτει την αντίληψη ενός κέντρου, μπορεί να βρίσκεται οπουδήποτε, σε όλο τον χώρο - έτσι δημιουργείται η αντίληψη ότι η συνείδηση είναι άπειρη. (Δεν υπάρχει πιά διάκριση ανάμεσα στην συνείδηση και το περιβάλλον, ανάμεσα στο υποκείμενο και το αντικείμενο). Η επίτευξη αυτή σχετίζεται με το ξεπέρασμα της εσωτερικής λειτουργίας του σαμσκάρα.

3) Ακιντσάνι-αγιάτανα (Περιοχή ανυπαρξίας, περιοχή όπου η συνείδηση υπάρχει μέσα στην ανυπαρξία του οτιδήποτε). Η συνείδηση δεν μπορεί να αποδώσει στην ύπαρξή της κανένα ιδίωμα. Η συνείδηση αντιλαμβάνεται ότι η ύπαρξή της είναι κενή. Η ύπαρξη είναι «ανυπαρξία», από την σχετική πλευρά. Η επίτευξη αυτή σχετίζεται με το ξεπέρασμα της εσωτερικής λειτουργίας του βιτζνάνα.

4) Νάϊβασάμτζνα-Σάμτζνι-αγιάτανα (Περιοχή της ούτε αντίληψης, ούτε της μη-αντίληψης, περιοχή όπου δεν υπάρχει ούτε αντίληψη, ούτε μη αντίληψη). Με το ξεπέρασμα της εσωτερικής λειτουργίας της βιτζνάνα, φτάνουμε σε μία κατάσταση όπου απουσιάζει οποιαδήποτε διαδικασία ύπαρξης. Αυτό είναι το Νιρβάνα

Στην πραγματικότητα η επίτευξη του τέταρτου σαμαπάττι αντιστοιχεί σε μία Κατάσταση πέραν της σχετικής ύπαρξης, είναι το Ασαμσκρίτα.

Βέβαια, στο Βουδιστικό Ντυάνα χρησιμοποιείται η Ασάνα, η Στάση του Διαλογισμού και άλλα εξωτερικά στοιχεία αλλά η Ουσία του Ντυάνα συνίσταται στην «εσωτερική μεταμόρφωση» κι αυτό είναι που ενδιαφέρει εδώ. Εξ’ άλλου το Ντυάνα δεν είναι κάτι που μπορεί να μπει στον χρόνο. Όταν εισερχόμαστε στην Ατραπό, ασκούμε Ντυάνα όλες τις ώρες, ό,τι κι αν κάνουμε κι όχι μόνο τις ώρες που καθόμαστε σε Ασάνα: το Ντυάνα είναι συνεχές. Με αυτή την έννοια πρέπει να νοείται. Γιατί όπως ήδη είπαμε η Ουσία του Ντυάνα είναι η Βίωση των Ευγενών Αληθειών κι όταν βιώνουμε κάτι το βιώνουμε συνεχώς κι όχι ορισμένες ώρες: Έτσι όλος ο χρόνος είναι Ντυάνα και δεν μπορούμε να χωρίσουμε τον χρόνο σε ώρες Ντυάνα και ώρες που δεν ασκούμε Ντυάνα.

Η Συγκομιδή του καρπού της όλης προσπάθειας είναι το Νιρβάνα. Πρέπει να σημειώσουμε ότι όταν μιλάμε για Πραγματοποίηση των Τριών Αληθειών, δεν εννοούμε καθόλου την διανοητική σύλληψη αυτών των Αληθειών αλλά την Πραγματοποίηση αυτών που υπονοούν οι λέξεις, στην ουσία την «υπέρβαση του γίγνεσθαι»: πρόκειται για βίωμα).

Η υπερβατική εξέλιξη του όντος

Ο άνθρωπος που Πραγματοποίησε το Πρώτο Σαμαπάττι βρίσκεται στην Πρώτη Βαθμίδα της Ατραπού των Ευγενών (Αρύα Μάργκα): στην Βαθμίδα του Σροτοπάνα (αυτού που «έχει εισέλθει στο ρεύμα» για να περάσει στην άλλη όχθη, στο Νιρβάνα).

Ο άνθρωπος που Πραγματοποίησε το Δεύτερο Σαμαπάττι βρίσκεται στην Δεύτερη Βαθμίδα της Ατραπού των Ευγενών: στην Βαθμίδα του Σάκριταγκαμίν (αυτού που θα επιστρέψει μόνο μια φορά ακόμα στο Κάμαβακάρα).

Ο άνθρωπος που Πραγματοποίησε το Τρίτο Σαμαπάττι βρίσκεται στην Τρίτη Βαθμίδα της Ατραπού των Ευγενών: στην Βαθμίδα του Αναγκαμίν (αυτού που δεν επιστρέφει, που ζει την τελευταία του ενσάρκωση στο Κάμαβακάρα και δεν είναι υποχρεωμένος να επιστρέψει στο Κάμαβακάρα).

Αυτός που πέτυχε να πραγματοποιήσει το Τέταρτο Σαμαπάττι, το Νιρβάνα (Μπόντι), να φτάσει στην Βαθμίδα του Αρχάτ, είναι τελείως ελεύθερος από τον κύκλο της γέννησης και του θανάτου μέσα στο Κάμαβακάρα.. Για έναν τέτοιο άνθρωπο (έναν Βούδα) ανοίγεται η προοπτική μιάς ανώτερης εξέλιξης στους αόρατους κόσμους. Όμως μπορεί να απαρνηθεί αυτή την ανώτερη εξέλιξη και θεληματικά να συνεχίσει να ενσαρκώνεται μέσα στο Κάμαβακάρα, τελείως ελεύθερος. Αυτός ο δεύτερος δρόμος είναι ο δρόμος του Μπόντισάττβα, εκείνου που αρνείται την ανώτερη εξέλιξη και παραμένει μέσα στο Κάμαβακάρα για να βοηθήσει τα πλάσματα του Κάμαβακάρα. Πρέπει να σημειώσουμε ότι αυτό που κινεί ένα τέτοιο ελεύθερο ον δεν είναι απλή επιθυμία ή συμπόνια. Ένα τέτοιο ον έχει πραγματοποιήσει την ελευθερία και μέσα από αυτή την καινούργια αντίληψη της Πραγματικότητας που πραγματοποίησε κινείται σε ό,τι κάνει. Δεν μπορεί επομένως να κριθεί με τα μέτρα του κοινού ανθρώπου.

Εκείνος που συνεχίζει την εξέλιξή του σε ανώτερους κόσμους μεταβαίνει στο Ρούπαβακάρα. Τα όντα του Ρούπαβακάρα (αιθέριες υπάρξεις) εξελίσσονται με ένα τρόπο ανάλογο με εκείνον του Κάμαβακάρα. Αυτός που εξελίσσεται στην Ατραπό περνά κι εδώ Τέσσερις Βαθμίδες Πραγματοποίησης κι απελευθερώνεται κι από το Ρούπαβακάρα. Μεταβαίνει στο Αρούπαβακάρα.

Κι εδώ τα όντα (νοητικές οντότητες) εξελίσσονται με ένα τρόπο ανάλογο με εκείνον των δύο κατώτερων κόσμων. Εκείνος που εξελίσσεται στην Ατραπό περνά κι εδώ Τέσσερις Βαθμίδες Πραγματοποίησης κι απελευθερώνεται κι από το Αρούπαβακάρα και βυθίζεται μέσα στο «Ύστατο Νιρβάνα» «Αυτός» που πραγματοποίησε το Τελικό Νιρβάνα δεν είναι πιά μια οντότητα αλλά το Ίδιο το Απόλυτο που αφομοιώνει μέσα στο Μπόντι το Ίδιο το Απόλυτο και την Αυταπάτη, τελείως Ελεύθερο, Αδέσμευτο.

Όμως το να μιλάμε για ανώτερους κόσμους είναι ήδη χωρίς νόημα: Πρέπει να πραγματοποιήσουμε την Αλήθεια στο Κάμαβακάρα. Αυτό είναι που ενδιαφέρει. Η ανώτερη προοπτική είναι έξω από τις δυνάμεις του κοινού ανθρώπου. Γι’ αυτό άλλωστε αποφεύγεται συνήθως κάθε αναφορά σε ανώτερους κόσμους αφού είναι έξω από την προοπτική εξέλιξης του κοινού ανθρώπου.

Νιρβάνα

Σύμφωνα με την «Διδασκαλία του Βουδισμού» Υπάρχει Μία Ενιαία Υποκρυπτόμενη Θεμελιώδης Πραγματικότητα που «αποκαλύπτεται» όταν εξαντλείται το «γίγνεσθαι». Εκδηλώνεται σαν Υπέρτατη Πραγματικότητα, σαν Υπέρτατη Αλήθεια, πιο αληθινή από το άμεσα υπαρκτό που αν και πραγματικό είναι παροδικό και οδυνηρό.

Η Πραγματική Φύση Αυτής της Πραγματικότητας Είναι η Κενότητα. Η Κενότητα δεν προσδιορίζεται (κι έτσι «φαίνεται» σαν να μην υπάρχει). Ό,τι εμφανίζεται (προσδιορίσιμο, υπαρκτό, αντικειμενικό) όταν αναλυθεί στους προσδιορισμούς του δεν μπορεί τελικά να «συγκρατήσει» την αντίληψη, δεν είναι παρά ένα φαινόμενο.

Σε τελευταία ανάλυση υπάρχει μόνο Μία Πραγματικότητα. Αυτή η Πραγματικότητα Αιώνια, Αναλλοίωτη στην Φύση Της, Απροσδιόριστη στην Ουσία Της, Κενότητα, είναι η Μόνη Πραγματικότητα. Ό,τι εμφανίζεται είναι ενέργειες, διαδικασίες, φαινόμενα που πηγάζουν αυθόρμητα από το τίποτα και πάλι εξαφανίζονται μέσα στο τίποτα.

Η Μία και Μοναδική Πραγματικότητα είναι Καθαρό Μπόντι. Δεν γεννιέται, δεν χάνεται, δεν πραγματοποιείται. Είναι η Φύση του παντός και των πάντων. Το Μπόντι είναι η Μία και Μόνη Πραγματικότητα. Δεν υπάρχει καμία διαφορά ανάμεσα στην ηρεμία και την δραστηριότητα. Όλες οι δραστηριότητες, τα φαινόμενα που αναδύονται και εξαφανίζονται εντελώς φυσικά δεν αλλοιώνουν την Φύση του Μπόντι.

ΤΖΑΪΝΙΣΜΟΣ

ΜΙΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

Προοίμιο

Για να μπορέσουμε να κατανοήσουμε ορθά μια Διδασκαλία (στην προκειμένη περίπτωση την Διδασκαλία των Τζαϊνιστών) θα πρέπει να έχουμε κατανοήσει προηγουμένως ορθά την «γλώσσα» της, τους «όρους» της, την έννοια, το νοητικό περιεχόμενο των λέξεων που χρησιμοποιεί για να περιγράψει την πραγματικότητα. Κάποιοι σοβαροί μελετητές, θρησκειολόγοι ή ερευνητές μεταφέρουν ορθά την έννοια των «όρων» στην περιγραφή τους και σε μια άλλη γλώσσα. Οι περισσότεροι που ασχολούνται με το θέμα, επειδή δεν έχουν ορθή κατανόηση της θρησκευτικής-φιλοσοφικής γλώσσας της Διδασκαλίας και των «όρων» της, μεταφράζουν λανθασμένα τους όρους. Έτσι δημιουργείται σύγχυση και προκύπτουν λάθη και παρεξηγήσεις στην αφήγησή τους. Επίσης, επειδή δεν κατανοούν ορθά την Διδασκαλία και βασίζονται στην ελλιπή ενημέρωσή τους «διαστρέφουν» την Διδασκαλία και της αποδίδουν πράγματα που δεν ισχύουν ή είναι τελείως διαφορετικά.

Οι Όροι: Υπάρχουν Έξη Οντολογικές Ουσίες (Ντράβια): ΤΖΙΒΑ και Πέντε Α-Τζίβα, δηλαδή, Πουντγκάλα, Αντάρμα, Ντάρμα, Ακάσα,  Κάλα. Υπάρχουν κι άλλοι όροι, όπως Λόκα, Κάρμα, κλπ. Τι σημαίνουν πραγματικά όλοι αυτοί οι όροι; Ας προσπαθήσουμε να βάλουμε τα πράγματα στην θέση τους γιατί υπάρχουν πολλά λάθη και παρεξηγήσεις κι αυτό οδηγεί σε λανθασμένες περιγραφές.

Τζαϊνισμός: Το χέρι συμβολίζει την Ασκητική Απάρνηση, ο τροχός είναι το νταρματσάκρα, (ο κοσμικός κύκλος της σαμσάρα, της μετανάστευσης των ψυχών) κι ο συνδυασμός συμβολίζει την αποφασιστικότητα να σταματήσει η σαμσάρα (μετανάστευση).

ΤΖΙΒΑ

ΤΖΙΒΑ είναι Χωρίς Όρια Συνειδητή Παρουσία. Υπάρχει. Είναι Εδώ. Δεν μπορούμε να κατανοήσουμε ούτε να περιγράψουμε τίποτα άλλο γιατί δεν υπάρχουν ιδιότητες, αντίληψη, ή κάποια ουσία να ανιχνεύσουμε. Είναι το ΑΠΟΛΥΤΟ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟ. Δεν είναι ούτε Ουσία, ούτε Ενέργεια, ούτε Δραστηριότητα, ούτε Αντίληψη. Η ΤΖΙΒΑ χαρακτηρίζεται σαν «Σετάνα», («Συνείδηση), δηλαδή αυτό που «Βλέπει», έχει «Όραση», και «Κατανόηση» (Ντάρσανα και Τζνάνα), τίποτα περισσότερο. Υπάρχει μια ΤΖΙΒΑ ή πολλές; Στην πραγματικότητα το ερώτημα δεν έχει πραγματικό νόημα, είναι μόνο γλωσσολογικό, λεκτικό. Έτσι όπως ορίζουμε την ΤΖΙΒΑ, έχει έναν απόλυτο χαρακτήρα όπου δεν έχει νόημα το ένα ή τα πολλά, δεν υπάρχουν ιδιότητες που να μας επιτρέπουν να διακρίνουμε κάτι τέτοιο. Από την άλλη μεριά όμως όταν «θεωρούμε» την πραγματικότητα από την «άποψη» της «Ενσωματωμένης Τζίβα» φαίνεται να υπάρχουν άπειρες Τζίβα, όσες και τα ενσυνείδητα όντα. Επομένως τι ισχύει; Ποια άποψη είναι σωστή; Στην ορθή κατανόηση της Διδασκαλίας ισχύουν και τα δύο, εξαρτάται από πού βλέπουμε. Στην πραγματικότητα η ΤΖΙΒΑ είναι Μία και πολλές ταυτόχρονα. Δυσνόητο για την επίγεια δυτική λογική. Απλά μην παρασύρεστε σε επιφανειακές περιγραφές της Διδασκαλίας.

Ατζίβα

Ατζίβα σημαίνει «μη συνειδητή ουσία». Κι εδώ περιλαμβάνονται όχι μόνο κάποια ουσία ή ποικιλίες ουσίας αλλά και αφηρημένες ή μεταφυσικές συνθήκες ύπαρξης, καταστάσεις, δραστηριότητες κλπ. Θα τα εξηγήσουμε όλα αυτά στην πορεία.

Πουντγκάλα

Η κατεξοχήν Ουσία είναι η Πουντγκάλα. Στην ορθή περιγραφή του όρου θα λέγαμε ότι είναι η «Κοσμική Ουσία», αυτό από το οποίο γεννώνται όλα, υποκειμενικές δραστηριότητες και αντικειμενικά φαινόμενα και συμβάντα και πράγματα. Όταν χρησιμοποιούμε τον όρο Πουντγκάλα με την έννοια της «Ύλης» εννοούμε την Μεταφυσική Ύλη, αυτό που παίρνει μορφή, από την πιο αφηρημένη (σούκσμα) μέχρι την πιο χονδροειδή και συγκεκριμένη (στούλα). Υπάρχουν διάφορες «ποικιλίες» της Κοσμικής Ουσίας, της «Ύλης» από τις πιο «λεπτές», μέχρι τις πιο «χονδροειδείς». Υπάρχει η Καρμική Ουσία ή Υλη, η Νοητική Ουσία ή Ύλη, η Ενεργειακή Ουσία ή Ύλη κι η Υλική Ουσία ή Ύλη.

Τι είναι όμως πραγματικά η Πουντγκάλα, πέρα από τον αφηρημένο ορισμό της σαν Ουσίας; Ουσία είναι μια λέξη, δεν σημαίνει τίποτα περισσότερο από μια νοητική έννοια. Η Πουντγκάλα είναι στην πραγματικότητα Χώρος (Ακάσα), στην αφηρημένη του έννοια, μια Απεραντοσύνη (Πλαίσιο) Χωρίς Όρια, κι όχι «Χώρος» με την Τοπική έννοια (Λόκα). Αυτή η Απεραντοσύνη είναι «γεμάτη». Όχι από κάποια αφηρημένη ουσία αλλά με άπειρο αριθμό μονάδων ουσίας που έχουν μια διπλή όψη ενέργειας-μορφής. Είναι τα «παραμάνου» (τα μικρότερα αδιαίρετα ενεργειακά στοιχεία ή μονάδες ενέργειας). Το παραμάνου είναι ένα δονούμενο και κινούμενο φορτισμένο ενεργειακό σημείο. Όσο πιο υψηλή είναι η ενέργεια τόσο τείνει να εκλείψει η μορφή κι όσο πιο χαμηλή είναι η ενέργεια τόσο πιο συμπαγής είναι η μορφή. Έτσι προκύπτουν οι διάφορες «ποικιλίες» της Κοσμικής ουσίας ή Ύλης. Η Καρμική Ουσία ή Ύλη αποτελείται από «παραμάνου» υψηλής ενέργειας χωρίς μορφή, ενώ στον αντίποδα η Υλική Ουσία ή Ύλη αποτελείται από «παραμάνου» χαμηλής ενέργειας συμπαγούς μορφής.

Από τις «ποικιλίες»  της Κοσμικής Ουσίας ή Ύλης Προκύπτουν έτσι τα Πεδία Ύπαρξης ή Κόσμοι, το Καρμικό Πεδίο (Κάρμα), το Νοητικό Πεδίο (Μάνας), το Ενεργειακό Πεδίο (Τέτζας) και το Υλικό Πεδίο.

Πως όμως δημιουργούνται τα διάφορα φαινόμενα μέσα στην Κοσμική Ουσία, στα διάφορα Πεδία της Κοσμικής Δημιουργίας; Δημιουργούνται από τις διαφορετικές ενώσεις συσσωματώσεις, συστάδες των παραμάνου. Αυτά είναι τα «βαργκάνα» (η κοσμική ουσία ή  ύλη που είναι ανιχνεύσιμη). Όλες οι δραστηριότητες κι όλες οι μορφές εξαρτώνται από ή  είναι «βαργκάνα». Θα το εξηγήσουμε πιο κάτω.

Τα Κοσμικά Πεδία

Αλλά το πραγματικό ερώτημα είναι αυτό: Τι είναι η Πραγματικότητα; Ποιος και Πως Αντιλαμβάνεται την Πραγματικότητα; Τι σχέση έχει το ΤΖΙΒΑ (ή το Τζίβα μέσα στους Εκδηλωμένους Κόσμους) με το Ατζίβα-Πουντγκάλα; Και πως Ξετυλίγεται η Δημιουργία των Κόσμων; Πως δημιουργούνται τα υποκειμενικά και αντικειμενικά φαινόμενα;

Το ΤΖΙΒΑ (Τζίβα) είναι η Απόλυτη Βάση της Γνώσης (στην αφηρημένη της έννοια), της Ύπαρξης και της Ζωής.  Ας το εξηγήσουμε αυτό. 

Η ΤΖΙΒΑ (Τζίβα) σαν ΑΠΟΛΥΤΟ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟ (ΣΙΝΤΑ), σαν «Συνείδηση» (Σετάνα), «Βλέπει» (Ντάρσανα). Όταν «βλέπει» την Πραγματικότητα, σε μια Άμεση Σύλληψη του Συνόλου της Πραγματικότητας, συλλαμβάνει Όλα Όσα Υπάρχουν ή μπορούν να υπάρξουν. Αυτό Που Είναι η Ίδια, το Ατζίβα-Πυντγκάλα, όλα τα Φαινόμενα.

Το ΤΖΙΒΑ (Τζίβα) «Βλέπει» (Ντάρσανα-Σετάνα). Αυτό που «Βλέπει» είναι το Πουντγκάλα, η Κοσμική Ουσία. Η Κοσμική Ουσία, όπως την περιγράψαμε επειδή είναι Ατζίβα, μη συνειδητή, δεν ενεργοποιείται από μόνη της, αλλά παραμένει σε μια Κατάσταση Δυνατότητας. Το ΤΖΙΒΑ (τζίβα) επίσης «Κινεί» (Κάρμα-Σετάνα) το Πουντγκάλα, Κοσμική Ουσία, προκαλώντας, ενώσεις, συσσωματώσεις, φαινόμενα. Στην Αρχή στο πιο λεπτό Καρμικό Πεδίο και στην συνέχεια στα Κατώτερα Πεδία. Το ΤΖΙΒΑ (Τζίβα) επίσης «χρησιμοποιεί» αυτά τα φαινόμενα (Κάρμαφαλα-Σετάνα).

Η «Όραση» της Κοσμικής Ουσίας και των διαφοροποιήσεών της, είναι μια Συνεχής Δραστηριότητα και καθίσταται λειτουργία. Αυτή η Λειτουργία, σαν Αντιληπτική Διαδικασία έχει από την φύση της τον χαρακτήρα της Υποκειμενικής Αντίληψης. Έτσι Αναδύεται το Παγκόσμιο Υποκείμενο (Άριχαντ). Αυτό που γίνεται αντιληπτό είναι το Σύνολο της Κοσμικής Ουσίας στην πιο Λεπτή της εκδοχή, η Καρμική Ουσία ή Ύλη που αποτελείται από καρμικά «βαργκάνα». Αυτό που γίνεται αντιληπτό έχει τον χαρακτήρα του αντικειμενικού. Έτσι αναδύεται ο Αντικειμενικός Κόσμος. Έτσι η «Όραση» δημιουργεί το Υποκείμενο κι αυτό που γίνεται αντιληπτό είναι το Αντικειμενικό.

Η Διαδικασία της Δημιουργίας είναι Βαθμιαία. Στην Αρχή επικρατεί το Αντάρμα. Ο όρος Αντάρμα μεταφέρεται σαν «Ακινησία», αλλά αυτό χρειάζεται διευκρινήσεις. Ακινησία δεν είναι απλά έλλειψη δραστηριότητας, κάτι ανύπαρκτο ή κενό. Υπάρχει η Δυνατότητα της Δραστηριότητας αλλά δεν εκδηλώνεται Δραστηριότητα. Έτσι η «Ακινησία» έχει περισσότερο την έννοια της «Ανάπαυσης». Σε αυτή την Κατάσταση η «Όραση» και το «Ορόμενο», η Κοσμική Ουσία, δεν «διακρίνονται» γιατί δεν υπάρχει καμία κίνηση στην Κοσμική Ουσία. Όταν η «Όραση» «αποστασιοποιείται» από την Κοσμική Ουσία, η Κοσμική Ουσία φαίνεται σαν ο Χώρος (Ακάσα), Εδώ το Παγκόσμιο Υποκείμενο διαχωρίζεται από τον Αντικειμενικό Χώρο. Στην περαιτέρω διερεύνηση της σχέσης Υποκειμένου-Χώρου το Υποκείμενο αντιλαμβάνεται ότι Πληροί τον Χώρο, είναι Πανταχού Παρόν. Σε αυτή την Διαδικασία που γίνεται στα Πλαίσια του Αντάρμα (Ανάπαυσης) υπάρχει μόνο μια Διαφοροποίηση στην Σχέση Υποκειμένου-Αντικειμενικού κι όχι μια πραγματική αντικειμενική κίνηση, μια διαφοροποίηση της υποκειμενικής δραστηριότητας, ή δημιουργία αντικειμενικών φαινομένων. Είναι το Παγκόσμιο Υποκείμενο που Αντιμετωπίζει διαφοροποιημένα το Αντικειμενικό.  Όλο αυτό Εκτυλίσσεται στο Λεπτό Καρμικό Πεδίο.

Το Παγκόσμιο Υποκείμενο που έχει ξεχωρίσει από την Κοσμική Ουσία, τον Κοσμικό Χώρο Εκδήλωσης, και Πληροί όλον τον Χώρο της Κοσμικής Ουσίας Αντιλαμβάνεται τον Χώρο της Κοσμικής Ουσίας σαν το Μεγάλο Καρμικό Σώμα (Μάχα Κάρμα Σαρίρα).

Όταν το Παγκόσμιο Υποκείμενο, το Παγκόσμιο Αντιληπτικό Κέντρο, που Απλώνεται σε Όλο τον Χώρο της Κοσμικής Ουσίας (το Μάχα Κάρμα Σαρίρα), «περιορίζεται» σε ένα «σημείο» (πραντέσα) αναδύεται το ατομικό υποκείμενο, το ατομικό αντιληπτικό κέντρο, ο εαυτός, το καθαρό εγώ (κι όχι η «προσωπικότητα» που ανήκει σε ένα χαμηλότερο Πεδίο). Αυτό το «ατομικό αντιληπτικό κέντρο» αποτελείται από κάρμα βαργκάνα (δηλαδή «σύνθεση» καρμικών παραμάνου) κι είναι ταυτόχρονα το ατομικό αντιληπτικό κέντρο και ένα ατομικό καρμικό σώμα (κάρμα σαρίρα) μέσα στην Κοσμική Ουσία. Φαντασθείτε (για να γίνει κατανοητό) μια απέραντη λίμνη όπου σε κάποιο σημείο (κι αμέτρητα σημεία) το νερό παγώνει και δημιουργεί διαφόρους κρυστάλλους. Ο κρύσταλλος, ενώ έχει την φύση του νερού συμπεριφέρεται τώρα σαν κάτι «διαφορετικό» μέσα στην απέραντη λίμνη όπου ταυτόχρονα αποτελεί ένα «διακριτό» σώμα μέσα στο περιβάλλον.

Αυτή η ατομική καρμική οντότητα (και ταυτόχρονα καρμικό σώμα) είναι ο ατομικός υπαρξιακός πυρήνας κι υπάρχει μέχρι να «διαλυθεί» ξανά μέσα στο Κοσμικό Περιβάλλον. Αυτός ο υπαρξιακός πυρήνας «ευθύνεται» για την εκδήλωση των ατομικών όντων στα Κατώτερα Πεδία. Κι όσο υπάρχει ο καρμικός πυρήνας τα όντα θα περιπλανώνται στα Κατώτερα Πεδία από ζωή σε ζωή (σαμσάρα).

Ο ατομικός υπαρξιακός πυρήνας, το καρμικό υποκείμενο (σώμα) στην «φυσική» κατάστασή του είναι καθαρή αυθόρμητη, ανεμπόδιστη και χωρίς όρια αντίληψη (Παραμάτμα). Είναι η Μη-δυαδική Συνείδηση που σαν Επίγνωση Αγκαλιάζει το Σύνολο του Περιβάλλοντος. Αυτή είναι η Κατάσταση των ελεύθερων όντων (ή απελευθερωμένων όντων).

 Όταν αυτό το ατομικό καρμικό υποκείμενο συσσωρεύει κι αποκρυσταλλώνει  αντιλήψεις (εντυπώματα) δημιουργεί στην πραγματικότητα ένα νοητικό περιεχόμενο (μάνας). Έτσι «αναδύεται» το μάνας σαν νοητικό αντιληπτικό κέντρο κι η οντότητα εκδηλώνεται στο Μανασικό Πεδίο και λειτουργεί σαν σώμα μάνας (μάνας σαρίρα) μέσα στο Μανασικό Περιβάλλον.

Όταν το ατομικό μανασικό υποκείμενο συγκεντρώνεται κι ενδυναμώνει αντιλήψεις στην πραγματικότητα «φορτίζει» αυτές τις αντιλήψεις και τις μεταβάλει σε «επιθυμία», επιθυμίες. Έτσι «αναδύεται» το τέτζας, το ενεργειακό υποκείμενο κι η οντότητα εκδηλώνεται στο Κατώτερο Ενεργειακό Πεδίο (Τέτζας), σαν ενεργειακό σώμα (τέτζας σαρίρα) μέσα στο Ενεργειακό Περιβάλλον.

Τελικά η Οντότητα που είναι ΤΖΙΒΑ (Τζίβα) και «προσθέτει» συνεχώς νέες αντιληπτικές δυνατότητες (Παγκόσμιο Καρμικό Υποκείμενο-Σώμα, Ατομικό Καρμικό Υποκείμενο-Σώμα, Μάνας-μανασικό σώμα, Τέτζας-σώμα τέτζας) «ενσωματώνεται» σε ένα υλικό σώμα. Όλες οι Ανώτερες Αντιληπτικές Δυνατότητες εκδηλώνονται μέσα στο υλικό σώμα, σαν «λειτουργίες» (το Βάθος τη Ύπαρξης, το Παγκόσμιο Υποκείμενο, το Ατομικό Υποκείμενο ή Καθαρό Εγώ, το Μάνας ή «Προσωπικότητα»,  Δυναμισμός ή ψυχική ενέργεια), στα αντίστοιχα υλικά κέντρα (κέντρο του εγκεφάλου, φλοιός, νευρικό σύστημα, σώμα). Αυτό είναι ο «άνθρωπος».

Ο Άνθρωπος

Ο «άνθρωπος», ανάλογα με το που «εστιάζει» την προσοχή του δημιουργεί και την ανάλογη επίγνωση, αντίληψη της πραγματικότητας. Ο καθένας «βλέπει» αντιλαμβάνεται και δρα από το δικό του επίπεδο, που φανερώνει την «θέση» του στην οντολογική κλίμακα και στην οντολογική εξέλιξη. Ο συνηθισμένος άνθρωπος λειτουργεί στο επίπεδο του μάνας (όπου διακρίνονται τρία υπό-επίπεδα, τη αντικειμενικής νοημοσύνης, της εννοιολογικής σκέψης, της δοξασίας) και στα κατώτερα επίπεδα, στο επίπεδο των επιθυμιών-συγκινήσεων και στο σωματικό-υλικό επίπεδο.

Η Ζωή 

ΤΖΙΒΑ είναι το Όλον από το Οποίο Πηγάζουν Όλα, στο Οποίο Στηρίζονται όλα και στο Οποίο Επιστρέφουν όλα. Είναι Αίσθηση Παρουσίας με Απύθμενο Βάθος, Χωρίς Ιδιότητες, χωρίς δυνατότητα αντίληψης ή δυνατότητα περιγραφής.

Από τον «ορισμό» της η ΤΖΙΒΑ Είναι Μία, αλλά κάθε οντότητα υποστηρίζεται από την ΤΖΙΒΑ. Έτσι φαίνεται να υπάρχουν άπειρες Τζίβα μέσα στην Δημιουργία. Αυτό είναι ψευδαίσθηση, γιατί όταν η Τζίβα απελευθερώνεται από την κοσμική ύλη, Αναδύεται στην Ολότητά της, στην Ενότητά της και στην Μοναδικότητά της.

Οι Καρμικές συσσωματώσεις είναι ο υπαρξιακός πυρήνας των όντων κι ευθύνονται για την εκδήλωση των όντων στα Κατώτερα Πεδία. Οι Καρμικές συσσωματώσεις δεν διαλύονται αν δεν αποβληθούν προηγουμένως οι κατώτεροι φορείς εκδήλωσης.

Ο ατομικός καρμικός πυρήνας, το ατομικό καρμικό υποκείμενο-σώμα, είναι ο «υπαρξιακός πυρήνας» του όντος όταν εκδηλώνεται στα Κατώτερα Πεδία (στο Μανασικό-Νοητικό, στο Δυναμικό-Τέτζας και στο Υλικό). Λειτουργεί σαν «σταθερή υπαρξιακή μνήμη» και σε αυτήν συσσωρεύονται (όσο συνδέεται με τους κατώτερους φορείς της) εμπειρίες-μνήμες (στο νοητικό) και διαμορφώνονται τάσεις (στο δυναμικό) και προσανατολίζονται δραστηριότητες (στο υλικό). Έτσι όταν ο ατομικός καρμικός πυρήνας εκδηλώνεται στα Κατώτερα Πεδία δημιουργείται «κάρμα» τη ανάλογης τάξης (μάνας κάρμα, τέτζας κάρμα, φυσικό κάρμα).

Όταν το Ον ενσωματώνεται (άνθρωπος)  πέρα από την οντολογική σύνθεση που έχει και την φυσική λειτουργία του, «βρίσκεται» σε κάποιο συγκεκριμένο πολιτιστικό περιβάλλον, σε κάποια «κοινωνία» που έχει ήδη διαμορφωμένες αντιλήψεις, συμπεριφορές και τρόπους ζωής. Έτσι ο άνθρωπος μέσα από την «κοινωνικοποίησή» του μαθαίνει να «εγκλιματίζεται» στην «περιρρέουσα ατμόσφαιρα», να «αγελοποιείται» και να υιοθετεί άκριτα τις κοινωνικές αντιλήψεις. Αυτή είναι η «Κοινωνική Μάγια», «η «κοινωνική αυταπάτη». Πως ανατρέφονται οι άνθρωποι; Πως προσανατολίζονται στην ζωή; Πως «ξοδεύουν» την ζωή τους; Χιλιάδες χρόνια οι κοινωνίες σέρνονται χωρίς να μπορούν να λύσουν βασικά ανθρωπολογικά και κοινωνικά προβλήματα. Ο πολιτισμός των ανθρώπων παραμένει ακόμα και σήμερα «πολιτισμός της βαρβαρότητας». 

Έτσι όλοι οι «νοήμονες άνθρωποι» αναγκάζονται να χαράξουν τον «δικό» τους δρόμο στην ζωή και αναγκαστικά να έρθουν σε σύγκρουση με το πολιτιστικό περιβάλλον τους ή να αναγκαστούν να αποχωρήσουν από την «κοινωνία». Όλα τα πνευματικά κινήματα είναι κατά βάση «κριτική πολιτισμού» και άνοιγμα νέων πνευματικών οριζόντων για τον άνθρωπο.

Η Πνευματική Πειθαρχία: Η Ασκητική Απάρνηση (Πρατυακυάνα)

Γενικά η Πνευματική Πειθαρχία που θεμελιώνεται στην Ηθική  Συμπεριφορά δείχνει τον Πνευματικό Προσανατολισμό του Ανθρώπου για την Επίτευξη του Ύστατου Υπαρξιακού Σκοπού που είναι η Βίωση της Αληθινής Φύσης, της Ολοκληρωμένης Πραγματικότητας. Αντίθετα η μη οργανωμένη ζωή, η ηθική ελευθεριότητα, δείχνει την έλλειψη Πνευματικού Προσανατολισμού που οδηγεί σε μια ζωή με την γεύση της υπαρξιακής αποτυχίας και του τελικού αδιέξοδου.

Στοχαστείτε τι σημαίνει η Διδασκαλία του Μαχαβίρα  (Βαρνταμάνα, ο 24ος Τιρθάνκαρα του Τζαϊνισμού), το Τζάιν Ντάρμα και που οδηγεί. Ο Μαχαβίρα δίδαξε ότι ο δρόμος για την επίτευξη της πνευματικής απελευθέρωσης περνά μέσα από την τήρηση των τριών κοσμημάτων (τριράτνα), σωστή όραση (σάμυακ ντάρσανα), σωστή γνώση ή κατανόηση (σάμυακ τζνάνα) και σωστή συμπεριφορά (σάμυακ τσαρίτρα). Στην καρδιά της σωστής συμπεριφοράς βρίσκονται οι πέντε μεγάλοι όρκοι   Η «Ηθική», η τήρηση των όρκων της αχίμσα (αποχή από τη βία), της σάτυα (αλήθεια), της αστέγια (αποχή από τη κλοπή), της μπραχματσάρια (αγνότητας) και της απαριγκράχα (αποχή από τη προσκόλληση) είναι απλά η προϋπόθεση για την πνευματική απελευθέρωση. Στην πραγματικότητα όταν εισέρχεσαι στην «Οδό» του Τζαϊνισμού,  καλείσαι να αναμορφώσεις τελείως την ζωή σου.

Ο κύριος σκοπός της «Πνευματικής Πειθαρχίας» είναι ακριβώς η διάλυση του Κάρμα σε όλα τα επίπεδα, από το πιο εξωτερικό ως το πιο εσωτερικό (που είναι ο ατομικός καρμικός υπαρξιακός πυρήνας).

Η Πειθαρχία στο Φυσικό Πεδίο: «Ακινησία» (Κέιγιοτσάργκα)

 Αυτό σημαίνει ότι στο φυσικό πεδίο πρέπει να εξαγνίσεις την ζωή σου (και τότε μόνο είναι πραγματικά «θρησκευτική») βιώνοντας την «Ακινησία» όχι μόνο σε σωματικό επίπεδο (με ασκήσεις «γιόγκα») αλλά και στο επίπεδο των φυσικών και κοινωνικών δραστηριοτήτων. Προφανώς το να Βαδίσεις στην Οδό προς την Απελευθέρωση είναι πολύ πιο σημαντικό για τον Τζαϊνιστή από την ζωή που ζουν οι συνηθισμένοι άνθρωποι. Κι αυτός είναι ο μόνος δρόμος για να «διαλύσεις» το «φυσικό κάρμα»

Η Πειθαρχία στο Δυναμικό Πεδίο: «Ηρεμία» (Σαμαγίκα)

Στην συνέχεια, αν επιθυμείς να ανακηρυχθείς σε «Νικητή» της ζωής (Τζίνα) θα πρέπει να ξεπεράσεις πάθη, να καταλαγιάσεις επιθυμίες και να εξαλείψεις «προσκολλήσεις» για να φτάσεις στο «απάνεμο» λιμάνι της «Εσωτερικής Ησυχίας». Μόνο έτσι σταματά να δημιουργείται πια «δυναμικό κάρμα». Και μόνο έτσι μπορείς να προχωρήσεις στην Οδό.

Η Πειθαρχία στο Νοητικό Πεδίο: Στοχαστική Πειθαρχία (Άνουπρεκσα)

Η ΤΖΙΒΑ (Τζίβα) αν και «ξεχωριστή» από την Κοσμική Ύλη, «Βλέπει» (Αντιλαμβάνεται και Κατανοεί) την Κοσμική Ύλη, σε διάφορα Πεδία, «Κινεί» και «Χρησιμοποιεί» αυτό που αντιλαμβάνεται, τον ίδιο της τον «φορέα» σε κάθε Πεδίο Εκδήλωσης, αλλά και το «Περιβάλλον» και τα «πράγματα» του Περιβάλλοντος. Στο Υλικό Πεδίο, στο Νοητικό Επίπεδο («Βλέπει», «Κινεί» και «Χρησιμοποιεί» την Νόηση), Εννοεί (δηλαδή εσωτερικοποιεί και εννοιοποιεί την εξωτερική αντίληψη), Διανοείται (δηλαδή οργανώνει και συνθέτει τις έννοιες σε συλλογισμούς και «συμπεράσματα, «αντιλήψεις») και «Δοξάζει» (δηλαδή έχει γνώμες κι αντιλήψεις για τα πράγματα).

Έτσι όπως ανατρέφονται οι άνθρωποι και «κοινωνικοποιούνται», «διαμορφώνονται» κι υιοθετούν άκριτα την κοινωνική αντίληψη για τον κόσμο και τα πράγματα. Από την ίδια την κοινωνία προσανατολίζονται προς την εξωτερική ζωή και «προγραμματισμένοι» με τις κοινωνικές δοξασίες αποροφιούνται τελείως στην κοινωνική ζωή, προσπαθώντας να επιτύχουν τους ατομικούς σκοπούς τους μέσα στα κοινωνικά πλαίσια, στα όρια που συνήθως τους καθορίζουν άλλοι  και τις δυνατότητες που τους παραχωρούν κάποιοι άλλοι. Κι έτσι καταναλώνονται μέσα στο κοινωνικό πόλεμο για εξουσία, πλούτο, ζωή κι εμπειρίες.

Πως μπορεί λοιπόν κάποιος να «Δει», να «Κατανοήσει» και να προχωρήσει προς την Αλήθεια και την Απελευθέρωση; Ασφαλώς η «Διαχείριση του Νου» είναι το σημαντικότερο έργο αυτού που Ακολουθεί την Οδό των Τζάιν. Το «λάθος» στο οποίο εμπρόθετα μας σπρώχνει η κοινωνία είναι να υιοθετούμε άκριτα αυτά που μας διδάσκουν, μέσα στην δική τους άγνοια και ανευθυνότητα, γονείς, δάσκαλοι, κοινωνικοί φορείς και παράγοντες. Συνεπώς η Ορθή Όραση και Κατανόηση των πραγμάτων οδηγεί από μόνη της στην «απομυθοποίηση» των πραγμάτων και στην «υπέρβασή» τους.

Η Προσεκτική Παρατήρηση όλων των κοινωνικών δοξασιών, προκαταλήψεων κι «αντιλήψεων» αποκαλύπτει τον επιφανειακό και «ψεύτικο» χαρακτήρα τους. Θα πρέπει να απορριφθεί, χωρίς δισταγμό, όλη η πολιτιστική σαβούρα που παρουσιάζουν οι άνθρωποι σαν πολιτισμό, γνώση, ηθική και τρόπο ζωής. Δεν οδηγούν πουθενά κι αυτό φαίνεται από το επίπεδο βαρβαρότητας στο οποίο βρίσκεται η ανθρωπότητα.

Θα πρέπει λοιπόν κάποιος μόνος του να «διανοηθεί» περί των πραγμάτων. Με ποια κριτήρια όμως; Το μόνο ασφαλές κριτήριο είναι η αλήθεια, η αντικειμενικότητα, η προσωπική εμπειρία κι επαλήθευση. Αλλά τι είναι αληθινό; Η Αλήθεια, στην πραγματικότητα, υπερβαίνει το διανοητικό επίπεδο, την διανόηση, δεν μπορεί να συλληφθεί με την σκέψη. Έτσι όπως εμφανίζεται ο κόσμος στην σκέψη είναι ένα χάος που κινείται από πολλούς και συχνά αόρατους παράγοντες. Η ζωή προχωράει. Αλλά μπορούμε να δούμε τι συμβαίνει πραγματικά; Στην πραγματικότητα δεν υπάρχει καμία «τάξη» στον κόσμο πέρα από την «τάξη» που μπορεί ή θέλει να δει ο ανθρώπινος νους. Όποια αντίληψη κι αν προσπαθούμε να διαμορφώσουμε για τον κόσμο, την ζωή, την δράση και τον σκοπό μας θα είναι, πάντα, μια «κατασκευασμένη» πραγματικότητα (Άνεκαντ) μέσα στην οποίο μπορούμε να ονειρευόμαστε όσο θέλουμε αλλά δεν θα μας οδηγήσει σε καμία διέξοδο. Η Σκέψη δεν έχει διεξόδους. Και πρέπει να εγκαταληφθεί. Αυτή η «εγκατάλειψη δεν είναι προϊόν πειθαρχίας ή άσκησης αλλά Ορθής Όρασης και Κατανόησης.

Η μόνη Ορθή Θέαση του κόσμου και των πραγμάτων είναι η Απλή, Αβίαστη κι Ανόθευτη Αντίληψη, που δεν επεξεργαζόμαστε αλλά αφήνουμε να ρέει και να μας καθοδηγεί τελείως φυσικά, χωρίς εσωτερικές πιέσεις κι εξωτερικές συγκρούσεις. Είναι ο Δρόμος του Ειρηνικού Πολεμιστή, που απομακρύνει τελείως φυσικά τα ψεύδη, τις ανώφελες δραστηριότητες και τις μάταιες συγκρούσεις. Ο μόνος Δρόμος είναι απλά να προχωράς στην ζωή προς τον σκοπό σου. Μέσα στο Φως της Κατανόησης φαίνεται τώρα ολοκάθαρα ο Σκοπός της Απελευθέρωσης.

Ακόμα κι εδώ όμως, όταν φθάνει ο άνθρωπος όσο παραμένει «προσανατολισμένος» προς τον κόσμο και διατηρεί οποιονδήποτε «δεσμό» με τον κόσμο και τα πράγματα εξακολουθεί να δραστηριοποιείται στο επίπεδο του νου και να «δημιουργεί» νοητικό κάρμα. Η πραγματική απελευθέρωση από τον κόσμο «καταχτιέται» με την εσωτερική απόσπαση, με την κατανόηση του δευτερεύοντος και φαινομενικού χαρακτήρα του κόσμου. Τότε μόνο μπορεί να συμβεί η «εσωτερική μετατόπιση» προς τον Εαυτό. Τότε μόνο συνειδητοποιούμε ότι η Πραγματικότητα είναι ο Εαυτός κι όχι το περιεχόμενο της αντίληψης. Αυτό οδηγεί σε μια πιο εσωτερική κι ανώτερη θεώρηση του κόσμου κι όχι σε μια «έξοδο» ή «αποσύνδεση» από τον κόσμο. Οδηγεί στην Μη-δυαδική Συνείδηση, σε μια Επίγνωση που Αγκαλιάζει τα πάντα σε μια Ενότητα χωρίς «διαχωρισμούς» ή «συγκρούσεις» Οδηγεί στον Ειρηνικό Κόσμο, πέρα από την σκέψη, άσχετα με το τι γίνεται στον κόσμο όπου εξακολουθεί ο αλληλοσπαραγμός. Εδώ δεν δημιουργείται πια νοητικό κάρμα.

Η Πειθαρχία στο Καρμικό Πεδίο: Ο Αληθινός Εαυτός

Η Ατομική-Καρμική Οντότητα στην Αληθινή Κατάστασή της είναι «Διάφανη», με κρυστάλλινη διαύγεια, χωρίς νοητικό περιεχόμενο κλπ. Είναι Μη-Δυαδική Συνείδηση και η Επίγνωσή της Αγκαλιάζει το Όλο. Όταν «συσσωρεύεται» νοητικό περιεχόμενο η Καρμική Οντότητα πυκνώνει, θολώνει, «βαραίνει» και πέφτει στα κατώτερα Λόκας.

Συνεπώς η πύκνωση του Καρμικού Σώματος οδηγεί στον «υλικό κόσμο». Ο Καθαρισμός, ο εξαγνισμός, κάνει την Οντότητα «Διάφανη» και την Απελευθερώνει στην Αληθινή Κατάστασή της, την απαλλάσσει από κάθε περιορισμό, προσδιορισμό.

Το Ον, ο άνθρωπος, με την Ασκητική Απάρνηση (με την Αληθινή Κατανόηση και την Απελευθέρωση από τα δεσμά των εξωτερικών δραστηριοτήτων) Επανέρχεται στον Αληθινό Εαυτό, στον Καθαρό Ατομικό Υπαρξιακό Πυρήνα, δηλαδή στην Όραση-Αντίληψη-Κατανόηση της Τοπικής Παρουσίας. Σε αυτή την Κατάσταση η ΤΖΙΒΑ (Τζίβα) έχει μόνο έναν περιορισμό, την Παρουσία σε ένα «Σημείο» (πραντέσα),  που δημιουργεί ακριβώς την 

ατομική αντίληψη». Στην πραγματικότητα η Συνείδηση δεν έχει άλλες ιδιότητες και δεν διαφέρει σε τίποτα από την Μη-Τοπική Παγκόσμια Συνείδηση. Συνειδητοποιείται ότι ο «τοπικός περιορισμός» είναι καθαρά θέμα «Βούλησης». Η Συνείδηση σε αυτή την Κατάσταση βρίσκεται σε μια μέση, ενδιάμεση Κατάσταση Ισορροπίας. Μπορεί να Διατηρεί τον Μη-Δυαδικό Τοπικό Χαρακτήρα της, μπορεί να προσανατολιστεί προς το νοητικό περιεχόμενο (με ό,τι συνεπάγεται αυτό) ή μπορεί να «εγκαταλείψει τον «τοπικό χαρακτήρα» της και να «Διαχυθεί», να «Διευρυνθεί» στο Χωρίς Όρια Παγκόσμιο.

Το Παγκόσμιο

Η «Διάχυση» στο Παγκόσμιο φέρνει την Συνείδηση σε Μια Κατάσταση πραγματικά Ασύλληπτη από την συνηθισμένη ανθρώπινη συνείδηση. Αυτό μπορεί κάποιος μόνο να το «Βιώσει» αλλά όχι να το «περιγράψει». Άλλωστε δεν έχει «νόημα» γιατί ο καθένας πρέπει αυτός ο ίδιος να «Φτάσει» Εδώ. Αυτός άλλωστε είναι ο Κοσμικός Προορισμός του. Εδώ «Οράται» το Παγκόσμιο Κοσμικό Σώμα, Χωρίς Όρια, Περιορισμούς. Ασφαλώς Εδώ υπάρχει μια «Εσωτερική Διαδικασία Ενοποίησης του Παγκόσμιου Υποκειμένου και του Παγκόσμιου Αντικειμένου» η οποία Οδηγεί στην Απόλυτη Ενότητα της Κοσμικής Ουσίας. Είναι το Ύστατο Όραμα της Παγκόσμιας Κοσμικής Ουσίας, το «Τελευταίο Όριο». Μετά από Αυτό δεν υπάρχει «Δημιουργία».

Στην ΠΗΓΗ: Απελευθέρωση (Κεβάλα)

Σύμφωνα με την Διδασκαλία των Τιθάνκαρα (Τιθάνκαρα σημαίνει «Σωτήρας», «Διαπεραιωτής στην Αντίπερα Όχθη» της Πραγματικότητας) η Αληθινή Απελευθέρωση Έρχεται όταν η ΤΖΙΒΑ σταματά να είναι Τζίβα, όταν σταματά δηλαδή η «Όραση» της Κοσμικής Ουσίας. Τι σημαίνει πραγματικά η Απόσυρση της ΤΖΙΒΑ στον ΕΑΥΤΟ; Πρέπει κάποιος να Φτάσει Ως Εδώ για να το «Νοιώσει», να γίνει ένας Κεβαλίν, Ένας Απελευθερωμένος. Εδώ δεν έχει νόημα η αντίληψη ή η συζήτηση περί του Ενός ή των Πολλών. Στην ΑΠΟΛΥΤΗ ΣΙΓΗ δεν «ακούγεται» τίποτα.

Εν κατακλείδι

Μπορεί κάποιος να αναρωτηθεί τι νόημα έχει η μελέτη ή η αναφορά σε μια Αρχαία Θρησκεία που χρονολογείται 2500 χρόνια πίσω, όπως ο Τζαϊνισμός. Στην πραγματικότητα πέρα από το θρησκειολογικό, ιστορικό και φιλοσοφικό ενδιαφέρον πρέπει να κατανοήσουμε ότι οι Μεγάλες Παραδόσεις είναι πέρα από τον χρόνο. Όποιος έχει μυηθεί στην Εσωτερική Παράδοση έχει κατανοήσει ότι η Αλήθεια είναι Αιώνια, μη-τοπική, μη-γλωσσική, είναι η Εσώτατη Εμπειρία της Αληθινής Ύπαρξης. Αυτό δεν έχει τίποτα να κάνει με θρησκείες, τόπους, ιστορία. Η Διδασκαλία των Τζάιν, των Τιθάμκαρα, του Μαχαβίρα, εξακολουθεί να είναι ζωντανή και θα είναι όσο υπάρχει ο άνθρωπος.

Ο Τζαϊνισμός είναι μια απόλυτα «φαινομενολογική» προσέγγιση της Πραγματικότητας που φτάνει στην ίδια την ουσία του φαινομένου της Ύπαρξης. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί πάντα για να Βιώσουμε την ΑΛΗΘΕΙΑ.

Στους Εσωτερικούς Κύκλους (κι όχι μόνο στους Ροδόσταυρους ή άλλες Εσωτερικές Ομάδες) είναι αναγκαίο να «μιλάμε» όλες τις ανθρώπινες («θρησκευτικές») «γλώσσες». Αυτό δεν οδηγεί απλά στην αλληλοκατανόηση των παραδόσεων αλλά κυρίως στην «Αποσαφήνιση» της Αιώνιας Αλήθειας.

Τελικά δεν έχει σημασία ποιο Εσωτερικό Μονοπάτι ακολουθούμε. Η Οδός είναι Μία, η Βίωση της ΑΛΗΘΙΝΗΣ ΦΥΣΗΣ μας. Προφανώς αυτό αφορά τους ελάχιστους νοήμονες ανθρώπους του πλανήτη κι όχι το μεγάλο πλήθος. Οι περισσότεροι άνθρωποι θέλουν, αναγκάζονται ή τους αναγκάζουν να παραμένουν στο επίπεδο του «χόμο σίμιαν». Απλά «κοιτάξτε» γύρω σας σε τι κόσμο ζείτε!