Η Φιλοσοφία του «Είναι»

 

Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥ ΕΙΝΑΙ

Εδώ και εικοσιπέντε αιώνες, ο Πλάτωνας, θεμελίωσε την Φιλοσοφία του ΕΙΝΑΙ, φιλοσοφική σκέψη που κυριαρχεί μέχρι σήμερα στον δυτικό κόσμο. Στην πραγματικότητα ο Πλάτωνας εξάντλησε το θέμα κι όλοι εμείς οι υπόλοιποι, ακόμα κι αυτοί που τον αγνοούν, απλά κάνουμε σχόλια στην πλατωνική αντίληψη. Σύμφωνα με τον Πλάτωνα το «τελείως είναι», δηλαδή το Αληθινό Είναι, (το Αγαθόν) είναι πέραν του «είναι», της ουσίας και των προσδιορισμών. Από Αυτό (όπως από τον ήλιο πηγάζει το φως) πηγάζει το Είναι, (η Ουσία), που είναι η πιο αφηρημένη και η πιο κενή (χωρίς προσδιορισμούς) αντίληψη που ταυτίζεται με την Απλή Ύπαρξη. Από την διαφοροποίηση του Είναι προκύπτουν με διάφορους προσδιορισμούς όλα τα είναι, όλα τα όντα. Από το Είναι προκύπτει με την Αυτοσυνείδηση η υποκειμενική αντίληψη (η ψυχή, με την έννοια της νοητής ύπαρξης) και οι αντικειμενικές καταστάσεις (ο κόσμος των όντων, των ιδεών). Ο νοητός κόσμος λοιπόν είναι διττός, νους (η πραγματική ουσία της ψυχής) και νοητό. Αυτά είναι της ίδιας ουσίας («είναι») αλλά διαφοροποιούνται στους προσδιορισμούς τους και στην λειτουργία τους. Κάθε «είναι» (δηλαδή κάθε προσδιοριζόμενο) έχει μία διπλή έννοια: «είναι», (δηλαδή υπάρχει) και «είναι τι» (είναι κάτι, προσδιορισμός). Ο κόσμος των φαινομένων δεν είναι παρά μία αντανάκλαση του νοητού κόσμου, ένα είδωλο, ένα αντίγραφο, το οποίο δεν ανήκει στον χώρο του «είναι» αλλά του γίγνεσθαι (δηλαδή του στιγμιαίου «είναι» που διαφοροποιείται συνεχώς).

Λίγους αιώνες μετά ο Πλωτίνος, ο μεγαλύτερος σχολιαστής του Πλάτωνα θα περιγράψει με σαφήνεια τις τέσσερις σφαίρες του Είναι:

1. Το Ένα, το Αληθινό Είναι, η Πηγή του παντός.

2. Ο νους, η νοητική σφαίρα,

3. Η ψυχή (με την έννοια της ζωτικής αρχής),

4. Η ύλη.

Όπως για τον Πλάτωνα όλα ανήκουν στο Είναι (στο «τελείως είναι») που πρέπει να αντιληφθεί η ψυχή (ο νοητικός πυρήνας) εγκαταλείποντας τον κόσμο των φαινομένων και τον κόσμο των νοητών, έτσι και για τον Πλωτίνο όλα ανήκουν στο Ένα, που μπορεί να προσεγγίσει ο νους εγκαταλείποντας όλες τις εξωτερικές σφαίρες του Είναι, ακόμα και την αντίληψη μίας ξεχωριστής ύπαρξης, δηλαδή κάθε νοητική δραστηριότητα.

Πολλούς αιώνες μετά τον Πλάτωνα ο Χέγγελ αντιλήφθηκε ότι το «Είναι» ταυτίζεται με το Νοείν, αντιλήφθηκε δηλαδή ότι το «Είναι» δεν είναι κάποια ουσία αλλά δραστηριότητα, ενέργεια, λειτουργία. Από το «Είναι» με την δυναμική έννοια, το Νοείν, που ταυτίζεται με το Απόλυτο Μη-Είναι (κι όχι το μη-είναι σαν άρνηση του είναι), όταν διαφοροποιείται, αναδύεται ο κόσμος του Είναι (της ουσίας, του προσδιορισμού) κι από τη διαφοροποίηση του Είναι προκύπτει η νοητική σφαίρα της υποκειμενικής ύπαρξης και της αντικειμενικής κατάστασης. Όλα είναι νόηση. Η περαιτέρω αλλοτρίωση του πνεύματος (της συνείδησης) κι ο ταυτόχρονος εκφυλισμός των νοητών σε φαινόμενα οδηγεί στην σφαίρα της φύσης, του υλικού κόσμου. Η απόσπαση του πνεύματος από τον κόσμο των φαινομένων, η συγκέντρωσή του από τις σκόρπιες νοητικές δραστηριότητες στην Αληθινή Ύπαρξη, στο Αληθινό Είναι, μας βγάζει τελικά έξω από τις σφαίρες του Είναι, στο Απόλυτο Είναι, όπου το Νοείν αντιλαμβάνεται πλέον την Απεραντοσύνη και την Αιωνιότητα της Ύπαρξης.

Τον περασμένο αιώνα οι υπαρξιστές προσπάθησαν μέσα από την Δεδομένη Ύπαρξη (αυτό το «Είναι» που είμαστε κι αγνοούμε το Βάθος του) να ξεχωρίσουν το Πραγματικό Είναι από όλα τα νοητικά σκουπίδια, όλες τις αδιέξοδες νοητικές διαδικασίες και τις μάταιες δραστηριότητες. Το «Είναι» που στέκεται σαν Υπόβαθρο σε κάθε «σχετικό είναι» θα αποκαλυφθεί μόνο όταν εγκαταλειφθούν όλα αυτά που «δεν είναι». Τελικά το Αληθινό Είναι αποκαλύπτεται σαν Μη-Είναι, σαν έλλειψη οποιασδήποτε νοητικής διεργασίας και προσδιορισμού. Η Αληθινή Ύπαρξη είναι τελείως έξω από την σφαίρα της ύπαρξης όπως την αντιλαμβάνονται οι κοινοί άνθρωποι, έξω από την σφαίρα της εμπειρίας, του βιώματος.

Ακόμα και σήμερα η Αναζήτηση του Αληθινού Είναι, η Βίωση του Αληθινού Είναι, πέρα από τις όποιες σχετικές και τελικά άχρηστες και αδιάφορες δραστηριότητες, παραμένει το κύριο πρόβλημα της Αληθινής Φιλοσοφίας. Το «Είναι» σαν υποστήριγμα κάθε ύπαρξης (οποιουδήποτε είδους ύπαρξης) είναι πάντα Παρόν και πάντα Διαθέσιμο για να το Βιώσουμε. Η σπατάλη του χρόνου δεν αφορά το Άχρονο. Είτε το θέλουμε είτε όχι, μα σήμερα, μα σε δέκα χιλιάδες χρόνια, θα πρέπει να εγκαταλείψουμε όλες τις ανόητες δραστηριότητες για να αναδυθούμε στην Αληθινή Ύπαρξη.

 

ΤΟ ΑΙΩΝΙΟ ΥΠΟΒΑΘΡΟ ΤΗΣ ΥΠΑΡΞΗΣ

Το ΕΙΝΑΙ (σαν το Υπόβαθρο κάθε ύπαρξης), η ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ (σαν Συνείδηση του Είναι), η ΑΛΗΘΙΝΗ ΥΠΑΡΞΗ, Είναι Αιώνια, Αμετάβλητη, πέρα από τον χώρο και τον χρόνο, χωρίς ιδιότητες. Όλες οι δραστηριότητες που διαφοροποιούν την ύπαρξη και την παρασέρνουν μέσα στους σχετικούς κόσμους δεν είναι παρά δευτερεύοντα φαινόμενα, επιφανειακά και σε τελευταία ανάλυση αδιάφορα.

Η διαφοροποίηση της ΣΥΝΕΙΔΗΣΗΣ οδηγεί σε δόμηση ενός νοητικού πυρήνα στον νοητικό κόσμο, στην σύνθεση ενός αντιληπτικού σώματος στον ενεργειακό κόσμο, ή στην σύσταση ενός υλικού σώματος στον υλικό κόσμο. Η εμπειρία σε αυτούς τους κόσμους θεωρείται από την μη φωτισμένη συνείδηση σαν αληθινή ύπαρξη. Η Συνείδηση ζει σε αυτούς τους κόσμους μία εμπειρία που θεωρεί μοναδική αγνοώντας ότι υπάρχουν ανώτεροι και κατώτεροι κόσμοι.

Στην πραγματικότητα η ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ, σε όποιο κόσμο κι αν εκδηλώνεται, ακόμα και στον υλικό κόσμο, έχει πάντα το ΕΙΝΑΙ (το ΑΠΟΛΥΤΟ ΕΙΝΑΙ), σαν Υπόβαθρο, Αιώνιο, Αμετάβλητο, Ανέγγιχτο, Ανεξάρτητο από τις όποιες εμπειρίες βιώνει στην επιφάνεια της ΣΥΝΕΙΔΗΣΗΣ. Η Επιστροφή στο Βάθος, στην ΑΛΗΘΙΝΗ ΥΠΑΡΞΗ, είναι πάντα δυνατή.

 

ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΦΑΙΝΟΜΕΝΙΚΗ ΥΠΑΡΞΗ

Το ΕΙΝΑΙ Είναι το Υπόβαθρο της Ύπαρξης, κάθε ύπαρξης. Είμαστε Αυτό το ΕΙΝΑΙ, για πάντα. Είμαστε Αυτό το Αιώνιο, Αμετάβλητο, Άχρονο, κλπ. Η εμπειρία των κόσμων, η μετενσάρκωση, οι ζωές, οι εμπειρίες, δεν αφορούν το Βάθος της Ύπαρξης, αλλά μόνο την επιφάνειά της. Όλες οι επιφανειακές δραστηριότητες ούτε προσθέτουν, ούτε αφαιρούν τίποτα στην Πραγματική Ύπαρξη. Είναι τελικά αδιάφορες.

Εφόσον λοιπόν είμαστε Αυτό που είμαστε, εξαρχής και διαπαντός δεν χρειάζεται να γίνουμε κάτι. Δεν χρειάζεται να κάνουμε κάτι. Αντίθετα, θα πρέπει να απορρίψουμε όλες τις μάταιες δραστηριότητες που μας παρασέρνουν έξω, στην φαινομενική ύπαρξη. Αυτή η απόρριψη δεν σημαίνει δραστηριότητα αλλά παύση της δραστηριότητας. Δεν είναι μία διαδικασία, μία πράξη, μία τεχνική, ή κάτι άλλο, αλλά απλά το σταμάτημα της δραστηριότητας.

Αυτό το σταμάτημα είναι στην πραγματικότητα μία και μόνη «πράξη» αλλά ανάλογα με το που δραστηριοποιείται η Συνείδηση παίρνει διαφορετικό χαρακτήρα και ονομασία. Έτσι, όταν η Συνείδηση δραστηριοποιείται στον εξωτερικό κόσμο μιλάμε για σταμάτημα της αισθητηριακής δραστηριότητας. Όταν η Συνείδηση δραστηριοποιείται στην εξωτερικευμένη νόηση, μιλάμε για ξεπέρασμα της νόησης. Ενώ όταν η Συνείδηση δραστηριοποιείται στο επίπεδο της υποκειμενικής αντίληψης, μιλάμε για το ξεπέρασμα της αντίληψης του εγώ. Αν και μιλάμε για βαθμίδες, τυπολογικά, στην πραγματικότητα πρόκειται για μία και μόνη «πράξη».

Αυτό το σταμάτημα της δραστηριότητας, που στις διάφορες θρησκείες εμφανίζεται σαν τεχνική, διαλογισμός, κλπ., στην πραγματικότητα είναι μία τελείως φυσική διαδικασία και πραγματοποιείται ουσιαστικά χωρίς κόπο...

 

 

Το Αληθινό Αντικειμενικό

 Το Αληθινό Αντικειμενικό  

Το Υποκείμενο, η Συνείδηση (που εκδηλώνεται από την στιγμή που έχουμε αντίληψη της ύπαρξής μας), είναι ένα καθολικό όργανο αντίληψης. Η λειτουργία του έχει πολλές διαστάσεις, συνειδησιακή (που σχετίζεται με την αντίληψη της ύπαρξης), αντιληπτική (που σχετίζεται με την αντίληψη της ύπαρξης σε ένα «χώρο» αλλά και του χώρου), νοητική (με την έννοια της σκεπτοδιαδικασίας γιά να καταλήξουμε σε μία ασφαλή αντίληψη των φαινομένων), βουλητική, συναισθηματική, υλική ( με την έννοια της αντίληψης του υλικού κόσμου και της σωματικής δράσης). Η γνωστική δραστηριότητα του κοινού ανθρώπου σχετίζεται συνήθως με την αντίληψη της ύπαρξής του μέσα στο υλικό σύμπαν, στο περιβάλλον, όπου βιώνει την ζωή και εκτελεί τις καθημερινές του δραστηριότητες, με τις σχέσεις του με το περιβάλλον, τις καθημερινές δραστηριότητες, κλπ. Με άλλα λόγια η γνωστική δραστηριότητα στρέφεται συνήθως προς τα έξω, προς το άμεσα αντικειμενικό. Ακόμα και οι εσωτερικές διεργασίες, σκέψεις κλπ. προσανατολίζονται προς τα έξω.

 

 

Για να μπορέσει το Υποκείμενο, η Συνείδηση, να αντιληφθεί την Πραγματική Ουσία Της, την Ύπαρξη (με την απόλυτη έννοια) θα πρέπει να στραφεί προς τα έσω, προς το Ίδιον Είναι, απορρίπτοντας όλες τις άλλες δραστηριότητες που την προσανατολίζουν προς τα έξω, αισθητηριακές δραστηριότητες, εξωστρεφή νόηση, εσωτερικευμένη νοητική διαδικασία, ακόμα και την ίδια την αντίληψη μίας σχετικής ύπαρξης. Μόνο έτσι μπορεί να φτάσει στην αντίληψη του Είναι, του Καθαρού Είναι, που είναι αυτή και κάθε συνείδηση στην Ουσία Της. Η Αντίληψη του Είναι (που είναι Αντικειμενικό Είναι, το Είναι όλων των υπάρξεων, η Βάση που στηρίζει τα πάντα) είναι μία εσωτερική γνωστική πράξη στην οποία η νόηση συμμετέχει ελάχιστα, το ίδιο και οι αισθήσεις. Και δυνατόν είναι αυτό και γίνεται. Αυτή η γνωστική πράξη οδηγεί σε ένα αποτέλεσμα που δεν είναι μόνο υποκειμενικό. Είναι Υποκειμενική Αντίληψη Μίας Αντικειμενικής Πραγματικότητας. Κι όπως έχουμε στον φυσικό κόσμο διυποκειμενική αντίληψη μίας αντικειμενικής υλικής πραγματικότητας (πχ το χειμώνα όλοι αισθάνονται την παγωνιά) με ανάλογο τρόπο υπάρχει Διυποκειμενική αντίληψη Μίας Εσωτερικής Αντικειμενικής Πραγματικότητας. Όταν το Υποκείμενο αφυπνισθεί ολοκληρωτικά σε αυτή την κατάσταση βυθίζεται πιά στο Αντικειμενικό, αφού έχει εγκαταλείψει κάθε αντίληψη και κάθε διαδικασία σχετικής ύπαρξης (Αυτή είναι η Φώτιση, η Υπέρτατη Πραγμάτωση, η Ένωση με την Θεότητα, κλπ., για την οποία μιλούν όλες οι θρησκείες. Συμβαίνει σε όλες τις θρησκείες με τον ίδιο τρόπο και μπορούμε να το αποδείξουμε).

Σε τελευταία ανάλυση Η ΥΣΤΑΤΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΕΙΝΑΙ ΑΚΡΙΒΩΣ ΕΝΩΣΗ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ, (του ΑΛΗΘΙΝΟΥ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ που στηρίζει τα πάντα). Η «Κατάκτηση» από το Υποκείμενο της ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΗΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ, που βρίσκεται πίσω από όλα, είναι η Πλήρης Αντίληψη, η Φώτιση, η Λύτρωση. Δεν υπάρχει άλλος δρόμος για να φτάσουμε στην ΑΛΗΘΕΙΑ. Όλοι οι Μεγάλοι Ιδρυτές Θρησκειών κι οι μεγάλοι φιλόσοφοι αυτόν τον δρόμο ακολούθησαν. Κι αν μελετήσουμε λίγο ιστορία των θρησκειών κι ιστορία φιλοσοφίας θα δούμε ότι φτάνουν όλοι στην ΙΔΙΑ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ. Αυτό που λέμε το έχουν πει πολλές φορές, δεν προβάλλουμε κάποια ιδιαίτερη αποκάλυψη. 

 

Το Αντικειμενικό και η Αντίληψή μας

Όταν λέμε ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟ, ΑΝΤΙΚΕΜΕΝΙΚΗ ΒΑΣΗ ΤΗΣ ΣΥΝΕΙΔΗΣΗΣ, (το ΕΙΝΑΙ, η ΥΠΑΡΞΗ), εννοούμε ότι η Συνείδηση σαν φαινόμενο έχει Μία Αντικειμενική Βάση, που είναι ανεξάρτητη από τις όποιες αντιλήψεις μας, που δεν μπορούμε να ελέγξουμε. Πως ξέρουμε ότι υπάρχει; Επειδή δεν δημιουργούμε εμείς την ύπαρξή μας, την συνείδησή μας. Μας δίνεται, είναι αντικειμενική, ανήκει στο Αντικειμενικό. Αυτό, η Ύπαρξη, το ΚΑΘΑΡΟ ΕΙΝΑΙ, Είναι το ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟ, που δεν μπορούμε να προσεγγίσουμε με τις όποιες αντιλήψεις, με την σκέψη, την αίσθηση, την δραστηριότητα...

Δεν αναφερόμαστε στο άμεσα αντικειμενικό της αντίληψης, αυτό που συλλαμβάνουμε εμείς σαν αντικειμενικό, στο εξωτερικό, στο υλικό σύμπαν. Βεβαίως, όταν στρεφόμαστε προς το άμεσα αντικειμενικό, αυτό που εμφανίζεται άμεσα στην αντίληψή μας σαν αντικειμενικό, το εξωτερικό, το υλικό, μπορούμε να το αντιληφθούμε, να σχηματίσουμε έννοιες, να δομήσουμε γνώση. Αυτό όμως δεν είναι το ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟ, είναι η αντίληψή μας περί του Αντικειμενικού. Εδώ ο ορθολογισμός έχει την θέση του, εδώ υπάρχει "αντικειμενική" κατά το δυνατόν γνώση κι όλα αυτά είναι χρήσιμα για την πρακτική ζωή.

Αλλά εδώ μιλάμε για άλλο πράγμα, μιλάμε για την ΑΝΤΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΥΠΑΡΞΗΣ, ΣΑΝ ΥΠΑΡΞΗΣ, σαν ΕΙΝΑΙ, σαν ΑΛΗΘΙΝΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟ ΕΙΝΑΙ, που είναι κατ’ ανάγκη ΥΠΕΡΒΑΤΙΚΟ. Πρόκειται για τελείως διαφορετικό πράγμα. Τοποθετούμε την Συνείδηση στο ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟ, δεν βλέπουμε την Συνείδηση απλά σαν στοιχείο του παντός, του άμεσα αντικειμενικού, του εξωτερικού, του υλικού. Αυτό, το δεύτερο, είναι μόνο μία αντίληψη. Για να προσεγγίσουμε όμως το ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟ πρέπει να το κάνουμε με ένα πιο άμεσο τρόπο, χωρίς την μεσολάβηση της σκέψης ή άλλης ενέργειας. Πρέπει, στρεφόμενοι προς τον Εαυτό κι εγκαταλείποντας όλες τις δευτερεύουσες δραστηριότητες να βυθιστούμε άμεσα στο ΙΔΙΟΝ ΕΙΝΑΙ, που είναι το ΕΙΝΑΙ ΚΑΘΕΑΥΤΟ, το ΚΑΘΑΡΟ ΕΙΝΑΙ. Εδώ εισερχόμαστε στον χώρο της μεταφυσικής, της υπερβατικής εμπειρίας, της μυστικής ενόρασης, κλπ. Παραμένουμε όμως πάντα στον ΧΩΡΟ ΤΟΥ ΒΙΩΜΑΤΟΣ...

Όταν η σκέψη από όλα αυτά συλλαμβάνει μία θεωρία και την κηρύσσει δημιουργείται μία θρησκευτική αντίληψη, μία φιλοσοφική θεώρηση. Αν χρησιμοποιηθεί για να μας περάσει πέρα από την θεωρία στο Βίωμα μπορεί να φανεί χρήσιμη. Όταν όμως από «μικρά πνεύματα» μένει στο επίπεδο της ανεφάρμοστης θεωρίας, ή χρησιμοποιείται για άλλους σκοπούς τότε είναι άχρηστη. Οι ιστορικές θρησκείες ξεκίνησαν σαν μέσα προς το Βίωμα, τελικά όμως κατέληξαν σαν ιστορικό βάρος για τον γνήσιο άνθρωπο που αναζητά την ΑΛΗΘΕΙΑ.

Η Αληθινή Θρησκεία

 

ΠΡΩΤΟΓΕΝΗΣ ΚΟΣΜΟΘΕΩΡΙΑ

Η Συνείδηση (η κάθε συνείδηση) από την στιγμή που αντιλαμβάνεται ότι υπάρχει, ενστικτωδώς, σχεδόν αυτόματα, συλλαμβάνει τον κόσμο σαν μία ολική εικόνα, για να μπορέσει να υπάρξει και να επιβιώσει εκεί μέσα, προσαρμόζοντας την δραστηριότητά της. Φυσικά, η ανθρώπινη συνείδηση δεν μπορεί να έχει ακριβή αντίληψη του συνόλου των φαινομένων κι έτσι συχνά, στοιχεία που αγνοεί αλλά τα χρειάζεται για να δομήσει την συνολική εικόνα του κόσμου τα κατασκευάζει. Αυτό δεν έχει και πολύ σημασία, από την στιγμή που δεν φέρνει την συνείδηση σε σύγκρουση με το περιβάλλον. Κάθε συνείδηση προσλαμβάνει από τον φαινομενικό κόσμο κάποια στοιχεία αλλά τα επεξεργάζεται ατομικά σύμφωνα με το επίπεδο των γνώσεων της και την ποιότητα της αντίληψής της. Έτσι όλοι αντιλαμβάνονται τον κόσμο με μικρές παραλλαγές. Η πραγματικότητα λοιπόν που αντιλαμβανόμαστε είναι όχι αντικειμενική αλλά διυποκειμενική. Η υιοθέτηση λοιπόν μίας κοινής κοσμοθεωρίας από πολλές συνειδήσεις δεν σημαίνει ότι αυτή είναι αντικειμενική, αλλά μόνο διυποκειμενική. Αυτή είναι η πρωτογενής κοσμοθεωρία που σχηματίζει ενστικτωδώς κάθε συνείδηση και είναι φυσικά «ελλιπής».

ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ

Όταν η Συνείδηση, για να δομήσει την αντίληψή της για τον κόσμο, χρησιμοποιεί αυστηρά κριτήρια, λογικούς κανόνες, πράξεις επαλήθευσης και τελικά δομεί μία αντίληψη που περιορίζεται σε όσα μπορούν να αποδειχθούν λογικά και επιστημονικά τότε έχουμε όχι μία απλή κοσμοθεωρία αλλά μία λογική, επιστημονική, κοσμοθεωρία. Όταν η Συνείδηση χρησιμοποιεί περισσότερο την θεωρητική διερεύνηση, πηγαίνοντας πέρα από τις επιμέρους επιστήμες, περνά στον χώρο της επιστημολογίας, που αποτελεί τον ουσιαστικό χαρακτήρα της Φιλοσοφίας. Μία σοβαρή φιλοσοφική θεώρηση διερευνά καταρχήν την δυνατότητα της γνώσης, τους λογικούς κανόνες της γνώσης και μετά δομεί μία θεώρηση του κόσμου για να βγάλει τελικά ηθικά συμπεράσματα. Όλες όμως οι φιλοσοφικές θεωρήσεις δεν είναι παρά αντιλήψεις, κατασκευές. Η Συνείδηση μπορεί να δομήσει με αυτό τον τρόπο απεριόριστο αριθμό αντιλήψεων. Η Αλήθεια, τελικά, δεν μπορεί να βρεθεί στο περιεχόμενο των αντιλήψεων.

ΜΕΤΑΦΙΛΟΣΟΦΙΑ

Η δυνατότητα της Αλήθειας θα πρέπει να διερευνηθεί όχι στο περιεχόμενο των αντιλήψεων αλλά στην ίδια την λειτουργία της αντίληψης. Η Συνείδηση μπορεί να δομήσει ξανά και ξανά άπειρες φορές διάφορες αντιλήψεις. Μπορεί αυτή η λειτουργία να οδηγήσει πραγματικά στην Αλήθεια; Πως, γιατί και με ποιο απώτερο σκοπό λειτουργεί η αντίληψη και τελικά τι συμβαίνει; Συλλαμβάνει πάντα εικόνα του κόσμου, των σχέσεων της με τον κόσμο, της ύπαρξής της μέσα στον κόσμο. Όλα αυτά όμως, η δραστηριότητα που συλλαμβάνει «εικόνες», οι υποκειμενικές σχέσεις, αυτό που βιώνουμε δεν είναι η Αλήθεια, η Πραγματικότητα. Η Πραγματικότητα πρέπει να αναζητηθεί αλλού πέρα από την αντίληψη, σαν λειτουργία, είτε είναι εξωτερική, είτε είναι εσωτερική, σε ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΑΝΤΙΛΑΜΒΑΝΕΤΑΙ.

Η ΑΛΗΘΙΝΗ ΘΡΗΣΚΕΙΑ

Η διερεύνηση, όχι αυτού που έχουμε απέναντί μας, είτε με απλοϊκό, είτε με επιστημονικό τρόπο, όχι της ίδιας της λειτουργίας της αντίληψης, αλλά ΑΥΤΟΥ ΤΟΥ ΙΔΙΟΥ ΠΟΥ ΑΝΤΙΛΑΜΒΑΝΕΤΑΙ, μας οδηγεί στον ΕΑΥΤΟ, στο ΕΓΩ, στην ΑΛΗΘΙΝΗ ΟΥΣΙΑ ΜΑΣ, στην ΠΡΩΤΑΡΧΗ, που παράγει όλα τα φαινόμενα. Όταν στρεφόμαστε προς τον ΕΑΥΤΟ, έχοντας υπερβεί την εξωτερική ζωή, την εξωτερική αντίληψη, τις εσωτερικές διεργασίες, αντιλαμβανόμαστε ότι ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΥΠΑΡΧΕΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ Είναι Άπειρο, χωρίς ιδιότητες, χωρίς περιορισμούς. ΑΥΤΟ Είναι το ΑΛΗΘΙΝΟ ΕΙΝΑΙ, το Άπειρο και δεν έχει σχέση με το μικρό «ψυχολογικό» εγώ, που βρίσκεται μέσα στον κόσμο. Για να μιλήσουμε την γλώσσα της φιλοσοφίας ΑΥΤΟ Είναι το Sein του Χάϊντεγκερ κι όχι το da-sein, είναι ο Παγκόσμιος Ωκεανός του Ασυνειδήτου του Γιούνγκ κι όχι το μικρό συνειδητό που αναδύεται στην επιφάνεια του Ασυνειδήτου. Η Αναζήτηση του ΑΛΗΘΙΝΟΥ ΕΑΥΤΟΥ, του ΑΝΘΡΩΠΟΥ που είναι πίσω από τα φαινόμενα, είτε γίνεται μέσα από τον δρόμο που χαράζουμε μόνοι μας, είτε μέσα από δρόμους που χάραξαν κάποιοι άλλοι, σαν τον Βούδα ή τον Χριστό είναι η ΑΛΗΘΙΝΗ ΘΡΗΣΚΕΙΑ.

ΒΟΥΔΙΣΜΟΣ

Πριν από είκοσι πέντε αιώνες ο Βούδας διέσχισε ολόκληρη σχεδόν την Ινδία για να κηρύξει τον Δρόμο προς την Φώτιση, προς το Νιρβάνα. Σύμφωνα με την βουδιστική διδασκαλία «Αυτό που είμαστε», «Αυτό που αντιλαμβάνεται», είναι μία σύνθεση από διάφορες διαδικασίες (σκάντα), διαδικασίες που συνίστανται από αντίστοιχες ροές, διαδοχές, στιγμιαίων καταστάσεων, φαινομένων (ντάρμα). Γιά να φτάσουμε στο Νιρβάνα θα πρέπει όλες αυτές οι διαδικασίες να εξαντληθούν, να ξεπερασθούν. Υπάρχουν διάφορες βαθμίδες σε αυτό τον δρόμο. Πέρα από κάποιους απλούς κανόνες που καθορίζουν τι πρέπει να μην κάνουμε και τι πρέπει να κάνουμε θα πρέπει να ξεπερασθεί η αισθητηριακή δραστηριότητα (γενικά ή με την χρήση κάποιων στάσεων) και μετά η νοητικότητα που μας συνδέει μέσω των αισθήσεων με τον εξωτερικό κόσμο (βεντάνα). Τα τέσσερα ντυάνα έχουν σκοπό να εξαλείψουν την εσωτερική νοητικότητα (σάμτζνα, σαμσκάρα, βιτζνάνα). Τα τέσσερα σαμαπάτι διαχειρίζονται την αντίληψη της ύπαρξης σε καθαρά μεταφυσικό πεδίο (βιτζνάνα, τεσσάρων κατηγοριών). Η Ύστατη Πραγματικότητα μας οδηγεί σε μία Συνείδηση χωρίς «συνείδηση», χωρίς «ύπαρξη», χωρίς δραστηριότητες. Η Φώτιση. το Νιρβάνα, είναι όχι μία κατάσταση ανυπαρξίας με την απόλυτη έννοια αλλά μία Κατάσταση όπου απουσιάζει οποιαδήποτε αντίληψη σχετικής ύπαρξης. Το τι είναι πραγματικά πρέπει να το ανακαλύψει κάποιος μόνος του, βιώνοντάς το.

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ

Πέντε αιώνες μετά τον Βούδα ο Χριστός κήρυξε τον δικό του δρόμο προς την Αλήθεια, στην ευρύτερη περιοχή της Γαλιλαίας και της Ιουδαίας. Το «Κατά Ιωάννη» Ευαγγέλιο (άσχετα με το ποιος είναι ο πραγματικός συγγραφέας κι αν τα λόγια που βάζει στο στόμα του Χριστού είναι του Χριστού ή όχι) είναι το πιο εσωτερικό από όλα τα ιερά κείμενα. Η Ιωάννεια θεολογία χειρίζεται μεταφυσικές έννοιες και αντιλήψεις που σαφώς πηγάζουν από μία εσωτερική ελληνική αντίληψη της Πραγματικότητας αλλά με ένα τρόπο που προχωρά πέρα από μία απλή μεταφυσική θεώρηση προωθώντας το βίωμα του Χριστού ως την Έσχατη Πραγματικότητα. Όλη η Ιωάννεια Θεολογία συμπυκνώνεται σε μία φράση που ο συγγραφέας βάζει στο στόμα του Χριστού «εγώ και ο πατήρ εν εσμέν». Τα δύο υποκείμενα ταυτίζονται στο «εσμέν». Αν το μικρό ανθρώπινο εγώ χωράει τον Θεό, τότε ο Θεός είναι «μικρός». Αν όμως το Εγώ επεκτάθηκε και έγινε απέραντο σαν τον ουρανό τότε έχει νόημα η ταύτιση. Έτσι όμως ο Χριστός, το «εγώ» δεν είναι πιά ένας συνηθισμένος άνθρωπος. Στην πραγματικότητα Θεός, Αλήθεια, υιός του Θεού, υιός του ανθρώπου, εγώ, άνθρωπος, Όλα αυτά, ταυτίζονται. Πρέπει ο άνθρωπος σαν το Πρότυπο Χριστός να ανυψωθεί, να επεκταθεί ως το Άπειρο για να χωρέσει τον Θεό.

Λίγους αιώνες μετά τον Χριστό και τον Ιωάννη οι νηπτικοί πατέρες περιέγραψαν με λεπτομέρειες τον δρόμο προς την Θέωση. Πέρα από κάποιους εξωτερικούς κανόνες θα πρέπει να ξεπεράσουμε την αισθητηριακή δραστηριότητα καθώς και την νοητικότητα που στρέφεται προς τον κόσμο και να στραφούμε προς τα έσω, προς τον εσωτερικό άνθρωπο. Υπάρχουν τρία στάδια στο ξεπέρασμα της εσωτερικής νοητικότητας, που αντιστοιχούν στις τρεις ποικιλίες του λογισμού. Στα τρία επόμενα στάδια η Συνείδηση, ο νους, στην ορολογία των νηπτικών, πρέπει να καθαρθεί από κάθε αντίληψη προσωπικής ύπαρξης και να καταστεί άμορφος, ασχημάτιστος, μονοειδής (ή ανείδεος). Η Τελική Επίτευξη καθιστά τον νου απέραντο ώστε να δεχτεί την Θεότητα και να θεωθεί (κατά χάριν λένε τα κείμενα, κατά φύση πιστεύουμε εμείς, αλλά δεν έχει σημασία αυτό).

ΥΠΑΡΞΙΣΜΟΣ

Τον περασμένο αιώνα το πιο σημαντικό φιλοσοφικό κίνημα του αιώνα, ο Υπαρξισμός, αναζητά την Ύπαρξη με όρους ανάλογους με αυτούς του βουδισμού και του χριστιανισμού και με ενέργειες που δεν διαφέρουν από τις ανάλογες ενέργειες του βουδιστή διαλογιζόμενου, η του χριστιανού νηπτικού. Στην Φιλοσοφία του Χάιντεγκερ το Da-sein (εδώ-είναι, παρούσα ύπαρξη, παρούσα συνείδηση) είναι «Αυτό που είμαστε», «Αυτό που αντιλαμβάνεται». Αυτό το «Εδώ-είναι» θα πρέπει να καθαρθεί από όλα τα «εδώ» για να μείνει Καθαρό Sein. Όλοι αυτοί οι προσδιορισμοί της Ύπαρξης είναι εξωτερικές δραστηριότητες, νοητικότητα, εσωτερικές διαδικασίες, ακόμα και η ίδια η αντίληψη της ύπαρξης, της σχετικής ύπαρξης.

Η ΑΙΩΝΙΑ ΑΛΗΘΕΙΑ

Τελικά φαίνεται πως η Αλήθεια Είναι Αιώνια και διατυπώνεται ξανά και ξανά κι ο καθένας μπορεί ψάχνοντας να την διατυπώσει με τον δικό του τρόπο. Η ανθρώπινη νοημοσύνη χτίζεται παντού και πάντα με τον ίδιο τρόπο και οδηγεί πάντα στην Ίδια Αλήθεια, σε ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΕΙΜΑΣΤΕ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ, στην ΘΕΟΤΗΤΑ. Όλα αυτά όμως θα είναι κατανοητά ευρέως, από τον κοινό άνθρωπο, στην επόμενη χιλιετία.

 

 

H Ενιαία Θεώρηση της Πραγματικότητας

 

H Ενιαία Θεώρηση της Πραγματικότητας

Η ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Είναι Ενότητα που περιλαμβάνει τα πάντα. Είναι Δεδομένη. Υπάρχει ανεξάρτητα από την Συνείδηση (την κοινή συνείδηση), πριν την συνείδηση και μετά την συνείδηση. Η ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Είναι η Βάση, το Υποστήριγμα και το Κέντρο Αναφοράς κάθε ύπαρξης και κάθε αντίληψης. Η ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Υπερβαίνει τα στενά όρια του άμεσα-αντικειμενικού (που αντιλαμβάνεται η κοινή συνείδηση) κι απλώνεται ως το Μη Προσδιορίσιμο, το Μυστήριο. Το Υποκείμενο (το εγώ) που αναδύεται εντός της ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΗΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ δεν είναι ανεξάρτητο από την Βάση του, από το ΟΛΟΝ. Η αντίληψη για την σχέση ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ και Υποκειμένου δεν είναι σωστή. Η αντίληψη ενός ξεχωριστού υποκειμένου είναι ψευδαίσθηση…

Η Σύλληψη της ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΗΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ σαν Βάσης της Ύπαρξης, η Διάλυση της ψευδαίσθησης του εγώ, σαν ξεχωριστού από την ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ είναι η ΑΛΗΘΕΙΑ, είναι η ΦΩΤΙΣΗ, η ΛΥΤΡΩΣΗ, η ΣΩΤΗΡΙΑ. Όλες οι θρησκείες βασίζονται σε αυτό το απλό γεγονός, ότι η ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ, Είναι η Βάση από την ΟΠΟΙΑ αναδύεται το ψευδές υποκείμενο (εγώ)… Η διάλυση της ψευδαίσθησης σημαίνει την Επιστροφή στην ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ. Όλες οι θρησκείες λοιπόν είναι προσέγγιση της ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ, είναι Πραγμάτωση της Αλήθειας, Εμπειρία, Βίωμα. Έτσι η ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Είναι Δεδομένη, η Προσέγγιση της ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ είναι διαθρησκευτική. Η περιγραφή όμως αυτής της πορείας έχει ιδιαιτερότητες, καθώς εντάσσεται στο εκάστοτε πολιτιστικό περιβάλλον και χρησιμοποιεί μία συγκεκριμένη θρησκευτικο-φιλοσοφική γλώσσα με προσδιορισμένους όρους. Η περιγραφή λοιπόν είναι σχετική.

Εφόσον όμως η ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Είναι Δεδομένη κι εφόσον την Βιώνουμε σαν άνθρωποι με την ίδια φύση, με παρόμοιο τρόπο, υπάρχει ανάγκη μίας συσχέτισης, σύγκρισης και ενοποίησης των διαφόρων περιγραφών της Εμπειρίας. Η Θρησκειολογία είναι ήδη, εδώ και αιώνες, κατοχυρωμένη επιστήμη, στην Αγγλία κι αλλού, όχι όμως στην Ελλάδα (όπου δεν είναι αυτόνομη επιστήμη αλλά «διδάσκεται» σαν «ιδιαίτερο μάθημα» στις θεολογικές σχολές). Υπάρχει λοιπόν ανάγκη μίας Ενιαίας Θεώρησης, μίας Θρησκείας του Βιώματος, μίας Αντικειμενικής Θρησκείας, που διερευνά και οδηγεί στην ΑΠΟΛΥΤΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ, που υπερβαίνει τις επιμέρους εκφράσεις (όπως εκδηλώθηκαν στις ιστορικές θρησκείες). Μία τέτοια θεώρηση μπορεί να θεμελιωθεί με τον Ορθό, Σαφή, Προσδιορισμό της ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΗΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ και με την διερεύνηση της Βίωσης, του τρόπου προσέγγισης της ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ. Είναι ανάγκη να ξανατοποθετηθεί το θέμα της ανθρώπινης φύσης (της Σχέσης ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΗΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ και Υποκειμένου) και να ξαναπροσδιοριστούν οι όροι που χρησιμοποιούμε, ΕΙΝΑΙ, Ύπαρξη, Υποκείμενο, Θεός, ψυχή, νόηση, κλπ. Το να λειτουργούμε με αντιλήψεις περιορισμένες στα δικά τους σύμβολα δεν συμβάλει στην δόμηση ΜΙΑΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΗΣ ΑΝΤΙΛΗΨΗΣ ΤΗΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ.

 

Ο Δρόμος προς το Αληθινό

Όταν λέμε ότι η Συνείδηση (η οποιαδήποτε συνείδηση) έχει μία ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΗ ΒΑΣΗ εννοούμε ότι το ΑΛΗΘΙΝΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟ, το ΚΑΘΑΡΟ ΕΙΝΑΙ, η ΥΣΤΑΤΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ, υπάρχει ανεξάρτητα από εμάς, από τις όποιες αντιλήψεις μας. Αν δεν υπήρχαμε ή δεν είχαμε συνείδηση απλά δεν θα είχε τεθεί πρόβλημα. Από την στιγμή που εμείς (η συνείδηση) θέτει το πρόβλημα διερευνούμε αν υπάρχει το ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟ, το ΕΙΝΑΙ, κλπ. Το ερώτημα και η απάντηση αφορά εμάς. Λέμε λοιπόν ότι η Συνείδηση μας δίνεται, δεν την δημιουργούμε εμείς, ανήκει στο ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟ, είναι ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟ ΕΙΝΑΙ, σαν ΚΑΘΑΡΟ ΕΙΝΑΙ. Αυτό το ΕΙΝΑΙ, δεν μπορεί να συλληφθεί με την σκέψη (γιατί γίνεται «έννοια»), ούτε με την αίσθηση (γιατί γίνεται «αντικείμενο», το άμεσα αντικειμενικό της αντίληψης, το οποίο όμως κι αυτό έχει σαν βάση το ΑΛΗΘΙΝΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟ). Με άλλα λόγια, πιστεύουμε ότι το ΕΙΝΑΙ ΑΝΗΚΕΙ ΣΤΟ ΥΠΕΡΒΑΤΙΚΟ. Η Συνείδηση, με την σκέψη, μπορεί να συλλάβει μόνο το άμεσα αντικειμενικό, το εξωτερικό, το υλικό, να δομήσει γνώση, να φτιάξει κοσμοθεωρίες που υιοθετούνται από λιγότερους ή περισσότερους ανθρώπους, που επιβάλλονται, κλπ. ΤΟ ΑΛΗΘΙΝΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟ νομίζουμε ότι είναι ΠΛΑΤΥΤΕΡΟ του άμεσα αντικειμενικού, του εξωτερικού, του υλικού. Υπάρχει δηλαδή μία ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΟΥ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ που μας ξεφεύγει. Για αυτό λέμε ότι η ΑΛΗΘΕΙΑ ΕΙΝΑΙ ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΣΚΕΨΗ και αναζητούμε άλλο δρόμο να φτάσουμε εκεί (η σκέψη προσανατολίζεται αναγκαστικά στο άμεσα αντικειμενικό).

 

Ο Αληθινός Κόσμος

Η ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ Είναι Ένας Χώρος Εμπειρίας Πλατύτερος από την νόηση. Αν ταυτίσουμε την ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ με την νόηση, τότε, η εμπειρία μας, γνώση μας, η αλήθεια μας περιορίζεται σε ό,τι εκφράζεται με έννοιες, με λέξεις. Στην πραγματικότητα όμως, πέρα από την νόηση Απλώνεται Ο ΑΛΗΘΙΝΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΤΗΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ. Η ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ, η Εμπειρία της ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ, δεν έχει σχέση ούτε με την μάθηση, ούτε με την εκπαίδευση… Είναι το ΑΠΛΩΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΙΔΗΣΗΣ πέρα από την νόηση, την ιστορία και τον ανθρώπινο πολιτισμό, στα ΒΑΘΙΑ ΝΕΡΑ ΤΗΣ ΥΠΑΡΞΗΣ.